Teza / krótkie omówienie
zapłatę
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt I ACa 992/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 listopada 2011 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie – Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Elżbieta Uznańska Sędziowie: SSA Andrzej Szewczyk SSA Anna Kowacz-Braun Protokolant: st.sekr.sądowy Beata Lech po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2011 r. w Krakowie na rozprawie sprawy z powództwa H B przeciwko Skarbowi Państwa- Prokuraturze Okręgowej w K o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 3 czerwca 2011 r. sygn. akt I C 2550/10 oddala apelację i odstępuje od obciążania powoda kosztami postępowania apelacyjnego na rzecz strony pozwanej. S '\\\\\ 04, 'az 1| I ' -5. Ę J =? ”'\,\N*\š řšăłfiăßş
--- STRONA 2 ---
Sygn. akt I ACa 992/11 U z a s a d n i e n i e wyroku z dnia 9 listopada 2011 r. Pozwem wniesionym w dniu 16 września 2010 r. powód H B wniósł o zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa – Prokuratury Okręgowej w K kwoty 158 251,63 zł obejmującą kwotę 115 251,63 zł tytułem odszkodowania za szkodę spowodowaną niesłusznym zastosowaniem środków zapobiegawczych innych niż tymczasowe aresztowanie oraz zajęcia mienia ruchomego (w tym kwotę 19 002,63 z ustawowymi odsetkami od dnia 26 maja 1994 r. tytułem utraconego oprocentowania z zajętych trzech książeczek oszczędnościowych, kwotę 3 500 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 23 sierpnia 1994 r. tytułem straty poniesionej wskutek zajęcia samochodu marki Fiat, kwotę 92 749 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 29 maja 2008 r. tytułem utraconego oprocentowania i możliwości inwestowania kwoty 20 000 zł wpłaconej w dniu 17 listopada jako poręczenie majątkowe) oraz kwotę 43 000 zł tytułem zadośćuczynienia za krzywdę doznaną wskutek stosowania dozoru policji przez okres 429 dni, co naruszyło dobra osobiste powoda - dobre imię i cześć, a także spowodowało u powoda uszczerbek zdrowotny, zwłaszcza schorzenia serca i chorobę nadciśnieniową. W uzasadnieniu żądania powód wskazał, iż w sprawie Ds. 1373/94/S prowadzonej przez Prokuraturę Rejonową w Busku Zdroju postanowieniem Prokuratora z dnia 17 listopada 1994 r. zastosowano wobec niego dozór policji oraz zastosowano poręczenie majątkowe, ponadto dokonano zajęcia trzech książeczek oszczędnościowych z lokatami na łączną kwotę 3 381,13 zł oraz samochodu Fiat z 1989 r. Zastosowanie powyższych środków stanowi czyn niedozwolony, było bowiem niesłuszne, o czym świadczy uniewinnienie powoda prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Busku Zdroju z dnia 29 maja 2008 r. Strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa zarzucając przedawnienie roszczeń wobec upływu terminu wskazanego w art. 442 §1 k.c. obowiązującym w czasie wskazanego w pozwie zdarzenia , a więc w 1994 r. Ponadto zarzuciła, iż powód nie wykazał bezprawności w działaniach pozwanego, co jest niezbędną przesłanką odpowiedzialności, bez względu na podstawę prawną jak w sprawie może zostać zastosowana, chociaż w ocenie pozwanego podstawą może być w niniejszej sprawie wyłącznie art. 417 k.c. w brzmieniu obowiązującym w 1994 r. Zdaniem pozwanego fakt uniewinnienia powoda wyrokiem z dnia 29 maja 2008 r.
--- STRONA 3 ---
w świetle obowiązujących w 1994 r. przepisów prawa cywilnego nie stanowi prejudykatu, który zwalniałby powoda z obowiązku wykazania w niniejszym postępowaniu bezprawności działania pozwanego. Pozwany podniósł również, że przedstawione przez powoda rzekome szkody zostały wyliczone w zupełnie niejasny sposób, nie mający podstaw prawnych ani faktycznych, nie zostały także wykazane krzywdy i naruszenie dóbr osobistych, a żądanie w tym zakresie należy oddalić już z tego względu, że art. 448 k.c. obowiązujący w 1994 r. nie dawał podstaw do zasądzenia zadośćuczynienia, a jedynie nawiązki na rzecz PCK.. Przyjmując, że podstawa tego roszczenia jest art. 445 §1 k.c. należy stwierdzić, iż powód nie wykazał ani adekwatnego związku przyczynowego wskazywanej szkody na osobie a działaniami pozwanego Skarbu Państwa, ani winy pozwanego. Sąd Okręgowy w Kielcach wyrokiem z dnia 3 czerwca 2011 r. oddalił powództwo. Ustalił, iż powód do dnia 26 maja 1994 r. pełnił funkcję dyrektora Banku w C. Na podstawie tytułu wykonawczego wydanego w sprawie Ds.521/94/S komornik w dniach 22 i 23 sierpnia 1994 r. dokonał zajęcia należących do powoda trzech książeczek oszczędnościowych z wkładami terminowymi w wysokości (sprzed denominacji) 5 720 700 zł, 16 622 000 zł i 11 468 600 zł oraz samochodu osobowego marki Fiat, rok produkcji 1989. Zajęty samochód oddano pod dozór żony powoda, która oświadczyła, że jest jego współwłaścicielką. Postanowieniami Prokuratury Rejonowej w Busku Zdroju z dnia 17 listopada 1994 r. w sprawie Ds. 1373/94/S uchylono wobec powoda środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania, zastosowany postanowieniem z dnia 27 maja 1994 r. w związku z podejrzeniem przestępstwa z art. 217 §2 k.k. i zastosowano wobec niego środek zapobiegawczy w postaci dozoru policji z obowiązkiem zgłaszania się jeden raz w tygodniu w Komendzie Rejonowej Policji w Busku Zdroju oraz poręczenia majątkowego, tj. kaucji w wysokości 200 000 000 zł (sprzed denominacji). Kaucja została wpłacona w terminie na konto sum depozytowych Sądu Rejonowego w Busku Zdroju przez córkę i zięcia powoda małżonków C. Postanowieniem Sądu Rejonowego w Busku Zdroju z dnia 20 lipca 2004 r. zwolniono całą sumę poręczenia majątkowego i zwrócono ją wpłacającym w dniu 26 sierpnia 2004 r. Sąd nie uwzględnił natomiast wniosku obrońcy H B w części dotyczącej zabezpieczenia majątkowego, co wynika z postanowienia tego Sądu z dnia 10 września 2004 r. Możliwość dysponowania zajętymi książeczkami oszczędnościowymi jak również samochodem powód odzyskał po uprawomocnieniu się wyrku uniewinniającego, który zapadł w dniu 29 maja 2008 r. pod sygn. akt II K 43/05 i uprawomocnił się w dniu 20 października 2009 r.. Książeczki oszczędnościowe zostały wydane powodowi w dniu 9 listopada 2009 r.
--- STRONA 4 ---
W uzasadnieniu Sąd Okręgowy wskazał, że powód źródło szkody upatruje w postanowieniu Prokuratury Rejonowej w Busku Zdroju z dnia 17 listopada 1994 r. oraz tytule wykonawczym wydanym przez tę Prokuraturę, na podstawie którego komornik w sierpniu 1994 r dokonał zajęcia należących do powoda książeczek oszczędnościowych oraz samochodu osobowego. Zastosowanie ma zatem art. 417 k.c. w brzmieniu obowiązującym sprzed wejścia w życie ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy -Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw, co wynika z art. 5 tej ustawy. Nie ma zatem również zastosowania wykładnia art. 417 k.c. dokonana przez Trybuna Konstytucyjny w wyroku z dnia 4 grudnia 2001 r. SK 18/00 nakazująca pominąć przesłankę winy funkcjonariusza państwowego. Takie stanowisko wynika też z wyroku Sądu Najwyższego z dnia 12.09.2007 r. I CSK 220/07. Zastosowanie w niniejszej sprawie będzie miał zatem również obowiązujący wówczas art. 418 k.c. uzależniający odpowiedzialność Skarbu Państwa od wyniku swoistego przedsądu, tj. orzeczenia winy funkcjonariusza w postępowaniu karnym lub dyscyplinarnym. Powód w niniejszej sprawie nawet nie twierdził, aby takie postępowanie toczyło się, zeznał natomiast, że wielokrotnie składał wnioski do Sądu Rejonowego w Busku Zdroju i Prokuratury Okręgowej w K o uchylenie zabezpieczeń majątkowych, wydawano jednak decyzje odmowne. Jak zatem z powyższego wynika postanowienia Prokuratury, w których powód upatruje źródło powstania szkody były poddawane kontroli instancyjnej przewidzianej przepisami kodeksu karnego, która nie stwierdziła niezasadności ich stosowania. Wynika z tego, ze przy ich wydaniu nie nastąpiło naruszenie prawa ścigane w trybie postępowania karnego lub dyscyplinarnego, co wyklucza w niniejszej sprawie odpowiedzialność Skarbu Państwa. Za uzasadniony uznał również Sąd Okręgowy zgłoszony przez pozwanego zarzut przedawnienia. Wskazując na upływ wskazanego w art. 442 k.c. 10 –letniego terminu przedawnienia od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wyrządzające szkodę, przed datą wejścia w życie ustawy z dnia 16 lipca 2007 r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny, Sąd uznał, że w sprawie nie będzie miał zastosowania art. 442[1] k.c. Ponadto Sąd Okręgowy zauważył, że kwota poręczenia majątkowego została wpłacona nie przez powoda lecz jego córkę i zięcia, zatem ewentualna szkoda związana z niemożliwością jej zainwestowania nie powstała w majątku powoda, a więc brak jest po jego stronie legitymacji do dochodzenia z tego tytułu odszkodowania. Zaś zajęty samochód pozostawiono we władaniu powoda oddając go pod dozór jego żony, która, co bezsporne, korzystała z tego samochodu przez cały okres zabezpieczenia.
--- STRONA 5 ---
Odnośnie żądania zadośćuczynienia za krzywdę spowodowaną stosowaniem dozoru policji Sąd Okręgowy stwierdził, iż brak podstaw w świetle art. 24 k.c. do przypisania pozwanemu odpowiedzialności za naruszenie dóbr osobistych powoda, a to wobec braku możliwości uznania działania pozwanego za bezprawne. Do okoliczności wyłączających bezprawność naruszenia dobra osobistego zalicza się bowiem działanie w ramach obowiązującego porządku prawnego, a dozór policji jest instytucją prawa karnego procesowego, zatem jego stosowanie nie może być uznane jako działanie bezprawne. Ponadto art. 24 k.c. i art. 448 k.c. do dnia 28 grudnia 1996 r. nie przewidywały w swej treści możliwości zasądzenia zadośćuczynienia na rzecz poszkodowanego. W ocenie Sądu Okręgowego nie zasługuje również na uwzględnienie roszczenie powoda w związku ze wskazywanym przez niego uszczerbkiem na zdrowiu, zwłaszcza schorzeniem serca i chorobą nadciśnieniową. Z przedłożonej przez powoda dokumentacji nie wynika bowiem, by stwierdzono u niego chorobę serca, a także nie wykazał istnienia związku przyczynowego między rozpoznanym u niego nadciśnieniem tętniczym a zastosowaniem w stosunku do niego dozoru policyjnego. Powyższy wyrok w całości zaskarżył powód. W apelacji zarzucił: 1) nieważność postępowania w rozumieniu art. 379 pkt 5 k.p.c. wskutek pozbawienia powoda możności obrony swych praw poprzez nieuwzględnienie wniosków powoda o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu finansów i szacowania ruchomości na okoliczność wysokości poniesionej szkody, 2) naruszenie prawa procesowego – art. 233 §1, art. 217 §1, art. 227, art. 230, art. 278 §1 oraz art. 328 §2 k.p.c. poprzez nieuwzględnienie wniosków o dopuszczenie dowodów z opinii biegłych, 3) naruszenie prawa materialnego, to jest art. 417[1] §2 k.c. i art. 442[1] k.c. poprzez ich niezastosowanie wskutek uznania, że do oceny prawnej złożonej konstrukcji prawnej, jaka zachodzi w niniejszej sprawie, nie powinny być stosowane przepisy kodeksu cywilnego po nowelizacji ustawą z dnia 16 lutego 2007 r., w tym także stwierdzeniem, że bieg terminu przedawnienia roszczeń powoda rozpoczął się od dokonania czynności w postępowaniu karnym, a nie od wydania bądź uprawomocnienia się wyroku uniewinniającego w sprawie karnej. Podnosząc powyższe zarzuty powód wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku, zniesienia postępowania w zakresie dotkniętym nieważnością i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania ewentualnie o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie powództwa w całości albo jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu.
--- STRONA 6 ---
Strona pozwana w odpowiedzi wniosła o oddalenie apelacji w całości i zasądzenie od powoda kosztów postępowania apelacyjnego. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Brak podstaw do uwzględnienia apelacji. W pierwszej kolejności należy wskazać, że ustalony przez Sąd Okręgowy stan faktyczny był bezsporny i nie jest również kwestionowany przez powoda w apelacji, znajduje także pełne oparcie w zebranych w sprawie dowodach z dokumentów i zeznaniach powoda. Sąd Apelacyjny podzielając zatem w pełni te ustalenia przyjmuje je za własne. Bezzasadny jest zgłoszony w niej zarzut nieważności postępowania z przyczyn wskazanych w art. 379 pkt 5 k.p.c. Nie można bowiem podzielić stanowiska apelującego, iż oddalenie zgłoszonego przez stronę wniosku dowodowego jest równoznaczne z pobawieniem jej możności obrony swych praw w rozumieniu wskazanego wyżej przepisu, a w konsekwencji prowadzi do nieważności postępowania. W judykaturze przyjmuje się powszechnie, iż pozbawienie strony możliwości obrony swych praw (art. 379 pkt 5 k.p.c.) polega na tym, że z powodu wadliwości procesowych sądu lub strony przeciwnej, będących skutkiem naruszenia konkretnych przepisów kodeksu postępowania cywilnego, których nie można było wskazać przed wydaniem orzeczenia w danej instancji, strona nie mogła brać i nie brała udziału w postępowaniu lub jego istotnej części (por. np. orz. SN z dnia 10 maja 1974 r., II CR 155/74, post. SN z dnia 6 marca 1998 r., III CKN 34/98, orz. SN z dnia 13 marca 1998 r., I CKN 561/97, wyrok SN z dnia 10 maja 2000 r., III CKN 416/98). Pozbawienie strony możności obrony swych praw stanowi naruszenie zasady równości stron. Jak jednak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 10 marca 1998 r. (I CKN 524/97) nie może być mowy o nieważności postępowania z powodu pozbawienia strony możności obrony swych praw, jeśli mimo naruszenia przez sąd przepisów procesowych, strona podjęła czynności w procesie. Nieuwzględnienie wniosku dowodowego strony biorącej udział w procesie, podejmującej czynności w toku całego postępowania, nie stanowi zatem „pozbawienia jej możności obrony swych praw” w rozumieniu art. 379 pkt 5 k.p.c. Nietrafny jest zarzut naruszenia art. 233 §1, art. 217 §1, art. 227, art. 230, art. 278 §1 i art. 328 §2 k.p.c. Apelujący upatruje naruszenia powyższych przepisów przez nieuwzględnienie przez sąd wniosków o dopuszczenie dowodów z opinii biegłych z zakresu finansów oraz szacowania ruchomości co zdaniem powoda uniemożliwiło mu wykazanie wysokości poniesionej szkody. Nie można powyższego zarzutu uznać za słuszny, skoro jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku powództwo zostało oddalone, gdyż Sąd
--- STRONA 7 ---
Okręgowy przyjął po pierwsze, iż majątkowe roszczenia powoda uległy przedawnieniu, a po drugie stwierdził brak podstawowej przesłanki odpowiedzialności pozwanego za szkody doznane przez powoda, to jest czynu niedozwolonego. Prócz tego stwierdził brak legitymacji czynnej powoda do dochodzenia odszkodowania związanego z uiszczonym przez osoby trzecie poręczeniem majątkowym. W takiej sytuacji oczywiście bezprzedmiotowe było ustalanie wysokości szkody, a temu miały, w ocenie powoda, służyć dowody z opinii biegłych. Z uwagi na motywy zaskarżonego wyroku najistotniejszy jest podniesiony w apelacji zarzut naruszenia prawa materialnego, to jest art. 417[1] §2 k.c. i art. 442[1] k.c. poprzez ich niezastosowanie. Sąd Okręgowy uznał, że roszczenia (majątkowe) powoda przedawniły się zgodnie z art. 442 k.c., Zajęcie książeczek oszczędnościowych i samochodu, jak i zastosowanie poręczenia majątkowego nastąpiło bowiem w 1994 r., więc zarówno trzyletni termin przedawnienia przewidziany w art. 442 §1 zd.1 k.c, jak i termin dziesięcioletni określony w art. 442§1 zd. 2 upłynął przed wejściem w życie ustawy z dnia 16 lipca 2007 r. o zmianie ustawy – kodeks cywilny; nie będzie więc miał do roszczeń powoda zastosowania art. 442[1] k.c. Zgłoszony w apelacji zarzut naruszenia art. 442[1] k.c. przez jego niezastosowanie, w ocenie Sądu Apelacyjnego jest uzasadniony. Należy zauważyć , że zarówno przepis art. 442 §1 zd2 k.c. uchylony ustawą z dnia 16 lipca 2007 r., jak i obowiązujący od 10 sierpnia 2007 r. art. 442[1] §1 k.c. stanowi, że termin przedawnienia szkody (z wyjątkiem szkody wyrządzonej na osobie, ale nie o taką szkodę chodzi w niniejszej sprawie) nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę. Powód łączy powstanie szkody ze zdarzeniami, które nastąpiły, co bezsporne w 1994 r. Gdyby zatem przyjąć początek biegu przedawnienia od chwili zajęcia ruchomości powoda i zastosowania poręczenia majątkowego, to roszczenia powoda rzeczywiście uległyby przedawnieniu w 2004 r., a więc przed wejściem w życie art. 442[1] k.c. Sąd Apelacyjny podziela jednak pogląd powoda, iż termin przedawnienia należy liczyć dopiero od chwili wyroku uniewinniającego powoda z dnia 29 maja 2008 r., który uprawomocnił się 20 października 2009 r. Już bowiem na gruncie art. 442 k.c. w komentarzach do tego przepisu wskazywano, że jeżeli zdarzenie wyrządzające szkodę trwa czas dłuższy, to dziesięcioletni termin przedawnienia zaczyna biec dopiero od chwili ustania tego zdarzenia. Trafnie również powód podnosi, że dopóki toczyło się przeciwko niemu postępowanie karne, to nie miał możliwości wytoczyć powództwa o odszkodowanie. Podobny problem związany z przyjęciem właściwego momentu, od którego liczyłby się bieg terminu przedawnienia, które nie kończyłoby się, zanim uprawniony
--- STRONA 8 ---
rzeczywiście mógł zgłosić roszczenie na drodze sądowej, był przedmiotem licznych już orzeczeń Sądu Najwyższego, w których przyjęto w takich sytuacjach istnienie okresu zwanego zawieszeniem wymiaru sprawiedliwości, zrównanego ze stanem siły wyższej powodującej zgodnie z art. 121 pkt 4 k.c. nierozpoczęcie biegu przedawnienia, bądź jego zawieszenie (por. uchwała pełnego składu Izby Cywilnej SN z dnia 26 października 2007 r., III CZP 30/07, a także vide Zdanie odrębne Sędziego SN W.Katnera dot. pkt.1 uchwały pełnego składu Izby Cywilnej SN z dnia 31 marca 2011 r., III CZP 112/10.) Liczony zatem od daty wyroku uniewinniającego termin przedawnienia, zarówno trzyletni z art. 442[1] §1 zd.1 k.c., jak i dziesięcioletni wskazany w zd.2 tego artykułu, nie upłynął przed dniem wniesienia pozwu w niniejszej sprawie. Roszczenia te nie uległy więc przedawnieniu. Zachodzi zatem potrzeba rozważenia kolejnego zarzutu apelacji, to jest naruszenia art. 417[1] § 2 k.c. poprzez jego niezastosowanie. Sąd Apelacyjny w tym zakresie podziela stanowisko Sądu Okręgowego, iż dla oceny zasadności roszczeń powoda należy zastosować stan prawny obowiązujący w chwili wystąpienia zdarzeń, w których powód upatruje źródło szkody, a więc wydania postanowień Prokuratora o zajęciu książeczek oszczędnościowych i samochodu powoda oraz zastosowaniu poręczenia majątkowego. Postanowienia te zostały wydane i wykonane w 1994 r., a więc przed wejściem w życie ustawy z dnia 17 czerwca 2004 o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw ( Dz.U. nr 162, poz.1692) nowelizującej brzmienie art. 417 k.c. i wprowadzającej przepis art. 417[1] k.c., a także przed wejściem w życie konstytucji RP z 1997 r. (co czyni bezprzedmiotowe analizowanie skutków wyroku TK z 4 grudnia 2001r. SK 18/00) i uchyleniem art. 418 k.c. Trafnie zatem Sąd Okręgowy, powołując się na wskazane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku orzeczenia Sądu Najwyższego, zastosował w niniejszej sprawie art. 417 k.c. w dawnym brzmieniu i art. 418 k.c., i stwierdzając brak przesłanek warunkujących zgodnie z tymi przepisami odpowiedzialność Skarbu Państwa roszczenia powoda w tym zakresie oddalił. Należy podkreślić, że gdyby nawet podzielić stanowisko powoda, że w niniejszej sprawie winien znaleźć zastosowanie art. 417[1] § 2 k.c., to i tak roszczenia powoda nie mogłyby zostać uwzględnione. Przyjmując nawet, że postanowienie Prokuratora mieści się w pojęciu „prawomocnego orzeczenia”, o którym mowa w art. 417[1] § 2 k.c., to przepis ten wprowadza obowiązek przedstawienia sądowi odszkodowawczemu tzw. prejudykatu dotyczącego ustalenia przesłanki bezprawności; chodzi tu o rozstrzygnięcie zapadłe we właściwym postępowaniu, stwierdzające wprost lub pośrednio niezgodność z prawem orzeczenia, z którym powód wiąże źródło swojej szkody, i poprzedzające właściwy proces odszkodowawczy. Takim orzeczeniem nie jest, co słusznie podniosła strona pozwana, wyrok
--- STRONA 9 ---
uniewinniający powoda. Sam fakt wydania prawomocnego wyroku uniewinniającego powoda nie przesądza bowiem o tym, że zastosowanie przez Prokuratora w trakcie prowadzonego postępowania przygotowawczego środków zapobiegawczych ( poręczenia majątkowego i dozoru policji) i zabezpieczających ( zajęcia mienia ruchomego) było działaniem niezgodnym z prawem. Wręcz przeciwnie – zgodnie z przepisami prawa ( k.p.k.) środki te stosuje się w celu zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania karnego, gdy zebrane dowody wskazują jedynie na duże prawdopodobieństwo, że podejrzany popełnił przestępstwo, takie, za które można orzec grzywnę, obowiązek naprawienia szkody, nawiązkę itp. Skoro środki te mają zatem zabezpieczyć prawidłowy tok postępowania i wykonanie ewentualnych orzeczonych później w wyroku kar pieniężnych, to jest oczywiste, że wydanie przez Prokuratora takich postanowień zawsze wiąże się z ryzykiem, że ostatecznie wobec oskarżonego ( z różnych względów) może zapaść wyrok uniewinniający. Sam fakt wydania takiego wyroku, a tylko na to powołał się powód, nie jest wystarczający do uznania przedmiotowych postanowień Prokuratora za niezgodne z prawem, a taka przesłanka odpowiedzialności Skarbu Państwa wynika nie tylko ze wskazywanego w apelacji art. 417[1] §2 k.c., ale również art. 417 k.c. i to zarówno w obowiązującym obecnie, jak i poprzednio brzmieniu. W istocie zatem dla samego rozstrzygnięcia roszczeń powoda nie ma znaczenia, który z tych przepisów należy zastosować. Jak już bowiem wyżej wspomniano powód nie zgłosił żadnych twierdzeń, ani tym bardziej dowodów na okoliczność niezgodności z prawem wskazanych przez niego postanowień Prokuratora powołując się jedynie na fakt ostatecznego zakończenia postępowania karnego wyrokiem uniewinniającym. Słusznie również Sąd Okręgowy zwrócił uwagę, że wskazywane przez powoda postanowienia Prokuratora były w toku postępowania karnego poddawane kontroli zarówno przez Prokuraturę Okręgową, jak i Sąd Rejonowy w Busku Zdroju. Na marginesie należy zauważyć, że apelacja nie kwestionuje wyrażonego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stanowiska, iż skoro kwota poręczenia majątkowego została uiszczona nie przez powoda, lecz osoby trzecie, to powód nie ma legitymacji czynnej do dochodzenia odszkodowania za szkodę spowodowaną niemożnością inwestowania tej kwoty przez czas trwania poręczenia majątkowego. Pomimo zaskarżenia wyroku Sądu Okręgowego w całości powód ani w zarzutach apelacji, ani w jej uzasadnieniu nie odniósł się do kwestii oddalenia jego powództwa o zasądzenie kwoty 43 000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Należy zatem tylko wskazać, że Sąd Apelacyjny podziela stanowisko Sądu I instancji wyrażone w tym zakresie. Niewątpliwie brak jest podstaw z art. 24 §1 k.c. i art. 448 k.c. do zasądzenia
--- STRONA 10 ---
zadośćuczynienia pieniężnego za naruszenie dóbr osobistych powoda, bowiem przedmiotowe postanowienie prokuratora o zastosowaniu dozoru policyjnego nie można uznać za bezprawne, zostało bowiem podjęte w ramach obowiązującego porządku prawnego., a nadto jak wskazał Sąd Okręgowy art. 448 k.c. w obowiązującym wówczas brzmieniu nie przewidywał możliwości zasądzenia zadośćuczynienia na rzecz poszkodowanego. Brak również podstaw do zasądzenia zadośćuczynienia z art. 445 k.c., skoro jak już wyżej stwierdzono nie można stronie pozwanej przypisać czynu niedozwolonego, a ponadto jak trafnie ocenił Sąd Okręgowy powód nie wykazał dostatecznie choroby serca, ani związku przyczynowego pomiędzy działaniem strony pozwanej a chorobą nadciśnieniową i ewentualną chorobą serca. Z wyżej podanych przyczyn Sąd Apelacyjny na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację powoda. Sąd Apelacyjny na podstawie art. 102 k.p.c. nie obciążył powoda zwrotem kosztów postępowania apelacyjnego poniesionych przez stronę pozwaną uznając że w niniejszej sprawie występuje wypadek szczególnie uzasadniony. Sytuacja, z jakiej powód wywodził swoje roszczenia, a potwierdzona ustaleniami faktycznymi dokonanymi przez Sąd, poczucie krzywdy jaką niewątpliwie mógł odczuwać powód, jak i to, że w okolicznościach sprawy mógł być subiektywnie przekonany o słuszności swego żądania, mimo braku podstaw prawnych do uwzględnienia jego powództwa, niewątpliwie przemawia ze względów słuszności za odstąpieniem od obciążania powoda kosztami postępowania na rzecz pozwanego. Rozstrzygnięcie takie uzasadnia również wykazana przez powoda jego sytuacja majątkowa będąca podstawą zwolnienia powoda od opłaty od apelacji. Sąd miał również na uwadze precedensowy charakter rozpoznanej sprawy.
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Apelacyjny w Krakowie – Wydział#I ACa 992/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 listopada 2011 r. Sąd Apelacyjny w Krak#art. 442 §1 k.c.#art. 417 k.c.#art. 448 k.c.#art. 445 §1 k.c.#art. 217 §2 k.k.#art. 5 tej#art. 418 k.c.#art. 442 k.c.#art. 24 k.c.#art. 379 pkt 5 k.p.c.#art. 278 §1 oraz#art. 328 §2 k.p.c.#art. 442 §1 zd.1 k.c#art. 442§1 zd. 2 up#art. 442 §1 zd#art. 121 pkt 4 k.c.#art. 24 §1 k.c.#art. 445 k.c.#art. 385 k.p.c.#art. 102 k.p.c.