Wyrok I Aca 942/09 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 stycznia 2010 r. Sąd Apelacyjny w Łodz

--- STRONA 1 --- Sygn akt I Aca 942/09 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 stycznia 2010 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Małgorzata Dzięciołowska Sędziowie: SSA Małgorzata Stanek SSA Alicja Myszkowska Protokolant: sekr. sądowy Grażyna Michalska po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2010r. w Łodzi na rozprawie sprawy z powództwa Lucjana Janasa przeciwko Skarbowi Państwa - Aresztowi Śledczemu o zapłatę na skutek apelacji obu stron od wyroku Sądu Okręgowego Łodzi z dnia 10 czerwca 2009r. sygn. akt II C 422/08 1. odrzuca apelację powoda w zakresie punktu 3 zaskarżonego wyroku 2. oddala apelację powoda w pozostałej części i apelację strony pozwanej w całości 3. przyznaje adwokatowi Romanowi Dreszerowi Prowadzącemu Kancelarię Adwokacką kwotę 6588 (sześć tysięcy pięćset osiemdziesiąt osiem) złotych obejmującą należny podatek VAT tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu apelacyjnym i nakazuje wypłacić tę kwotę z funduszu Skarbu Państwa- Sądu Okręgowego 4. nie obciąża powoda Lucjana J kosztami procesu w instancji odwoławczej na rzecz strony pozwanej. UZASADNIENIE Uzasadnienie rozstrzygnięcia zawartego w punktach 2,3 oraz 4 wyroku Sądu Apelacyjnego z 13 stycznia 2010r. W pozwie z dnia 26.03.2008 roku skierowanym przeciwko Skarbowi Państwa- Aresztowi Śledczemu powód Lucjan J wniósł o zasądzenie na swoją rzecz kwoty 200.000 zł z odsetkami od dnia wyrządzenia szkody. W uzasadnieniu pozwu wskazał, iż przebywał w Areszcie Śledczym gdzie cele były przeludnione, był poddawany rewizjom z żądaniem rozebrania się, nie był zachowany standard co do warunków higienicznych, a ponadto zdarzały się sytuacje, że w celach osadzano osoby zdrowe wraz z zakażonymi wirusem HIV lub palącymi. W piśmie z dnia 19.05.2008 roku pełnomocnik powoda wskazał, że podstawę żądań stanowi przepis art 23 i 24 kc., gdyż naruszone zostały dobra osobiste powoda - warunki w jakich przebywał były niezgodna z przepisami,a to spowodowało wzrost poczucia przygnębienia i niższości i winno być ocenione jako upokarzające i poniżające traktowanie więźniów. Dodatkowo w piśmie z dnia 24.02.2009 roku rozszerzono żądanie pozwu o 5.000 zł z uwagi na fakt, że pozwany nie odebrał kierowanej do powoda przesyłki poleconej zawierającej dokumentację lekarską, przez co przyczynił się do pogorszenia jego stanu zdrowia. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa podnosząc, że: • powód przebywa w Areszcie Śledczym na oddziale zamkniętym wobec skazania za zabójstwo, koniec kary przypada na 4.08.2025 roku • powód dopuścił się przekroczeń regulaminowych, gdyż odmawiał przyjmowania posiłków i wulgarnie odnosił się do funkcjonariuszy służby więziennej • nie były przez powoda zgłaszane do wychowawcy żadne zastrzeżenia co do wyposażenia cel • przeludnienie cel- na co administracja pozwanego nie ma wpływu- jest sytuacją występującą na terenie całego --- STRONA 2 --- kraju, a o fakcie tym był informowany sędzia penitencjarny • areszt zapewnia wszelkie standardy w zakresie higieny osobistej osadzonych- stwierdzenie nosicielstwa wirusa HIV nie jest wskazaniem do izolacji więźnia • bezpodstawne są twierdzenia powoda o przeprowadzeniu rewizji niezgodnie z przepisami i wyśmiewaniu się z niego przez funkcjonariuszy Zaskarżonym wyrokiem z dnia 10 czerwca 2009 roku Sąd Okręgowy zasądził od pozwanego Skarbu Państwa- Aresztu Śledczego na rzecz powoda Lucjana J kwotę 6000 złotych tytułem zadośćuczynienia i oddalił powództwo w pozostałej części. Sąd Okręgowy ustalił, że powód odbywa karę pozbawienia od 1990 roku z związku ze skazaniem za zabójstwo. W Areszcie Śledczym przebywał w okresach 28.06.1990rok- 14.05.1992rok, 8.08.2007 rok- 26.05.2008 rok i od 22.08.2008roku do chwili obecnej. Ponadto był osadzony w Zakładzie Karnym W Areszcie Śledczym w każdej celi znajduje się łóżko i taborety w ilości odpowiadającej ilości osadzonych, szafka przypadająca na dwóch osadzonych i duży lub mały stolik,miska dla czterech osadzonych, szczotka, zmiotka, i szczotka do w.c. W pierwszą środę miesiąca wydawane są środki czystości tj, mydło, pasta do zębów, krem do golenia i proszek do prania. Osadzeni nie otrzymują wody po goleniu. W celach jest dostęp do zimnej wody, a raz w tygodniu przysługuje ciepła kąpiel. Bielizna osobista wymieniana jest raz w tygodniu, pościel raz na dwa tygodnie a ręczniki przy kąpieli. Kontroli osobistych osób osadzonych dokonuje się w sytuacjach, w których może nastąpić zachwianie bezpieczeństwa lub porządku jednostki oraz każdorazowo, gdy osadzony ma styczność ze światem zewnętrznym. Dokonuje się tego w odrębnym pomieszczeniu. Przeszukiwane są odzież, obuwie i ciało łącznie z otworami fizjologicznymi z poleceniem wykonywania przysiadów, zdarza się bowiem, że osadzeni ukrywają różne przedmioty między pośladkami. Te pomieszczenia były monitorowane do 22.09.2008 roku Powód nigdy nie zgłaszał skarg co do prawidłowości procesu przeszukania. Zdarzały się sytuacje, kiedy funkcjonariusze służby więziennej śmiali się z powoda, iż nie może dojść do telefonu, mówili: "zamień laskę na gitarę", "ślepy przeszkoda" Przez półtora tygodnia powód przebywał w jednej celi z A.S. który był osobą palącą. Powód nigdy nie prosił A.S. aby przy nim nie palił, choć problem ten zgłaszał wychowawcy. Powód nie zgłaszał do wychowawcy zastrzeżeń związanych z warunkami bytowymi co do złego traktowania przez funkcjonariuszy lub co do tego, że jest z osobami palącymi. Pismami z dnia 04.12.2007 roku ma orzeczony trwały stopień niepełnosprawności z uwagi na wadę wzroku. W ocenie Sądu Okręgowego żądanie powoda podlega uwzględnieniu jedynie częściowo. Przeprowadzone w sprawie dowody wskazują na to, iż doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda w postaci jego godności. Materialnoprawną podstawę roszczeń stanowi art 24 kc,który nie wymaga wskazania winy po stronie sprawcy szkody dla przypisania mu odpowiedzialności Wskazany przepis przewiduje domniemanie bezprawności działania naruszającego dobro osobiste i to na sprawcy szkody ciąży obowiązek wykazania, iż jego działanie było zgodne z prawem. Powód udowodnił, iż przebywał w celach, które nie spełniały prawem przewidzianego wymogu zapewnienia 3 metrów kwadratowych na osobę. Pozwany okoliczności tej w żaden sposób nie zakwestionował i przyznał ogólnie znany fakt przeludnienia jednostek penitencjarnych. Biorąc pod uwagę czasookres w jakim powód przebywał w takich warunkach Sąd pierwszej instancji uznał, iż należne z tego tytułu zadośćuczynienie nie powinno przekraczać kwoty 3000 złotych. Za udowodnione Sąd uznał również twierdzenie powoda co do faktu niewłaściwego stosunku funkcjonariuszy służby więziennej wobec jego osoby z uwagi na upośledzenie jakim jest utrata wzroku. Fakty te zostały bowiem potwierdzone w przesłuchaniu samego powoda a także świadków J. B i P.W. Zasądzone z tego tytułu zadośćuczynienie to kwota 3000 zł. W pozostałym zakresie żądania powoda - zdaniem Sądu Okręgowego - nie zasługują na uwzględnienie. Brak jakichkolwiek dowodów co do podnoszonych przez powoda faktów odnośnie nieprawidłowości w przeprowadzanych rewizjach i niezachowania należytych warunków higienicznych. Brak podstaw do przypisania odpowiedzialności pozwanego z tytułu osadzenia powoda z osobą zakażoną wirusem HIV lub osobą palącą. Te bowiem okoliczności nie stanowiły żadnego realnego zagrożenia dla życia bądź zdrowia powoda tym bardziej że czas okres pobytu z tymi osobami był bardzo krótki. Powód nie wykazał jakoby poniósł jakąkolwiek szkodę w związku z nieodebraniem przez pozwanego korespondencji lekarskiej i w tym zakresie również powództwo podlega oddaleniu. W apelacji od tego wyroku pozwany zaskarżył wyrok Sądu Okręgowego w części uwzględniającej powództwo zarzucając: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego • art 24kc w zw. z art 448kc oraz art 417 kc w związku z art 110 i 248 kkw poprzez ustalenie że podczas pobytu powoda w pozwanej jednostce penitencjarnej doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda, a w konsekwencji ustalenie, że zostały spełnione przesłanki odpowiedzialności pozwanego; • art 24 kc w związku z ustaleniem, że doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda spowodowane niewłaściwym zachowaniem się funkcjonariuszy służby więziennej, w tym uznaniem, że zwroty - "ślepy --- STRONA 3 --- przeszkoda", "zamień laskę na gitarę" w obiektywnej ocenie były poniżające dla powoda; 2. naruszenie prawa procesowego art 233 kpc poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów oraz błędną ocenę dowodów polegających na • uznaniu za udowodnione twierdzeń powoda co do faktu niewłaściwego stosunku funkcjonariuszy służby więziennej wobec jego osoby z uwagi na upośledzenie jakim jest utrata wzroku. • nieuwzględnieniu dowodów wskazujących na działanie pozwanego w ramach porządku prawnego, a w konsekwencji ustalenie, że pozwany nie wykazał okoliczności uwalniających od odpowiedzialności w zakresie przeludnienia. • nieuzasadnione pominiecie zeznań świadków A.S , M.B i A.J w części w której wskazywali oni, że nie dochodziło do incydentów niewłaściwego zachowania się funkcjonariuszy Służby więziennej W konkluzji skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku, poprzez oddalenie powództwa w części zaskarżonej, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania. Powód zaskarżył orzeczenie Sądu Okręgowego w punktach 2 i 3(w części) zarzucając: 1. naruszenie przepisów postępowania a to: a) art 233 § 1 kpc przez błędne przyjęcie, że powód nie udowodnił nieprawidłowości w przeprowadzaniu rewizji, niezachowania należytych warunków higienicznych w celach oraz braku negatywnych konsekwencji zaniechania przekazania mu korespondencji lekarskiej przez pozwanego b) art 233 § 1 kpc przez błędne przyjęcie, że umieszczenie powoda w jednej celi z osobą palącą nie stanowiło realnego zagrożenia dla zdrowia powoda 2. naruszenie prawa materialnego, a mianowicie a) art 448 kc przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że zasądzona kwota 6 tysięcy zł z tytułu długotrwałego umieszczenia powoda w przeludnionych celach oraz z tytułu niewłaściwego stosunku funkcjonariuszy służby więziennej wobec powoda stanowi odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną przez powoda krzywdę Sąd Apelacyjny zważył, co następuje Obie apelacje nie zasługują na uwzględnienie. Co do apelacji pozwanego. Przede wszystkim nie są uzasadnione zarzuty naruszenia prawa procesowego. W szczególności nie jest trafny zarzut przekroczenia granic swobodnej oceny materiału dowodowego poprzez uznanie za udowodnione twierdzeń powoda co do faktu niewłaściwego zachowania się funkcjonariuszy służby więziennej wobec niego z uwagi na upośledzenie, jakim jest znaczna utrata wzroku. Wbrew odmiennemu przekonaniu skarżącego ocena wiarygodności i mocy dowodów przeprowadzonych w sprawie została dokonana przez Sąd Okręgowy w sposób rzetelny,zgodnie z kryteriami zakreślonymi w art 233 § 1 kpc zgodnie z utrwalona wykładnią kryteria oceny wiarygodności i mocy dowodów grupuje się następująco: 1/ doświadczenie życiowe, 2/ inne źródła wiedzy, 3/ poprawność logiczna i 4/ prawdopodobieństwo wersji. W apelacji skarżący nie wykazał, aby z uchybieniem któregokolwiek z tych kryteriów doszło do oceny dowodów, w rezultacie której Sąd pierwszej instancji uznał, że w pozwanym Areszcie Śledczym doszło do niewłaściwego odnoszenia się przez funkcjonariuszy do powoda. Świadkowie J.B. i P.W. potwierdzili wersję powoda, a ich zeznania są wiarygodne. Gdyby rzeczywiście ci świadkowie - jak sugeruje apelujący- byli "osobiście zainteresowani w korzystnym dla powoda wyroku", wskazaliby na liczne sytuacje w których dochodziło do naruszenia godności powoda. Jednak opisali tylko pojedyncze incydenty. Nie można natomiast zarzucać świadkom - skazanym, przebywającym w odosobnieniu że nie są w stanie precyzyjnie podać daty zdarzenia oraz numerów służbowych funkcjonariuszy. Z kolei skarżący nie może skutecznie powoływać się na zeznania świadków AS, MB, AJ, z których- jak twierdzi apelujący, -wynika, że nie dochodziło do niewłaściwego zachowania się funkcjonariuszy służby więziennej. I tak AJ, zeznawał tylko o rewizjach osobistych skazanych, nie wypowiadał się na temat werbalnego odnoszenia się do powoda, świadek MB zeznał, że powód nie skarżył się na złe traktowanie przez funkcjonariuszy, co przecież nie wyklucza, że przypadki naśmiewania się z ułomności powoda mogły mieć miejsce. Tak samo okoliczność, że współosadzony AS nie słyszał o złym traktowaniu powoda przez funkcjonariuszy,nie przesądza, że nigdy się to nie zdarzyło. Nie są uzasadnione zarzuty obrazy prawa materialnego W świetle zgromadzonych dowodów, nie ma podstaw do przyjęcia tezy, że w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy zachodzi szczególny wypadek przewidziany w przepisie art 248 kkw W przepisie art 110 § 2 kkw, polski ustawodawca, zawarł wymogi dotyczące warunków bytowych w celach mieszkalnych wskazując, że powierzchnia przypadająca na skazanego nie może wynosić mniej niż 3 m. kw., cele muszą być wyposażone w odpowiedni sprzęt zapewniający skazanemu osobne miejsce do spania i odpowiednie warunki higieny, dostateczny dopływ powietrza i odpowiednią temperaturę i oświetlenie. Jedynie w szczególnie uzasadnionych wypadkach, określonych w art 248 kkw i przy zachowaniu trybu postępowania wskazanego w tym przepisie oraz w przewidzianych w nim przepisach wykonawczych, może dojść do ograniczenia wielkości powierzchni celi na jednego skazanego poniżej 3 m kw., jednakże jedynie na czas określony. Trzeba przy tym uznać, że musi to być czas ściśle --- STRONA 4 --- określony i nie nadmiernie długi, chodzi bowiem o wyjątek od zasady, przewidziany jedynie w wyjątkowych szczególnych sytuacjach, co uzasadnia wykładnię ścieśniającą przepisu. W toku postępowania powód wykazał, że odbywał karę pozbawienia wolności w warunkach przeludnienia w celach, w których na jednego skazanego przypadało mniej niż 3 m. kw. powierzchni. Tym okolicznościom strona pozwana nie zaprzeczyła (odpowiedź na pozew - k. 26, pismo pełnomocnika pozwanego -k. 44). W tej sytuacji to na pozwanym spoczywał obowiązek udowodnienia, że działał zgodnie z prawem i nie naruszył dobra osobistego powoda. Dobra osobiste człowieka pozostają pod ochroną Konstytucji RP, w której są zawarte przepisy dotyczące bezpośrednio dóbr osobistych. Wśród przepisów o wolnościach, prawach i obowiązkach człowieka, ustawodawca w art 30 stanowi, że przyrodzona i niezbywalna godność człowieka jest nienaruszalna a jej poszanowanie i ochrona jest obowiązkiem władz publicznych. Obowiązek ten powinien być realizowany przez władze publiczne przede wszystkim tam, gdzie Państwo działa w ramach imperium, realizując swoje zadania represyjne, których wykonanie nie może prowadzić do większego ograniczenia praw człowieka i jego godności, niż to wynika z zadań ochronnych i celu zastosowania środka. Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 25 kwietnia 1989r., I CR 143/89, (OSPiKA 1990, poz 330) wyjaśnił, że godność osobista jest tą sferą osobowości, która konkretyzuje się w poczuciu własnej wartości człowieka i oczekiwaniu szacunku ze strony innych ludzi. Poczucie to, które stanowi istotny element psychiki człowieka, kształtowane jest przez szereg okoliczności zewnętrznych. Zapewnienie przez Państwo godziwych warunków odbywania kary pozbawienia wolności jest jednym z podstawowych wymagań demokratycznego państwa prawnego, znajdującym wyraz w normach prawa międzynarodowego. Wynika to wprost a art 10 ust 1 ratyfikowanego przez Polskę Międzynarodowego Paktu Praw Osobistych i Publicznych z dnia 19 grudnia 1966r. (Dz. U. z 1977r. nr 38 poz 167i 169) i z art 3 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 4 grudnia 1950 r , stanowiących, że każda osoba pozbawiona wolności będzie traktowana w sposób humanitarny i z poszanowaniem przyrodzonej godności człowieka. Przytoczone zasady norm prawa międzynarodowego na gruncie prawa polskiego wyrażają art 40, 41 ust 4 i 47 Konstytucji. Europejski Trybunał Praw Człowieka rozpoznając sprawy dotyczące warunków odbywania kary pozbawienia wolności uznał za obowiązek Państwa dokonywanie systematycznej kontroli decyzji podejmowanych w zakładach karnych w celu zapewnienia odpowiednich warunków życia więźniów, z uwzględnieniem normalnych i uzasadnionych wymagań związanych z pozbawieniem wolności (wyrok z dnia 5 grudnia 1979r, skarga 8224/78 i z dnia 12 stycznia 1995r., skarga 21915/93). Zajmując się kwestią wielkości celi w jakiej powinni przebywać więźniowie, jako elementu zapewnienia godziwych warunków odbywania kary pozbawienia wolności, Trybunał uznał za sprzeczną ze standardami Europejskiego Komitetu Zapobiegania Torturom powierzchnię 2,8 m.kw. jaka przypadała na osadzonego w rozpoznawanej sprawie zakończonej wyrokiem z dnia 9 marca 2006r., (skarga nr 73786/01). W orzeczeniu z dnia 19 kwietnia 2001r, (skarga nr 28524/95) Trybunał stwierdził, że przebywanie w zatłoczonej celi z nieodpowiednią wentylacją i z otwartą toaletą, brakiem możliwości uczestniczenia w zajęciach i kursach oraz korzystania z biblioteki, powoduje wzrost poczucia przygnębienia i niższości i może być oceniany jako upokarzające i poniżające traktowanie więźniów, stanowiące naruszenie art 3 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Natomiast w orzeczeniu z dnia 6 marca 2001r. (skarga nr 40907/98) uznał, że sam fakt przetrzymywania więźnia w przeludnionej celi, w niewłaściwych warunkach sanitarnych, z niewystarczającą ilością łóżek, brakiem odpowiednich ćwiczeń fizycznych stanowi poniżające traktowanie, rodzące obowiązek wypłaty odszkodowania. W innych orzeczeniach Europejski Trybunał Praw Człowieka dokonując wykładni art 3 Konwencji stwierdził między innymi, że na mocy tego przepisu Państwo musi zapewnić, by osoba była pozbawiona wolności w warunkach zgodnych z poszanowaniem ludzkiej godności, by sposób i metoda stosowania środka w postaci pozbawienia wolności nie poddawała jej cierpieniu lub niedogodnościom o natężeniu przekraczającym nieunikniony poziom cierpienia wpisanego w pozbawienie wolności oraz by, biorąc pod uwagę praktyczne wymogi pozbawienia wolności, stan jej zdrowia i samopoczucie były odpowiednio zabezpieczone poprzez między innymi zapewnienie odpowiedniej opieki medycznej. Więzień nie powinien być narażony na większe cierpienie niż to, które jest nieuniknione przy pozbawieniu wolności. Należy zapewnić warunki, by - uwzględniając praktyczne wymagania pozbawienia wolności - zdrowie i dobro więźnia były odpowiednio zabezpieczone. Brak zamiaru poniżenia lub upodlenia więźnia nie wyklucza naruszenia art 3 Konwencji. Cierpienie i upokorzenie muszą przekraczać nieunikniony element cierpienia wpisanego w pozbawienie wolności aby stanowiły naruszenie tego przepisu. (orzeczenie z 14.11.2002r., skarga nr 67263/01, z 19.04.2001r., skarga nr 28524/95, oraz orzeczenie z 29.04.2003r., skarga nr 38812/97 i z tej samej daty skarga nr 50390/99) Przesłanka odpowiedzialności za naruszenie cudzego dobra osobistego jest bezprawność działania, przez którą rozumie się działanie (zaniechanie) sprzeczne z porządkiem prawnym i zasadami współżycia społecznego. Przepis art 24 kc przewiduje domniemanie bezprawności działania naruszającego dobra osobiste, co powoduje, że na nim spoczywa ciężar wykazania, że jego działanie było zgodne z prawem. Odnosząc powyższe uwagi do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy podnieść należy, że pozwany Skarb Państwa nie wykazał, że osadzenie powoda w celi w warunkach, w których powierzchnia na jedną osobę wynosiła mniej niż 3 m. kw. było zgodne z prawem. Pozwany nie przedstawił w myśl art 248 § 1 kkw - stosownych decyzji o umieszczeniu osadzonych, na czas określony, w warunkach, w których powierzchnia w celi na jedną osobę wynosi mniej niż 3 m.kw. Ponadto strona pozwana nie wykazała, że taka sytuacja miała charakter wyjątkowy i jedynie okresowy. Wobec tego należy uznać, że pozwany nie wzruszył domniemania bezprawności działania. Okoliczność, że pozwany- według twierdzeń apelującego- nie ma możliwości odmowy przyjęcia osób kierowanych do Aresztu przez --- STRONA 5 --- inne organy, nie uchyla bezprawności działania. Podzielić należy pogląd Sądu pierwszej instancji, że przebywanie powoda w zagęszczonych celach przez cały czas pobytu w pozwanym Areszcie Śledczym można potraktować jako przejaw poniżającego traktowania prowadzącego do naruszenia jego godności. Co do apelacji powoda Nie jest uzasadniony zarzut naruszenia przepisu art 233 § 1 kpc Zgodzić się należy ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że powód nie udowodnił, że jego godność została naruszona również poprzez "upokarzające czynności rewizyjne", bezprawnie monitorowane. Powód opisał kontrole, jakim był poddawany w czasie pobytu w Areszcie Śledczym ale nie wyjaśnił w jaki konkretnie sposób funkcjonariusze pozwanego naruszyli jego godność osobistą. Co do warunków higienicznych, to powód opisuje w swoich zeznaniach "krytyczne warunki" w zakładzie karnym, nie zaś w Areszcie Śledczym. To samo dotyczy zarzutu umieszczenia powoda w jednej celi z osobą palącą (dowód z przesłuchania stron - k. 155 odw. -156) Nie można także podzielić zarzutu skarżącego, że w toku procesu powód wykazał, że nie przekazanie dokumentacji lekarskiej w określonym czasie, miało wpływ na pogorszenie jego stanu zdrowia. Chybione są zarzuty obrazy prawa materialnego - art 448 kc Podkreślenia wymaga, że podstawową funkcja zadośćuczynienia pieniężnego za naruszenie dóbr osobistych (art 448kc) jest funkcja kompensacyjna. Zadośćuczynienie ma wynagrodzić doznaną krzywdę, przy czym powinno uwzględniać wszystkie aspekty tej krzywdy. Nie może mieć znaczenia tylko symbolicznego, ale nie będąc odszkodowaniem, ma mieć odczuwalną wartość majątkową. Przy ocenie, jaka suma jest odpowiednia tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę spowodowaną naruszeniem dóbr osobistych, należy mieć na uwadze rodzaj dobra, które zostało naruszone oraz charakter, stopień nasilenia i czas trwania doznawania przez osobę, której dobro zostało naruszone, ujemnych przeżyć psychicznych spowodowanych naruszeniem (krzywda)- por między innymi wyrok Sądu Najwyższego z 11 kwietnia 2006 roku w sprawie I CSK 159/05 -lex nr 371773 Mając na uwadze okoliczności faktyczne sprawy, należy uznać, że przyznane powodowi zadośćuczynienie za krzywdę wyrządzoną postępowaniem pozwanego, odpowiada powyższym kryteriom. Przede wszystkim należy podnieść, że w rozpoznawanej sprawie powód domaga się zadośćuczynienia za naruszenie jego dóbr osobistych podczas pobytu w Areszcie Śledczym. Do dnia wniesienia pozwu, czas osadzenia powoda w Areszcie Śledczym, z którym łączy on zdarzenia wyrządzające szkodę, wynosi około 7 miesięcy (od 8 sierpnia 2007 roku do 26 marca 2008 roku) Ponadto z dowodu z przesłuchania powoda w charakterze strony wynika jednoznacznie, że większość zarzutów kieruje wobec innych placówek -zakładów karnych Argumentacja apelacji, że "długotrwałe umieszczenie powoda w celach przeludnionych" uzasadnia przyznanie wyższego zadośćuczynienia nie może wobec tego odnieść zamierzonego skutku. Z tych wszystkich względów Sąd Apelacyjny na podstawie art 385 kpc orzekł jak w punkcie 2 zaskarżonego postanowienia. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu apelacyjnym z mocy § 19 i następnych rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (...) Dz. U. nr 163 poz 1348 Na podstawie art 102 kpc w związku z art 391 kpc nie obciążono powoda kosztami procesu w instancji odwoławczej na rzecz strony pozwanej