§Centrum Prawa KarnegoWykonawczego
← Powrót do orzecznictwa
zwolnienia od kosztow szidowych i ustanowienie pelnomocnika z urzegdu do Wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodnoéci z prawern Wyroku Sqdu Apelacyjnego W Gdafisku z dnia 24 marca

Postanowienie I ACa 945

zwolnienia od kosztow szidowych i ustanowienie pelnomocnika z urzegdu do Wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodnoéci z prawern Wyroku Sqdu Apelacyjnego W Gdafisku z dnia 24 marca 2011 r. i skargi o Wznowienie pOS’EQp0W

Teza / krótkie omówienie

zwolnienia od kosztow szidowych i ustanowienie pelnomocnika z urzegdu do Wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodnoéci z prawern Wyroku Sqdu Apelacyjnego W Gdafisku z dnia 24 marca 2011 r. i skargi o Wznowienie pOS’EQp0W

Treść orzeczenia

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I ACa 945»"12 WYROK 1 L2! LY"_ F2" 0%“ /~.%,14g.\\\ ?{\Q ‘ Ha \.; Q/">50 W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ ._ Sqd Apelacyjny W Gdafisku  I Wydzial Cywilny W skladzie: Przewodniczqcy: SSA Michefl Kopeé (spr.) Sgdziowiez SA Andrzej Lewandowski SA Marek Machnij Protokolantz po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2013 r. w Gdafisku na rozprawie sprawy z powédztwa J: ' ' przeciwko Skarbowi Pafistwa  S O . W G 1 i Sr A1 w G . . 0 zapiatm; na skutek apelacji powoda od wyroku Sqdu Okrqgowego W Gdafisku z dnia 22 maja 2012 r. sygn. akt 1/ I oddala apelacjqa; Dnia 27 marca 2013 r II/ zasqdza od powoda J » ' na rzecz Skarbu Pazistwa  P Ge E S. P; L w W' kwotm; 2700 (dwa tysia,ce siedemset) tytulem zwrotu kosztéw zastegpstwa procesowego w postqpowaniu apclacyj nym. Na oryginale wiaéciwe podpisy. Sygn. akt I ACa 945f'12 WYROK 1 Ś! 1%'-` =>`¬" sgh /r.a,1f¿ş.\1\ ?(,¿¿ * na \.; Ł'/|,>'±D W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ -¬_ Sąd Apelacyjny w Gdańsku - I Wydział Cywilny W składzie: Przewodniczący: SSA Michał Kopeć (spr.) Sędziowie: SA Andrzej Lewandowski SA Marek Maclinij Protokolant: po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2013 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy z powództwa J: ` ` przeciwko Skarbowi Państwa - S O _ w G 1 i Sr A1 W G _ . o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 22 maja 2012 r. sygn. akt I/ I oddala apelację; Dnia 27 marca 2013 r II/ zasądza od powoda .I ' ' na rzecz Skarbu Państwa - P G: E S. P; Ł W W' kwotę 2700 (dwa tysiace siedemset) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego W postępowaniu apelacyj nym. Na oryginale właściwe podpisy. --- STRONA 2 --- 2 Sygn. akt I ACa 945/12 UZASADNIENIE Powod J 1 domagai sio zasqdzenia od pozwanego Skarbu Paiistwa  Sqdu O1<r/qgowego W Gdafisku 1 Sqdu Apelacyjnego W Gdafisku kwoty 40.000 21 tytulem odszkodowania oraz kwoty 39.000 zl tytuiem zadoéouczynienia na podstawie art. 417 kc w zw. z art. 16 ustawy 2 dnia 17 czerwca 2004 r. 0 skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postopowaniu sqdowym bez nieuzasadnionej zwloki, W ZVViE:1,ZkL1 ziztyin, 2e W jego ocenie W sprawach I ‘ M " “ doszlo do przewlekioéci postopowania skutkuj qcej u powoda konsekwencjami finansowymi i zdrowotnymi. Pozwany wniosé 0 oddalenie powodztwa z uwagi na brak pfzcsianek odpowiedzialnoéci odszkodowawczej Skarbu Pafistwa. Wyrokiem Z dnia 22 maja 2012 r. Sqd Okrqgowy w G ' ' w sprawie z powodztwa. J5 . _ przcciwko Skarbowi Pa1istwa Sqdowi Okrogowemu W G i Sa,dowi Apelacyjnemu w G .. oddalil powodzlwo (pkt I) i odstqpii od obciqzania powoda kosztami prooesu. l Sod Okrogowy ustalii, ze W dniu 22 maja 2008 r. Ja ' wniosi do Sa,du Re; W M2 Jozew przeciwko Skarbowi Pafistwa  Ministrowi Sprawiedliwoéci oraz Prezesowi Sgdu Rejonowego W M: domagajqc siq zasgdzenia od kazdego z pozwanych kwoty 45.000 Z1 wraz z ustawowymi odsetkarni od dnia doroozenia pozwu do dnia zapiaty tytuiem zadoééuczynienia za doznanq krzywde; w wyniku naruszenia jego dobr osobistych przez pozwanych. Mocq postanowienia tego Sqdu z dnia 8 sierpnia 2008 r. powod zostai zwolniony od kosztow sqdowych w calosici i ustanowiono dla niego adwokata z urzqdu. W dniu 13 marca 2009 r. Said ten ustalii Wlaéciwq reprezentacje; pozwanego Skarbu Pafistwa w ten sposob, Ze zwolnil z udziaiu W sprawie Ministra Sprawiediiwoéci, a W jego miejsce wezwai do postopowania Sqd Okrqgowy w Warszawie. Rozprawy przed Sqdem Okrqgowym w Gdafisku przeprowadzono w dniach 13.03.2009 r., 28.04.2009 r., 26.05.2009 r., 16.06.2009 r., 20.10.2009 r., 20.11.2009 r., 7.05.2010 r., 27.08.2010 r. Postanowieniem z dnia 31.08.2009 r. Sqd oddalil A wniosek powoda o dopuszczenie dowodu 2 opinii bieglych internist}/, neurologa, psychiatry i kardiologa. Postanowieniem z dnia 25.11.2009 r. .Sa,d ‘ten wyiqczyi sqdziego  “ ' J od rozpoznania przedmiotowej sprawy, a sprawc; przydzielono nastopnie do referatu _ sqdzi   ‘W dniu 2'7 sierpnia 2010 r.‘ Said Okrogowy W Gda._f1slcu oglosii wyrok, na 2 Sygn. akt I ACa 945/12 UZASADNIENIE Powód J 1 domagał się zasądzenia od pozwanego Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Gdańsku i Sądu Apelacyjnego w Gdańsku kwoty 40.000 zł tytułem odszkodowania oraz kwoty 39.000 zł tytułem zadośćuczynienia na podstawie art. 417 kc w zw. z art. 16 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, w związku zityrn, że W jego ocenie w sprawach I O " " " doszło do przewlekłości postępowania skutkuj ącej u powoda konsekwencjami finansowymi i zdrowotnymi. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa z uwagi na brak przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa. Wyrokiem z dnia 22 maja 2012 r. Sąd Okręgowy w G ` ' w sprawie z powództwa JS _ , przeciwko Skarbowi Państwa- Sądowi Okręgowernu w G i Sądowi Apelacyjnemu W G ,_ oddalił powództwo (pkt I) i odstąpił od obciążania powoda kosztami procesu. I Sad Okręgowy ustalił, że w dniu 22 maja 2008 r. .Ia ` wniósł do Sądu Rej w M2 -Jozew przeciwko Skarbowi Państwa - Ministrowi Sprawiedliwości oraz Prezesowi Sądu Rejonowego w Mi domagając się zasądzenia od kazdego z pozwanych kwoty 45.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia doręczenia pozwu do dnia zapłaty tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę w wyniku naruszenia jego dóbr osobistych przez pozwanych. Mocą postanowienia tego Sądu z dnia- 8 sierpnia 2008 r. powód został zwolniony od kosztów sądowych w całości i ustanowiono dla niego adwokata z urzędu. W dniu 13 marca 2009 r. Sąd ten ustalił właściwą reprezentację pozwanego -Skarbu Państwa w ten sposób, że zwolnił z udziału w sprawie Ministra Sprawiedliwości, a w jego miejsce wezwał do postępowania Sąd Okręgowy W Warszawie. Rozprawy przed Sądem Okręgowym w Gdańsku przeprowadzono w dniach 13.03.2009 r., 28.04.2009 r., 26.05.2009 r., 16.06.2009 r., 20.10.2009 r., 20.11.2009 r., 7.05.2010 r., 27.08.2010 r. Postanowieniem z dnia 31.08.2009 r. Sąd oddalił j wniosek powoda o dopuszczenie dowodu z opinii biegłych internisty, neurologa, psychiatry i kardiologa. Postanowieniem z dnia 25.11Ĺ2009 r. ,Sąd 'ten wyłączył sędziego - " ' J od rozpoznania przedmiotowej sprawy, a sprawę przydzielono następnie do referatu _ sędzí - _ W dniu 27 sierpnia 2010 r.. Sąd Okręgowy w Gdańsku ogłosił wyrok, na --- STRONA 3 ---  3 mocy ktorego odda1i1 powodztwo, przyznai peinomocnikowi powoda koszty pomocy prawnej udzielonej z urzodu, a koszty sa,d0We pozostaie W sprawie przejzfl na rachunek tamtejszego Sa,du. Od powyiszego orzeczenia powod Z102}/1 apelacjo, ktorq Said Apelacyjny rozpoznai na dwoch rozprawach w dniach 10.02.2011 r. i 24.03.2011 r. (I ' ). Pierwsza z rozpraw zostaia odroozona z uwagi na koniecznoéé doroczenia jednej z pafistwowych jednostek organizacyjnych reprezentujqcych Skarb Pafistwa (Sa,doWi Okrqgowemu W Gdafisku) odpisu Wyroku sqdu pierwszej instancji wraz z uzasadnieniem oraz apelacji. Po przeprowadzeniu rozprawy W dniu 24.03.2011 r. Sqd Apelacyjny wydai wyrok, W ktorym oddalil apelacjo i rozsrrzygnql o kosztach procesu. W dniu 31 marca 2011 r. powod z1oZy1 Wniosek o uzupelnienie Wyroku. Moca, postanowienia Sqdu Apelacyjnego z dnia 6 kwietnia 2011 r. said ten oddalii powyzszy Wniosek. Pismem 2 dnia 21 kwietnia 2011 r. powod Wniosl o zwolnienie go od kosztow sqdowych i ustanowicnie dla niego peinomoonika z urzodu do Wniesienia skargi kasacyjnej od Wyroku z dnia 24 marca 2011 r., skargi o stwierdzcnie niezgodnoéci z prawem tego Wyroku oraz skargi 0 Wznowienie tego postqpowania. Postanowieniem z dnia "30 maja 2011 r. Sod Apelacyjny W Gdafisku zWo1ni1 powoda od kosztow szidowych i ustanowil dla niego pelnomoonika z urzqdu W postqpowaniu przed Sqdem NajWy;‘zszym Wywoianym Wniesieniem skargi kasacyj nej i skargi o stwierdzenie niezgodnoéci z prawem prawomocnego Wyroku Sqdu Apelacyjnego W Gdafisku z dnia 24 marca 2011 r., sygn. akt I AC3. W dniu 7 czerwca 2011 1. powod zkozyl kolejny Wniosek do Sa,du Apelacyjnego W przedmiocie zwolnienia od kosztow szidowych i ustanowienie pelnomocnika z urzegdu do Wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodnoéci z prawern Wyroku Sqdu Apelacyjnego W Gdafisku z dnia 24 marca 2011 r. i skargi o Wznowienie pOS’EQp0W8.1'1iB. W tej sprawie. Postanowieniem z dnia 20 czerwca 2011 r., Sa,d Apelacyjny umorzyl postqpowanie W przedmiocie Wymienionych vmioskow. N&1S’£Qp1116 powod ponownie zlozyil Wniosek z dnia 13 lipca 2011 r. W przedmiocie zwolnienia od kosztow sqdowych i ustanowienie pelnomocnika z urzqdu do Wniesienia skargi 0 stwierdzenie niezgodnoéci z prawem Wyroku Sqdu Apelacyjnego W Gdafisku z dnia 24 marca 2011 r. i skargi o Wznowienie postopowania W tej sprawie. Postanowieniem Sa,du Apelaoyjnego W Gdafisko 2 dnia 26 lipca 2011 r. Sod ten umorzyi postqpowanie. Postanowieniem Sa,du Apelacyjnego W Gdafisku z dnia 5 sierpnia 2011 r. a nastopnie 5 paidziernika 2011 r. Sqd ten umorzyl postqpowanie W sprowie. Wobec ponownic z1o2onych przcz powoda Wnioskow W przedmiocie zwolnienia od kosztow sqdowych i ustanowienie pelnomocnika. z urzqdu do Wniesienia skargi o stwierdzenie’ niezgodnoéci z prawern Wyroko Sgdu Apelacyjnego - 3 mocy którego oddalił powództwo, przyznał pełnomocnikowi powoda koszty pomocy prawnej udzielonej_ z urzędu, a koszty sądowe pozostałe W sprawie przejął na rachunek tamtejszego Sądu. Od powyższego orzeczenia powód złożył apelację, którą Sąd Apelacyjny rozpoznał na dwóch rozprawach w dniach 10.02.2011 r. i 24.03.2011 r. (I ` -). Pierwsza z rozpraw została odroczona z uwagi na konieczność doręczenia jednej z państwowych jednostek organizacyjnych reprezentujących Skarb Państwa (Sądowi Okręgowemu w Gdańsku) odpisu wyroku sądu pierwszej instancji wraz z uzasadnieniem oraz apelacji. Po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 24.03.2011 r. Sąd Apelacyjny wydał wyrok, w którym oddalił apelację i rozstrzygnął o kosztach procesu. W dniu 31 marca 2011 r. powód złożył wniosek o uzupełnienie wyroku. Mocą postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 6 kwietnia 2011 r. sąd ten oddalił powyższy wniosek. Pismem 2 dnia 21 kwietnia 2011 r. powód wniósł o zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie dla niego pełnomocnika z urzędu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 24 marca 2011 r., skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem tego wyroku oraz skargi o wznowienie tego postępowania. Postanowieniem z dnia '30 maja 2011 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku zwolnił powoda od kosztów sądowych i ustanowił dla niego pełnomocnika z urzędu w postępowaniu przed Sądem Najwyzszym wywołanym wniesieniem skargi kasacyj nej i skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 24 marca 2011 r., sygn. akt I ACa W dniu 7 czerwca 2011 r. _powód złożył kolejny wniosek do Sądu Apelacyjnego w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu do wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 24 marca 2011 r. i skargi o wznowienie postępowania w tej sprawie. Postanowieniem z dnia 20 czerwca 2011 r., Sąd Apelacyjny urnorzył postępowanie w przedmiocie wymienionych wniosków. Następnie powód ponownie złożył. wniosek z dnia 13 lipca 2011 r. w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu do wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 24 marca 2011 r. i skargi o wznowienie postępowania W tej sprawie. Postanowieníem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 26 lipca 2011 r. Sąd ten umorzył postępowanie. Postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 5 sierpnia 2011 r. a następnie 5 października 2011 r. Sąd ten umorzył postępowanie W sprawie. Wobec ponownie złożonych przez powoda wniosków w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu do wniesienia skargi o stwierdzenie» niezgodności z prawem wyroku Sądu Apelacyjnego --- STRONA 4 --- 4 W Gdafisku z dnia 24 marca 2011 r. i skargi o Wznowicnic postcgpowania W tej sprawie  Sqd Apclacyjny postanowicnicm z dnia 22 listopada 2011 r. odrzucii Wnioski. Powyzszy stan faktyczny Sad pierwszej instancji ustalii W oparciu o akta sprawy I C . i I . 1. Oddalono Wnioski powoda 0 przcprowadzcnie dowodu z jego dokumentacji medycznej oraz opinii bieglego, a takze zeznafi powoda, jako nicmaj ace istotnego znaczcnia dla rozstrzygniocia W sprawie. Sad ten uznai, ze powodztwo nie byio zasadne. Powoiujac sic na art. 16 ustawy 0 przewiekioéci postcpowania oraz art. 417 kc stwierdzii, to rzecza powoda byio Wykazanie, 2e doszio do przewlekloéci postcpowania oraz, zc W wyniku tej przewlekioéci powod poniési szkodc, a takze 2e pomicdzy szkoda a zanicchaniemi zachodzi zwiazek przyczynowy W rozumieniu art. 361 § 1 kc. Powod nic wykazai zaé, aby istotnie we Wskazanych przcz nicgo postcpowaniach doszio do przewickloéci postcpowania. Powod ograniczyi sic jcdynie do ogolnych stwicrdzefi o opieszaloéci wykonywania czynnoéci procesowych. Zdaniem Sadu Okrcgowcgo z dolaczonych do sprawy akt nie wynikaio, Zcby doszio W nich do jakichkolwick nicprawidiowoéci W toku prowadzonych spraw. Biorac powyzsze pod uwagc i na mocy art. 417 kc a oontrario oddalono powodztwo. Sad Okrcgowy odstapii od obciazania powoda kosztami procesu na mocy art. 102 kpc maj ac na uwadzc trudna sytuacjc; finansowa powoda. Apclacjc od rozstrzygniccia zawartego W punkcic I powyzszego WYTOKU Wniésl powod, domagajac sic jego uchylcnia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sadowi pierwszej instancji. Skarzqcy zarzucii, 26 zostai pozbawiony prawa do obrony poprzez nicprzyznanic mu peinomocnika z urzqdu oraz oddaienie jego Wnioskow dowodowych. Zarzucil naruszenic art. 217, art. 218, art. 227, art. 233 i art. 328 kpc. Podniosl rownicz, Zc bczpodstawnie Sad picrwszej instancji przyjaj, Zc powéd nie Wykazai odpowiedzialnoéci deliktowej pozwanego. ' W odpowiedzi na apelacjo pozwany Wniosi o jej oddalenie i zasadzenie od powoda na rzccz Skarbu PafistWa Pr G ' Skarbu Pafistwa kosztéw zastapstwa procesowego. Sqd Apelacyj ny zwaiyl, co nastqpujez Apelacja nie zashlguje na uwzglcdnienie. W. pierwszej koiejnoéci odnicéé na1eZy.Sic do najdalcj idqcego zarzutu apelacji, tj. zarzutu niewainoéci postcpowania (art. 379 pkt 5 kpc) na skutok naruszenia prawa 4 W Gdańsku z dnia 24 marca 2011 r. i skargi o wznowienie postępowania w tej sprawie - Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 22 listopada 2011 r. odrzucił wnioski. Powyższy stan faktyczny Sąd pierwszej instancji ustalił w oparciu o akta sprawy I C _-_ i I . 3. Oddalono wnioski powoda o przeprowadzenie dowodu z jego dokumentacji medycznej oraz opinii biegłego, a takze zeznań powoda, jako niemaj ące istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia W sprawie. Sąd ten uznał, że powództwo nie było zasadne. Powołując się na art. 16 ustawy o przewlekłości postępowania oraz art. 417 kc stwierdził, że rzeczą powoda było wykazanie, że doszło do przewlekłości postępowania oraz, ze w wyniku tej przewlekłości powód poniósł szkodę, a także ze pomiędzy szkodą a zaniechaniemi zachodzi związek przyczynowy w rozumieniu art. 361 § 1 kc. Powód nie wykazał zaś, aby istotnie we wskazanych przez niego postępowaniach doszło do przewiekłości postępowania. Powód ograniczył się jedynie do ogólnych stwierdzeń o opieszałości wykonywania czynności procesowych. Zdaniem Sądu Okręgowego z dołączonych do sprawy akt nie wynikało, żeby doszło w nich do jakichkolwiek nieprawidłowości w toku prowadzonych spraw. Biorąc powyższe pod uwagę i na mocy art. 417 kc a contrario oddalono powództwo. Sąd Okręgowy odstąpił od obciążenia powoda kosztami procesu na mocy art. 102 kpc mając na uwadze trudną sytuację finansową powoda. Apelację od rozstrzygnięcia zawartego W punkcie I powyższego wyroku wniósł powód, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Skarżący zarzucił, że został pozbawiony prawa do obrony poprzez nieprzyznanie mu pełnomocnika z urzędu oraz oddalenie jego wniosków dowodowych. Zarzucił naruszenie art. 217, art. 218, art. 227, art. 233 i art. 328 kpc. Podniósł również, że bezpodstawnie Sąd pierwszej instancji przyjął, że powód nie wykazał odpowiedzialności deliktowej pozwanego. I W odpowiedzi na apelację pozwany wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od powoda na rzecz Skarbu Państwa- Pr G ' Skarbu Państwa kosztów zastępstwa procesowego. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie. W. pierwszej kolejności odnieść nałeżysię do najdalej idącego zarzutu apelacji, tj. zarzutu nieważności postępowania (art. 379 pkt 5 kpc) na skutek naruszenia prawa --- STRONA 5 --- 5 skarzaccgo do obrony z uwagi na nieprzyznanie powodowi peinomocnika 2 urzcdu oraz rozpoznanie sprawy pod jego nieobccnoéé. W ocenie Sadu Apelacyjnego zarzut ten nie zasiuguje na uwzglcdnienie. Sad Apclacyjny akccptuje i przyjmujc za swoj poglad Wyrazony przez Sad Najwyzszy W Wyroku z dnia 2 marca 2005 r. (III CK 533/04, Lcx nr 197647), zgodnie z ktorym odmowa ustanowienia dla strony adwokata z orzcdu nic usprawiedliwia zarzutu niewaznoéci postegpowania wskutek pozbawienia strony moznoéci obrony swych praw. Nalezy podlceélié, ze niewaznoéé postcpowania z tej przyczyny zachodzi Wowczas, gdy strona Wbrew swojej Woli zostaia faktycznie pozbawiona moznoéci dziaiania. Za oczywiste nalciy takze uznac, 2e samo ziozenie przez strong wniosku o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego nie obiiguje sadu do jego uwzglcdnicnia. ' Zlozonemu przez powoda W toku postcpowania przcd Sadcm picrwszej instancji Wnioskowi o ustanowienic peinomocnika z urzcdu zostai nadany prawidiowy bicg i konsekwencji Wniosek ten zostai rozpoznany przez Sad pierwszej instancji postanowienicm 2 dnia 27 maja 2011 r. (k. 13). W sprawie badano zatem istnienie potrzeby 1.1C1Z1€1I1J po stronie powodowej zawodowego peinomocnika pod katem nalezytego rcprezentowania intcresow powoda, przy czym koniecznoéci talcicj nie stwicrdzono. Odmiennc od oozokiwanego przez powoda rozstrzygniccie tej kwcstii nie moze samo przez siebie éwiadczyé o naruszcniu prawa powoda do obrony. Zgodnic z art. 117 § 5 kpc, ustanowienic stronie peinomocnika z urzcdu zalezy od Wystapienia W sprawie okolicznoéci wskazujacych, Ze jego udziai W sprawic jest potrzebny. Strona moze jcdynie kwestionowaé orzeczenie W tym zakrcsie W ramach érodkow zaskarzcnia (skargi na orzeczcnie refcrendarza aibo zazalenia na postanowicnie sadu.). Bezpodstawny by/1 rownicz zarzut namszcnia prawa skarzacego do obrony z uwagi na jcgo nicobccnoéé na rozprawach. Przede Wszystkim Wskazaé nalczy, Zc W pozwie Jarosiaw Jagodzifiski Wnosii o rozpoznanie sprawy pod jego nieobecnoéé. Abstrahujac juz jednak od powyzszego godzi 51¢ zauwazyé, ze pominiccie dowodu z przesluchania strony powodowej uwarunkowane byio jego nieprzydatnoécia dia rozstrzygniccia sprawy, a powod W Zadcn sposob tak na etapie postcpowania pierwszoinstancyjnego, jak i apclacyjnego, nie Wykazal, W jaki sposob jego zeznania miatyby wplynac na trcéé zaskarzonego rozstrzygniqcia. Niczaleznie od tego zgodnie z art. 299 kpc ptzeprowadzcnic dowodu z przcsluchania stron dopuszczalne jest Wyjatkowo, gdy W éwietic occny sadu, opartcj na caioksztaicie okolicznoéci sprawy, brak jest W ogolc imiych sirodkéwtdowodowych albo gdy istnicjace okazaly sic niewystarczajace dla wyjaénienia okolicznoéci faktyczznych istotnych dla rozstrzygniccia sprawy. W ninicjszej sprawie zaé Sad procedowai w oparciu o matcriai d_oWodoWy akta spraw I C 1 " (I ' " J), i ktéry to materiai pozwolii Wszechstrozmic wyjaénié stan 5 skarżącego do obrony z uwagi na nieprzyznanie powodowi pełnomocnika z urzędu oraz rozpoznanie sprawy pod jego nieobecność. W ocenie Sądu Apelacyjnego zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd Apelacyjny akceptuje i przyjmuje za swój pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy W wyroku z dnia 2 marca 2005 r. (III CK 533f04, Lex nr 197647), zgodnie z którym odmowa ustanowienia dla strony adwokata z urzędu nie usprawiedliwia zarzutu nieważności postępowania wskutek pozbawienia strony mozności obrony swych praw. Należy podkreślić, że niewazność postępowania z tej przyczyny zachodzi wówczas, gdy strona wbrew swojej woli została faktycznie pozbawiona mozności działania. Za oczywiste należy takze uznać, że samo złożenie przez stronę wniosku o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego nie obiiguje sądu do jego uwzgiędnienia. ` Złożoneniu przez powoda W toku postępowania przed Sądem pierwszej instancji wnioskowi o ustanowienie pełnomocnika z urzędu został nadany prawidłowy bieg i konsekwencji wniosek ten został rozpoznany przez Sąd pierwszej instancji postanowieniem z dnia 27 maja 2011 r. (k. 13). W sprawie badano zatem istnienie potrzeby udziału po stronie powodowej zawodowego pełnomocnika pod kątem należytego reprezentowania interesów powoda, przy czym konieczności takiej nie stwierdzono. Odmienne od oczekiwanego przez powoda rozstrzygnięcie tej kwestii nie może samo przez siebie świadczyć o naruszeniu prawa powoda do obrony. Zgodnie z art. 117 § 5 kpc, ustanowienie stronie pełnomocnika z urzędu zależy od wystąpienia w sprawie okoliczności wskazujących, że jego udział w sprawie jest potrzebny. Strona może jedynie kwestionować orzeczenie w tym zakresie w ramach środków zaskarżenia (skargi na orzeczenie referendarza albo zażalenia na postanowienie sądu). Bezpodstawny był również zarzut naruszenia prawa skarżącego do obrony z uwagi na jego nieobecność na rozprawach. Przede wszystkim wskazać należy, że W pozwie Jarosław Jagodziński wnosił o rozpoznanie sprawy pod jego nieobecność. Abstrahując już jednak od powyższego godzi się zauważyć, że pominięcie dowodu z przesłuchania strony powodowej uwarunkowane było jego nieprzydatnością dia rozstrzygnięcia sprawy, a powód w żaden sposób tak na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego, jak i apelacyjnego, nie wykazał, W jaki sposób jego zeznania miałyby wpłynąć na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia. Niezależnie od tego zgodnie z art. 299 kpc przeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron dopuszczalne jest wyjątkowo, gdy w świetłe oceny sądu, opartej na całokształcie okoliczności sprawy, brak jest w ogóle innych środków'dowodowych albo gdy istniejące okazały się niewystarczające dla wyjaśnienia okoliczności faktycznych istotnych dla -rozstrzygnięcia sprawy. W niniejszej sprawie zaś Sąd procedował W oparciu o materiał dowodowy- akta spraw I C 1 " (I ` " J), i który to materiał pozwolił wszechstronnie wyjaśnić stan --- STRONA 6 --- 6 faktyczny sprawy, co z koiei implikowaio siuszne pominiecie pozostaltych Wnioskow dowodowych zgioszonych przez powoda. Nadto zauwazyc trzeba, Ze prawo do obrony nie ma charakteru bezwzglednego W tym znaczeniu, ze zawsze, niezaleinie od okolicznoéci rozpoznawanej sprawy, gwarantuje stronie prawo osobistego uczestnictwa W toczacym sic postepowaniu. Osoba odbywajaca kare pozbawienia Wolnoéci W Warunkach zarnknietego zakladu karnego mozc skutecznie Zadaé sprowadzenia jej na rozprawe tylko Wowczas, gdy sad uzna za koniecany jej osobisty udziai W rozprawie, co ma miejsce zwlaszcza wtedy, gdy pozostaly niewyjaénione okolicznosci, ktére moze Wyjaénié dowod z przesiuchania __stron. Skarzacy miai mozliwoéc’: zaprezentowania swojego stanowiska W sprawie W skiadanych przez niego pismach procesowych.  Chybiony jest rowniei zarzut naruszenia art. 328 § 2 kpc. Zgodnie bowiem z aprobowanym W orzecznictwie pogladem zarzut ten moze byé skutecznie podniesiony jedynie W Wyjatkowych sytuacjach, gdy tresé uzasadnienia unicmozliwia caikowieie dokonanie oceny motywow, ktore doprowadzily do wydania orzeczenia (v. Wyrok Sadu Najwyzszego z dnia 8 pafadzieniika 2009 r., I CSK, niepubl., Lex nr 553 674), z czym jednak nie mamy do czynienia W niniejszcj sprawie, zas Sad Apelacyjny nie dopatrzyi sic Zadnych uchybiefi ze stronj’ Sadu Okregowego W tym Wzgledzie. Oceniajac zarzut skarzacego dotyczacy nieuzasadnionego oddalenia przez. Sad pierwszej instancji wnioskow dowodowych powoda Sad Apelacyjny uznal, Ze zarzut ten nie zashtguje na uwzglednienie W éwictle art. 217 kpc, "art. 227 kpc i art. 229 kpc. Zwazywszy, ze powod dochodzil ochrony z tytuiu niezgodnego z prawcm dziaiania przy Wykonywaniu Wiadzy pubiicznej konieczne byio Wykazanie przez powoda przcslanek z art. 417 kc, to jest bezprawnego dziaiania pozwanego, rodzaju naruszonych norm prawnych oraz zwiazku przyczynowego pomiedzy tym dziaianiem a szkoda. Przede Wszystkim jednak skarzacy winien byi wykazaé, Ze dziaianie pozwanego bylo bezprawne, czego jednak skutecznie nie uczynii, a zatem prowadzenie postepowania dowodowego W daiszym zakresie byio bezprzedmiotowe, co te2 siusznie » skonstatowal Sad pierwszcj instancji. W konsekwencji zbedne ‘oyio takze badanie dalszych przeslanek odpowiedziainosci opisanych W art. 417 kc, Wobec czego siusznie Sad pierwszej instancji pominal dowody z dokumentacji medycanej powoda oraz opinii biegiych Iekarz specjalistow, powoianych na okolicznoéé stanu zdrowia powoda i zwiazku przyczynowego pomiedzy stwierdzonymi u niego schorzeniami a dziaianiami funkcjonariuszy pozwanego. Przepis art. 217 kpc, zgodnie z ktérym strony moga przytaczaé okolicznosci faktyczne oraz zgiaszaé Wnioski dowodowe do momentu zamkniecia rozprawy W pierwszej instancji, nie Wyiacza zasady okreélonej W art. 227 6 faktyczny sprawy, co z koiei implikowało słuszne pominięcie pozostałych wniosków dowodowych zgłoszonych przez powoda. Nadto zauważyć trzeba, że prawo do obrony nie ma charakteru bezwzględnego W tym znaczeniu, że zawsze, niezależnie od okoliczności rozpoznawanej sprawy, gwarantuje st1'onie prawo osobistego uczestnictwa w toczącym się postępowaniu. Osoba odbywająca karę pozbawienia wolności w warunkach zamkniętego zakładu karnego może skutecznie żądać sprowadzenia jej na rozprawę tylko wówczas, gdy sąd uzna za konieczny jej osobisty udział W rozprawie, co ma miejsce zwłaszcza wtedy, gdy pozostały níewyjaśnione okoliczności, które może wyjaśnić dowód z przesłuchania stron. Skarżący miał możliwość zaprezentowania swojego stanowiska w sprawie w składanych przez niego pismach procesowych. - Chybiony jest również zarzut naruszenia art. 328 § 2 kpc. Zgodnie bowiem z aprobowanym w orzecznictwie poglądem zarzut ten może być skutecznie podniesiony jedynie w wyjątkowych sytuacjach, gdy treść uzasadnienia uniemożliwia całkowicie dokonanie oceny motywów, które doprowadziły do wydania orzeczenia (V. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 pażdziernika 2009 r., I CSK, niepubl., Lex nr 553674), Z czym jednak nie marny do czynienia W niniejszej sprawie, zaś Sąd Apelacyjny nie dopatrzył się żadnych uchybień ze strony Sądu Okręgowego w tym względzie. Oceniając zarzut skarżącego dotyczący nieuzasaudnionego oddalenia przez. Sąd pierwszej instancji wniosków dowodowych powoda Sąd Apelacyjny uznał, ze zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie w świetle art. 217 kpc, art. 227 kpc i art. 229 kpc. Zważywszy, że powód dochodził ochrony z tytułu niezgodnego z prawem działania przy wykonywaniu władzy publicznej konieczne było wykazanie przez powoda przesłanek z art. 417 kc, to jest bezprawnego działania pozwanego, rodzaju naruszonych norm prawnych oraz związku przyczynowego pomiędzy tym działaniem a szkodą. Przede wszystkim jednak skarżący winien był wykazać, że działanie pozwanego było bezprawne, czego jednak skutecznie nie uczynił, a zatem prowadzenie postępowania dowodowego w dalszym zakresie było bezprzedmiotowe, co też słusznie › skonstatował Sąd pierwszej instancji. W konsekwencji zbędne było także badanie dalszych przesłanek odpowiedzialności opisanych w art. 417 kc, wobec czego słusznie Sąd pierwszej instancji pominął dowody z dokumentacji medycznej powoda oraz opinii biegłych lekarz specjalistów, powołanych na okoliczność stanu zdrowia powoda i związku przyczynowego pomiędzy stwierdzonymi u niego schorzeniami a działaniami funkcjonariuszy pozwanego. Przepis art. 217 kpc, zgodnie z którym strony mogą -przytaczać okoliczności faktyczne oraz zgłaszać wnioski dowodowe do momentu zamknięcia rozprawy w pierwszej instancji, nie wyłącza zasady określonej w art. 227 --- STRONA 7 --- 7 kpc, zgodnie z ktora zasadne jest przeprowadzenie jedynie tych dowodow zgloszonych przez strone, ktore dotycza faktow istotnych dla rozstrzygniecia sprawy. Niezasadny jest takze podniesiony przez skarzacego zarzut naruszenia przepisu art. 6 kc, gdyz nie ulega Watpliwoslci, Ze na gruncie niniejszej sprawy to powod obowiazany byi Wykazaé okolicznoéci faktyczne uzasadniajace Zadanie pozwu, W szczegolnoéci bezprawnosé dzialania pozwanego, czego jcdnak skutecznie nie uczynii. Przechodzac do zarzutow naruszenia prawa materialnego Wskazaé nalezy, Ze byiy one bezpodstawne. W sprawach 1 C 1 I ACa awéd nie Wnosii skargi na przewlekiosé postepowania. Istotne znaczenie W zwiazku Z tym ma art. 16 ustawy 2 dnia 17 cz'eiWca 20041. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy W postepowaniu przygotowawczym prowadzonym lub. nadzorowanym przez prokuratora i postepowaniu sadowym bez nieuzasadnionej zwloki (Dz. U. Z 2004r., Nr 179, poz. 1843 ze2111.), zgodnie z ktorym prawo domagania sie przyznania odszkodowania ma strona, ktora skargi na przewleklosé postepowania nie Wniosla. Konkluzja zatem jest taka, Ze stronie, ktora nie Wystepowaia ze skarga, o stwierdzenie przewlekiosci postepowania przysiuguje prawo domagania sit; odszkodowania tylko Wtedy, gdy Wykaze W odrebnym postepowaniu, Ize We Wskazanych sprawach zaistniaia przewleklosé postepowania. Sad Apelacyjny W caiosci podziela ustalenia Sada Okregowego, 2e W sprawach o sygn. akt I C 1 1 i I ACa na ktore Wskazywai powod, nie doszlo do przewlekiosci postepowania. Czyrmoéci We Wskazanych sprawach podejmowane byly terminowo, zas Wnioski powoda rozpoznawane bez zbednej zwioki. Wyrok Sadu pierwszej instancji zapadi co prawda po upiywie dwoch lat od Wytoczenia powodztwa, niemniej rozprawy Wyznaczano W niej W odstepach 1miesiecznych (poza okresem Wakacyjnym). Apelacja powoda od Wyroku W sprawie I C i " rowniez rozpoznana zostala bez zbednej zwloki, po przcprowadzeniu dwoch rozpraw. Powod nie zdoiai Wiec udowodnié podstawowej przesianki Warunkujacej odpowiedzialnoéé pozwanego na podstawie art. 417 kc, tj. bezprawnosci dzialania pozwanego. Majac na uwadze powyisze Wzgledu Sad Apelacyjny, na mocy art. 385 kpc, oddalii apelacje powoda. O kosztach zastepstwa procesowego Sad Apelacyjny orzeki na podstawie art. 98 § 1 i 3 kpc W ZW. z § 6 pkt 6 W zw. z § 12 ust. 1 pkt 2 Rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwosci 2 dnia 28 Wraesnia 2002 r. W sprawie opiat za czynnoéci radcow prawnych oraz ponoszenia przez Skarb P8.f1S1IWEl kosztow pomocy prawnej udzielonej przez radce prawnegoustanowionego z urzedu Dz. U. z 2002 r., Nr 163, poz. 1349 _ze zm. i obciazyI nimi poWoda jako strone przegrywajaca postepowailie apelacyjne. Zdaniem Sadu Apeiacyjnego 7 kpc, zgodnie z którą zasadne jest przeprowadzenie jedynie tych dowodów zgłoszonych przez stronę, które dotyczą faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Niezasadny jest takze podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia przepisu art. 6 kc, gdyż nie ulega wątpliwości, że na gruncie niniejszej sprawy to powód obowiązany był wykazać okoliczności faktyczne uzasadniające żądanie pozwu, W szczególności bezprawność działania pozwanego, czego jednak skutecznie nie uczynił. Przechodząc do zarzutów naruszenia prawa materialnego wskazać należy, że były one bezpodstawne. W sprawach I C J I ACa iwód nie wnosił skargi na przewlekłość postępowania. Istotne znaczenie w związku z tym ma art. 16 ustawy z dnia 17 czerwca 2004r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy W postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Z 2004r., Nr 179, poz. 1843 ze- zm.), zgodnie z którym prawo domagania się przyznania odszkodowania ma strona, która skargi na przewlekłość postępowania nie wniosła. Konkluzja zatem jest taka, że stronie, która nie występowała ze skargą o stwierdzenie przewlekłości postępowania przysługuje prawo domagania się odszkodowania tylko wtedy, gdy wykaże w odrębnym postępowaniu, że we wskazanych sprawach zaistniała przewlekłość postępowania. Sąd Apelacyjny w całości podziela ustalenia Sądu Okręgowego, że w sprawach o sygn. akt I C 1 . i I ACa na _które wskazywał powód, nie doszło do przewlekłości postępowania. Czynności we wskazanych sprawach podejmowane były terminowe, zaś wnioski powoda rozpoznawane bez zbędnej zwłoki. Wyrok Sądu pierwszej instancji zapadł co prawda po upływie dwóch lat od wytoczenia powództwa, niemniej rozprawy wyznaczano w niej w odstępach 1-miesięcznych (poza okresem wakacyjnym). Apelacja powoda od wyroku w sprawie I C Í " również rozpoznana została bez zbędnej zwłoki, po przeprowadzeniu dwóch rozpraw. Powód nie zdołał więc udowodnić podstawowej przesłanki warunkującej odpowiedzialność pozwanego na podstawie art. 417 kc, tj. bezprawności działania pozwanego. Mając na uwadze powyższe względu Sąd Apelacyjny, na mocy art. 385 kpc, oddalił apelację powoda. O kosztach zastępstwa procesowego Sąd Apelacyjny orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 kpc w zw. z § 6 pkt 6 w zw. z § 12 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnegoustanowionego z urzędu- Dz. U. z 2002 r., Nr 163, poz. 1349 _ze zm. i obciąży-ł nimi powoda jako stronę przegrywającą postępowanie apelacyjne. Zdaniem Sądu Apelacyjnego --- STRONA 8 --- 8 W sprawie nie zachodzi Wypadek szczegolnie uzasadniony, ktory pozwalalby na odstapienie od obciazenia powoda kosztami postepowania na podstawie art. 102 kpc. Przypomnieé przede Wszystkim nalezy, Ze sama sytuacja ekonomiczna strony przegrywajacej, nawet tak niekorzystna, ze strona bez uszczerbku dla utrzymania Wlasnego i czlontkow rodziny nie bylaby W stanie ponieéé kosztow procesu, nie stanowi podstawy do zastosowania art. 102 kpc (v. postanowienie Sadu Apelacyjnego W Katowicach z dnia 17 stycznia 2007 r., I AC2 27107, LEX nr 337333; T. Demendecki W: A. Jakubecki i imii Kodeks postepowania cywiinego. Komentarz. Oficyna 2008). Okolicznosé zas, 2e skariacy odbywa kare pozbawienia Wolnoéci i aktualnie nie ma mozliwosci zarobkowania, nie stanowi przeslanki do zastosowania instytucji zart. 102 kpc, poniewaz strona, W tym r6Wnie2 strona przebywajaca W zakiadzie karnym, powinna zdawaé sobie sprawe z konsekwencji swoich Zadari, réwniez z punktu Widzenia kosztow procesu (V. Wyrok Sadu Najwyzszego Z dnia 26 listopada 2003r., PK 585/04). Nadto zaakcentowaé naleiy, Ze odbywanie przez skarzaccgo kary pozbawienia Wolnosci stanowi konsekwencje czynu, za ktory ponosi on odpowiedzialnosé i samo przez siebie nie przemawia za przyjefciem, Ze sytuacja Zyciowa powoda jest na tyle szczegolna, Ze Wyrnaga zastosowania instytucji z art. 102 kpc.  8 W sprawie nie zachodzi wypadek szczególnie uzasadniony, który pozwalałby na odstąpienie od obciążenia powoda kosztami postępowania na podstawie art. l02 kpc. Przypomnieó przede wszystkim należy, że sama sytuacja ekonomiczna strony przegrywającej, nawet tak níekorzystna, ze Strona bez uszczerbku dla utrzymania własnego i członków rodziny nie byłaby W stanie ponieść kosztów procesu, nie stanowi podstawy do zastosowania art. 102 kpc (V. postanowienie Sądu Apelacyjnego W Katowicach z dnia 17 stycznia 2007 r., I ACZ 27707, LEX nr 337333; T. Demendecki W: A. Jakubecki i imii Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Oficyna 2008). Okoliczność zaś, że skarżący odbywa karę pozbawienia Wolności i aktualnie nie ma mozliwości zarobkowania, nie stanowi przesłanki do zastosowania instytucji zart. 102 kpc, poniewaz strona, w tym również strona przebywająca W zakładzie karnym, powinna zdawać sobie sprawę z konsekwencji swoich żądań, również z punktu widzenia kosztów procesu (V. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 listopada 2003r., PK 585/04). Nadto zaakcentować należy, że odbywanie przez skarżącego kary pozbawienia wolności stanowi konsekwencje czynu, za który ponosi on odpowiedzialność i samo przez siebie nie przemawia za przyjęciem, że sytuacja życiowa powoda jest na tyle szczególna, że wymaga zastosowania instytucji z art. 102 kpc. .

Słowa kluczowe

#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Apelacyjny w Gdańsku -#I ACa 945#art. 417 kc#art. 16 ustawy#art. 361 § 1 kc.#art. 102 kpc#art. 328 kpc.#art. 379 pkt 5 kpc#art. 117 § 5 kpc#art. 299 kpc#art. 328 § 2 kpc.#art. 217 kpc#art. 227 kpc#art. 229 kpc.#art. 6 kc#art. 385 kpc#art. 102 kpc.