Wyrok I ACa 982/10 1 5

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I ACa 982/10 1 5: "T s %"{ _ \\\"“:\ ? _ .1 IN‘ WYROK Sqd Apelacyjny W Lodzi I Wydzial Cywilny w skiadzie: IIVHENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 stycznia 2011 r Przewodniczqcy: SSA Malgorzata Dzigciolowska $QdZi0Wi6I SSA Alicja Myszkowska (spr.) SSA Hanna Rojewska Pfotokolantz ' st.sel<r.sqd0w"y Katarzyna Olejniczak po rozpoznaniu W dniu 12 stycznia 2011 r. w Lodzi na rozprawie SPYHWY Z Powédztwa H‘.I_ przeciwko Skarbowi Pafistwa ‘ Zaldaddwi Karnemu W I— ' zastgpowanemu przez Prokuratorig Generalnq Skarbu Pafistwa 0 ochronq débr osobistych i zadoééuczynienie na skutek apelacji strony pozwancj 0d Wyroku Sqdu Okreggowego w Phncku z dnia 31 sierpnia 2010 roku sygn. aktl C 483/10 I,»;";_.j*;:7» oddala apelacjcg. ? """""""'\.. :4" _ |\ Bfii. ‘E; L .,._ 1 1 ._ 1; .‘.'»\'* ».~"1=: 3’ " f .';'¢..‘‘37.=’\ 'f~_. .,1» =. 1/ ; .>_~..'r\2 ;, x mi _.,.3 5 \, .17 /1.. IV/"U" .. '...._ . . _, i ..~...1"r um.‘ /» “W. .7 ml . \ . ’\ ~?\__r.‘», _ ~;:»;<='\.4_»r_e; =,;“Y%,;;r '1 .'. .~.';5r‘‘r;¢‘ £4:»?'<' ' » ,,,,,.m ;._"" | . 2, 4 1' \ IK1“/1/F /IQ; ,1.I 3? I =17: ‘ .5“:~‘;=23  ,'.= a"1_='_'~i "_:  ‘P.V51/V K.,1Y"'.’:. \ .3; \ “k '\ '\ ‘Q.\f_:{1 R‘ |‘_qL\§Z._ '"“=‘*~\u<.=.~““"fi =3,_ we ;': :1; _ .j:':';>.@j;I,~= ;‘;.=; :75’ "W gag.”é . _ 1 Sygn. akt I ACa 982/10 1 5: -'T 8 ø"ł _ \\\"":\ Ê _ .I IN* WYROK Sąd Apelacyjny W Łodzi I Wydział Cywilny w składzie: ÍÍVÍIENÍU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 stycznia 2011 r Przewodniczący: SSA Małgorzata Dzięciołowska Sędziüwież SSA Alicja Myszkowska (spr.) _SSA Hanna Rojewska Protokolant: ' st.sekr.sądoWy Katarzyna Olejniczak po rozpoznaniu W dniu 12 stycznia 2011 r. W Łodzi na rozprawie Sprawy Z Püwódzfwa Hi-.f_ przeciwko Skarbowí Panstwa -W Zaldadovýi Karnemu W I- '- zastępowanemu przez Prokuratorię Generalna Skarbu Państwa o ochronę dóbr osobistych i zadośćuczynienie na skutek apelacji strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego W Płocku z dnia 31 sierpnia 2010 roku sygn. aktl C 483/ 10 f,„-;";_.j*;:'ş~ oddala apelację. 8 """'¬"*"""'¬-¬. ƒf' _ |\ Dfiš. Ę; Ł .N -1 1 ._ J;-_› -.'_'××" ':¬'*1f.' 'll " f .';'±,-.^'Â"7.=f\ 'C-^_.~ .'¿» =. 'M ¿ .±_~..'r\-1 ;, ß '.¿ _-.„-3 _f \, .ły .f'1.. W/vrł ._ "-..._ . . _. i ¬-¬.~...-11-""'" wm' /› "'›„ 7 „I _ „ , *H ~ř\__f.3 , ~;\›;‹='».‹_‹f_f; =,¿^Yā,;;-r ą .'.-' -.'~.';5f*řr;f^ ¿¿:›?"< 1-- ' z „,,,;'@i „›„~_ | ¬. =, J 1' \- Ixxx/' /f{)__.› ,¬.-Ę _;Ê Í iii; * .ą„-:~}=23 ' ,:= a'-1_='_'~'í '"¬~_.= -' “RV 5:7-' 1 „1Y"'.. ”:. \ mi \ *Ä 'u `\ "Q"f_:Í'¶ `\_` |ą_¬L`-§1_-' '""=`*«n.‹.=-.‹'~'“'4'fi -;Š,_ '-5» ;':- ,ż-_Ł _- .z:'=';>.řj;=,¬= şfin; „'75” 'W -.cz-'g-.il _ _ Ą, --- STRONA 2 --- Sygn. akt I A Ca 982/10 UZASADNIENIE ‘:1; . H‘ N . __ “ Zaskarzorjym Wyrokiem z dnia 31 sierpnia 2010 roku W sprawie z powodztwa H: R_przeciwk0 Skarbowi Pafistwa  Zaidadowi Karnemu W P o zadoééuczynienie Sqd Okrqgowy W Piocku zaszgdzii od pozwanego na fzecz powoda kwote; 1.500 21, oddali1 powodztwo W pozostaiej czoéci i orzek1 0 kosztach postopowania. l Powyzszy/I Wyrok zapad1 W oparciu 0 poczyniony W sprawie przoz Sqd Okrogowy stan faktyczny, ktc'>1y Sqd Apelacyjny W pfihli podziela i przyjmuje za .W1asny, a ktorego najistotniejszo elementy przedstaW'iajq siq nastopujzgco. ' H: zostai osadzony W Zaldadzie Kamym W Pw dniu 18 lipca 2006r'. PrzebyWa1 W celi nr l01,__g___:__1;;st§p:pio oc_:1____23 m__§1ja 2007r. do 24 stycznia 2008r. W ce1i_ 417, ktora przezhaczona jest dla piociu osob. Przez caly ten okres, prze1udnienie W celi przekraczz110 n0rm§;._(_3 .1112/os.) nawet 0 cztery osoby. W okresie od 24 styoznia 2008r. do 28 ligtopada 2008r._poWoc1 od1;y_‘vY_?§1 k_a_I;§""\V:_;C_61_1 303, ktora by1a__przeznaozona dla oémiu osob, przeludnionie Wystfgpowaio przez oaiy okres jjobdylliu i sii;ga1o nawet 175%. W celi nr 320 przebj/Wa1 od 28 listopada 2008r. do 28 kwietnia 2009r., przeznaczona byia dla piociu osob i nonna by1a przekroczona juz tylko o jedna, osobo i to nie W ciqgu caiego pobytu. Nastopnie powod zosta1 przeniosoiony do ce1i nr 310, gdzie przebywai do 31 Si61'pni21 2009r., cola przeznoczona by1a1d1a piociu osob i W"[yI1'1 W3./padku norma takzonie zawsze byia zaohowana, 1’oc2:a,Wozy 0d 31 siezpoia 2009r. do 7 grudnia 2009:. odbywal kart; W celi numer 312, przeznaczonej d1a czterech osadzonyoh, zdarzaio sio, Ze czasami przebywalo W niej 1 $1 Sygn. akt I A Ca 982/10 UZASADNIENIE IT; . __` _` _ __ “ Zaskarżonym wyrokiem z dnia 31 sierpnia 2010 roku W sprawie z powództwa I-I: R_przeciwko Skarbowi Państwa - Zakładowi Karnernu W P- o zadośćuczynienie Sąd Okręgowy W Płocku zasadził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1.500 zł, oddalił powództwo W pozostałej części i orzekł o kosztach postępowania. I Powyższy wyrok zapadł W oparciu o poczyniony W sprawie przez Sad Okręgowy stan faktyczny, który Sad Apelacyjny W pełni podziela i przyjmuje za własny, a którego najistotniejsze elementy przedstawiają się następujaco. " H: został osadzony W Zakładzie Kamym W P-w dniu 18 lipca 2006r. Przebywał W celi nr l0l,__a___n¿';stęp¿nie od ____23 znaja 2007r. do 24 stycznia 2008:. W celi 417, która przeznaczona jest dla pięciu osób. _Przez cały ten okres, przeludnienie W celi przekraczało normę_._(_3 „n12/os.) nawet o cztery osoby. W okresie od 24 stycznia 2008r. do 28 listopada 2008r._ powód od-byf.-'Y_‹_'ał R?1_I;_ę-=w¿c_e1i. 303, która byłaprzeznaczona dla ośmiu osób, przeludnienie Występowało przez caly okres pobytu i sięgało nawet 175%. W celi nr 320 przebywał od 28 listopada 2008r. do 28 kwietnia 2009r., przeznaczona była dla pięciu osób i norma była przekroczona już tylko o jedną osobę i to nie W ciągu całego pobytu. Następnie powód został przeniesiony do celi nr 310, gdzie przebywał do 31 sierpnia 2009r., cela przeznaczona była dla pięciu osób i W tym wypadku norma takzeinie zawsze była zachowana, Począwszy od 31 sierpnia 2009r. do 7 grudnia 2009r. odbywał karę W celi numer 312, przeznaczonej dla czterech osadzonych, zdarzało się, ze czasami przebywało W niej 1 z. --- STRONA 3 --- pied osob. Od 7 grudnia 2009r. at do opuszczenia zakladu kamego powod by1 W celi nr 303 przewidzianej dla oémiu osob i do 17 maja 2010r. nie byio W niej przeludnienia. Ldcznie H R_ przebywal W Warunkach przeludnienia przez ponad 3,4 miesiqce. Kazda z cel wyposazona jest w kapik sanitarny, gdzie znajduje sie WC i unlywlalka, dostarczana. jest tyiko zimnawoda. Miejsoa te_AsqAA1__@9dgrodz0ne od pozostaiej czesci pomieszczeniad Ponadto Wifleginiowie }d_;§aWo"}az W tygodniu ‘ _M.“ Ad korzystaé z ka,pie1i W iaini, gdzie jest ciep1a woda. W kazdej celi jest okno zapewniajape dostep éwiafia i powietrza. Niemniej z uwagi na ilosé osadzonych moze zdarzyé sie, Ze W celi panuje zaduch i' nieprzyjemny zapach. W pomieszczeniach mieszkalnych zainstaiowane by1o oswietlenie, powéd dodatkowo korzysta1z Iampki nocnej. Lozka trzypoziomowe ustawione byly pod écianami. Osadzeni majq moiliwoéé kontaktowania sie przez telefqgl ;_ _I‘__Q§__J_Zi'l’1é3,, W :.if._"='_ ' "., \;;_" oddzia1e;.Zd€i:;idsta1oWane byly dwa ap‘araty telefoniczne. 1<0nserWacjq i daprawq zajmowaia sie T— P_S.A. Jesli nawet zdarzyla sie awaria, to W ciqgu 48 godzin, byla usuwana. W Zakladzie Karnyrn W Pprowadzone sq zajecia kulturalno oéwiatowe. IR—chetnie W nich uczestnicz)/1, organizowai turnieje szachowe. Ponadto powod W czasie pobytu W Zaldadzie Karnynii W ]? uko1iozy% tdéhniku1n:'"'=?do'§~""111a1~%ry nie przystzgpii, aie zdobyi dodatkowy zawod technika mechanika. W zwiqzkuv Z nauka, nie przebywal on W celi przez ca11y czas, Wychodzfl na zajecia tfzy razy W tygodniu od 15.00 do 20.00, a ponadto na tzw. "przyuczki" do poiudnia. Ksiqzki i zeszyty do szkoly zapewnil powodowi Zaldad Kamy W P, ‘P0221 tyrn ze Wzgledéw zdrowotnyoh mial zgode na dwugodzinny spacer codziennie. . M Osadzeni W Zakladzie Kamym W I irIaja,":z2Aap"eWni0ny dostep do opieki zdrowotnej. Jesli Wieiniowie shoe} skorzystaé z porady lekarskiej, musze; sie 2 pięć osób. Od 7 grudnia 2009r. aż do opuszczenia zakładu karnego powód był W celi nr 303 przewidzianej dla ośmiu osób i do 17 maja 2010r. nie było W niej przeludnienia. Łącznie H- R- przebywał W warunkach przeludnienia przez ponad 34 miesiące. Każda z cel wyposażona jest W kącik sanitarny, gdzie znajduje się WC i un1yWĹal`ka, dostarczana jest tylko zimnajwoda. Miejsca te_jsą,j¬__=pdgrodzone od pozostałej części pomieszczenia. Ponadto więźniowie p_;rawg„iaz W tygodniu Ą _-¿.„_ „d korzystać z kąpieli W łaźni, gdzie jest ciepła woda. W kazdej celi jest okno zapewniające dostęp światła i powietrza. Niemniej z uwagi na ilość osadzonych może zdarzyć się, że W celi panuje zaduch .i" nieprzyjemny zapach. W pomieszczeniach mieszkalnych zainstalowane było oświetlenie, powód dodatkowo korzystał z lampki nocnej. Łóżka trzypoziomowe ustawione były pod ścianami. Osadzeni mają mozliwość kontaktowania się przez telefojl Z¿_ _r_Q,çi„zi-ną, W :-.-¿_à.-._'='_ ' '-.„- .,=¿_' oddziale. zaiiistaiowane były dwa aparaty telefoniczne. konserwacją i naprawą zajmowała się T_ P_S.A. Jeśli nawet zdarzyła się awaria, to W ciągu 48 godzin, była usuwana. W Zakładzie Karnyrn W P-prowadzone są zajęcia kulturalne oświatowe. I-R_chętnie w nich uczestniczył, organizował turnieje szachowe. Ponadto powód W czasie pobytu W Zakładzie Karnym' W F- ukończył telclinikurni,""ido"i~"`1riat~ary nie przystąpił, aie zdobył dodatkowy zawód technika mechanika. W 'związku Z nauką nie przebywał on W celi przez cały czas, wychodził na zajęcia trzy razy W tygodniu od 15.00 do 20.00, a ponadto na tzw. "przyuczl<i" do południa. Książki i zeszyty do szkoły zapewnił powodowi Zakład Kamy W P-, 'Poza tym ze względów zdrowotnych miał zgodę na dwugodzinny spacer codziennie. _ M Osadzeni W Zakładzie Karnym W I- niająiilziapiewniony dostęp do opieki zdrowotnej. Jeśli więźniowie chcą skorzystać z porady lekarskiej, muszą się 2 --- STRONA 4 --- najpierw zapisaé. Skierowanie do specjalisty \N'}’C18._j6 W razie potrzeby lekarz podstawowej opieki zdrowotnej. W oiagu tygodnia osadzeni moga skorzystaé z konsuitaoji lekarzy specjalistow. Leki zapewnia im nieodpiatnie Apteka Okregowa W51 '4 Przy takjustalonym stanie faktyoznym Sad Okregowy uznai, it podstawa roszczenia powoda jest art. 448 k.c. W zw. z art. 23 1<.c.. Iak podkreélono W uzasadnieniu dziaianie pozwanego stanowflo naruszenie art. 3 Konwencji 0 ochronie praw cz1oWieka i podstawowych Wolnosoi oraz Konstytucji RP i W konsekwencji by1o bezprawne. A Ponadto Sad I instancji uznai, Ze pozwany naruszy/1‘ godnosid powoda i_ jego prawo do zachowania intymnosoi. _ _ "  _ l Pow";/Zszy Wyrok zas1<ar2y1 pozwafiy zaskarZy1\W czeéci uwzgledniajaoej powodztwo zarzuoajac naruszenie: _ a. art. 417 k.c. i art. 248 § I k.k.w. poprzez ich biedna Wykiadnie i niewiaéciwe zastosowanie, polegajace na przyjeciu,Ze d_zia1ania pozwanego W Wykonaniu obowiazuj acyoh przepisow prawa byiy bezprawne, _ b. art. 23 i 24 1<.c. W zw. z art. 448 poprzez jch biedna Wykladnie niewiasciwe zastosowanie polegajace na przyjeciu, Ze: _ ._ _ dziedania pozwanego W Wykonaniu obowiazujacych przepisow prawa byly bezprawne, ‘V ~   nie jest konieczne Wykazanie przesianki odpowiedzialnosci Inaruszenia débr osobistych W postaci Winy, . ‘  zostaly naruszone dobra osobiste powoda oraz zaasqdzeniu zadoééuozynienia  na jego rzecz, A 0. art. 3 Konwencji 0 ochronie praw cziowieka i podstawowych Wolnosoi poprzez jego b1edna Wykiadnie i nic:W1a§oiWe zastosoWanie, polegajace na przyjeciu, ze powod by1 traktowany W sposob nielpdzki 1ub‘p0ni_zajacj/. 3 najpierw zapisać. Skierowanie do specjalisty Wydaje. W razie potrzeby lekarz podstawowej opieki zdrowotnej. W ciągu tygodnia osadzeni mogą skorzystać z konsultacji lekarzy specjalistów. Leki zapewnia im nieodpłatnie Apteka Okręgowa WŁI- 4. Przy takiustałonym stanie faktycznym Sąd Okręgowy uznał, iz podstawą roszczenia powoda jest art. 448 k.c. W zw. z art. 23 kc. Jak podkreślono W uzasadnieniu działanie pozwanego stanowiło naruszenie art. 3 Konwencji O ochronie praw człowieka i podstawowych Wolności oraz Konstytucji RP i W konsekwencji było bezprawne. A Ponadto Sąd I instancji uznał, ze pozwany naruszył godność- p_oWoda i_ jego prawo do zachowania intymności. _ _ ' - ę I Powyższy Wyrok zaskarzył pozwany zaskarzyłxw części uwzględniającej powództwo zarzucając naruszenie: _ a. art. 417 k.c. i art. 248 § l k.k.w. poprzez ich błędną Wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, -.że działania pozwanego W wykonaniu obowiązujących przepisów prawa były bezprawne, _ b. art. 2.3 i 24 k.c. W zw. z art. 448 poprzez ich błędną Wykładnię niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że: _ .. _- działania pozwanego W wykonaniu obowiązujących przepisów prawa były bezprawne, Ĺ ~ - - nie jest konieczne wykazanie przesłanki odpowiedzialności .naruszenia dóbr osobistych W postaci winy, . 1 - zostały naruszone dobra osobiste powoda oraz zasądzeniu zadośćuczynienia - na jego rzecz, › c. art. 3 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności poprzez jego błędną Wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, ze powód był traktowany W sposób nieludzki lub ponizaj ący. 3 --- STRONA 5 --- 1 2. przepisow postepowania, ktérych uchybienie mogto mieé istotny Wptyw na Wynik sprawy: l a. art.'231 k.p.c. polegajacego na bezpodstawnym przyj eciu, istnienia donatiegpania .. .,_, faktyczne 0, ii *st owanie z'awiska " rzeludnienie" est réwnoznaczne z P 3 naruszeniem art. 110 § 2 zdanie drugie 1<.k.W. 1 naruszeniem débr osobistych W Swsfinku GL0 pO—WO—dg,» »» »» . . _. _..__._.. . .__ .._.. . . ._ . b. art. 233 § 1 k.p.c. polegajaeego na pOIniAni€;CiLl istotnych W sprawie dowodow oraz brak Wszechstronnego rozwazenia zebranego W sprawie materiatu dowodowego, co skutkowato sprzecznoscia istotnych ustalefi sadu ze zgromadzonym materialem dowodowym, c.'a1't. 230 k.p.c. poprzez  nie przyjecie za okolicznoéé bezspoma Iegalnosci postepowania pozwanego. " ' _ W konsekwencji skarzacy wniést 0 zmiane kwestionowanego orzeczema W pkt 1 sentencji Wyroku, poprzez: oddalenie powodztwa i 2;asadzen'ie od strony powodowej na rzecz pozwanego koszt:'>W postepowania Wediug norm przepisanych wzglednie uchylenie Wyroku W zaskarionej czesci i przekazanie sprawy W tym zakresie do ponownego ro'z'poznania'i zasadzenie od strony powodowej na rzecz pozwanego kosztéw postepowania Wediug norm przepisanych. Sad Apelacyjny zwaiyl, co nastepuje Apelacja nie zastuguje na uwzglednienie. Sad Okregowytprawidlowo wskazal, jako podstawe powédztwa art. 448 k.c. W ZW. z art. 24 k.c. Brak jest, zatem podstaw do rozwazania naruszenia art. 417 k.c. albowiem przepis ten nie stanowit podstaw orzekania W sprawie. Zapewnienie przez Pafistwo godziwych Warunkow odbywania kary pozbawienia Wolnosci jest jednytn z podstawowych Wymagaft demokxatyoznego 4 l 2. przepisów postępowania, których uchybienie mogło mieć istotny Wpływ na wynik sprawy: I a. art.'231 k.p.c. polegającego na bezpodstawnyrn przyjęciu, istnienia doninięipania .. .H faktyczne o, iż 'st owanie zawiska " rzeludnienie" 'est równoznaczne z P 3 naruszeniem art. 110 § 2 zdanie drugie l<.k.W. 1 naruszeniem dóbr osobistych W sf,-ísjmku (jo pofwofcjí -› ›› . . .. -.._-.-.. . .__ .._.. -__ . .__ . b. art. 233 § 1 k.p.c. polegającego na pominięciu istotnych W sprawie dowodów oraz brak wszechstronnego rozważenia zebranego W sprawie materiału dowodowego, co skutkowało sprzecznością istotnych ustaleń sądu ze zgromadzonym materiałem dowodowyrn, cƒart. 230 k.p.c. poprzez - nie przyjęcie za okoliczność bezspomą legalności postępowania pozwanego. ' ' _ W konsekwencji skarżący wniósł o zmianę kwestionowanego orzeczenia W pkt l sentencji wyroku, poprzez: oddalenie powództwa i zasądzenie od strony powodowej na rzecz pozwanego kosztów postępowania Wedłu g norm przepisanych względnie uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy W tym zakresie do ponownego rozpoznania 'i zasądzenie od strony powodowej na rzecz pozwanego kosztów postępowania według norm przepisanych. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd Okręgowyprawidłowo wskazał, jako podstawę powództwa art. 448 kc. W zw. -z art. 24 kc. Brak jest, zatem podstaw do rozważania naruszenia art. 417 k.c. albowiem przepis ten nie stanowił podstaw orzekania W sprawie. Zapewnienie przez Panstwo godziwych warunków odbywania kary "pozbawienia wolności jest jednym z podstawowych 'wymagań demokratycznego 4 --- STRONA 6 --- pafistwa prawnego, znajdujacym Wyraz' W normaoh prawa miedzynarod_oWego. Wynika to wprost z art. 10 ust. 1 ratyfikowanego przez Polske miedzynarodowego paktu praW osobistych i pubiicznych z dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz.U. z 1977 r. Nr 38, poz. 167 i 169) oraz z art. 3 Konwencji o ochronie praW cziowieka i podstawowych Wolnosci (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zrn.) stanowiacych, Ze kazda osoba pozbawiona wolnoéci bedzie traktowana W sposob humanitarny i 2 poszanowaniem przyrodzonej godnosci cztowieka. zasady prawa miedzynarodowego Wyraiaja art. 40, 41 ust. 4 i 47 Konstytucji. Nakaz zapewnienia odpowiednich Warunkow osobom osadzonym Wprowadza takze art. 4 k.k.W. stanowiacym, 12 kazy, srodki karne, zabezpieczajaoe i zapobiegawcze Wykonuje sie W sposob humanitarny, z poszanowaniem godnosci ludzkiej skazanego. Zakazuje sie stosowania tortur Iub nieludzkiego albo poniaajacego traktowania i karania skazanegoy Iak Llstalit Sad Okregowy powod przebywat W Warunkaoh przeludnienia ponad 34 miesiaoe (a Wieo niemal 3 lata). Norma p0W16I‘ZC11l110WE1'W skrajnyoh przypadkach byia drastyoznie naruszana — iacznie przez okres okolo miesiaca powod przebyWa1 W celi gdzie przypadalo 1,66 m2 ( Wskainik 180 %) na jednego osadzonego, Zas blisko rok majac do dyspozyoji 1,87 m2 (wskainik 160%). _W tym miejscu przypomnieé nalezy, ze czesé tej powierzchni zajmowaty kaoik sanitarny i tozka. Warunki, jakie zapewniano H: R— by1y znacznie gorsze od sredniej dia ca1egokraju, W 2007 r. Wskainiki zaludnienia Wahaly sie od 120% do 110%, zas W, 2008 roku od 111 % do 98% W ostatnim miesiaou roku (irodtoz dane statystyozne Stnzby Wieziennej za rok 2007 i 2008 dostepne na stronie intemetowej WWW.sW.gov.p1). Tymczasem Europejski Trybunai Praw Cz1oWieka, Wypowiadajae sie W kwestii Wielkosé celi, W jakiej powinnihprzebywaé Wieiniowie, W Wyroku z dnia 9 marca 2006 1. W sprawie Cenbauer przeoiwko Chorwacji (skarga nr 73786701) 1.1.2.1131 powierzchnie 2.8 mg, za sprzeozna, ze 5 państwa prawnego, znajdującym wyraz' w normach prawa rniędzynarodowego. Wynika to wprost z art. 10 ust. 1 ratyfikowanego przez Polske międzynarodowego paktu praw osobistych i publicznych z dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz.U. z 1977 r. Nr 38, poz. 167 i 169) oraz z art. 3 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.) stanowiących, że kazda osoba pozbawiona wolności będzie traktowana w sposob humanitarny i z poszanowaniem przyrodzonej godności człowieka. zasady prawa międzynarodowego wyrażają art. 40, 41 ust. M4 i 47 Konstytucji. Nakaz zapewnienia odpowiednich warunków osobom osadzonym wprowadza także art. 4 k.k.w. stanowiącym, iż- kary, środki karne, zabezpieczające i zapobiegawcze wykonuje się w sposób humanitarny, z poszanowaniem godności ludzkiej skazanego. Zakazuje się stosowania tortur lub nieludzkiego albo poniżajacego traktowania i karania skazanego' -Jak ustalił Sąd Okręgowy powód przebywał w warunkach przeludnienia ponad 34 miesiace (a więc niemal 3 lata). Norma powierzchniowa' W skrajnych przypadkach była drastycznie naruszana - łącznie przez okres około miesiąca powód przebywał W celi gdzie przypadało 1,66 mz ( wskaźnik 180 %) na jednego osadzonego, zaś blisko rok mając do dyspozycji 1,87 m2 (wskaźnik 160%). _W tym miejscu przypomnieć nalezy, ze część tej powierzchni zajmowały kącik sanitarny i łóżka. Warunki, jakie zapewniano H: R- były znacznie gorsze od średniej dla całego kraju, W 2007 r. wskaźniki zaludnienia wahały się od 120% do 110%, zaś wj 2008 roku od 111 % do 98% w ostatnim miesiącu roku (źródło: dane statystyczne Służby Więziennej za rok 2007 i 2008 dostępne na stronie internetowej www.sw.gov.p1). Tymczasem Europejski Trybunał Praw Człowieka, wypowiadajac się W kwestii wielkość celi, W jakiej powinniiprzebywać więźniowie, w wyroku z dnia 9 marca 2006 r. w sprawie Cenbauer przeciwko Chorwacji (skarga nr 73786X01) uznał powierzchnię 2.8 mz, za sprzeczna ze 5 --- STRONA 7 --- standardami Europej skiego Komitetu Zapobiegania Torturom, a ponadto stwierdzit, Ze tak maia powierzchnia nie pozwala na zapewnienie odpowiednich Wamnkow sanitarnych, co W efekcie staje sie irodlem cierpienia zatrzymanego. Umieszczenie skazanych W takich Warunkaoh samo W sobie jest niehumanitarne, ponadto jak ustalono przeludnieniu towarzyszyt skapy dostep do swierzego powietrza i niedostateezne Warurki oswietleniowe. Opisane Warunki stanowity naruszenie intymnosci powoda, a takze prawa do godnego odbywania kary pozbawienia Wolnosci. (per. Wyrok Sadu Najwyzszego z dnia 17,marca 2010 r. W sprawie II CSK 486/09, opubl LEX nr 599534). Wbrew zarzutom skarzacego doszto zatem do naruszenia dobr osobistych powoda o jakim mowa W art. 24 k.c. Rozwazaj ac zarzut braku bezprawnoéci dzia}ania pozwanego stwierdzié nalezy, Ze W mysl art. 24 k.c. na naruszajacym dobra osobiste spocgywa ciezar Wykazania, if: jego dzialanie byio zgodne 2. prawem. (por. Wyrok SN 2 28 lutego 2007 r., V CSK 431/06, OSNC 2008, nr 1, poz. 13). Pozwany nie Wykazat inicjatywy W kierunku obaienia owego donmiemania. Ustalenia faktyczne dokonane W niniejszej sprawie nie pozwalaja sadzié, ze W niniejszej sprawie Wystapii "szczegolnie uzasadniony Wypadek", o jakim mowa W art. 248§l k.k.W.,'pozWa1ajaCcy na umieszczenie powodaw celi, W ktérej na jedna osobe przypadata powierzchnia mniejsza niz 3 m2. Norma art. 248§1 k.k.W. ma charakter przepidfi 1szo‘2jeg6IfijééE> W8 do reguly Wyraionej _W art.‘ 110 1<.k.W.,winna zatem byé interpretowana scisle. Do stwierdzenia Wystapienia "szczegéinie uzasadnionego Wypadku" nie wystarcza zatem ogélnikowe powolanie sie na istniejacy W kraju stan przeludnienia zaktadow karnych. Stanowisko Wyrazone W Wyroku Txybunaiu Konstytucyjnego z dnia 26 maja 2008 1_"_., W sprawie SK 25/07, OTKA 2008, nr 4, poz. 62 Wskazuje, 12 omawiane pojecie nalezy rozumieé, jako przypadek nadzwyczajny, szozegolny, a nie kazda, dowoina 6 standardami Europejskiego Komitetu Zapobiegania Torturom, a ponadto stwierdził, ze tak mała powierzchnia nie pozwala na zapewnienie odpowiednich warunków sanitarnych, co w efekcie staje się źródłem cierpienia zatrzymanego. Umieszczenie skazanych W takich warunkach samo W sobie jest niehumanitarne, ponadto jak ustalono przeludnieniu towarzyszył skąpy dostęp do świerzego powietrza i niedostateczne warurki oświetleniowe. Opisane warunki stanowiły naruszenie intymności powoda, a takze prawa do godnego odbywania kary pozbawienia wolności. (por. Wyrok Sadu Najwyższego z dnia 17,marca 2010 r. w sprawie II CSK 486/09, opubl LEX nr 599534). Wbrew zarzutom skarżącego doszło zatem do naruszenia dóbr osobistych powoda o jakim mowa w art. 24 k.c. Rozwazaj ac zarzut braku bezprawności działania pozwanego stwierdzić należy, ze W myśl art. 24 k.c. na naruszającym dobra osobiste spoczywa ciężar wykazania, iz jego działanie było zgodne z prawem. (por. wyrok SN z 28 lutego 2007 r., V CSK 431/06, OSNC 2008, nr 1, poz. 13). Pozwany nie wykazał inicjatywy w kierunku obalenia owego domniemania. Ustalenia faktyczne dokonane w niniejszej sprawie nie pozwalaja sądzić, ze w niniejszej sprawie wystąpił "szczególnie uzasadniony wypadek", o jakim mowa w art. 248§1 k.k.w.,'pozwałający na umieszczenie powodaw celi, w której na jedna osobę przypadała powierzchnia mniejsza niz 3 m2. Norma art. 248§1 k.k.w. ma charakter przepidii 1:śzc'żiegÓIniegb wi do reguły wyrażonej _W art.. 110 k.k.w.,.winna zatem być interpretowana ściśle. Do stwierdzenia wystąpienia "szczególnie uzasadnionego wypadku" nie wystarcza zatem ogólnikowe powołanie się na istniejący w kraju stan przeludnienia zakładów karnych. Stanowisko wyrażone w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 maja 2008 r., w sprawie SK 25/07, OTK-A 2008, nr 4, poz. 62 wskazuje, iż omawiane pojęcie należy rozumieć, jako przypadek nadzwyczajny, szczególny, a nie kazda, dowolną 6 --- STRONA 8 --- sytuacje czy W tym ogolnikowe stwierdzenie o przeiudnieniu zaktadow kamych kraju. Tymczasem pozwany W skiadanych pismaeh procesowych, W tym takze W apelacji nie Wskazai zadnych okolicznosci uzasadniajaeyoh Wystapienie okolicznosci, uzasadniajacych zastosowanie art. 248 §1 k.1<.W. 1 Na uwage zasluguje takze dtugi okres osadzenia W opisanyoh W£1I'1l1'd.{&C11. Brak sprecyzowania W tresoi art. 248§1 k.k.w. maksyma1nego okresu urnieszczenia osadzonego W oeli nie zapewniajacej 3 m2 na osobe, nie stanowi argumentu usprawiedliwiajacego odstepstwo od obowiazujaoej normy powierzchniowej na czas nieoznaczony. Taki Wniosek pozostaje W oczywistej sprzeoznosci ze znaczeniem uzytego przez ustawodawoe zwrotu "czas okresiony" oraz dyrektywa nakazujaca dokonywanie scistej wyktadni przepisu przewidujacego Wyjatek od reguiy. _ Wskazane razace oraz przeWlek1e przekroczenie norm powierzchniowyoh noszace znamiona dziatania niehumanitarnego, Wiazace sie z naruszeniem godnosci osadzonych stanoWi1o rowniez przekroczenie art. 10 ust. 1 miedzynarodowego paktu praw osobistych i publicznych z dnia 19 grudnia 1966 r., art. 3 Konwencji o ochronie praw cztowieka i podstawowych Wolnosci a takae art. 40 i 41 ust. 4 i 47 Konstytucji RP, a takze art. 4 k.k.w. ~  Reasumujac stwierdzié nalezy, Ze przekroczenie Wszystkich Wymienionych norm Wiazato sie z bezprawnoscia zachowania pozwanego. Odmienne stanowisko skarzaoego Wskazujacego na naruszenie art. 23 i 24 k.c. W zw. z art. 448 1<.c. nie zastuguje na uwzglednienie. Jak stusznie podniost apelant przesianka odpowiedzialnoéci z art. _448 k.o. jest zawinienie. Umieszczenie poWoda przez okres blisko 3 lat W Warunkaoh oczywisoie fsprzecznych z normami. art. 4 i 110 1(.k.W. Wskazuje na umyélny cha.ra18ter dziatania pozwanego. Wprzedmiotowym Wypadku Wina zwiazana jest 2 7 sytuację czy W tym ogólnikowe stwierdzenie o przeludnieniu zakładów karnych kraju. Tymczasem pozwany W składanych pismach procesowych, w tym także w apelacji nie wskazał zadnych okoliczności uzasadniających wystąpienie okoliczności, uzasadniających zastosowanie art. 248 §1 k.k.w. « Na uwagę zasługuje także długi okres osadzenia w opisanych warunkach. Brak sprecyzowania w treści art. 248§1 k.k.w. maksymałnego okresu umieszczenia osadzonego w celi nie zapewniającej 3 mz na osobę, nie stanowi argumentu usprawiedlíwiającego odstępstwo od obowiązującej normy powierzchniowej na czas nieoznaczony. Taki wniosek pozostaje w oczywistej sprzeczności ze znaczeniem użytego przez ustawodawcę zwrotu "czas określony" oraz _dyrektywą nakazującą dokonywanie ścisłej wykładni przepisu przewidującego wyjątek od reguły. _ Wskazane razące oraz przewlekłe przekroczenie norm powierzchniowych noszące znamiona działania niehumanitarnego, wiążące się z naruszeniem godności osadzonych stanowiło równiez przekroczenie art. 10 ust. 1 międzynarodowego paktu praw osobistych i publicznych z dnia 19 grudnia 1966 r., art. 3 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności a także art. 40 i 41 ust. 4 i 47 Konstytucji RP, a takze art. 4 k.k.w. ‹ - Reasumując stwierdzić należy, ze przekroczenie wszystkich wymienionych norm wiązało się z bezprawnością zachowania pozwanego. Odmienne stanowisko skarżącego wskazującego na naruszenie art. 23 i 24 k.c. w zw. z art. 448 k.c. nie zasługuje na uwzględnienie. Jak słusznie podniósł apelant przesłanką odpowiedzialności z art. _448 k.c. jest zawinienie. Umieszczenie powoda przez okres blisko 3 lat w warunkach oczywiście sprzecznych z normami art. 4 i 110 k.k.w. wskazuje na umyślny cha.ralÊter działania pozwanego. W' przedmiotowym wypadku wina związana jest z 7 --- STRONA 9 --- uchybieniami natury organizacyjnej (por takze Wyrok Sadu Najwyzszego z dnia 26 stycznia 1979 r. W sprawie IV CR 478/78 opubi LEX nr 8165.). W tyrn miejsou podkreslié nalezy, Ze analiza informacji dotyczacych stanu W oeiach, W ktorych byt osadzony powod Wskazfije, ze naruszenie nonii powierzchniowych ztikwidowano dopiero W grudniu 2009 r. co zbiegtoi sis; z data utraty moey art. 248 k.k.W. na podstawie Wyroku Tiybunatu Konstytucyjnego z dnia 26 maja 2008 r., W sprawie W sprawie SK 25/07. W tym jednak okresienie odnotowano znaczaoego spadku iiczby osadzonych, nie bylo okolicznosci szczegolnyoh takiohjak np. amnestia. Pow}/Zsze pozwala sadzié, 2e takze i uprzednio byia mozliwosé takiego zorganizowania Warunkow W pozwanej jedriostce penitencjarnej aby WE1I’L1IL1<1, W jakich przebywaja osadzeni spetnialy Wyzej opisane normy zwtaszcza, 2e stan zaludnienia W celi powoda znacznie odbiegat od standardow ogolnokrajowych. Mimo brakul rozwaiafi Sadu Okregowego W tej kwestii nalezy stwierdzié, Ze poczynione ustalenia faktyczne pozwalaja na postawienie pozwanemu zarzutu Winy, W konsekwencji zglaszany zarzut naruszenia art. 448 k.c. jest nietrafny. Pow}/Zsze rozwafzania prawne Wskazuja, takze na brak przekroczenia przez Sad 1 instancji przepisow prawa procesowego — art. 230, 231 i 233 1<.p.o. W tym stanie rzeczy apelacja pozwanego stanowi nieuzasadniona polemike z prawidiowymi ustaleniami faktycznymi i rozwazaniami prawnynai zaprezentowanyrni W uzasadnieniu skarzonego Wyroku, W konsekwencji Sad Apelacyjny, na podstawie art. 385 kpc oddalil apelacje, jako bezzasadna. n,;»r\"“"""""\>n>.  . .. . ~“ 1 1 . ~ ~.~ <" 0 . .~" ~. R ,.f' T3 ‘ “' i .4; , ' '7 1" Hr 1 _ __ __, _ _ I! (71 __r"“““"~. ' fie‘ L‘ J 311"‘."E15 ) h ,_ '\ K . . ./ ‘ .» t= ~. »' ~ ~ W... ~ _ .1  s ' ,1‘:. .1.». \ r ° M \_ ' ."\".;’:"air ' an ,_»:~'¢:..~~.. p. ~ L,’  .. 3?’?..=.¢.'.=‘ . .., ~ . ,<  z ' ~/.1.1; ~ . . "1' 1' .1 '<‘>%;x,£.:.~.=¢, .1. ' J1 I12} l Q |;, ' \ ‘K “,1 .2 ' s =1 \ . n 1 4"‘ Q 1 . ...I'I"7 .....,,,, >8 ./ 0/ J /I!’gs. uchybieniami natury organizacyjnej (por także Wyrok- Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia 1979 r. W sprawie IV CR 478/78 opubl LEX nr 8165.). W tym miejscu podkreślić należy, że analiza informacji dotyczących stanu W celach, W których był osadzony powód wskazuje, że naruszenie norni powierzchniowych zlikwidowano dopiero W grudniu 2009 r. co zbiegło' się z datą utraty mocy art. 248 k.k.w. na podstawie" wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 maja 2008 r., W sprawie W sprawie SK 25/07. W tym jednak okresie nie odnotowano znaczącego spadku liczby osadzonych, nie było okoliczności szczególnych takichjak np. amnestia. Powyższe pozwala sądzić, że także i uprzednio była możliwość takiego zorganizowania warunków W pozwanej jednostce penitencjarnej aby warunki, W jakich przebywają osadzeni spełniały wyżej opisane normy zwłaszcza, że stan zaludnienia W celi powoda znacznie odbiegał od standardów ogólnokrajowych. Mimo braku' rozważań Sądu Okręgowego W tej kwestii należy stwierdzić, że poczynione ustalenia faktyczne pozwalają na postawienie pozwanemu zarzutu winy, W konsekwencji zgłaszany zarzut naruszenia art. 448 k.c. jest nietrafny. Powyższe rozważania prawne Wskazuje, także na brak przekroczenia przez Sad I instancji przepisów prawa procesowego - art. 230, 231 i 233 k.p.c. W tym stanie rzeczy apeiacja pozwanego stanowi nieuzasadnioną polemikę z prawidłowymi ustaleniami faktycznymi i rozważaniami prawnyini zaprezentowanyrni W uzasadnieniu skarżonego wyroku, W konsekwencji Sąd Apelacyjny, na podstawie art. 385 kpc oddalił apelację, jako bezzasadna. n,,„'r""\"""""\>'n›. ~ . .-. ¬. ‹'^ _f 1 -i ~ ¬.› <*' :› ." .›" ~.- R ,If TĄ' ' "' 2-- .åş , 'H "` 1*" |7r Ł _ __ _¬¦ _ _ _„Y” \'_`1 __f-""`“"“'~.. ' flag L' _Ĺ =¬fĹE'“'_-'E11 _¿ *N ,_ '\ ,K _ _ ./ Q .f -t= x " ~ ¬ „zw „ _ .r - 8 ' ,zxc-l .'f±„›. n « ° .„ \_ ' -."\"-.-;'="'f':' ' (fi ,.':~'=2-..~~-.t- »_ - 'Í' ' ¬. Í?'f'..---'¬.‹.'.=f . .¬, ~ -. ,„‹ - 8 ' -'›,.',-;.=~- . . "¬' f' ,_ "?'-'-›'¿_jf,f..&~..›^;r,'„~:z ' ji _'El Ł Š |›_ ' \ -'Č "„__ .r ' s 'fr \ i 1 1 J' Q z . --...ĹÍĹ--/'Q „.-...„,__ >l< .‹' Liv/ « /ll'Ę;-.