Wyrok I ACr 341/96

--- STRONA 1 --- II C 862/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 lutego 2020 roku Sąd Okręgowy w Łodzi - II Wydział Cywilny w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia S.O. Marzanna Rojecka – Mazurczyk Protokolant: stażysta Aleksandra Sikorska po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2020 roku w Łodzi na rozprawie sprawy z powództwa G. P. przeciwko Skarbowi Państwa- Aresztowi Śledczemu w Ł. o zapłatę 1. oddala powództwo; 2. nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa-Sądu Okręgowego w Łodzi na rzecz adwokata T. J. prowadzącego Kancelarię Adwokacką w Ł., przy ul. (...), lokal nr (...) , kwotę 193,32 zł ( sto dziewięćdziesiąt trzy zł i trzydzieści dwa gr ) brutto tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. --- STRONA 2 --- II C 862/16 UZASADNIENIE G. P. w pozwie z dnia 20 lipca 2016 r. wniósł o zasądzenie na jego rzecz od pozwanego Skarbu Państwa- Aresztu Śledczego w Ł. kwoty 150.000,00 zł tytułem zadośćuczynienia- odszkodowania wraz z ustawowymi odsetkami naliczanymi za okres od dnie wniesienia pozwu do dnia zapłaty. Powód podał, że był osadzony w pozwanej jednostce penitencjarnej w okresie od dnia 3 lutego 2013 r. do dnia 3 lutego 2016 r., w warunkach które naruszały normy prawa krajowego, jak i międzynarodowego, w tym jego dobra osobiste gdyż w celach brak było ciepłej wody, stan zabudowy tzw. kącików sanitarnych naruszał intymność , pola spacerowe nie były zadaszone , nie było wydzielonych grup spacerowych oddzielnie dla palących i niepalących. Powód wskazał także, iż jego dobra osobiste zostały naruszone przez liczne dysfunkcje cel mieszkalnych. Powód zakwestionował także stan odzieży wydawanej osadzonych przez stronę pozwaną oraz zarzucił, iż podczas osadzenia go w pozwanej jednostce penitencjarnej został zarażony świerzbem przez współosadzonego oraz był narażony na zakażenie wirusami zapalenia wątroby typu B i C. Jako naruszającą jego dobra osobiste powód wskazał sytuację, iż w trakcie transportu karetką założono mu kajdanki zespolone wbrew udokumentowanym medycznym przeciwskazaniom do skuwania mu w ten sposób kończyn dolnych. Powód zarzucał stronie pozwanej, iż jej funkcjonariusze mimo istnienia ku temu wskazań medycznych nie zawsze wzywali karetkę pogotowia ratunkowego. Powód podniósł przy tym, iż mimo miał trudności z poruszaniem się był osadzony w celach położonych na wyższych kondygnacjach budynku, co utrudniało mu dostanie się do łaźni, gabinetu lekarskiego, kantyny czy świetlicy oraz, że do spania otrzymywał wyższe miejsce na piętrowej pryczy. Powód twierdził też, iż na badania przeprowadzane poza Aresztem Śledczym był wożony pojazdem Służby Więziennej, który nie był przystosowany do przewozu osób niepełnosprawnych. (pozew, k. 2- 6) W odpowiedzi na pozew strona pozwana wniosła o odrzucenie pozwu w części roszczenia zbieżnej z inną, już zawisłą przed Sądem Okręgowym w Łodzi sprawą. W pozostałym zakresie strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa oraz zasądzenie od powoda na rzecz strony pozwanej kosztów postępowania podnosząc, że warunki bytowe osadzonych w Areszcie Śledczym w Ł. spełniają normatywne wymogi, zaś każde z działań podjętych wobec powoda jako osadzonego w tej jednostce znajduje podstawę w obowiązującym porządku wewnętrznym oraz uzasadnienie w okolicznościach partykularnego przypadku. (odpowiedź na pozew, k. 31- 43) W piśmie z dnia 23 lutego 2017 r. w związku ze swym pismem z dnia 19 stycznia 2017 r. powód zmodyfikował swe stanowisko przychylając się do żądania pozwanego o odrzuceniu pozwu w zakresie narażenia go na zarażenie się świerzbem oraz wirusowym zapaleniem wątroby jak i zasadności skuwania kończyn dolnych kajdankami zespolonymi podczas transportu oraz odmowy wezwania w dniu 28 listopada 2015 r. jednostki pogotowia ratunkowego; ograniczając roszczenie w niniejszym postępowaniu do kwestii występujących w pozwanej jednostce warunków bytowych. Powód ostatecznie wniósł o wniósł o zasądzenie na swoją rzecz zadośćuczynienie w kwocie z 200.000,00 zł co zostało doprecyzowane w dniu 8 marca 2017 r. Jednocześnie powód przez swego profesjonalnego pełnomocnika potwierdził, iż pozew w niniejszej sprawie obejmuje okres od dnia 3 lutego 2013 r. do dnia 3 lutego 2016 r. (pismo, k. 134; stanowisko strony e- protokół Re- Court od 00:01:30 do 00:11:59; k. 149 i 149- verte; pismo, k. 158- 161) Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: G. P. pozostawał łącznie osadzony w Areszcie Śledczym w Ł. w okresie od 2009 r. do 2017 r. (przesłuchanie powoda, e- protokół Re- Court od 00:43:39 do 01:12:35 k. 499 i 499- verte) Powód był tzw „trudnym” osadzonym w związku z czym otrzymywał za swoje zachowanie liczne kary dyscyplinarne. (Wnioski o wymierzenie kary dyscyplinarnej, k. 73- 75 i 272; notatki – k. 89v. – 90v.) W okresie od października 2010 r. do sierpnia 2011 r. powód było sadzony w jednej celi z K. T.. (zeznania K. T., e- protokół Re- Court od 00:20:18 do 00:41:15, k. 455- verte- 456) --- STRONA 3 --- W okresie do dnia 5 marca 2013 r. powód był osadzony w pawilonie A na oddziale w IV celi nr 72 o pow. 10,95 m 2 wraz z 2 współosadzonymi. W okresach: od dnia 6 marca 2013 r. do dnia 26 marca 2013 r. a także od dnia 13 września 2013 r. do dnia 19 stycznia 2014 r. powód przebywał w pawilonie A na oddziale II w celi nr 44 o pow. 12,02 m 2 wraz z 2 lub 3 współosadzonymi. W okresie od dnia 20 stycznia 2014 r. do dnia 29 maja 2014 r. powód był osadzony w pawilonie na A oddziale IV w celi nr 131 o pow. 12,04 m 2 okresowo z 1, 2 lub 3 współosadzonymi. W okresie od dnia 30 maja 2014 r. do dnia 18 czerwca 2014 r. był osadzony w pawilonie na A oddziale IV w celi nr 151 o pow. 11,34 m 2 wraz z 2 współosadzonymi; W dniu 5 sierpnia 2014 r. w pawilonie B na oddziale II w celi nr 46 o pow. 12,05 m 2 wraz z 2 współosadzonymi. W okresie od dnia 6 sierpnia 2014 r. do dnia 19 sierpnia 2014 r. powód był osadzony w pawilonie C na oddziale II w celi nr 51 o pow. 12,04 m 2 wraz z 3 współosadzonymi; W okresie od dnia 20 sierpnia 2014 r. do dnia 23 sierpnia 2014 r. powód był osadzony w pawilonie C na oddziale I w celi nr 35 o pow. 11,35 m 2 wraz z 2 współosadzonymi; W okresie od dnia 24 sierpnia 2014 r. do dnia 22 lipca 2015 r powód był osadzony w pawilonie C na oddziale I w celi nr 30 opow. 11,17 m 2 wraz z 1 lub 2 współosadzonymi; W okresie od dnia 23 lipca do dnia 4 listopada 2015 .r powód przebywał w pawilonie C na oddziale II w celi nr 68 o pow. 11,40 m 2 wraz z 1 lub 2 współosadzonymi; W dniu 5 listopada 2015 r. powód był osadzony w celach: nr 131 o pow. 12,04 m 2 oraz nr 128 o pow. 11,26 m 2 w pawilonie A na oddziale IV każdorazowo wraz z 1 współosadzonym; W okresie od dnia 6 listopada 2015 r. do dnia 16 listopada 2015 r powód przebywał w pawilonie B na oddziale II w celi nr 71 o pow. 12,04 m 2 wraz z 1 lub 2 współosadzonymi; W okresie od dnia 17 listopada 2015 r. do dnia 30 listopada 2015 r. powód przebywał w pawilonie C na oddziale II w celi nr 68 o pow. 11,40 m 2 wraz z 1 lub 2 współosadzonymi; W okresie od dnia 1 grudnia 2015 r. do dnia 14 grudnia 2015 r. powód był osadzony w pawilonie A na oddziale II pojedynczo w celi nr 23 o pow. 5,05 m 2 ; W okresie od dnia 15 grudnia 2015 r. do dnia 19 stycznia 2016 r. powód przebywał w pawilonie C na oddziale I w celi nr 12 o pow. 11,29 m 2 wraz z 1 lub 2 współosadzonymi; W okresie od dnia 20 stycznia 2016 r. do dnia 2 lutego 2016 r. powód przebywał w pawilonie A na oddziale I pojedynczo w celi nr 18 o pow. 4,72 m 2 ; W okresie od dnia 3 lutego 2016 r. powód był osadzony w pawilonie C na oddziale II w celi nr 69 o pow. 11,42 m 2 wraz z 2 współosadzonymi. (Notatka służbowa- zestawienie, k. 237- 239) Budynki pawilonów Aresztu Śledczego w Ł. są 3- piętrowe, a oddziały IV wydzielone są na III piętrze każdego z pawilonów. Łaźnie umieszczone są z kolei w suterenach każdego z pawilonów. ( bezsporne ) Powód w okresie osadzenia w pozwanym Areszcie Śledczym w Ł. skarżył się na szereg dolegliwości somatycznych. --- STRONA 4 --- W dniu 23 sierpnia 2013 r. powód zgłosił bóle odcinka szyjnego kręgosłupa i lewego barku twierdząc, że upadł na plecy. W dniu 28 sierpnia 2013 r. osadzony został poddany konsultacji ortopedycznej w wyniku której zdiagnozowano u niego zespół bólowy odcinka szyjnego z promieniowaniem do lewej kończyny górnej. Dodatkowo w dniu 9 września 2013 r. G. P. zgłosił ponadto skurcze prawego podudzia. W dniu 19 lutego 2015 r. zdiagnozowano u niego zespół pozakrzepowy w prawej kończynie dolnej i zalecono bezwzględnie noszenie stosownego bandaża lub pończochy. W dniu 13 marca 2015 r. rozpoznano u powoda ograniczenia w ruchomości kręgosłupa na odcinku lędźwiowo- szyjnym, nadto bóle barku lewego i grzbietu. W dniu 16 maja 2015 r. u G. P. zdiagnozowano zespół bólowy kręgosłupa, a w dniach 20 maja 2015 r. jak i 22 maja 2015 r. odnotowano iż nie nosi on konicznej w jego stanie zdrowia opaski na kończynie dolnej .W dniu 28 maja 2015 r. zdiagnozowano u osadzonego prawostronną rwę kulszową w przebiegu zmian zwyrodnieniowo- dyskopatycznych. W dniu 3 listopada 2015 r. G. P. został skierowany na konsultację neurochirurgiczną podczas której został zakwalifikowany do leczenia operacyjnego. Ostatecznie jednak G. P. wycofał uprzednią zgodę na leczenie operacyjne nie akceptując ryzyka związanego z zabiegiem. W dokumentacji lekarskiej tego pacjenta odnotowywano dalsze zaniechania noszenia przezeń pończoch zalecanych przez chirurga naczyniowego. (dokumentacja zbiorcza pod nr. k. 217 oraz dokumentacja załączona do akt sprawy) U G. P. występują zmiany zwyrodnieniowo - zniekształcające kręgosłupa piersiowo- lędźwiowo- krzyżowego o charakterze wielopoziomowej dyskopatii z obecnością przepukliny jądra miażdżystego na poziomie L5/S1, skutkiem czego wystąpił zespół bólowy o charakterze prawostronnej rwy kulszowej z przewlekłym niedowładem zgięcia grzbietowego i podeszwowego prawej stopy. W/w stan zdrowia powoda powodował ograniczenia w zakresie sprawności ruchowej chorego i stanowił przeciwskazanie do korzystania przez niego z górnego łóżka. Powód powinien unikać długotrwałego pozostawania w pozycji stojącej, schylania się, dźwigania ciężkich przedmiotów, wykonywania ruchów skrętnych kręgosłupa, zwłaszcza szybkich i niekontrolowanych, jednak mógł poruszać się po schodach przytrzymując się poręczy i unikając szybkiego chodzenia. Jest mało prawdopodobne aby przy przestrzeganiu tych zasad chodzenie po schodach mogło sprzyjać utrzymaniu lub pogłębianiu dolegliwości bólowych u G. P.. (opinie: główna, k. 460- 463 oraz uzupełniająca, k. 486 biegłego sądowego A. W.) Jeśli osadzony ma trudności z korzystaniem z górnego łóżka z uwagi na występujące u niego dolegliwości może to zgłosić lekarzowi, który jeśli uzna to za uzasadnione wyda stosowne zalecenie, które jest zgłaszane oddziałowemu. (zeznania K. M., e- protokół Re- Court od 00:04:20 do 00:27:00, k. 497- verte- 498- verte) Jeżeli nikt ze współosadzonych nie chce dobrowolnie ustąpić osobie posiadającej ograniczenia ruchowe wychowawca sam wybiera, kto ma zwolnić dolne łóżko. Gdy Ł. C. w okresach, gdy G. P. należał do jego grupy wychowawczej co najmniej raz dziennie wizytował jego celę to G. P. zajmował dolne łóżko. Powszechną praktyką wśród osadzonych w A. Śledczym w Ł. jest rozkręcanie instalacji utrzymującej łóżka piętrowo i swobodna zmiana ustawień, np. na 4 pojedyncze- „dolne” łóżka w 4- osobowej celi. (zeznania Ł. C., e- protokół Re- Court od 00:27:56 do 00:38:00, k. 498- verte) Po wpisie lekarskim w wyniku wypadku w 2010 r. G. P. zasadniczo zajmował już dolne łóżko. (przesłuchanie powoda, e- protokół Re- Court od 00:43:39 do 01:12:35 k. 499 i 499- verte) Podczas wizytacji Aresztu Śledczego w Ł. przez sędziego wizytatora Wydziału VI Penitencjarnego i Nadzoru nad Wykonywaniem Orzeczeń Karnych Sadu Okręgowego w Łodzi stwierdzono, iż jednostka ta funkcjonuje prawidłowo, przestrzegane są prawa osadzonych, a obowiązki są egzekwowane , osoby pozbawione wolności traktowane są z poszanowaniem zasad określonych w art. 4 § 1 i 2 kkw, a karę pozbawienia wolności i tymczasowe aresztowanie wykonuje się zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Kontrola nie ujawniła uchybień i zaniedbań w jednostce penitencjarnej. (sprawozdanie, k. 61- 69) Powyższy stan faktyczny został ustalony w oparciu o przywołany materiał dowodowy, którego wiarygodność nie budziła wątpliwości. Sąd rozpatrując powództwo ograniczył się do wskazanego przez powoda zakresu przedmiotowego (k. 149) oraz jednoznacznie --- STRONA 5 --- wskazanego czasokresu osadzenia (k. 2 i 160) w którym, zgodnie z twierdzeniami powoda, miało dojść do naruszenia jego dóbr osobistych. Dlatego też Sąd pominął dowód z zeznań K. T. gdyż świadek ten zeznał, był osadzony z powodem w jednej celi mieszkalnej na przełomie 2010 i 2011 roku podczas gdy G. P. dochodził świadczenia z tytułu naruszenia jego dóbr osobistych w okresie od dnia 3 lutego 2013 r. do dnia 3 lutego 2016 r zatem jego zeznania były nieprzydatne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy Co do wiarygodność dowodu z opinii biegłego lekarza ortopedy to nie budziła ona wątpliwości Sądu i nie była kwestionowana przez żadną ze stron. Uwzględniając postawione przez biegłego ortopedę wnioski oraz treść pozostałego zebranego w sprawie materiału dowodowego z których wynikało iż w okresie objętym pozwem nie strona pozwana nie dopuściła się wskazanych w pozwie naruszeń Sąd oddalił wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego psychologa (k. 499), której przedmiotem miałyby być ustalenie czy i jakie negatywne następstwa psychiczne wystąpiły u powoda w związku z warunkami jego osadzenia w pozwanej jednostce penitencjarnej (k. 105 i 106) Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Powództwo, jako niezasadne, podlegało oddaleniu. Rozstrzygając Sąd oparł się na art. 6, 23, 24, 417 oraz 448 k.c. Stosownie do treści art. 417 § 1 k.c. Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej. Przesłankami odpowiedzialności Skarbu Państwa na gruncie tego przepisu są zatem: szkoda wyrządzona przy niezgodnym z prawem wykonywaniu czynności z zakresu władzy publicznej przez Służbę Więzienną oraz normalny związek przyczynowy pomiędzy niezgodnym z prawem wykonywaniem takich czynności, a powstaniem szkody (vide: T. Przesławski, Podstawy i zakres żądań odszkodowawczych związanych z pobytem w zakładzie karnym /areszcie śledczym, Pal. 7-8/2013, s.32). Odpowiedzialność Skarbu Państwa na podstawie wyżej powołanego przepisu jest niezależna od winy. Dobra osobiste człowieka pozostają pod ochroną prawa cywilnego, które w ramach art. 23 k.c. statuuje otwarty ich katalog obejmujący m.in. cześć, która ma swój wymiar wewnętrzny (godność osobista). Godność osobista przysługuje każdej osobie i podlega ochronie prawnej niezależnie od tego, w jaki sposób kształtuje obraz danej osoby w opinii innych. Ocena czy nastąpiło naruszenie dobra osobistego nie może być jednak dokonywana według miary indywidualnej wrażliwości osoby, która czuje się dotknięta zachowaniem innej osoby, ale musi być dokonana przy stosowaniu kryteriów obiektywnych (vide: wyrok SA w Łodzi z dnia 28 sierpnia 1996 r. w sprawie o sygn. akt I ACr 341/96; źródło: LEX Omega) Zgodnie z treścią art. 30 Konstytucji RP przyrodzona i niezbywalna godność człowieka jest nienaruszalna, a jej poszanowanie i ochrona jest obowiązkiem władz publicznych. Obowiązek ten powinien być realizowany przez władze publiczne zwłaszcza tam, gdzie Państwo działa w ramach imperium, realizując swoje zadania, których wykonanie nie może prowadzić do większego ograniczenia praw człowieka i jego godności, niż to wynika z zadań ochronnych i celu zastosowanego środka. Wymóg zapewnienia przez Państwo godziwych warunków odbywania kary pozbawienia wolności jest jednym z podstawowych wymogów nowożytnego państwa prawa, znajdujących wyraz w normach prawa międzynarodowego. Stanowi o tym art. 10 ust. 1 ratyfikowanego przez Polskę Międzynarodowego Paktu Praw Osobistych i Publicznych z dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz. U. z 1977 r. Nr 38, poz. 167 i 169), zgodnie z którym każda osoba pozbawiona wolności będzie traktowana w sposób humanitarny i z poszanowaniem przyrodzonej godności człowieka oraz art. 3 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 4 grudnia 1950 r., ratyfikowany przez Polskę w 1993 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.) stanowiący, że nikt nie może być poddany torturom, ani nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu lub karaniu, wprowadza obowiązek władzy publicznej zapewnienia osobom osadzonym w zakładach karnych godziwych i humanitarnych warunków odbywania kary pozbawienia wolności, nienaruszających godności ludzkiej. Łączy się z tym wynikający z art. 8 ust. 1 Konwencji nakaz poszanowania życia prywatnego obywateli i ich prawa do intymności, co w odniesieniu do osób osadzonych w zakładach karnych oznacza obowiązek zapewnienia takich warunków bytowych i sanitarnych, w których godność ludzka i prawo do intymności nie doznają istotnego uszczerbku. Odpowiednikiem wskazanych norm prawa międzynarodowego są art. 40, 41 ust. 4 i 47 Konstytucji RP wprowadzające wskazane normy na grunt prawa polskiego (vide: wyrok SN z dnia 28 lutego 2007 r. w sprawie o sygn. akt V CSK 431/06, źródło: LEX Omega) --- STRONA 6 --- Stosownie do dyspozycji art. 24 k.c. ochrona cywilnoprawna przysługuje jedynie przed bezprawnym naruszeniem dobra osobistego, a bezprawne jest zachowanie sprzeczne z normami prawa lub zasadami współżycia społecznego, bez względu na winę, a nawet świadomość sprawcy. Działanie nie jest bezprawne zwłaszcza wówczas, gdy jest oparte na przepisie obowiązującego prawa. Przytoczona regulacja wprowadza domniemanie bezprawności działania, w związku z czym pozwany winien wykazać, że jego działanie lub zaniechanie nie było bezprawne. Dla stwierdzenia naruszenia dobra osobistego należy ponadto w każdym wypadku ustalić, czy cierpienia i upokorzenia wynikające z pobytu w areszcie śledczym lub zakładzie karnym związane z legalną formą karania przekraczają poziom związany z samym uwięzieniem, czy są zgodne z rozsądnymi w sytuacji uwięzienia potrzebami, a ich intensywność nie przekracza nieuniknionego poziomu cierpienia nieodłącznie związanego z pozbawieniem wolności (vide: E. Kutermankiewicz, Sprawy z powództwa osadzonych o ochronę dóbr osobistych w związku z przeludnieniem więzień - nowe spojrzenie na problem, Pal. 9-10/2010, s. 65 i cytowane tam orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka). Brak zapewnienia właściwych warunków osadzenia w jednostce penitencjarnej i wiążące się z nim roszczenia winny być rozpatrywane w kontekście przesłanek naruszenia dobra osobistego w postaci godności człowieka. Nie ma natomiast potrzeby odwoływania się do swoistego dobra osobistego w postaci prawa do godnych warunków odbywania kary pozbawienia wolności (vide: uchwała składu 7 sędziów SN z dnia 18 października 2011 r. w sprawie o sygn. akt III CZP 25/11, OSNC z 2012 r.; wyrok SN z dnia 11 stycznia 2013 r. w sprawie o sygn. akt I CSK 289/12; źródło: LEX Omega) Ocena, czy doszło do naruszenia dóbr osobistych osób pozbawionych wolności, w tym zwłaszcza godności musi uwzględniać konstytucyjny i prawno-międzynarodowy poziom ochrony ich praw, z tym, iż dochodzenie ochrony tych praw opiera się na przesłankach określonych w ustawach zwykłych. Ocena roszczeń osoby pozbawionej wolności w związku z niewłaściwymi warunkami osadzenia wymaga podejścia kumulatywnego, a zatem analizy, czy w konkretnej sprawie warunki te naruszyły godność określonej osoby przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności i parametrów decydujących o ich uciążliwości, w tym także czasu przebywania w określonych warunkach. W tym wyraża się również swoboda jurysdykcyjna sądu, który rozpoznając sprawę w postępowaniu cywilnym bada całokształt okoliczności udowodnionych przez strony. Przenosząc powyższe na płaszczyznę przedmiotowej sprawy należy w pierwszej kolejności wskazać, że realizacja spoczywających na administracji Aresztu Śledczego obowiązków w zakresie organizowania miejsc, w których przebywają osoby tymczasowo aresztowane należy do działań władczych Państwa i mieści się w pojęciu wykonywania zadań z zakresu władzy publicznej. Ocena, czy obowiązki te zostały zrealizowane, winna być dokonana z uwzględnieniem uprawnień osoby pozbawionej wolności, szczegółowo uregulowanych w przepisach art. 102 – 120 k.k.w. oraz obowiązującymi wówczas Rozporządzeniami Ministra Sprawiedliwości: z dnia 17 października 2003 r. w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz.U.2003.186.1820) oraz z dnia 28 stycznia 2014 r. w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz.U.2014.200) Analiza wszystkich zgłoszonych przez powoda zarzutów dotyczących pobytów w Areszcie Śledczym w Ł. w okresie od dnia 3 lutego 2013 r. do dnia 3 lutego 2016 r. prowadzi do konkluzji, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia dóbr osobistych skutkujących możliwością przyznania stosowanego zadośćuczynienia pieniężnego. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż wbrew zasadom rozkładu ciężaru dowodów ujętych w art. 6 k.c. i art. 232 zd. 1 k.p.c. strona powodowa zaniechała wykazania niewłaściwego stanu higienicznego odzieży wydawanej osadzonym przez pozwanego. Mając bowiem nawet na uwadze wcześniejszy wywód w zakresie wprowadzenia przez ustawodawcę domniemania bezprawności działań w jednostce penitencjarnej naruszającej dobra osobiste, należy wskazać, iż nie zwalnia to strony od obowiązku wykazania wystąpienia samych działań w tym zakresie. W niniejszej sprawie tak się nie stało. Jak wskazano w ocenie dowodów zeznania K. T. były tu bezwartościowe, jako odnoszące się do czasokresu oddalonego latami od okresu objętego rozpatrywanym powództwem. Innych dowodów natomiast nie przedstawiono, zaś sam powód nie poruszył wskazanej kwestii w toku własnego przesłuchania. Wymaga podkreślenia, że dowodzenie własnych twierdzeń nie jest obowiązkiem strony (ani materialnoprawnym, ani procesowym), a spoczywającym na niej ciężarem procesowym. Nie istnieje, zatem żadna możliwość egzekwowania od strony aktywności w sferze dowodowej, Sąd nie może nakazać, czy zobowiązać strony do przeprowadzenia dowodu i tylko od woli strony zależy, jakie dowody Sąd będzie przeprowadzał. Przeciwko stronie natomiast - co wynika z art. 6 k.c. - skierowane zostaną ujemne następstwa jej --- STRONA 7 --- pasywnej postawy, bowiem Sąd wydaje rozstrzygnięcie merytoryczne na niekorzyść osoby, która opierała swe twierdzenia na faktach nieudowodnionych. Samo twierdzenie powoda nie jest dowodem, a twierdzenie dotyczące istotnej dla sprawy okoliczności (art. 227 k.p.c.), powinno być udowodnione przez stronę, która to twierdzenie formułuje (vide. wyrok SA w Łodzi z dnia 17 stycznia 2017 r. w sprawie I ACa 888/16). Podnoszone przez stronę powodową orzeczenie SN z dnia 28 lutego 2007 r. w sprawie o sygn. akt V CSK 431/06 zapadło w partykularnym stanie faktycznym- stwierdzoną nieprawidłowością powieloną przez sądy powszechne obu instancji. Wyrwana z kontekstu teza orzeczenia nie stanowi przy tym uniwersalnego zliberalizowania rozkładu ciężaru dowodu okoliczności stanu faktycznego w sprawach, których przedmiotem byłyby warunki osadzenia w jednostkach penitencjarnych. W § 1 obu przywołanych wyżej rozporządzeń obowiązujących okresowo w czasokresie objętym powództwem obligowano jednostkę penitencjarną do wydania osadzonym szeregu ruchomości. W załączonej do akt sprawy dokumentacji brak jest jakichkolwiek skarg powoda dotyczących niewłaściwego stanu otrzymanej przez niego odzieży, co mogłoby uwiarygadniać zawarte w pozwie twierdzenia. Jest okolicznością bezsporną, że u powoda występują schorzenia natury naczyniowej i ortopedycznej ograniczające jego sprawność fizyczną i z tego powodu występowały u niego przeciwskazania do korzystania przez niego z górnego łóżka. W toku postepowania nie zostało w sposób wiarygodny wykazane, iż w okresie objętym pozwem w sprawie powodowi zostało przydzielone górne łóżko więc nie można mówić, prawo powoda do korzystania z odpowiedniego do jego stanu zdrowia miejsca do spania zostało przez stronę pozwaną naruszone. Podnieść także należy, na co zwrócił uwagę Ł. C., że w pozwanej jednostce panuje praktyka okazjonalnego rozłączania piętrowych łóżek, co nawet w przypadku epizodycznego braku miejsca dla powoda na „dolnym piętrze” konstrukcji nie wykluczała możliwości spoczynku w warunkach adekwatnych dla jego stanu zdrowia. Z uwagi na swoje problemy zdrowotne powód powinien unikać długotrwałego pozostawania w pozycji stojącej, schylania się, dźwigania ciężkich przedmiotów, wykonywania ruchów skrętnych kręgosłupa, zwłaszcza szybkich i niekontrolowanych, jednak mógł poruszać się po schodach przytrzymując się poręczy i unikając szybkiego chodzenia. Z poczynionych w sprawie ustaleń wynika, że jest mało prawdopodobne aby przy przestrzeganiu tych zasad chodzenie po schodach mogło sprzyjać utrzymaniu lub pogłębianiu dolegliwości bólowych u tego osadzonego. W ocenie Sądu okoliczność, iż powód był osadzony w celach znajdujących się na trzecim piętrze budynku nie stanowi naruszenia dóbr osobistych powoda. Na marginesie można podać , że zdecydowana większość wielopiętrowych budynków mieszkalnych nie jest wyposażona w windy zatem brak takiego udogodnienia w Areszcie Śledczym w Ł. nie może być uznany za okoliczność mającą negatywny wpływ na ocenę warunków osadzenia osób pozbawionych wolności. Przechodząc do wskazywanych przez powoda niedogodności związanych z odbywaniem spacerów, należy na wstępie zwrócić uwagę, iż strona pozwana nie była zobowiązana zapewniać zadaszenia na placu spacerowym umożliwiającego osłonę przed deszczem, a zgodnie z treścią art. 112 § 1 k.k.w. możliwość korzystania ze spaceru pozostaje prawem osadzonych. Ustawodawca nie nakazuje jego bezwzględnego egzekwowania od każdego z osadzonych niezależnie od okoliczności. Dlatego należy mieć na uwadze, iż jakkolwiek długotrwałe wystawienie na niekorzystne warunki pogodowe mogłoby być postrzegane jako naruszające godność, osadzeni mający możliwość „schronienia się” przed opadami w budynku, choćby kosztem wcześniejszego przerwania spaceru nie są tu bardziej narażeni na naruszenie ich dóbr osobistych od ogółu pozostałych ludzi także dotkniętych losowym załamaniem się pogody. Okoliczność okresowej możliwości korzystania przez współosadzonych na placu spacerowym z wyrobów tytoniowych, jak wskazano w odpowiedzi na pozew (k. 35) była przy tym uwarunkowana zmianami w obowiązującym porządku wewnętrznym zakładu. Natomiast sam fakt potencjalnego korzystania na otwartej przestrzeni przez inną osobę obecną na placu spacerowym z wyrobów tytoniowych w ocenie Sadu nie mógł prowadzić do naruszenia dóbr osobistych powoda, który w ramach spaceru mógł się przemieścić w inne miejsce placu spacerowego . Rozważając zasadność twierdzenia powoda o naruszenia jego godności i intymności w związku z organizacją kącików sanitarnych w celach mieszkalnych Sąd miał na uwadze , iż niesporna miedzy stronami i znana Sądowi z urzędu konstrukcja kącików sanitarnych pozwala co do zasady nie pozwala zachować absolutnej intymności tym niemniej, zgodnie z wcześniejszym wywodem odbywanie kary pozbawienia wolności co do zasady jest i powinno stwarzać dolegliwości dla osadzonych aby zniechęcać ich do wchodzenia w konflikt z prawem. Jest okolicznością znaną Sądowi z urzędu, że zastosowane w Areszcie Śledczym w Ł. rozwiązania konstrukcyjne miały na celu zapewnienie bezpieczeństwa osadzonym przed agresywnym lub niedozwolonym zachowaniem poprzez umożliwienie służbie więziennej nadzorowania ich zachowania się. Powód nie wykazał aby konstrukcja kącików sanitarnych spowodowała iż jego intymność została naruszona ponad miarę uwarunkowaną jego statusem prawnym co mogłoby już być uznane za naruszenie dobra osobistego . --- STRONA 8 --- Odnośnie zdarzeń w postaci utrudniania mu kontaktów z rodziną (k. 531, 545, 548) to wystąpiły w okresach nie objętych przedmiotowym powództwem w związku z tym nie mogły stanowić przedmiot oceny zasadności powództwa . Mając na uwadze wszystkie wyżej poczynione rozważania należało uznać, że w nie doszło do bezprawnego naruszenia dóbr osobistych powoda , które uzasadniałoby przyznanie pieniężne zadośćuczynienia, przy uwzględnieniu jego fakultatywności.. Powód nie wykazał, aby pobyt w pozwanej jednostce, wywołał u niego negatywne skutki psychiczne, zdrowotne bądź fizyczne powodujące poczucie krzywdy, innej niż wynikająca z samego faktu odbywania kary pozbawienia wolności w zakładzie zamkniętym. Samo niezadowolenie ze standardów pomieszczeń i warunków panujących w jednostce penitencjarnej nie daje jeszcze podstaw do przyjęcia iż doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda gdyż jest okolicznością niebudzącą wątpliwości , iż osoba osadzona musi liczyć się z ograniczeniami i dolegliwościami wynikającymi z realiami izolacji penitencjarnej (vide: wyrok SN z dnia 2 października 2007 r. w sprawie o sygn. akt II CSK 269/07) Mając powyższe na uwadze należało orzec jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 102 kpc oraz §14 ustęp 26 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu.