Postanowienie I ACa 923/09 18

--- STRONA 1 --- (‘(2 i_X(_,_... _ ’ ‘__’_4__ _2_»—————’_’ (____‘ ia an Sygn. akt I ACa 923/09 18:7 ~'' W WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia I grudnia 2009 r. Sad Apelacyjny w Gdafisku — Wydzial I Cywilny w skladzie: Przewodniczacy: SSA Arina Perkowska (spr.) Sedziowie: SA Boguslaw Kamifiski SA Roman Kowalkowski Protokolant: sekretarz sadowy Malgorzata Cheichwoska po rozpoznaniu w dniu 1 qrudnia 2009 r. w Gdansku na rozprawie \ sprawy 2 powédztwa S G. _ przeciwko Skarbowi Pafistwa — Zakladowi Karnemu w C o zaplatg i rentg na skutek apelacji obu stron od wyroku Sadu Okregowego w SQ z dnia 24 czerwca 2009 r. sygn. akt I C I/ zmienia zaskariony wyrok w punkcie 3 (trzecim) 0 tyle, 2e: J a) zasqdza od pozwanego na rzecz powoda dalsza kwotg 40.000 (czterdzieéci tysiecy) zlotych z ustawowymi odsetkami od dnia 14 lutego 2006 roku do dnia zapkafy; b) zasadza od pozwanego na rzecz powoda odsetki ustawowe od kwoty 60.000 zlotych od dnia 14 lutego 2006 roku do dnia 23 czerwca 2009 roku; II/ oddala apelacjg powoda w pozostaiej czgéci; III/ oddala apelacje pozwanego w caloéci; IV/ zasadza od Skarbu Pafistwa ~ Sadu Okrggowego w S na rzecz adwokata A1 S1 . _ kwotg 6588 (szeéé tysi¢cy pieéset osiemdziesiqt osiem) zkotych, obejmujqca ííąííí ýFZ(_,_... _ ) 4__7_d__ 2-»--~f_' (____-- ia aa Sygn. akt I ACa 923/09 78:7 ~'-' W WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia I grudnia 2009 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku - Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Arina Perkowska (spr.) Sędziowie: SA Bogusław Kamiński SA Roman Kowalkowski Protokolant: sekretarz sądowy Małgorzata Chełchwoska po rozpoznaniu w dniu l grudnia 2009 r. w Gdańsku na rozprawie x sprawy z powództwa S G. _ przeciwko Skarbowi Państwa - Zakładowi Karnemu w C o zapłatę i rentę na skutek apelacji obu stron od wyroku Sądu Okręgowego w SL z dnia 24 czerwca 2009 r. sygn. akt I C I/ zmienia zaskarżony wyrok w punkcie 3 (trzecim) o tyle, że: .' a) zasądza od pozwanego na rzecz powoda dalszą kwotę 40.000 (czterdzieści tysięcy) złotych z ustawowymi odsetkami od dnia 14 lutego 2006 roku do dnia zapłaty; b) zasądza od pozwanego na rzecz powoda odsetki ustawowe od kwoty 60.000 złotych od dnia 14 lutego 2006 roku do dnia 23 czerwca 2009 roku; II/ oddala apelację powoda w pozostałej części; III/ oddala apelację pozwanego w całości; IV/ zasądza od Skarbu Państwa ¬ Sądu Okręgowego w S na rzecz adwokata A1 S1 . _ kwotę 6588 (sześć tysięcy pięćset osiemdziesiąt osiem) złotych, obejmującą --- STRONA 2 --- 2 podatek VAT tytuiem kosztow nieopiaconej pomocy prawnej udz alone} powodowi z urzedu w postgpowaniu apelacyjnym. C 3: 44Réle wiaéciwe podpisy U Z A S A D N I Z N I E Powéd S . G , w ostatecznie zmodyfikowanym powédztwie, domaqal sig zasadzenia od pozwanego Skarbu Pafistwa — Zakladu Karnego w C: kwoty 500.000 21 wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zaplaty tytulem. zadoééuczynienia za krzywde i szkody wyrzadzone powodowi na skutek niewlaéciwego leczenia przez funkcjonariuszy pozwanego skutkiem czego powéd utracil wzrok w oku prawnym oraz zasadzenia renty w wysokoéci 2000 zl. miesiecznie, poczynajac od dnia wniesienia pozwu 2 ustawowymi odsetkami od dnia 9 stycznia 2006 r., a nadto ustalenia odpowiedzialnoéci pozwanego na przyszloéé. Pozwany Skarb Pafistwa * Zaklad Karny w C w odpowiedzi na pozew i w toku dalszego procesu wnosil o oddalenie powédztwa zaprzeczajac by udzielona powodowi pomoc medyczna, diagnostyczna, leczenie byly nieprawidlowe. Wyrokiem z dnia 24 czerwca 2009 r. Sad Okregowy w S zasadzii od pozwanego Skarbu Pahstwa — Zakladu Karnego w C' na rzecz powoda S G kwnte 60.000 zl wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 24 czerwca 2009 r., ustalil ii pozwany ponosié bedzie odpowiedzialnoéé za ewentualne przyszle skutki zaniedbafi pozwanego w Ieczeniu nadciénienia tetniczego, ktére spowodowaly utrate wzroku powoda, w pozostalej czeéci oddalii powédztwo i zasadzil od Skarbu Pafistwa na rzecz pelnomocnika powoda z urzedu kwote 8.784 zl tytulem kosztéw nieopiaconej pomocy prawnej. 2 podatek VAT tytułem kosztow nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu apelacyjnym. a 3: „rasie właściwe podpisy U Z A S A D N Í Z N I E Powód S _ G , w ostatecznie zmodyfikowanym powodztwie, domagał się zasądzenia od pozwanego Skarbu Panstwa _ Zakładu Karnego w C: kwoty 500.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty tytułem. zadośćuczynienia za krzywdę i szkody wyrządzone powodowi na skutek niewłaściwego leczenia przez funkcjonariuszy pozwanego skutkiem czego powód utracił wzrok w oku prawnym oraz zasądzenia renty w wysokości 2000 zł. miesięcznie, poczynając od dnia wniesienia pozwu z ustawowymi odsetkami od dnia 9 stycznia 2006 r., a nadto ustalenia odpowiedzialności pozwanego na przyszłość. Pozwany Skarb Państwa ~ Zakład Karny w C w odpowiedzi na pozew i w toku dalszego procesu wnosił o oddalenie powództwa zaprzeczając by udzielona powodowi pomoc medyczna, diagnostyczna, leczenie były nieprawidłowe. wyrokiem z dnia 24 czerwca 2009 r. Sad Okręgowy w S zasądził od pozwanego Skarbu Państwa - Zakładu Karnego w C' na rzecz powoda S G kwotę 60.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 24 czerwca 2009 r., ustalił iż pozwany ponosić będzie odpowiedzialność za ewentualne przyszłe skutki zaniedbań pozwanego w leczeniu nadciśnienia tętniczego, które spowodowały utratę wzroku powoda, w pozostałej części oddalił powództwo i zasądził od Skarbu Panstwa na rzecz pełnomocnika powoda z urzędu kwotę 8.784 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. --- STRONA 3 --- fi/—/oi ‘ 77)’ ii’ 7 _ ‘f~———i?i_‘_'_'.__JV 7 '5 J Sad Okrggowy ustalik, Ze wyrokiem 2 dnia aw !\J D CD grudnia 0 r. wydanym vv sprawie IV K , S  Ckzeqfiwy W l skazak S G; na Kare Ii Lat oozbawienia wolnoéci ma podscawie art. AC _ ._| L\_ 1 £0) __| Bi. 2 azt. 64 § il Kk. Koniec odbywania przez powoda wymierzonoj tym wyrokiem kary pozbawienia wolnoéci przypada na 2l.XII.2023 r. Powod od dnia 17 stycznia 2001 r. do dnia 24 maja 200lr. odbywak Kare pozbawienia wolnoéci w zakladzie Karnym vv C dokad zostak przywieziony z Aresztu Sledczego w B; . Nastopnie przetransportowano powoda do Aresztu Sledczego w Ix , skad w dniu 13 czerwca 2001 r. powrocil do Zakladu Karnego w C , gdzie przebywal do dnia 8 listopada 2005 r. Nastgpnie S G przebywal w Areszcie Sledczym w B" 1/ a potem w Zakladzie Karnym w C. i we W . W dniu 7 stycznia 2009 r. powod zostal przetronsportowany do Zakladu Karneqo w B; , gdzie w okresie od dnia 9 stycznia 2009 r. do dnia 8 kwietnia 2009 r. uczestniczyl w terapii uzaleinienia od alkoholu w oddziale terapeutycznym dla skazanych. Sad I instancji ustalii, Ze powod w 1959 r. utracii lewq galko oczna oraz doznal deformacji pourazowej nosa ze znacznym skrzywieniem jego przeqrody. W okresie od dnia 31 grudnia 1998 r. do dnla 22 grudnia 1999 r. regularnie leczony byl z powodu nadciénienia totniczeqo. Nie obserwowano wowczas u powoda kryz nadciénieniowych. W dniu 3 listopada 2003 r. podczas badania okulistycznego stwierdzono u powoda zmiany II stopnia na dnie oka. W kolejnych badaniach okulistycznych, ktore miaiy miejsce w dniach 9 sierpnia 2004 r. oraz 13 wrzesnia 2004 r. ostroéé wzroku byla prawidlowa. W dniu 18 stycznia 2005 r. ze wzglgdu na ž:/-/_/í Å JJV ííý 7 I .f‹-'Żłí_,í_'._4V 7 '5 J Sąd Okręgowy ustalił, że wyrokiem z dnia rw {\J CJ CD grudnia 0 r. wydanym iv sprawie IV K , × _ Ckreqüwł W Ĺ skazał S C: na kare Ii Lat pozbawienia wolności na podstawie art. .C _ ._| L×_ 1 L0) __| my. z art. 64 § Íl kk. Koniec odbywania przez powoda wymierzonej tym wyrokiem kary pozbawienia wolności przypada na 2l.XII.2023 r. Powód od dnia 17 stycznia 2001 r. do dnia 24 maja 2001r. odbywał karę pozbawienia wolności w zakładzie Karnym vv C dokąd został przywieziony z Aresztu Śledczego w B1 . Następnie przetransportowano powoda do Aresztu Śledczego w Ĺx , skąd w dniu 13 czerwca 2001 r. powrócił do Zakładu Karnego w C , gdzie przebywał do dnia 8 listopada 2005 r. Następnie S G przebywał w Areszcie Śledczym w B' ., a potem w Zakładzie Karnym w C. i we W _ W dniu 7 stycznia 2009 r. powód został przetransportowany do Zakładu Karnego w B; , gdzie w okresie od dnia 9 stycznia 2009 r. do dnia 8 kwietnia 2009 r. uczestniczył w terapii uzależnienia od alkoholu w oddziale terapeutycznym dla skazanych. Sąd I instancji ustalił, ze powód w 1959 r. utracił lewą gałkę oczna oraz doznał deformacji pourazowej nosa ze znacznym skrzywieniem jego przegrody. W okresie od dnia 31 grudnia 1998 r. do dnia 22 grudnia 1999 r. regularnie leczony był z powodu nadciśnienia tętniczego. Nie obserwowano wówczas u powoda kryz nadciśnieniowych. W dniu 3 listopada 2003 r. podczas badania okulistycznego stwierdzono u powoda zmiany II stopnia na dnie oka. W kolejnych badaniach okulistycznych, które miały miejsce w dniach 9 sierpnia 2004 r. oraz 13 września 2004 r. ostrość wzroku była prawidłowa. W dniu 18 stycznia 2005 r. ze względu na --- STRONA 4 --- 4 utrzymujace sig zmiany na dnie oka zalecono pilne badanle okulistyczne powoda, ktore odbvlo sie w dnlo 24 sty:zn;a 2005 r. w Zakiadzie Karnym w C . Lekatz A G1 przeprowadiijacy to badanie stwierdzil 0 powoda mikroangiopacie (drobne uszkodzenia naczyh krwionoénych) i wybroczyny na dnie oka prawego. Podejrzewajqc etioloqig cukrzycowg zmian chorobowych okulista zlecil badanie krwi 1 moczu i 2a1eci1 leki: calcium dobesilate i troxerutin. W dniu 26 stycznia Z005 r. wykonano u S‘ G badanie poziomu cukru we krwi i badanie moczu — wyniki byly w normie. W zwiazku z podejrzeniem niedokrwienia galki ocznej lekarz ambulatorium pozwaneqo Zakladu Karnego skierowai S" G: do lekarza neurologa. Badanie neurologiczne przeprowadzono w dniu 11 lutego 2005 r., zlecajqc badanie specjalistyczne USG dopplerowskie tetnic mozgowych. To badanie wykonano w dniu 15 marca 2005 r. w Poradni Specjalistycznej w S , wynik byl w normie. Kolejne konsultacje okulistyczne powoda mialy miejsce 27 lutego 2005r. oraz 14 marca 2005 r. Po tej konsultacji zalecono powodowi kontrolg ciénienia jeden raz w tygodniu, kontrole cholesterolu, morfologie. W dniu 22 marca 2005 r. odbyko sie nastgpne badanie okulistyczne, po ktorym przepisano leki okulistyczne. Badania okulistyczne w maju 2005 r. wykazaiy, 2e stan oka prawego powoda w odniesieniu do poprzednich badafi nie zmienil sis. W dniu 27 czerwca 2005 r. miala miejsce kolejna konsultacja okulistyczna powoda, po ktorej zalecono 1eki okulistyczne. W dniu 5 wrzeénia 2005 r. podczas nastepnej porady okulistycznej stwierdzono u powoda kolejny zakrzep oraz wylewy w plamce. W trakcie dalszych konsultacji, w dniu 26 wrzeénia 2005 r. stwierdzono u powoda stan po 4 utrzymujące się zmiany na dnie oka zalecono pilne badanie okulistyczne powoda, które odbyło sie w dniu 24 stycznia 2005 r. w Zakładzie Karnym w C . Lekarz A G1 przeprcwadżajacy to badanie stwierdził u powoda mikroangiopatię (drobne uszkodzenia naczyń krwionośnych) i wybroczyny na dnie oka prawego. Podejrzewajac etiologię cukrzycowa zmian chorobowych okulista zlecił badanie krwi i moczu i zalecił leki: calcium dobesilate i troxerutin. W dniu 26 stycznia 2005 r. wykonano u S' G badanie poziomu cukru we krwi i badanie moczu - wyniki były w normie. W związku z podejrzeniem niedokrwienia gałki ocznej lekarz ambulatorium pozwanego Zakładu Karnego skierował S' G: do lekarza neurologa. Badanie neurologiczne przeprowadzono w dniu 11 lutego 2005 r., zlecając badanie specjalistyczne USG dopplerowskie tętnic mózgowych. To badanie wykonano w dniu 15 marca 2005 r. w Poradni Specjalistycznej w S , wynik był w normie. Kolejne konsultacje okulistyczne powoda miały miejsce 27 lutego 2005r. oraz 14 marca 2005 r. Po tej konsultacji zalecono powodowi kontrolę ciśnienia jeden raz w tygodniu, kontrolę cholesterolu, morfologię. W dniu 22 marca 2005 r. odbyło się następne badanie okulistyczne, po którym przepisano leki okulistyczne. Badania okulistyczne w maju 2005 r. wykazały, że stan oka prawego powoda w odniesieniu do poprzednich badań nie zmienił się. W dniu 27 czerwca 2005 r. miała miejsce kolejna konsultacja okulistyczna powoda, po której zalecono leki okulistyczne. W dniu 5 września 2005 r. podczas następnej porady okulistycznej stwierdzono u powoda kolejny zakrzep oraz wylewy w plamce. W trakcie dalszych konsultacji, w dniu 26 września 2005 r. stwierdzono u powoda stan po --- STRONA 5 --- 5 zakrzepie. W dniu 17 paidziernika 2005 r. odbyia sis Konsultacja okuiisnyczna, w jej wyniku zalacono pcmigf cisnienia (RR; Q powoda :52 dziennie przez 30 dni oraz saierowano go do Szpitala Zakladu Karnego w C; no Qddziai Wewngtrzny 2 rozpoznaniem nadciénienie tetnicze, stan po zakrzepie Zyly centralnej. W dniu 18 paédziernika 2005 r. powod nie wyrazii zgody na leczenie szpitalne. Dnia 28 paidziernika 2005 r. wykonano u powoda angiografie fluoresceinowq w Wojewodzkim Szpitalu Specjalistycznym w S . W rozpoznaniu stwierdzono stan po zakrzepie 2y1y centralnej siatkowki oka prawnego i brak galki ocznej lewej. Po wykonaniu powyzszego badania powod zostal skierowany na Oddzial Okulistyczny ZOZ Aresztu Sledczeqo w B" . W dniu 3 listopada 2005 r. uzyskano jeqo pisemna zgode na leczenie szpitalne. Na Oddziale Okulistycznym ZOZ Aresztu Sledczego w B powod przebywal od 8 listopada 2005 r. do 2 stycznia 2006 r. Na podstawie kolejnéj angiografii fluoresceinowej oraz obrazu dna oka prawego rozpoznano u powoda zakrzep Zyly centralnej siatkowki oraz nadciénienie tetnicze. W trakcie pobytu w Oddziale Okulistycznym ZOZ Aresztu Sledczego w Bf leczono powoda zachowawczo, poniewaz jego schorzenie nie kwalifikowalo sio do leczenia operacyjnego. W SwiadecLwie 1ekarskim_ wskazano, 2e pacjent moze byé leczony w zakiadzie karnym, gdyz zarowno leczenie w warunkach wieziennej skuzby zdrowia jak i wolnoéciowej prowadzone jest w ten sam sposob. I Uotalil nastepnie Sad Okregowy, 2e w dniu 6 stycznia 2006 r. do Okregowego Rzecznika Odpowiedzialnoéci Zawodowej w G wplynola skarga S G w ktorej podniésl on zarzut braku 5 zakrzepie. W dniu 17 pażdziernika 2005 r. odbyła sie konsultacja okulistyczna, w jej wyniku zaleconc pomiar cisnienie (RR; u powoda raz dziennie przez 30 dni oraz skierowano go do Szpitala Zakładu Karnego w C; na Oddział Wewnętrzny z rozpoznaniem nadciśnienie tętnicze, stan po zakrzepie żyły centralnej. W dniu 18 pazdziernika 2005 r. powód nie wyraził zgody na leczenie szpitalne. Dnia 28 pażdziernika 2005 r. wykonano u powoda angiografię fluoresceinową w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym w S . W rozpoznaniu stwierdzono stan po zakrzepie żyły centralnej siatkówki oka prawnego i brak gałki ocznej lewej. Po wykonaniu powyższego badania powód został skierowany na Oddział Okulistyczny ZOZ Aresztu Śledczego w B' _ W dniu 3 listopada 2005 r. uzyskano jego pisemną zgodę na leczenie szpitalne. Na Oddziale Okulistycznym ZOZ Aresztu Śledczego w B powód przebywał od 8 listopada 2005 r. do 2 stycznia 2006 r. Na podstawie kolejnej angiografii fluoresceinowej oraz obrazu dna oka prawego rozpoznano u powoda zakrzep żyły centralnej siatkówki oraz nadciśnienie tętnicze. W trakcie pobytu w Oddziale Okulistycznym ZOZ Aresztu Śledczego w Bf leczono powoda zachowawcze, ponieważ jego schorzenie nie kwalifikowało się do leczenia operacyjnego. W świadectwie lekarskim. wskazano, że pacjent może być leczony w zakładzie karnym, gdyż zarówno leczenie w warunkach więziennej służby zdrowia jak i wolnościowej prowadzone jest w ten sam sposób. , Ustalił następnie Sąd Okręgowy, że w dniu 6 stycznia 2006 r. do Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej w G wpłynęła skarga S G w której podniósł on zarzut braku --- STRONA 6 --- 6 wiaéciwej opieki lekarskiej w trakcie jeqg pgbygu W F"\.7_~,~‘}\ ~  ., ,\, _, 4=k1¢dzi¢ Karnym w 0 _ PZECZELK w5:?:a* posiescwanie wvjaémiaiace orzeciwko iekarzom Z;**adu ‘_.;_._,Qi,,‘ ‘I ¢~. 1 1  4 »» »_¢5 ~~ 0 l poscanowieniem ‘z dnig 26 paidziernika \_) £3 C. o\ . _ r. postooowanie to umorzyl. Rzecznik Odpowiedzialnoéci Zawodowej w W rozpoznajacy zazalenie powoda na to postanowienie utrzymai je w mocy. Pismem 2 dnia 7 iipca 2006:. Si G1 zawiadomii Prokuratora Rejonowego w C: o tym, Ze narazono go na bezpoérednie niebezpieczefistwo cigikiego uszczerbku na zdrowiu w postaci oka U)‘ F—' m m o f 1' w praweqo, na skutek zaniechania prawidlowego leczenia w N (11 W. H“ adzie Karnym w C w okresie od 24 stycznia do 8 listopada 2005 r. Prokurator‘ Rejonowy av C umorzyl dochodzenie wobec braku znamion czynu zabronionego postanowieniem z dnia 20 listopada 2005 r. Na powyisze postanowienie zazalenie wniosl S G; . Postanowieniem 2 dnia 19 kwietnia 2007 z. Sad vRejonowy w C nie uwzglednil zazalenia i utrzymal w mocy zaskarione postanowienie. Sad I instancji ustalii nadto, 2e Powiatowy Zespol do Spraw Orzekania o Stopniu Niepeknosprawnoéci w L1 orzeczeniem z dnia 30 sierpnia 2000 r. zakwaiifikowai powoda do umiarkowanego stopnia niepeinosprawnoéci, okreélajac jednoczeénie, Ze ma on charakter trwaly i datuje sie od listopada 1990 r. zaé niepeinosprawnoéé istnieje od 1958 r. W dniu 8 sierpnia 2002 r. Powiatowy Zespoi do Spraw Orzekania o Stopniu Niepeinosprawnoéci w C: , po rozpoznaniu wniosku S1 G Z dnia 28 lutego 2002:. odmowil wydania orzeczenia ustalajacego stopieh niepelnosprawnoéci. W dniu 30 paédziernika 2003 r. powod zlozyi do Sadu Rejonoweqo w S; odwokanie od 6 właściwej opieki lekarskiej w trakcie jego p@by¿U W -¬.-`.7¬,~i~Ę` ~- - ., ,¬, _, zakładzie karnym w L _ Rzecznik ws:?:a* postepowania wvjaśniaiace przeciwko łekarzom Zakładu "._:„._,Q¬.,„ I, z¬. ¬ i ' 4 ›› »-¿u ~~ o 1 postanowieniem 'z dnia 26 października \J CJ C. oj _ i r. postępowanie to umorzył. Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej w W rozpoznajacy zażalenie powoda na to postanowienie utrzymał je w mocy. Pismem z dnia 7 lipca 2006:. Si G1 zawiadomił Prokuratora Rejonowego w C: o tym, że narażono go na bezpośrednie niebezpieczeństwo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu w postaci oka (IL ř-' m o o f 1' w prawego, na skutek zaniechania prawidłowego leczenia w N (11 W. H” adzie Karnym w C w okresie od 24 stycznia do 8 listopada 2005 r. Prokurator' Rejonowy uv C umorzył dochodzenie wobec braku znamion czynu zabronionego postanowieniem z dnia 20 listopada 200fi r. Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł S G; _ Postanowieniem 2 dnia 19 kwietnia 2007 r. Sąd VRejonowy w C nie uwzględnił zażalenia i utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Sąd I instancji ustalił nadto, że Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w L1 orzeczeniem z dnia 30 sierpnia 2000 r. zakwalifikował powoda do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, określając jednocześnie, że ma on charakter trwały i datuje się od listopada 1990 r. zaś niepełnosprawność istnieje od 1958 r. W dniu 8 sierpnia 2002 r. Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w C: , po rozpoznaniu wniosku S1 G Z dnia 28 lutego 2002r. odmówił wydania orzeczenia ustalającego stopień niepełnosprawności. W dniu 30 października 2003 r. powód złożył do Sądu Rejonowego w S; odwołanie od --- STRONA 7 --- 7 orzeczenia Wojewodzkieqo Zespolu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepelnosprawnosci w Gk 2 dnia 30 wrzesnia 2003 r. w ktorym dcmegal sie zmiany orzeczenia poprzsz zaiiczenie go do osob nieoeinosprawnych w stopniu znacznym. Postanowieniem 2 dnia 11 qrudnia 2003 c. Sad Rejonowy w S uznai swoja niewlasciwosé i przekazal sprawe Sadowi Refionowemu Sadowi Pracy i Ubezpieczefi Spolecznych w L ¢. Wyrokiem 2 dnia 20 grudnia 2006 r. wydanym w sprawie o sygn. akt VII U Sad Rejonowy w L oddalii odwolanie S G . W dniu 26 listopada 2007 r. Powiatowy Zespol do Spraw Orzekania o Stopniu Niepelnosprawnosci w C wydal orzeczenie, w ktorym zaliczyl S G. do znacznego stopnia niepelnosprawnosci i wskazal, 2e orzeczenie wydaje sie na stale. W tym orzeczeniu ustalono, 2e stopiefi niepelnosprawnosci datuje sie od 26 rpaidziernika 2007 r. oraz, Ze nie moina ustalié od kiedy istnieje niepelnosprawnosé. Orzeczeniem Komisji Lekarskiej ZUS Nr 20003 r. z dnia 4 marca 2009 r. ustalono, 2e S" G ; — lat 68 jest trwale niezdolny do samodzielnej egzystencji w zwiazku ze stanem narzadu wzroku. Jako date powstania niezdolnosci do samodzielnej egzystencji stwierdzono maj 2008 r. Sad Okregowy ustalil, 2e powod w Zakiadzie Karnym w B . nie jest zatrudniony odpiatnie. Wczeéniej powod w zakladach karnych pracowal odplatnie w okresach: od 16 V 1975 do 24 XII 1975, od 2 IV 1979 do 14 X 1979, od 23 V 1980 do 8 VII 1980, od 30 I 1983 do 16 III 1983, od 21 V 1987 do 13 IV 1988, od 1 V 1991 do 10 X 1991, od 20 II 1992 do 28 IV 1992, od 24 IV 1993 do 01.V 1993 i od 1 V 1993 do 10 XI 1993 r. 7 orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w G« z dnia 30 września 2003 r. w ktorym domagał sie zmiany orzeczenia poprzez zaliczenie go do osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym. Postanowieniem z dnia 11 grudnia 2003 r. Sąd Rejonowy w S uznał swoją niewłaściwośc 1 przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w L z. wyrokiem z dnia 20 grudnia 2006 r. wydanym w sprawie o sygn. akt VII U Sąd Rejonowy w L oddalił odwołanie S G . W dniu 26 listopada 2007 r. Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w C wydał orzeczenie, w którym zaliczył S G. do znacznego stopnia niepełnosprawności i wskazał, że orzeczenie wydaje się na stałe. W tym orzeczeniu ustalono, że stopień niepełnosprawności datuje się od 26 :października 2007 r. oraz, że nie można ustalić od kiedy istnieje niepełnosprawność. Orzeczeniem Komisji Lekarskiej ZUS Nr 20003 r. z dnia 4 marca 2009 r. ustalono, że S' G ; - lat 68 jest trwale niezdolny do samodzielnej egzystencji w związku ze stanem narządu wzroku. Jako datę powstania niezdolności do samodzielnej egzystencji stwierdzono maj 2008 r. Sąd Okręgowy ustalił, że powód w Zakładzie Karnym w B _ nie jest zatrudniony odpłatnie. Wcześniej powód w zakładach karnych pracował odpłatnie w okresach: od 16 V 1975 do 24 XII 1975, od 2 IV 1979 do 14 X 1979, od 23 V 1980 do 8 VII 1980, od 30 I 1983 do 16 III 1983, od 21 V 1987 do 13 IV 1988, od 1 V 1991 do 10 X 1991, od 20 II 1992 do 28 IV 1992, od 24 IV 1993 do 01.V 1993 i od 1 V 1993 do 10 XI 1993 r. --- STRONA 8 --- 8 Sad orzekajacy ustaiii dalej, 2e iekarze w Zakiadzie Karnym w C stwierdzili u oowoda nejcisnienie tstnicze. Schorzenie wymaqaio systematycznego leczenia ze wzqledu na stwierdzone w czasie licznych konsuitacji okulistycznych zmiany na dnie oka. Jednak po stwierdzeniu w czasie badania okulistycznego wykonanego przez dr A G w dniu 14 marca 2005 r. potrzeby kontroli cisnienia jeden raz w tygodniu, nie badano u powoda cisnienia tetniczego krwi ani nie podjeto leczenia nadcisnienia. Po zbadaniu Ciénienia tetniczego krwi w dniu 22 marca 2005 r. kolejne badanie cisnienia miaio miejsce dopiero w dniu 23 paédziernika 2005r., mimo ii od 14 marca 2005 r. cisnienie mialo byé mierzone jeden raz w tygodniu. W dniu 17 paidziernika 2005r. zalecono codzienny pomiar cisnienia przez okres 30 dni. Sad Okregowy stwierdzil, Ze brak prawidlowej kontroli i leczenia nadcisnienia tetniczego 11 powoda byl przyczynd zakrzepu Zyly srodkowej oka prawego a w konsekwencji przyczyna utraty wzroku. Opieka i leczenie okulistyczne powoda byly prawidkowe a dzialania lekarzy 2 Zakladu karnego w C: w tym zakresie pozbawione byly bledow. Utrata wzroku u powoda w oku prawnym przekracza 90%. Nauka czytania w systemie Brai11e’a nie przyniosia u powoda spodziewanych rezultatow przede wszystkim z uwagi na brak kciuka dloni prawej oraz niedowlad palca wskazujqcego tej dloni. W zakladzie karnym istnieje mozliwosé zorganizowania dla osob niedowidzacychv lub niewidomych pomocy ze strony osob drugich. Zakiady Karne w C oraz w L‘ posiadaja specjalistyczne oddzialy rehabilitacji ruchowej, a dodatkowo Areszt Sledczy w B_ dY$P°nuje 8 Sad orzekajacy ustalił dalej, że lekarze w Zakładzie Karnym w C stwierdzili u powoda nadciśnienie tetnicze. Schorzenia wymagało systematycznego leczenia ze wzgledu na stwierdzone w czasie licznych konsultacji okulistycznych zmiany na dnie oka. Jednak po stwierdzeniu w czasie badania okulistycznego wykonanego przez dr A G w dniu 14 marca 2005 r. potrzeby kontroli ciśnienia jeden raz w tygodniu, nie badano u powoda ciśnienia tętniczego krwi ani nie podjęto leczenia nadciśnienia. Po Zbadaniu ciśnienia tętniczego krwi w dniu 22 marca 2005 r. kolejne badanie ciśnienia miało miejsce dopiero w dniu 23 października 2005r., mimo iż od 14 marca 2005 r. ciśnienie miało być mierzone jeden raz w tygodniu. W dniu 17 października 2005r. zalecono codzienny pomiar ciśnienia przez okres 30 dni. Sad Okręgowy stwierdził, że brak prawidłowej kontroli i leczenia nadciśnienia tętniczego 11 powoda był przyczyną zakrzepu żyły środkowej oka prawego a w konsekwencji przyczyną utraty wzroku. Opieka i leczenie okulistyczne powoda były prawidłowe a działania lekarzy z Zakładu karnego w C: w tym zakresie pozbawione były błędów. Utrata wzroku u powoda w oku prawnym przekracza 90%. Nauka czytania w systemie Brai1le'a nie przyniosła u powoda spodziewanych rezultatów przede wszystkim z uwagi na brak kciuka dłoni prawej oraz niedowład palca wskazującego tej dłoni. W zakładzie karnym istnieje możliwość zorganizowania dla osób niedowidzących, lub niewidomych pomocy ze strony osób drugich. Zakłady Karne w C oraz w Ł' posiadają specjalistyczne oddziały rehabilitacji ruchowej, a dodatkowo Areszt Śledczy w B_ dysponuje --- STRONA 9 --- 9 specjaiistycznym oddziaiem dla niewidomych. Swiadczenia medyczne dla osob pozbawionych wolnosci sa nieodpiatne : _ __:.. <._ _ 1. _.. 1_ _ _ I  , _ Tic. ’;<1./_1_lo:'T\.l_: ZQC‘CiT:_,'IT\ .19, ST:;".C1.:.fCic.F.i w‘ C’/‘#1171'3] Siulglg zdrowia. ?cdst.awa_ ustalefi faktycznych Sadu Okregowego byiy dokumenty zioione przez strony do akt sprawy, ksiaieczka zdrowia powoda, opinia bieglego sadowegc lekarza okulisty J M , opinia biegleqo lekarza internisty J L1 , zeznania swiadka P. B , zeznania powoda S G’ |. Sad Okregowy zwaiyl, 2e Zadanie powoda oparte zostalo o przepisy art. 444 § 1 i 2 k.c. oraz art. 445 § 1 k.c. w zwiazku 2 art. 417 k.c. i stwierdzii, 2e jest ono sluszne co do zasady jednak tylko w zakresie Zadania zadoséuczynienia i ustalenia odpowiedzialnosci pozwaneqo na przyszlosé. Sad orzekajacy wskazal, Ze obowiazkiem powoda w niniejszym'_ procesie bylo wykazanie, Ze szkoda jakiej dozhal pod postacia utraty widzenia na oko prawe, jest konsekwencja dzialafi lub zaniechafi funkcjonariuszy pozwanego Zakladu Karnego i skonstatowal, Ze zebrany w sprawie material dowodowy w postaci bogatej dokumentacji lekarskiej i przede wszystkim opinii bieglych sadowych lekarzyz okulisty i internisty, ktorym dal w calosci wiare, ponad wszelka watpliwosé pozwala stwierdzié, i2 zaniedbania Eunkcjonariuszy pozwanego doprowadzily do utraty przez powoda wzroku w jedynymi sprawnym oku. Choé bowiem biegli nie dopatrzyli sie Zadnych uchybiefi i bledow w ieczeniu okulistycznym powoda to jednak stwierdzié nalezalo, 2e nastapiio oczywiste zaniedbanie ze strony pracownikow pozwanego w badaniu i leczeniu innego schorzenia powoda jakim bylo nadcisnienie tetnicze 9 specjalistycznym oddziałem dla niewidomych. Świadczenia medyczne dla osób pozbawionych wolności są nieodpłatne : _ _¬.'.-. ',_ _ ¬. __. '_ .- _ ‹ - ¬ _ Ê`±.':. ':Í'‹-'.f_l1o:"0.Ŝ;_': 2gOCiĆ¿_,-'IT\ .ič 5Í:.'.".CÍ:.fCíc¬.T.i w' Cy".';llÍl~'3j Síuzgję zdrowia. Ê'odst.awa_ ustaleń faktycznych Sądu Okręgowego były dokumenty złożone przez strony do akt sprawy, książeczka zdrowia powoda, opinia biegłego sądowego lekarza okulisty J M , opinia biegłego lekarza internisty J L: , zeznania świadka P. B , zeznania powoda S G' 1. Sąd Okręgowy zważył, że żądanie powoda oparte zostało o przepisy art. 444 § 1 i 2 k.c. oraz art. 445 § 1 k.c. w związku z art. 417 k.c. i stwierdził, że jest ono słuszne co do zasady jednak tylko w zakresie żądania zadośćuczynienia i ustalenia odpowiedzialności pozwanego na przyszłość. Sąd orzekający wskazał, że obowiązkiem powoda w niniejszym _ procesie było wykazanie, że szkoda jakiej doznał pod postacią utraty widzenia na oko prawe, jest konsekwencją działań lub zaniechań funkcjonariuszy pozwanego Zakładu Karnego i skonstatował, że zebrany w sprawie materiał dowodowy w postaci bogatej dokumentacji lekarskiej i przede wszystkim opinii biegłych sądowych lekarzy: okulisty i internisty, którym dał w całości wiarę, ponad wszelką wątpliwość pozwala stwierdzić, iż zaniedbania funkcjonariuszy pozwanego doprowadziły do utraty przez powoda wzroku w jedynymi sprawnym oku. Choc bowiem biegli nie dopatrzyli się żadnych uchybień i błędów w leczeniu okulistycznym powoda to jednak stwierdzić należało, że nastąpiło oczywiste zaniedbanie ze strony pracowników pozwanego w badaniu i leczeniu innego schorzenia powoda jakim było nadciśnienie tętnicze --- STRONA 10 --- 10 krwi. Sad 0kregowy' wyrazii poglad, ze pgzwany _ CO wynika 2 ksiaéek zd:owi= oowrqa  mUQ127 w~;d:i~fi ~~ ~ ,_0 ., i,i__..1_ .ids.__:_,, 4: .. . . . . I . .~,» _,..7 A. ..\;_. 1 "3." 1.. . .;  ?J*J4 91 00 zord 19:: Ow: reduiarnie leczznv z powodu '" r" ‘I/*‘> '—\\'* 7*._~—\:.— '—1.~1. I’\I; ~11 4 v~'~ Cnl: ~._.—~_['I\.___,;‘E’Q .—"\/‘\/,—F‘.,' /"C\ T__'/ ~‘|£1' Q 1 \ 7‘\\'5"~":;5nl 4;  ~  1__1 1.. 1. 1 d_ _.:_L»»__:;c iekarza okuiisty z 14 marca 2005 r. mowiace o potrzebie pomiana cisnienia 0 powoda raz w tygodniu. Mimo teqo badanie przeprowadzono tylko jeden raz a mianowicie 22 marca 2005 r. Wynik badania RR 150/90 byi nieprawidlowy zwiaszcza w kontekscie wieloletniego wywiadu nadcisnieniowego i zmian na dnie oka a mimo tego badah sprawdzajacych dalej nie wykonywano. Nie uczyniono tego nawet po 5 wrzesnia 2005 r. kiedy to lekarz okulista stwierdzii kolejny zakrzep Zyiy. Po skierowaniu powoda na leczenie do oddziaiu wewnetrznego szpitala pozwanego Zakladu Karnego — z powodu poqarszajacego sie stanu oka ~ takze nie dokonano pomiaru cisnienia tetniczego. Do pomiaru doszlo dopiero 23 paédziernika 2005r. a pomiar dai wynik RR 230/110. Wynik powyzszy stanowil tzw. cisnienie krytyczne wymagajace interwencji lekarskiej. Mimo powyiszeqo interwencja lekarska nie miaia miejsca, dopiero w dniu 25 paidziernika 2005 r. przy RR 240/140 lekarz zalecii doraine ieki obnizajace cisnienie. Po trzech kolejnych dniach okulista stwierdzil zakrzep zyly srodkowej i zalecii pilne leczenie w oddziale okulistycznpn, ktore wdrozono 3 listopada 2005 r. po uzyskaniu zgody powoda na Ieczenie szpitalne. Sad Okregowy w oparciu cw opinie biegiej J L skonstatowai, 2e zakrzep a w dalszej konsekwencji utrata wzroku przez powoda byly nastepstwem wysokich wartosci cisnienia wystepujacych w okresie poprzedzajacym utrate wzroku, szczeqolnie poczynajac od wrzesnia 2005 r. Sad I instancji 10 krwi. Sad Okręgowy' wyraził pogląd, że pozwany _ CO wynika z książek zdrowi: pnwfqa - muefzi p¬są;¿~ß ~~ -« ,_-a ., _,i_-..i_ .-ze-c.__:_,, 4: .. . . . . - , .-¬-,-› ¬.-.7 Ą. ..¬;_. 1 ¬;.'¬ 1.. _ ..- - ?e^J4 iu- od roku iza: oy; regularnie leczonv z powodu ~- ~¬ 1-ee -»¬¬¬,¬ r=._¬.-...- ¬.‹1. '-i ¬ij ¬ .„'¬ ‹-:Ula ›_.~_f`¿i.`__¿~¿'C„ .~'\."\/f-,¬.-.¿ ,>'.Cj- *{_'_‹, .'|==' Q 1 \ -7Ą`l'Š`,-":Ĺ5n›¬~ T_» _ ~ - ¬-_‹ ci.. --1. i „_ _.:_'„~._›_,:.'-c lekarza okulisty z 14 marca 2005 r. mówiące o potrzebie pomiani ciśnienia u powoda raz w tygodniu. Mimo tego badanie przeprowadzono tylko jeden raz a mianowicie 22 marca 2005 r. Wynik badania RR 150/90 był nieprawidłowy zwłaszcza w kontekście wieloletniego wywiadu nadciśnieniowego i zmian na dnie oka a mimo tego badan sprawdzających dalej nie wykonywano. Nie uczyniono tego nawet po 5 września 2005 r. kiedy to lekarz okulista stwierdził kolejny zakrzep żyły. Po skierowaniu powoda na leczenie do oddziału wewnętrznego szpitala pozwanego Zakładu Karnego - z powodu pogarszającego się stanu oka ~ także nie dokonano pomiaru ciśnienia tętniczego. Do pomiaru doszło dopiero 23 października 2005r. a pomiar dał wynik RR 230/110. Wynik powyższy stanowił tzw. ciśnienie krytyczne wymagające interwencji lekarskiej. Mimo powyższego interwencja lekarska nie miała miejsca, dopiero w dniu 25 października 2005 r. przy RR 240/140 lekarz zalecił doraźne leki obniżające ciśnienie. Po trzech kolejnych dniach okulista stwierdził zakrzep żyły środkowej i zalecił pilne leczenie w oddziale okulistycznpn, które wdrożono 3 listopada 2005 r. po uzyskaniu zgody powoda na leczenie szpitalne. Sąd Okręgowy w oparciu ti opinię biegłej J L skonstatował, że zakrzep a w dalszej konsekwencji utrata wzroku przez powoda były następstwem wysokich wartości ciśnienia występujących w okresie poprzedzającym utratę wzroku, szczególnie poczynając od września 2005 r. Sąd I instancji --- STRONA 11 --- 11 podkreslii, 2e z dokumentacji iekarskiej powoda wynika niezbicie, ze od stycznia 2005 r. do poczatkow iisicpada Z005 r. kiedy to powod gggtgi p::e:ranspcrtowany do szpitala w innym zakiadzie, korzystai z porad lekarskich i pieleqniarskich 43 razy a tylko 4 razy miai mierzone cisnienie krwi, zas miedzy 22 marca 2005 r. a 23 paidziernika 2005 r. nie przeprowadzono ani jednego kontrolneqo badania cisnienia przy czym w tym okresie doszio do dramatycznego poqorszenia sie wzroku powoda. W ocenie Sadu I instancji nie ulega watpliwosci, i2 wylaczna przyczyna zmian w prawym oku powoda bylo nadcisnienie tetnicze, ktore po 20 paidziernika 2005 r. bylo przyc2yna_ kolejnego zakrzepu Zyly srodkowej oka i w konsekwencji bezpowrotnej utraty wzroku. Zdaniem Sadu orzekajacego nie mozna zgodzié sie 2 pogladem pozwanego, 2e codzienne sprawdzanie cisnienia krwi powoda bylo obowiazkiem samego powoda. W ocenie tego Sadu wylacznie odpowiedzialnym za przeprowadzenie badafi osoby pozbawionej wolnosci jest Zaklad Karny a nie osoba osadzona. Tylko kategoryczna i udokumentowana odmowa poddania sie badaniu lub leczeniu przez skazanego moglaby zwoinié pozwanego od odpowiedzialnosci za skutki tej odmowy. Konkiudujac Sad ten zwaéyl, 2e utrata wzroku przez powoda jest konsekwencja zaniedbafi w leczeniu nadcisnienia tetniczego u powoda w okresie od 14 marca 2005 r. do kofica_paidziernika 2005 r. kiedy to stan oka byl na tyle ziy, 12 niemoZ1iwe bylo ju2 jego uratowanie. Konsekwencja zaniedban pozwanego jest trwale uszkodzenie ciala powoda polegajace na utracie wzroku w jedynym sprawnym oku co rodzi odpowiedziainosé 11 podkreślił, że z dokumentacji lekarskiej powoda wynika niezbicie, ze od stycznia 2005 r. do początków listcpada Z605 r. kiedy to powod zgştgł przetranspcrtowany do szpitala w innym zakładzie, korzystał z porad lekarskich i pielegniarskicn 43 razy a tylko 4 razy miał mierzone ciśnienie krwi, zaś miedzy 22 marca 2005 r. a 23 pazdziernika 2005 r. nie przeprowadzono ani jednego kontrolnego badania ciśnienia przy czym w tym okresie doszło do dramatycznego pogorszenia sie wzroku powoda. W ocenie Sądu I instancji nie ulega wątpliwości, iz wyłączną przyczyną zmian w prawym oku powoda było nadciśnienie tętnicze, które po 20 października 2005 r. było przyczyną_ kolejnego zakrzepu żyły środkowej oka i w konsekwencji bezpowrotnej utraty wzroku. Zdaniem Sądu orzekającego nie można zgodzić się z poglądem pozwanego, że codzienne sprawdzanie ciśnienia krwi powoda było obowiązkiem samego powoda. W ocenie tego Sądu wyłącznie odpowiedzialnym za przeprowadzenie badan osoby pozbawionej wolności jest Zakład Karny a nie osoba osadzona. Tylko kategoryczna i udokumentowana odmowa poddania sie badaniu lub leczeniu przez skazanego mogłaby zwolnić pozwanego od odpowiedzialności za skutki tej odmowy. Konkludując Sąd ten zwazył, że utrata wzroku przez powoda jest konsekwencją zaniedban w leczeniu nadciśnienia tętniczego u powoda w okresie od 14 marca 2005 r. do końca października 2005 r. kiedy to stan oka był na tyle zły, iż niemozliwe było już jego uratowanie. Konsekwencją zaniedbań pozwanego jest trwałe uszkodzenie ciała powoda polegające na utracie wzroku w jedynym sprawnym oku co rodzi odpowiedzialność --- STRONA 12 --- 12 pozwanego za doznana, przez powoda krzywde, rozumiana jako cierpienie fizyczne i osvchiczne. "\~.4" ‘ .’ ._ " P\ _'_ VV 4.." .__ . '._ ‘/‘Q/f:;._i 3:51 Q‘.<.f@§’O»Vy Elfigiég 2% w K»/3,p.:<_!:‘<L.i L»TDWCC!:1 \ zadcééuczynienie pieniezne me na ceiu orzede wszystkim ziaqodzenie jego cierpiefi psychicznych, ktore sa tym wieksze, 2e przed utrata wzroku w oku prawym nie miai od wielu lat oka lewego. Cierpienia powoda w ocenie Sadu meriti, z pewnoscia poteguje tez jego zaawansowany wiek utrudniajacy adaptacje do Zycia wsrod osob peinosprawnych ale jednoczesnie pozbawionych jak i on wolnosci i calkowicie obcych. W ocenie tego Sadu kwota zadoséuczynienia, ktora spelnia wymagania 2 art. 445 kc jest na dziefi orzekania kwota 75.000 21. Sad Okregowy stwierdzii nastepnie, Ze w sprawie zaistnialy jednak okolicznosci, ktore swiadcza o przyczynieniu sie powoda do powstania szkody, a co 2 a tym idzie do stosownego obnizenia kwoty zadoséuczynienia. Przyczynienie sie powoda do szkody dostrzegl Sad orzekajacy w braku zgody powoda w dniu 18.10.2005 r. na leczenie szpitalne na oddziale wewnetrznym pozwanego. Sad I instancji ustalil je na poziomie 20% i w konsekwencji zmniejszyi naleine powodowi zadoséuczynienie o 15.000 21. tj. do kwoty 60.000 zl. Przyczynienie sie powoda do powstania szkody nie mote natomiast zdanienx Sadu Okregowego zwiekszaé okolicznosé, 2e jui po utracie wzroku, a mianowicie w czerwcu 2006 r. Hprzylapano” powoda na nieprzyjmowaniu lekow przeciwcisnieniowych. Bezzasadne natomiast bylo zdaniem Sadu I instancji roszczenie powoda o zasadzenie na jego rzecz renty miesiecznej z tytuiu utraconych moiliwosci zarobkowych i zwiekszonych potrzeb 2 racji calkowitej slepoty bowiem powod nie wykazal, 2e na skutek calkowitej utraty wzroku nastapiia u nieqo 12 pozwanego za doznaną, przez powoda krzywdę, rozumianą jako cierpienie fizyczne i psychiczne. "i›‹-¬¬~`¬ i-_ .' ,_ " A _'_ V. ¬.." .__ . '._ '/\."¿"f:z._± Ŝąti c"„<.fę§10‹.-yy §3T,\glE,= ze W 1,~/y-p.:Ł_!:`<L.ā L»-f_¬.wC-'CU \ zadośćuczynienie pieniężne ma na celu przede wszystkim złagodzenie jego cierpień psychicznych, które są tym większe, ze przed utratą wzroku w oku prawym nie miał od wielu lat oka lewego. Cierpienia powoda w ocenie Sądu meriti, z pewnością potęguje też jego zaawansowany wiek utrudniający adaptację do życia wśród osob pełnosprawnych ale jednocześnie pozbawionych jak i on wolności i całkowicie obcych. W ocenie tego Sądu kwotą zadośćuczynienia, która spełnia wymagania z art. 445 kc jest na dzień orzekania kwota 75.000 zł. Sąd Okręgowy stwierdził następnie, że w sprawie zaistniały jednak okoliczności, które świadczą o przyczynieniu się powoda do powstania szkody, a co z a tym idzie do stosownego obniżenia kwoty zadośćuczynienia. Przyczynienie się powoda do szkody dostrzegł Sąd Orzekający w braku zgody powoda w dniu 18.10.2005 r. na leczenie szpitalne na oddziale wewnętrznym pozwanego. Sąd I instancji ustalił je na poziomie 20% i w konsekwencji zmniejszył należne powodowi zadośćuczynienie o 15.000 zł. tj. do kwoty 60.000 zł. Przyczynienie się powoda do powstania szkody nie może natomiast zdanienx Sądu Okręgowego zwiększać okoliczność, że już po utracie wzroku, a mianowicie w czerwcu 2006 r. „przyłapano” powoda na nieprzyjmowaniu leków przeciwciśnieniowych. Bezzasadne natomiast było zdaniem Sądu I instancji roszczenie powoda o zasądzenie na jego rzecz renty miesięcznej z tytułu utraconych możliwości zarobkowych i zwiększonych potrzeb z racji całkowitej ślepoty bowiem powód nie wykazał, że na skutek całkowitej utraty wzroku nastąpiła u niego --- STRONA 13 --- 13 utrata lub zmniejszenie dochodow. Nie wykazai rowniei zwiekszonych potrzeb na skutek caikowitej C <1 t*< £1) (T ._< w;ro% Konstatujis cowvisze Sad ottet ':@" 7w=+v1 to . . _ . I l ( 8 \._J ..1 I L \ do czasu zakoficzenia odbywania kary, S G . ma zapewnione w Zakiadzie Karnym odiywianie oraz opieke medyczna — iacznie 2 niezbednymi lekami, a jego twierdzenia, Ze renta pozwolilaby mu na zakup lekow lepszych a przez to droiszych nie zasluquje na uwzqlednienie, gdyz jak siusznie twierdzi pozwany polskie substytuty drozszych iekow zagranicznych wcale nie ustepuja jakoscia tym pierwszwn i sa powszechnie stosowane takie w iecznictwie otwartym. Reasumujac Sad I instancji stwierdzil, 2e w chwili obecnej brak jest podstaw z art. 444 § 2 k.c. do przyznania powodowi renty co jednak nie oznacza, 2e takie podstawy nie moga zaistnieé w przyszlosci, nie da sie bowiem. wykluczyé, Ze powod wczesniej nii przed rokiem 2023 opusci Zakiad. Karny a na wo1nosci jego potrzeby nie beda at tak dobrze zaspokajane jak w warunkach wieziennych. Sluszne jest zatem w ooenie Sadu Okregowego Zadanie powoda ustalenia odpowiedzialnosci pozwanego za ewentualne przyszie skutki zaniedbafi pozwanego w ieczeniu nadcisnienia tetniczego u powoda w roku 2005. Majac powyisze na uwadze Sad I instancji na podstawie art. 445 k.c. zasadzii od pozwanego na rzecz powoda kwote 60.000 21 tytulem zadoséuciynienia za doznana krzywde oraz ustalii odpowiedzialnoso pozwaneqo na przyszioso a rownoczesnie 2 braku przesianek z art. 444 § 2 k.c. oddalil Zadanie powoda o rente wyrownawcza oraz oddalil roszczenie o zadoséuczynienie w zakresie przekraczajacym kwote 60.000 21 jako wyqorowane i 13 utrata lub zmniejszenie dochodów. Nie wykazał rowniez zwiekszonych potrzeb na skutek całkowitej C <1 ł'*< Ku (T .<3 wzroë Konstatujš: cowvższe Sad ortek `:c“ 7w=żvl řc . r _ . I l Ľ Ł \_,J „-1 Í L \ do czasu zakonczenie odbywania kary, S G _ ma zapewnione w Zakładzie Karnym odżywianie oraz opiekę medyczną - łącznie z niezbędnymi lekami, a jego twierdzenia, że renta pozwoliłaby mu na zakup lekow lepszych a przez to droższych nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż jak słusznie twierdzi pozwany polskie substytuty droższych leków zagranicznych wcale nie ustępują jakością tym pierwszwn i są powszechnie stosowane także w lecznictwie otwartym. Reasumując Sąd I instancji stwierdził, że w chwili obecnej brak jest podstaw z art. 444 § 2 k.c. do przyznania powodowi renty co jednak nie oznacza, że takie podstawy nie mogą zaistnieć w przyszłości, nie da się bowiem. wykluczyć, że powód wcześniej niż przed rokiem 2023 opuści Zakład. Karny a na wolności jego potrzeby nie będą aż tak dobrze zaspokajane jak w warunkach więziennych. Słuszne jest zatem w ocenie Sądu Okręgowego żądanie powoda ustalenia odpowiedzialności pozwanego za ewentualne przyszłe skutki zaniedban pozwanego w leczeniu nadciśnienia tętniczego u powoda w roku 2005. Mając powyższe na uwadze Sąd I instancji na podstawie art. 445 k.c. zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 60.000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę oraz ustalił odpowiedzialność pozwanego na przyszłość a równocześnie z braku przesłanek z art. 444 § 2 k.c. oddalił żądanie powoda o rentę wyrownawczą oraz oddalił roszczenie o zadośćuczynienie w zakresie przekraczającym kwotę 60.000 zł jako wygorowane i --- STRONA 14 --- 14 iadanie odsetek od tej kwoty 2a okres sorved dnia 4 L _" " ' wvfikowania. .~,_' ;. .,. .| Av .134 .. , . \ . rdw/Z92, w/roe apeiatja 2~s “ "jiy ooie szrony. C ( ‘)“_‘ D r< Pozwany zaskariyi wyrok w czesci uwzgiedniajacej powodztwo, zarzucajac naruszenie prawa materiainego przez niewiasciwe jeqo zastosowanie, w szczegoinosci art. 444 § 1 i 2 k.c., art. 445 § 1 k.c. w zwiazku 2 art. 417 k.c. oraz art. 6 k.c_ Pozwany podniosl, 2e S G1 miai w Zakiadzie Karnym w C . zapewnione prawidlowe leczenie zarowno okulistyczne jak i internistyczne a wplyw na slepote oka prawego u powoda miaio nie tylko nadcisnienie tetnicze, ale rowniei inne czynniki takie jak: palenie tytoniu czy mia2d2yca naczyfi. Zdanienl pozwanego niewlasciwe jest budowanie przez Sad I instancji tez prezentowanych w uzasadnieniu skar2onego wyroku na niepewnym 2a1o2eniu tj. wskazaniu przez bieglych jedynie prawdopodobnej prZyCZyny zakrzepu, a w konsekwencji obarczenie jednostki pozwanej odpowiedzialnoscia za zaistnialy stan faktyczny. Z samego faktu niedokonywania pomiarow cisnienia u powoda nie moze bowiem plynaé wniosek utraty wzroku. Brak jest w ocenie skarzacego pomiedzy tymi zdarzeniami zwiazku przyczynowoskutkoweqo. Ponadto brak przeprowadzenia pomiarow cisnienia nie mo2na okreslié jako bezprawny. Pozwany podnosii tak2e, 2e niewlasciwe leczenie nadcisnienia tetniczego wynikalo 2 negacji i braku zainteresowania powoda jak rownie2 2 faktu, 2e powod nie byl leczony rowniez we wczesniejszy okresach — poza czasem miedzy 31 grudnia 1998 r. a 22 grudnia 1999r. Pozwany podnios1,j2e od czasu zalecenia okulisty pomiaru cisnienia 1 x w tygodniu w marcu 2005 r., a2 do paidziernika 2005 I powod byl u lekarza okolo 40stu razy i zglosii sie 14 żądanie odsetek od tej kwoty za okres sprzed dnia 4 L "' ` ' wvfckowania. '.¬-,--,' ,. „V .|. „Y .¬_'¬ .. , _ '- . fun/232, W/roł apeiatją z‹s ¬ ¬yły ocie strony. Í ( »'- Q r< Pozwany zaskarzył wyrok w częsci uwzględniajacej powództwo, zarzucając naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe jego zastosowanie, w szczególności art. 444 Š l i 2 k.c., art. 445 § l k.c. w związku z art. 417 k.c. oraz art. 6 k.c. Pozwany podniósł, że S G1 miał w Zakładzie Karnym w C _ zapewnione prawidłowe leczenie zarówno okulistyczne jak i internistyczne a wpływ na ślepotę oka prawego u powoda miało nie tylko nadciśnienie tętnicze, ale rownież inne czynniki takie jak: palenie tytoniu czy miażdżyca naczyń. Zdanienl pozwanego niewłaściwe jest budowanie przez Sąd I instancji tez prezentowanych w uzasadnieniu skarżonego wyroku na niepewnym założeniu tj. wskazaniu przez biegłych jedynie prawdopodobnej przyczyny zakrzepu, a w konsekwencji obarczenie jednostki pozwanej odpowiedzialnością za zaistniały stan faktyczny. Z samego faktu niedokonywania pomiarów ciśnienia u powoda nie może bowiem płynąć wniosek utraty wzroku. Brak jest w ocenie skarżącego pomiędzy tymi zdarzeniami związku przyczynowo-śkutkowego. Ponadto brak przeprowadzenia pomiarów ciśnienia nie można określić jako bezprawny. Pozwany podnosił także, że niewłaściwe leczenie nadciśnienia tętniczego wynikało 2 negacji i braku zainteresowania powoda jak rownież z faktu, że powód nie był leczony również we wcześniejszy okresach - poza czasem między 31 grudnia l998 r. a 22 grudnia l999r. Pozwany podniósł, że od czasu zalecenia okulisty pomiaru ciśnienia 1 x w tygodniu w marcu 2005 r., aż do października 2005 f- powód był u lekarza około 40-stu razy i zgłosił się --- STRONA 15 --- 15 tyiko ra2 na pomiar cisnienia tetniczego. Zarzucii rownie2 skar2acy, 2e powoci ~ jako osadzonv" ma takie (2,..2‘ ~ ,_ 1 WA., ' ,1 ; 1 Lam, crawa I UwwWla;Ki 1aK oacjent w cywilpgj glgjfiig Z~.ji;'IQ<.~i151 1 1»! 'I.'»,'m prZ'y'[;adk'.4 gdegi/dQ>wani»3 (jg jeqm _ J . 3 _ obowiazkow nale2a1o chociazby zqiaszanie sie na oomiary cisnienia tetniczego. Wszystkie pozostaie zaiecenia Iekarskie (okuiistyczne) dla Wieziennej Siuzby Zdrowia byly przez pozwanego realizowane — badanie morfologii, moczu, konsultacja neurologiczna, badanie usg dopplerowskie naczyfi szyjnych, angioqrafia fluoresceinowa. W ocenie skarzacego przelomowym momentem. zwiazanym 2 utrata wzroku byl dopiero paédziernik 2005 r. a nie okres od marca do wrzesnia 2005 r. — gdzie pomiary cisnienia tetniczego nie byiy wykonywane 2 winy pacjenta. W dniu 17 pa2dziernika 2005 r. okulista zlecil pomiar cisnienia przez 30 dni (lekarz okulista by1 lekarzem cywilnym nie znajacym do kofica realiow leczenia w wieziennej s1u2bie zdrowia) Lekarze pozwanego chcac zrealizowaé zalecenia okulisty, biorac pod uwage wlasnie te realia i majac na uwadze dobro pacjenta i koniecznosé szczegolnie wnikliwej, dokladnej diagnostyki i leczenia, skierowali powoda do Oddziaiu Chorob Wewnetrznych Zakiadu Karnego w C: . Osadzony w takich przypadkach jest standardowo dokiadnie informowany o ewentualnych konsekwencjach odmowy leczenia. Pozwany podkreslii, 2e mimo odmowy leczenia w Oddziale Chorob Wewnetrznych ZK w C' , powod zostai skierowany do Oddzialu Okulistycznego AS B i tam przebywajac, mimo powaznego uszczerbku wzroku nie pobierai zleconych lekow przeciwnadcisnieniowych, gromadzii je, a w momencie ujawnienia tego faktu ponownie oszukiwai S1u2be Zdrowia 15 tylko raz na pomiar ciśnienia tętniczego. Zarzucił rownież skarżący, że powócl ~ jako osadzony' ma takie .=:,i..:l ~ ›« Z -_*A-r. ' -,i ; ..' zim- trawa I obowiązki jak pacjent w cywilnej şinzzię Z'.:í;';\Ĺ'<.-.'¬.lĘ1 Ĺ W 't'¬/m prżypadk'-.i zdeçi/df;›w"anj«3 do jerJ‹.^.- _ J -. Ż _ obowiązków należało chociazby zgłaszanie się na pomiary ciśnienia tętniczego. Wszystkie pozostałe zalecenia lekarskie (okulistyczne) dla Więziennej Służby Zdrowia były przez pozwanego realizowane - badanie morfologii, moczu, konsultacja neurologiczna, badanie usg dopplerowskie naczyń szyjnych, angiografia fluoresceinowa. W ocenie skarżącego przełomowym momentem. związanym z utratą wzroku był dopiero październik 2005 r. a nie okres od marca do września 2005 r. - gdzie pomiary ciśnienia tętniczego nie były wykonywane z winy pacjenta. W dniu l7 pażdziernika 2005 r. okulista zlecił pomiar ciśnienia przez 30 dni (lekarz okulista był lekarzem cywilnym nie znającym do konca realiów leczenia w więziennej służbie zdrowia) Lekarze pozwanego chcąc zrealizować zalecenia okulisty, biorąc pod uwagę właśnie te realia i mając na uwadze dobro pacjenta i konieczność szczególnie wnikliwej, dokładnej diagnostyki i leczenia, skierowali powoda do Oddziału Chorób Wewnętrznych Zakładu Karnego w C: . Osadzony w takich przypadkach jest standardowo dokładnie informowany o ewentualnych konsekwencjach odmowy leczenia. Pozwany podkreślił, że mimo odmowy leczenia w Oddziale Chorób Wewnętrznych ZK w C' „ powód został skierowany do Oddziału Okulistycznego AŚ B i tam przebywając, mimo poważnego uszczerbku wzroku nie pobierał zleconych leków przeciwnadciśnieniowych, gromadził je, a w momencie ujawnienia tego faktu ponownie oszukiwał Służbę Zdrowia --- STRONA 16 --- 16 pozorujac fakt przyjmowania lekow, gdy tymczgggm 1. =.\ _.,\ . .._1_,. V*":r\ . ._‘ _ wyoiiwai j: a fic:tC@ni: w/rzgcai orzez skno. 4 3DifClu O orzedstawione zarzutv wnosil norwgnv _ _ J . __ ,._ H, 2 zmiane 2asKar2onej czesci wyrokd i oddaienie powodztwa, ewentualnie <3 uchylenie go i. przekazanie sprawy Sadowi I instancji do ponowneqo rozpoznania. Powod zaskarzyi wyrok w czesci oddalajacej powodztwo tj. co do kwoty 440.000 21 zadoséuczynienia oraz co do daty poczatkowej naleznych odsetek ustawowych a tak2e co do odmowy zasadzenia odpowiedniej renty miesiecznej i wniosi o uchylenie 2askar2onej czesci wvroku oraz przekazanie sprawy Sadowi Okregowemu w S do ponownego rozpoznania, ewentualnie zmiane 2askar2oneqo wyroku poprzez uwzglednienie powodztwa w caiosci i zasadzenie kosztow procesu za instancje odwolawcza w tym kosztow zastepstwa procesowego. Powod zarzucil niewyjasnienie przez Sad I instancji okolicznosci zwiazanych 2 zasadzeniem zbyt niskiej kwoty zadoséuczynienia, nietrafne uznanie, 2e skar2acy swoim zachowaniem przyczynil sie w najmniejszym choéby stopniu do powstania uszczerbku na zdrowiu, nietrafne, przyjecie daty poczatkowej liczenia odsetek ustawowych od zasadzonego roszczenia tj. od daty wydania 2askar2onego wyroku zamiast od daty wniesienia pozwu, nadto nietrafne przyjecie, 2e nie nalezy sie powodowi odpowiednia renta miesieczna w zwiazku 2e zmniejszonymi widokami na przysziosé (art. 444 § 2 kc). Skariacy w uzasadnieniu apelacji podnosii, 2e ma trudnoéci w opanowaniu systemu Brai11’a i najprawdopodobniej nigdy nie opanuje nauki czytania w tym systemie, a 2 racji podeszlego wieku. i braku oka leweqo w sposob spoteqowany odczuwa krzywde. Jest niesamodzielny i skazany na pomoc innych osob w czynnosciach Zyciowych. 16 pozorując fakt przyjmowania leków, gdy tymçzaşam ,_ =.~ _.Ą -. -..`„_,` .«¬-!.` . __" _ wyoiiwał je a nastepnie w/:zacał przez okno. W Zßêfilu O przedstawione zarzuty wnosi? norwgnv _ _ j _ -__ ,._ „. 2 zmiane zaskarżonej cześci wyroku i oddalenie powództwa, ewentualnie <3 uchylenie go i. przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Powód zaskarżył wyrok w części oddalającej powództwo tj. co do kwoty 440.000 zł zadośćuczynienia oraz co do daty początkowej należnych odsetek ustawowych a także co do odmowy zasądzenia odpowiedniej renty miesięcznej i wniósł o uchylenie zaskarżonej części wyroku oraz przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w S do ponownego rozpoznania, ewentualnie zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie powództwa w całości i zasądzenie kosztów procesu za instancję odwoławczą w tym kosztów zastępstwa procesowego. Powód zarzucił niewyjaśnienie przez Sąd I instancji okoliczności związanych z zasądzeniem zbyt niskiej kwoty zadośćuczynienia, nietrafne uznanie, że skarżący swoim zachowaniem przyczynił się w najmniejszym choćby stopniu do powstania uszczerbku na zdrowiu, nietrafne, przyjęcie daty początkowej liczenia odsetek ustawowych od zasądzonego roszczenia tj. od daty wydania zaskarżonego wyroku zamiast od daty wniesienia pozwu, nadto nietrafne przyjęcie, że nie należy się powodowi odpowiednia renta miesięczna w związku ze zmniejsżonymi widokami na przyszłość (art. 444 § 2 kc). Skarżący w uzasadnieniu apelacji podnosił, że ma trudności w opanowaniu systemu Braill'a i najprawdopodobniej nigdy nie opanuje nauki czytania w tym systemie, a z racji podeszłego wieku. i braku oka lewego w sposób spotęgowany odczuwa krzywdę. Jest niesamodzielny i skazany na pomoc innych osób w czynnościach życiowych. --- STRONA 17 --- 17 Stad te2 zasadzona kwota 60.000 21 zadoscuczynienia w ocenie powoda jest razaco niska. Nadto zdaniem powoda irak perspektyn na przysziosé oraz Iakt, 2e w przesziosci pracdwai i zaratiai jest wystarczajaca podstawa do zasadzenia renty. Niezasadne jest rowniei zdaniem S G; przyjecie, 2e wszystkie potrzeby zapewnione ma w Zakiadzie Karnym, nie stac go bowiem na cieplejsza od2ie2, badi te2 lepsza rehabilitacje, lepsze leki i odiywianie. Strony na rozprawie apeiacyjnej podtrzymaiy apelacje wlasne i wnosiiy o oddalenie apelacji przeciwnika. Sad Apelacyjny ustalii i 2wa2y1 co nastepuje: I. Apelacja pozwaneqo jest nieuzasadniona. Wbrew podniesionemu. w niej zarzutowi stwierdzic bowiem trzeba, 2e Sad I instancji w stanie faktycznym sprawy, ktory nie jest ‘apelacja kwestionowany, prawidlowo uznal, 2e A zachodza podstawy odpowiedzialnosci deliktowej pozwanego Skarbu Pafistwa i wlasciwie zastosowai ferujac zaskarzony wyrok takie normy prawa materialnego jak, art. 444 § 1 i 2 kc, art. 445 § 1 kc w zw. 2 art. 417 kc i art. 6 kc. Sad Apeiacyjny przyjmuje 2a wiasne ustalenia faktyczne dokonane przez Sad Okregowy. Podzielic rownie2 na1e2y — wbrew odmiennemu stanowisku prezentowanemu vv apelacji pozwanego  ocene Sadu I instancji, 2e na skutek bezprawnego zaniechania przez s1u2by medyczne pozwanego leczenia nadcisnienia tetniczego u powoda w okresie od marca 2005 r. do paidziernika 2005 r. doszlo u niego do utraty wzroku w oku prawnym jako nastepstwa tzw. kryz cisnieniowych, 17 Stad też zasadzona kwota 60.000 zł zadośćuczynienia w ocenie powoda jest rażąco niska. Nadto zdaniem powoda :rak perspektyw na przyszłość oraz fakt, że w przeszłości pracował i zarabiał jest wystarczającą podstawa do zasądzenia renty. Niezasadne jest rownież zdaniem S G; przyjęcie, ze wszystkie potrzeby zapewnione ma w Zakładzie Karnym, nie stac go bowiem na cieplejszą odzież, bądź też lepsza rehabilitację, lepsze leki i odżywianie. Strony na rozprawie apelacyjnej podtrzymały apelację własne i wnosiły o oddalenie apelacji przeciwnika. Sąd Apelacyjny ustalił i zważył co następuje: I. Apelacja pozwanego jest nieuzasadniona. Wbrew podniesionemu. w niej zarzutowi stwierdzić bowiem trzeba, że Sąd I instancji w stanie faktycznym sprawy, który nie jest 'apelacją kwestionowany, prawidłowo uznał, ze ~ zachodzą podstawy odpowiedzialności deliktowej pozwanego Skarbu Państwa i właściwie zastosował ferując zaskarżony wyrok takie normy prawa materialnego jak, art. 444 § l i 2 kc, art. 445 § l kc w zw. z art. 4l7 kc i art. 6 kc. Sąd Apelacyjny przyjmuje za własne ustalenia faktyczne dokonane przez Sad Okręgowy. Podzielić również należy - wbrew odmiennemu stanowisku prezentowanemu iv apelacji pozwanego - ocenę Sądu I instancji, że na skutek bezprawnego zaniechania przez służby medyczne pozwanego leczenia nadciśnienia tętniczego u powoda w okresie od marca 2005 r. do października 2005 r. doszło u niego do utraty wzroku w oku prawnym jako następstwa tzw. kryz ciśnieniowych, --- STRONA 18 --- 18 zas pomiedzy tym zaniechanimn i szkoda zaztodz. normainy zwiazek p:2yc2ynowo—skutkowy W fgzgmjgfliu a;t_ 381 kc. Przypomnieé nalezy, 2e w mysl tego przepisu zobowiazany do odszkodowania ponosi odpowiedzialnosc tyiko 2a normalne nastepstwa dziaiania iub zaniechania, 2 ktorego szkoda wynikia. Norma ta ujmuje zwiazek przyczynowy miedzy dziaianiem lub zaniechaniem zobowiazaneqo a powstaiym skutkienx w postaci szkody jako konieczna przeslanke odpowiedzialnosci odszkodowawczej. W swietle art. 361 § 1 kc dla stwierdzenia zwiazku przyczynowego miedzy dwoma zdarzeniand. istotne sa, dwa elementy. Pierwszy 2 nich okresla obiektywne powiazania danych faktow, wskazujac, czy jedno zdarzenie (przyczyna) byio koniecznym warunkiem wystapienia drugiego (skutku). Drugi element aktualizuje sie wylacznie, gdy test sine qua. non da wynik pozytywny i sprowadza sie do dokonania oceny, czy powiazania miedzy danymi zdarzeniami .mo2na traktowaé jako Hnormalne". Za takie przyjmuje sie zas nastepstwa typowe, charakterystyczne Iub oczekiwane w zwykkej kolejnosci rzeczy (por. np. wyrok Sadu Najwyzszego 2 dnia 26 stycznia 2006 r. II CK 372/2005 OSP 2008/9 poz. 96). O tym, jakie reiacje miedzy faktami ustalonymi w danej sprawie uznac naleiy za adekwatne w rozumieniu art. 361 § 1 kc, a jakie za nadzwyczajne, decyduje oparta na caioksztaicie okoiicznosci faktyiznych sprawy ocena dokonana przez Sad orzekajacy w swietle aktualnych wskazafi wiedzy oraz doswiadczenia Zycioweqo (por. wyrok Sadu Najwy2szeqo 2 dnia 19 marca 2008 r. V CSK 491/2007 Lex 385589; wyrok Sadu Najwyzszego 2 dnia 28 Iistopada 2008 r. V CSK 281/08 Lex 484690). 18 zas pomiędzy tym zaniechanian i szkoda za:rcd:. normalny zwiazek przyczynowo-skutkowy W rozumieniu ¿rt_ ZEL kc. Przypomniec należy, że w mysl tego przepisu zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z ktorego szkoda wynikla. Norma ta ujmuje związek przyczynowy między działaniem lub zaniechaniem zobowiązanego a powstałym skutkienx w postaci szkody jako konieczna przesłankę odpowiedzialności odszkodowawczej. W świetle art. 361 § l kc dla stwierdzenia związku przyczynowego między dwoma zdarzenianu_ istotne sa, dwa elementy. Pierwszy z nich określa obiektywne powiązania danych faktów, wskazując, czy jedno zdarzenie (przyczyna) było koniecznym warunkiem wystąpienia drugiego (skutku). Drugi element aktualizuje się wyłącznie, gdy test sine qua. non da wynik pozytywny i sprowadza sie do dokonania oceny, czy powiązania między danymi zdarzeniami .można traktować jako „normalne". Za takie przyjmuje się zaś następstwa typowe, charakterystyczne lub oczekiwane w zwykłej kolejności rzeczy (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia 2006 r. II CK 372/2005 OSP 2008/9 poz. 96). O tym, jakie relacje między faktami ustalonymi w danej sprawie uznać należy za adekwatne w rozumieniu art. 361 § 1 kc, a jakie za nadzwyczajne, decyduje oparta na całokształcie okoliczności faktyuznych sprawy ocena dokonana przez Sąd orzekający w świetle aktualnych wskazań wiedzy oraz doświadczenia życiowego (por. wyrok Sądu Najwyższego 2 dnia 19 marca 2008 r. V CSK 491/2007 Lex 385589; wyrok Sądu Najwyższego 2 dnia 28 listopada 2008 r. V CSK 281/08 Lex 484690). --- STRONA 19 --- if?’ ' 19 D9959 951927, 2% ZWi%Zek przyczynowy moée misc '~~":~~. 04 “1 ,._\  ,. ~ . Cficfdhccf oe2oos1eJni _ oosreoni. W _ . A C1 3 L’ "1\/S Z T0 6 rizypadkg okresione zdarzenie wywoiuje dany Skgtgk ta; T7‘ O odniw srednich. W druqim natomiast stwarza one stan, ktorego istnienie jest bezposrednia przyczyna wystapienia skutku. W takim przypadku warunkiem koniecznym do zwiazania pierwszego zdarzenia 2 ostatecznym skutkiem w rozumieniu art. 361 § 1 kc jest stwierdzenie adekwatnosci w relacji zarowno miedzy zdarzenian a przyczyna bezposrednia, jak i miedzy ta ostatnia a rozpatrywanym skutkiem (por. wyrok Sadu Najwy2s2ego 2 dnia 10 grudnia 1952r. C 584/52 PIP 1953/89/366). W niniejszej sprawie zachowanie pozwanego tj. zawinione zaniechanie poglebienia diagnostyki i ieczenia nadcisnienia tetniczego u powoda, mimo jednoznacznych zalecefi lekarza A. G. co do koniecznosci wykonywania pomiaréw cisnienia krwi u powoda po dniu 14 marca .2005 r. raz w tygodniu, doprowadzilo do wystapienia kryz ciénieniowych i zakrzepu 2y1y centrainej siatkowki w oku prawym, a w konsekwencji do utraty wzroku w tym oku. Zwiazek pr2yc2ynowo—skutkowy pomiedzy brakiem leczenia nadcisnienia tetniczego a zakrzepami 2y1y centralnej siatkowki w oku prawnym powoda ma charakter bezposredni i jest w rozumieniu art. 361 § 1 kc zwiazkiem adekwatnym bowiem powiazanie miedzy tymi zdarzeniami ma charakter Hnormainy”, typowy. Obszerne wywody apelacji przedstawione na uzasadnienie tezy przeciwnej sa nieuzasadnione, 2 uwagi na spekulacyjno—hipotetyc2ny charakter. Dotyczy to w szczegolnosci rozwa2afi pozwaneqo odnoszacych sie do mia2d2ycy naczyfl krwionosnych jako choroby krwi, ktora íf-7* ' 19 DOÜČĆ fialëżyf 22 Zwiąžek przyczynowy może miec `¬-¬"›:›~.- '1,.¬¬ '-„ ,¬_i ¬ ,.' -' . charakter bezpośredni _ pośredni. M _ . ‹‹ C- i Ê L' W S Z Ífi Č pizypadku określone zdarzenie wywołuje dany skuçčz ga; *D O ogniw średnich. W drugim natomiast stwarza ono stan, ktorego istnienie jest bezpośrednią przyczyną wystąpienia skutku. W takim przypadku warunkiem koniecznym do związania pierwszego zdarzenia z ostatecznym skutkiem w rozumieniu art. 361 § l kc jest stwierdzenie adekwatności w relacji zarówno między zdarzenian a przyczyną bezpośrednią, jak i między tą ostatnią a rozpatrywanym skutkiem (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 grudnia 1952r. C 584/52 PiP l953/8-9/366). W niniejszej sprawie zachowanie pozwanego tj. zawinione zaniechanie pogłębienia diagnostyki i leczenia nadciśnienia tętniczego u powoda, mimo jednoznacznych zaleceń lekarza A. G. co do konieczności wykonywania pomiarów ciśnienia krwi u powoda po dniu l4 marca '2005 r. raz w tygodniu, doprowadziło do wystąpienia kryz ciśnieniowych i zakrzepu żyły centralnej siatkówki w oku prawym, a w konsekwencji do utraty wzroku w tym oku. Związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy brakiem leczenia nadciśnienia tętniczego a zakrzepami żyły centralnej siatkówki w oku prawnym powoda ma charakter bezpośredni i jest w rozumieniu art. 361 § l kc związkiem adekwatnym bowiem powiązanie między tymi zdarzeniami ma charakter „normalny”, typowy. Obszerne wywody apelacji przedstawione na uzasadnienie tezy przeciwnej są nieuzasadnione, z uwagi na spekulacyjno-hipotetyczny charakter. Dotyczy to w szczególności rozważań pozwanego odnoszących się do miażdżycy naczyń krwionośnych jako choroby krwi, która --- STRONA 20 --- 20 .d ma u powoda wystepowac 2 racji wieku i ziych nawykow 3“w;en;awyc: oraz SCW1¢I32Efl‘& osvwanedo ¢ddo=:~~~o3 ~~ — ..~~  —;~' ~~»#~~*~.e=~1 5:5 dc coteicjalfiej odmow; ieczeria nadcisniefiia krwi przez powoda nawet je2e1i tak2e by po marcu Z005 r. wdroiono w pozwanym Zakiadzie Karnym co jest wywodzone 2 faktu, 2e w 2006 r. — ju2 po utracie wzroku — podczas leczenia w Zakladzie Karnym w B powod nie przyjmowal lekow przeciwnadcisnieniowych. Oto2 takie rozumowanie apelujacego nie moze zostac uznane za przekonywujace bOWi€fi1 zachowania powoda 2 2006 r. w 2adnej mierze nie stanowia przesianki obiektywnie uzasadniajacej teze, 2e w roku 2005 w okresie od marca do wrzesnia powod bedac osadzony‘ u pozwanego nie poddalby sie leczeniu przeciw nadcisnieniowemu. Niesporne jest i niekwestionowane apelacja, 2e funkcjonariusze pozwanego takiego leczenia nie ordynowali powodowi mimo istnienia w ocenie Sadu Apelacyjnego koniecznosci jego podjecia. Stwierdzic bowiem trzeba, i2 2 ksiaieczki zdrowia skazanego — powoda S G: jednoznacznie wynikalo, 2e choruje on na nadcisnienie tetnicze, ktore byio leczone systematycznie do grudnia 1998 do grudnia 1999 r. tak2e w warunkach zakladu karnego. Przy takim wywiadzie chorobowym ju2 stwierdzenie w dniu 24.01.2005 r. przez dr A.G: istnienia licznych wybroczyn i mikroproliferacji na dnie oka prawego bylo — jak to stwierdza w swej opinii biegia sadowa w zakresie chorob wewnetrznych lek. spec. JI L  cyt: ”Faktem wskazujacym na koniecznosé bezwzglednego systematycznego prowadzenia jkontroii cisnienia i leczenia” (opinia bieglej J.L k—504). Podkreslié na1e2y, i2 badanie 20 .a ma u powoda występować z racji wieku i złych nawykow :¬w;en;awycn oraz stw¬erdzan¬a pozwanego @d¬c=:~¬~w3 ~~ - ..v~ - -z~' ~~--›'~-=~.e=~i aąe do potencjalnej odmowy leczenia nadciśnienia krwi przez powoda nawet jeżeli takze by po marcu 2005 r. wdrożono w pozwanym Zakładzie Karnym co jest wywodzcne 2 faktu, ze w 2006 r. - już po utracie wzroku - podczas leczenia w Zakładzie Karnym w B powod nie przyjmował lekow przeciwnadciśnieniowych. Otoz takie rozumowanie apelującego nie może zostać uznane za przekonywujące bowieni zachowania powoda z 2006 r. w żadnej mierze nie stanowią przesłanki obiektywnie uzasadniającej tezę, że w roku 2005 w okresie od marca do września powod będąc osadzony" u pozwanego nie poddałby się leczeniu przeciw nadciśnieniowemu. Niesporne jest i niekwestionowane apelacją, że funkcjonariusze pozwanego takiego leczenia nie ordynowali powodowi mimo istnienia w ocenie Sadu Apelacyjnego konieczności jego podjęcia. Stwierdzić bowiem trzeba, iż z książeczki zdrowia skazanego - powoda S G: jednoznacznie wynikało, ze choruje on na nadciśnienie tętnicze, które było leczone systematycznie do grudnia 1998 do grudnia 1999 r. także w warunkach zakładu karnego. Przy takim wywiadzie chorobowym już stwierdzenie w dniu 24.01.2005 r. przez dr A.G: istnienia licznych wybroczyn i mikroproliferacji na dnie oka prawego było - jak to stwierdza w swej opinii biegła sądowa w zakresie chorób wewnętrznych lek. Spec. J' L - cyt: „Faktem wskazującym na konieczność bezwzględnego systematycznego prowadzenia jkontroli ciśnienia i leczenia” (opinia bieglej J.L k-504). Podkreślić należy, iż badanie --- STRONA 21 --- 21 okulistyczne 2 dnia 22.02.05 r. wykazaio stan oka praweqo 0 powoda pc zakrzepie 2y1y, zas ostrasc ..._._. ..._. /‘I J /J ».' :_ ' " . — 1.. ),;,..: 1“. L) 1.) :,)~., ~ , .,_ » —~ 1. .~ . ~a_~1~ I .. ::@*w» opnia oieqiegc Jr med. 0 M. 2 20.10.07 r. k~368). Zatem do pierwszeqo zakrzepu 2y1y centralnej siatkowki oka prawego u powoda doszlo w styczniu 2005 r., co pozwany w swej apelacji pomija, eksponujac fakty wystapienia zakrzepow we wrzesniu 2005 r. i okolicznosc odmowy podjecia leczenia przez powoda na oddziale wewnetrznym Szpitaia u pozwanego w pa2d2ierniku 2005 r. Tymczasem w dniu 27.06.05 r. ostrosc wzroku u powoda w oku prawym wynosila 0.3 czyli mniej ni2 w lutym po pierwszym zakrzepie zas w dniu 5 wrzesnia 2005 r. stwierdzono — nie jak to ujeto w apelacji Hpewne zmiany zakrzepowe na dnie oka” lecz, jak to wynika wprost 2 opinii dr.med. J M. ~ (k~368) kolejny zakrzep, dgzg wyiewow w plamce i znacznie obni2ona ostrosc wzroku bo 0,06 (0,06 = 3/50). W dniu 26.09.2005 r. ostroéc wzroku vv oku prawym wynosiia 0,08 (0,08 = 4/50). Zestawienie powy2s2ych danych jednoznacznie pokazuje, 2e zaniechanie diagnostyki (pomiary cisnienia) oraz leczenia nadcisnienia tetniczego u powoda IV okresie od nmrca 2005 r. do wrzesnia 2005 r. bylo w bezposrednim zwiazku przyczynowym 2 wystapieniem kolejnego zakrzepu 2y1y centralnej siatkowki oka prawego we wrzesniu 2005 r. i utrata wzroku przez powoda. Taki zwiazek pr2yc2ynowo—skutkowy wynika 2 caloksztaitu materialu dowodoweqo zebraneqo w sprawie, w szczegolnosci '2 opinii bieglego sadoweqo J< L (k—503~510), ale tak2e 2 opinii bieglego dr med. Je M. eksponowanej w uzasadnieniu apelacji pozwanego tyle 2e 21 okulistyczne z dnia 22.02.05 r. wykazało stan oka prawego u powoda po zakrzepie żyły, zaś ostrość ..._._. ...__ f¬ J _'J ›.' .'¬ " ¬ '_ - (_. ,,;,..: V”. ¿1 „Ĺ ‹,)z¬;,- « I „_ ›- ¬ ¬. .~ ( ~-u_-„i~ ~ .. =towou. op-nis biegłego ur med. V M. z 20.10.07 r. k~368). Zatem do pierwszego zakrzepu żyły centralnej siatkówki oka prawego u powoda doszło w styczniu 2005 r., co pozwany w swej apelacji pomija, eksponując fakty wystąpienia zakrzepow we wrześniu 2005 r. i okoliczność odmowy podjęcia leczenia przez powoda na oddziale wewnętrznym Szpitala u pozwanego w październiku 2005 r. Tymczasem w dniu 27.06.05 r. ostrość wzroku u powoda w oku prawym wynosiła 0.3 czyli mniej niż w lutym po pierwszym zakrzepie zaś w dniu 5 września 2005 r. stwierdzono - nie jak to ujęto w apelacji „pewne zmiany zakrzepowe na dnie oka” lecz, jak to wynika wprost z opinii dr.med. J M. ~ (k~368) kolejny zakrzep, dgżg wylewów w plamce i znacznie obniżoną ostrość wzroku bo 0,06 (0,06 = 3/50). W dniu 26.09.2005 r. ostrość wzroku iv oku prawym wynosiła 0,08 (0,08 = 4/50). Zestawienie powyższych danych jednoznacznie pokazuje, że zaniechanie diagnostyki (pomiary ciśnienia) oraz leczenia nadciśnienia tętniczego u powoda iv okresie od marca 2005 r. do września 2005 r. było w bezpośrednim związku przyczynowym z wystąpieniem kolejnego zakrzepu żyły centralnej siatkówki oka prawego we wrześniu 2005 r. i utratą wzroku przez powoda. Taki związek przyczynowo-skutkowy wynika z całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, w szczególności uz opinii biegłego sądowego J‹ L (k-503~5l0), ale także z opinii biegłego dr med. Je M, eksponowanej w uzasadnieniu apelacji pozwanego tyle ze --- STRONA 22 --- 22 fraqmentarycznie, 2 pominieciem caiosci stanowiska ‘{ v—"‘~~=. 1,i, .. _....'. _\ 4 _ . $+%9i=%~/ file»? W >P5eWi¢ 99¢: 0?ifile Fvdstawowa 1 2Q.1§.2C07r. (k—367—369) wydai dwie opinie uzoperniajace 2 11.04. 8 r. (k~ 439) i 2 27.09.2008 C) Jh L.) CO (k—476~478). Apelujacy argumentujac na rzecz swojeqo stanowiska przytoczyl jedynie fragmenty opinii bieqiego J M. zawarte w opinii uzupeiniajacej 2 27.09.08. (k—477) i to te najbardziej ogolne, teoretyczne, dotyczace etiopatogenezy zakrzepu Zyly srodkowej siatkowki, przeoczyl natomiast, i2 w opinii "O O Q. U) <—+ awowej biegiy ten w sposob bardzo stanowczy stwierdzii, 2e cyt: ”na1e2y zdecydowanie podkreslic, 2e 2asadnic2a_ role w etiopatogenezie zakrzepu Zyly centralnej siatkowki odgrywaja nadcisnienie tetnicze i mia2d2yca naczyfi (k—369). Te kategoryczne wnioski opinii bieglego J.M. w powiazaniu 2 Iinnym dowodem pominieédgmn przez apelujacego, a jmianowicie dowodem 2 opinii biegiego J L specjalisty chorob wewnetrznych pozwalaja  tak jak to trafnie uczynil Sad Okregowy  stwierdzic, 2e zaniechanie przez slu2by medyczne pozwanego pomiarow cisnienia krwi u powoda i nie podjecie leczenia nadcisnienia by1y w adekwatnwm zwiazku przyczynowym 2 wystapieniem tzw. kryz cisnieniowych u powoda i w ich nastepstwie 2 zakrzepami 2y1y centralnej w oku prawym we wrzesniu 2005 r., kiedy to nastapiia ostateczna utrata wzroku (ostrosé widzenia w dniu 5.09.05 r. 0,06 k—503—510, opinia bieglej J. L .). _ Chybiony jest tak2e zarzut apelacji, i2 zaniechanie pomiarow cisnienia krwi u powoda — po marcu 2005 r. jeden raz w tygodniu a w paédzierniku codziennie ~ nie bylo bezprawne. S1u2by medyczne pozwanego, co sam apelujacy podnosi, reaiizowaly bez 22 fragmentarycznie, z pominięciem całości stanowiska :Å '-"“'--~=.›- 1‹-.Å-„- ~ -¬.--¬..'-. _-4 4 '_ _' Sařdlfeef fißvai W =PfeW¿= 9O¿: Oêifila Fuostawowa : 2Ĺ.1Í.2CŜ7r. (k~367-369) wydał dwie opinie uzupełniające z 11.04. 8 r. (k~ -439) i z 27.09.2008 C) Jš Lu CO (k-476~478). Apelujący argumentując na rzecz swojego stanowiska przytoczył jedynie fragmenty opinii biegłego J M. zawarte w opinii uzupełniającej z 27.09.08. (k~477) i to te najbardziej ogólne, teoretyczne, dotyczące etiopatogenezy zakrzepu żyły środkowej siatkówki, przeoczył natomiast, iż w opinii "O O Š). U) ‹-i awowej biegły ten w sposób bardzo stanowczy stwierdził, że cyt: „należy zdecydowanie podkreślić, że zasadniczą_ rolę w etiopatogenezie zakrzepu żyły centralnej siatkówki odgrywają nadciśnienie tętnicze i miażdżyca naczyń (k-369). Te kategoryczne wnioski opinii biegłego J.M. w powiązaniu z (innym dowodem pominięćępmn przez apelującego, a łmianowicie dowodem z opinii biegłego J' L specjalisty chorób wewnętrznych pozwalają - tak jak to trafnie uczynił Sąd Okręgowy - stwierdzić, że zaniechanie przez służby medyczne pozwanego pomiarów ciśnienia krwi u powoda i nie podjęcie leczenia nadciśnienia były w adekwatnwm związku przyczynowym z wystąpieniem tzw. kryz ciśnieniowych u powoda i w ich następstwie z zakrzepami żyły centralnej w oku prawym we wrześniu 2005 r., kiedy to nastąpiła ostateczna utrata wzroku (ostrość widzenia w dniu 5.09.05 r. 0,06 k-503-510, Opinia biegłej J. L .). _ Chybiony jest także zarzut apelacji, iż zaniechanie pomiarów ciśnienia krwi u powoda - po marcu 2005 r. jeden raz w tygodniu a w październiku codziennie ~ nie było bezprawne. Służby medyczne pozwanego, co sam apelujący podnosi, realizowały bez --- STRONA 23 --- 23 zarzutu takie zalecenia Iekarskie jak wykonywanie badafi krwi, badad moczu 1 powoda, czy konsultacje naurologiczne, zatem brak jest obiektywnego usprawiedliwienia zaniechania przedmiotowych pomiarow cisnienia krwi — co wszak takze bylo zaleceniem lekarskim. Zdaniem Sadu Apelacyjnego nie byio Zadnych pr2es2kod., a wrecz istniaia koniecznosc co ju2 wy2ej podnoszono, 2 racji obciazenia w wywiadzie nadcisnieniem tetniczym i wystapienia w styczniu 2005 r. pierwszego zakrzepu 2y1y w oku prawym powoda — co najmniej od marca 2005 r. zqodnie 2 zaleceniem lekarza oku1isty' dokonywac pomiarow cisnienia krwi u S G; i podczas porad lekarskich u Iekarza internisty i. w czasie gdy pielegniarka przebywaia na oddziaie w ktorym osadzony byl powod. Pomiar cisnienia byl takim samym zaleceniem jak ka2de inne i pozwany w sposob przekonywujaoy nie wyjasnii dlaczego te inne zalecenia lekarskie wykonywal (morfoloqia, mocz, etc) a akurat poziomu cisnienia nie. Myli sie takze pozwany podnoszac, 2e przelomowym momentem dla utraty wzroku przez powoda byi pa2d2iernik 2005r. Jak to wy2ej w chronoloqii przytoczonoz po pierwszym zakrzepie w styczniu 2005 r. ju2 nastapiia utrata wzroku, gdy2 2 ostrosci wzroku 0,9 nastapil jej spadek do wartosci w lutym 0,4; w czerwwu 0,3, zas po 5.09.05 r. ostrosé wzroku u S G; wynosila ju2 tylko 0,06 (3/50). W Szpitalu w Zakladzie Karnym w B gdzie powod byl leczony w okresie 8.11.2005 — 2.01.2006 r. uzyskano pewna poprawe, gdy2 pomiar ostrosci wzroku powoda w oku prawym wyniosi 0.1 (5/50) i ten stan jest ju2 utrwalony. Z powyzszeqo jednoznacznie wynika, 2e okresem o zasadniczym znaczeniu dla utraty wzroku przez powoda by1 czas 23 zarzutu takie zalecenia lekarskie jak wykonywanie badan krwi, badan moczu 1 powoda, czy konsultacje neurologiczne, zatem brak jest obiektywnego usprawiedliwienia zaniechania przedmiotowych pomiarów ciśnienia krwi - co wszak także było zaleceniem lekarskim. Zdaniem Sądu Apelacyjnego nie było zadnych przeszkód., a wręcz istniała konieczność co już wyżej podnoszono, z racji obciążenia w wywiadzie nadciśnieniem tętniczym i wystąpienia w styczniu 2005 r. pierwszego zakrzepu żyły w oku prawym powoda - co najmniej od marca 2005 r. zgodnie z zaleceniem lekarza okulisty' dokonywać pomiarów ciśnienia krwi u S G; i podczas porad lekarskich u lekarza internisty i. w czasie gdy pielęgniarka przebywała na oddziale w którym osadzony był powód. Pomiar ciśnienia był takim samym zaleceniem jak każde inne i pozwany w sposób przekonywujący nie wyjaśnił dlaczego te inne zalecenia lekarskie wykonywał (morfologia, mocz, etc) a akurat poziomu ciśnienia nie. Myli się także pozwany podnosząc, że przełomowym momentem dla utraty wzroku przez powoda był październik 2005r. Jak to wyżej w chronologii przytoczono: po pierwszym zakrzepie w styczniu 2005 r. już nastąpiła utrata wzroku, gdyz z ostrości wzroku 0,9 nastąpił jej spadek do wartości w lutym 0,4; w czerwcu 0,3, zaś po 5.09.05 r. ostrość wzroku u S G; wynosiła już tylko 0,06 (3/50). W Szpitalu w Zakładzie Karnym w B -gdzie powód był leczony w okresie 8.11.2005 - 2.01.2006 r. uzyskano pewną poprawę, gdyż pomiar ostrości wzroku powoda w oku prawym wyniósł 0.1 (5/50) i ten stan jest już utrwalony. Z powyższego jednoznacznie wynika, że okresem o zasadniczym znaczeniu dla utraty wzroku przez powoda był czas --- STRONA 24 --- _ /41”/{M . F""_”_’_’ V/4 . ~——~”{”—’_/ g__/_/ __‘»—”‘”' 7 i——’' . 1Kg} V /_/:___,.. 24 miedzy narcem a wrzesniem 2005 r. kiedy to powinnc oyic 6;: wdrozone przez pozwanego systematyczre Kontrolcwanie cisnienia krwi u powoda i ieczenie nadtisnienia tetniczego, tak by zapobiec wystapieniu kryz nadcisnieniowych. O odpowiedzialnosci pozwanego decyduje mimo tego, i2 ieczenie okuiistyczne byko prowadzone bez zarzutu, fakt nie podjecia leczenia nadcisnienia tetniczego i zaniechanie pomiarow cisnienia krwi u powoda po marcu 2005 r. mimo wyra2nego zaiecenia lekarskiego. Majac powyzsze na wzgledzie stwierdzic na1e2y, 12 pozwany w swej apelacji nie zdolal w sposob skuteczny podwa2yc stanowiska Sadu I instancji o istnieniu adekwatneqo zwiazku przyczynowego w rozumieniu art. 361 § 1 kc pomiedzy okreslonymi zaniechaniami w leczeniu nadcisnienia tetniczego 11 powoda a szkoda av postaci utraty wzroku w oku prawym, ani te2 skutecznie podwa2yc oceny 2e to zaniechanie bylo niezqodne 2 prawem. W konsekwencji zarzut apelacji naruszenia przez Sad Okregowy 2askar2onym wyrokiem norm prawa naterialnego takich jak art. 444 § 1 i 2 kc, 445 § 1 kc w 2w. 2 art. 417 kc i 6 kc przez ich zastosowanie w stanie faktycznym sprawy jest calkowicie chybiony. Apelacja pozwanego 2 powy2s2ych przyczyn podlegala na podstawie ~art. 385 kpc oddaleniu ~ punkt III sentencji. II. Apelacja powoda podlegaia czesciowemu uwzglednieniu. Trafnym jest jej zarzut blednego uznania przez Sad Okregowy, 2e powod swoim zachowaniem przyczynil sie do powstania szkody. _ Iăíí/dr” i ~'í"”_P_' V-lg . ›‹-J-"Š"-/J í__,_/ _íf-"ty 7 í-F' . f-fíí V /_/í___,., 24 między nercem a wrześniem 2005 r. kiedy to powinno było być wdrożone przez pozwanego systematyczne kontrolowanie ciśnienia krwi u powoda i leczenie nadciśnienia tętniczego, tak by zapobiec wystąpieniu kryz nadciśnieniowych. O odpowiedzialności pozwanego decyduje mimo tego, iż leczenie okulistyczne było prowadzone bez zarzutu, fakt nie podjęcia leczenia nadciśnienia tętniczego i zaniechanie pomiarów ciśnienia krwi u powoda po marcu 2005 r. mimo wyraźnego zalecenia lekarskiego. Mając powyższe na względzie stwierdzić należy, iż pozwany w swej apelacji nie zdołał w sposób skuteczny podważyć stanowiska Sądu I instancji o istnieniu adekwatnego związku przyczynowego w rozumieniu art. 361 § 1 kc pomiędzy określonymi zaniechaniami w leczeniu nadciśnienia tętniczego ii powoda a szkoda iv postaci utraty wzroku w oku prawym, ani też skutecznie podważyć oceny że to zaniechanie było niezgodne z prawem. W konsekwencji zarzut apelacji naruszenia przez Sąd Okręgowy zaskarzonym wyrokiem norm prawa materialnego takich jak art. 444 § 1 i 2 kc, 445 § 1 kc w zw. z art. 417 kc i 6 kc przez ich zastosowanie w stanie faktycznym sprawy jest całkowicie chybiony. Apelacja pozwanego z powyższych przyczyn podlegała na podstawie ~art. 385 kpc oddaleniu - punkt 111 sentencji. 11. Apelacja powoda podlegała częściowemu uwzględnieniu. Trafnym jest jej zarzut błędnego uznania przez Sąd Okręgowy, że powód swoim zachowaniem przyczynił się do powstania szkody. --- STRONA 25 --- 25 Ocena przyczynienia sie poszkodowaneqo do gowstania lub 2"'_ " " ia szkodv na1e2v do kwestii 1. 1) PT 4 I \a 1 L5 . 1 '*co ' ' ...'._ . _..'..‘_ orawn7:.. odnie 2 art. :62 kc obowiazek fi&Of:w1ch1: '1 cu K I2 szkody ulega zmniejszeniu ,stosownie do okolicznoéci”. W okolicznosciach faktycznych niniejszej sprawy, w szczegolnosci analizujac chronologicznie wystepowanie zakrzepow 2y1y centralnej siatkowki w oku prawym powoda — co podnoszono powy2ej w punkcie I ro2wa2afi ~ nie mo2na zgodzic sie, 2e stanowiskiem Sadu Okregowego, 2e brak zgody powoda w dniu 18.10.2005 r. na leczenie szpitalne na oddziale wewnetrznym u pozwaneqo stanowi o jego przyczynieniu sie do powstania szkody. Pierwszy zakrzep — jak to podnoszono — mial miejsce w styczniu 2005 r., i ju2 po nim ostrosc wzroku powoda obni2y1a sie do wartosci sredniej 0,4 (pomiary 22.02.05 — 0,5; 27.06.05 — 0,3) kolejny, ktory wywolal drastyczne obni2enie ostrosci wzroku bo do 0,06 (3/50) stwierdzono w dniu 5.09.05 r., zatem fakt odmowy zgody przez powoda na umieszczenie na oddziale wewnetrznyni w dniu 18.10.2005 r. nie mial znaczenia dla zwiekszenia szkody powoda. Utrata wzroku nastapila. bowieni w okresie od stycznia do poczatku wrzeénia 2005 r. W tym stanie rzeczy na1e2y, odmiennie ni2 to przyjal Sad Okregowy, uznac 2e brak jest podstaw do przypisania powodowi przyczynienia sie do szkody. Racje ma tak2e powod zarzucajac, i2 2askar2ony wyrok narusza prawo w zakresie rozstrzygniecia o dacie wymagalnosci roszczenia powoda tj. narusza art. 481 § 1 kc w zw. 2 art. 455 kc. Szkoda powoda w dacie wniesienia przez niego pozwu miaia juz trwaly charakter, nie ulegala dalszym zmianom. Zadanie zadoséuczynienia winno byé zatem ustalone nie wedlug stanu 2 daty wyrokowania 1ec2 2 daty kiedy swiadczenie 25 Ocena przyczynienia sie poszkodowanego do powstania lub z"'_ ¬ ^ ia szkody nalezy co kwestii ts 1) PT 4 I 8 T 1.1* . ' '¬f^ ' -' ...'._ _ _,.'.¬„.'_ orawnyc.. odnie z art. ;cz kc ooowiazek naorawienia ¬ N x TJ szkody ulega zmniejszeniu „stosownie do okoliczności”. W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, w szczególności analizując chronologicznie występowanie zakrzepów żyły centralnej siatkówki w oku prawym powoda - co podnoszono powyżej w punkcie I rozważań ~ nie można zgodzić się, ze stanowiskiem Sądu Okręgowego, że brak zgody powoda w dniu 18.10.2005 r. na leczenie szpitalne na oddziale wewnętrznym u pozwanego stanowi o jego przyczynieniu się do powstania szkody. Pierwszy zakrzep - jak to podnoszono - miał miejsce w styczniu 2005 r., i już po nim ostrość wzroku powoda obniżyła się do wartosci średniej 0,4 (pomiary 22.02.05 - 0,5; 27.06.05 - 0,3) kolejny, który wywołał drastyczne obniżenie ostrości wzroku bo do 0,06 (3/50) stwierdzono w dniu 5.09.05 r., zatem fakt odmowy zgody przez powoda na umieszczenie na oddziale wewnętrznynx w dniu 18.10.2005 r. nie miał znaczenia dla zwiększenia szkody powoda. Utrata wzroku nastąpiła. bowieni w okresie od stycznia do początku września 2005 r. W tym stanie rzeczy należy, odmiennie niż to przyjął Sąd Okręgowy, uznać że brak jest podstaw do przypisania powodowi przyczynienia się do szkody. Racje ma także powód zarzucajac, iż zaskarżony wyrok narusza prawo w zakresie rozstrzygnięcia o dacie wymagalności roszczenia powoda tj. narusza art. 481 § l kc w zw. Z art. 455 kc. Szkoda powoda w dacie wniesienia przez niego pozwu miała już trwały charakter, nie ulegała dalszym zmianom. Żądanie zadośćuczynienia winno być zatem ustalone nie według stanu z daty wyrokowania lecz z daty kiedy świadczenie --- STRONA 26 --- 26 to powinno byc speinione, a odsetki winny byc zasadzone cd tej daty. A_|.~ '. ... v 'Ls. " . J A_ Podkresiisc _e2y orzv tvm, 2e zqioszenie o:2e2 D "U ( mfi'"4*  a~ '~ = *~ ‘~=~ " " ciwcoa zadania miaro miejsce w okresie, qdy spojrzec ma sytuacje ekonomiczna tzw. stabiinego pieniadza. Nie ma zatem podstaw do uznania, 2e odsetki ustawowe, ktore 2 uwaqi na ich stope nie maja obecnie charakteru waloryzacyjneqo na1e2y zasadzac od dat innych np. wyrokowania, n12 wynika to 2 regul ustanowionych w art. 455 kc (por. wyrok Sadu Apelacyjnego w Lublinie 2 dnia 24.01.2006 r" I ACa 887/05, wyrok Sadu Najwy2s2ego 2 dnia 28.06.2005 r. I CK 7/05). Zgodnie 2 art. 455 kc je2e1i termin speinienia swiadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika 2 wlasciwosci zobowiazania, swiadczenie powinno byc speinione niezwlocznie po wezwaniu d1u2nika do wykonania. Pozwany odebral odpis pozwu (wezwanie) w dniu 9 Iuteqo 2006 r. (k—23), zatem 2 chwila odmowy speinienia éwiadczenia 2a ktora potraktowac na1e2y 21o2enie odpowiedzi na pozew w dniu 14.02.2006 r. popadl w opoénienie ze speinieniem swiadczenia i od tej daty w mysl art. 481 § 1 kc jest zobowiazany do zapiaty na rzecz powoda odsetek. Czesciowo uzasadniony jest natomiast zarzut apelacji powoda, i2 zasadzona kwota zadoscuczynienia jest zbyt niska. Zadoscuczynienie 2 art. 445 § 1 kc_ma siuzyc naprawieniu szkody niemajatkowej tzw. krzywdy wyrzadzonej deliktem. Ustawodawca nie wprowadzii w art. 445 § 1 kc przeslanek, ktore okreslaiyby wysokosc odpowiedniego zadoscuczynienia. Poniewa2 ma ono charakter kompensacyjny powinno jednak stanowic rekompensate pienie2na o odczuwalnym ekonomicznie 26 to powinno być spełnione, a odsetki winny być zasadzone od tej daty. A-¬|~` '. ... v- ›'¬¬, ` ¬ ¬' ‹-¬` Podkresiisc _ezy przy tym, ze zgłoszenie przez D 'U ( „„~~a~ ' a~ '~ = ¬¬ '~¿~ " ' pzwcoa zadania miało miejsce w okresie, gdy spojrzec na sytuacje ekonomiczną tzw. stabilnego pieniądza. Nie ma zatem podstaw do uznania, że odsetki ustawowe, które z uwagi na ich stopę nie mają obecnie charakteru waloryzacyjnego należy zasądzać od dat innych np. wyrokowania, niż wynika to z reguł ustanowionych w art. 455 kc (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 24.01.2006 r` I ACa 887/05, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28.06.2005 r. I CK 7/05). Zgodnie z art. 455 kc jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania. Pozwany odebrał odpis pozwu (wezwanie) w dniu 9 lutego 2006 r. (k-23), zatem z chwilą odmowy spełnienia świadczenia za którą potraktować należy złożenie odpowiedzi na pozew w dniu 14.02.2006 r. popadł w opóźnienie ze spełnieniem świadczenia i od tej daty w myśl art. 481 § 1 kc jest zobowiązany do zapłaty na rzecz powoda odsetek. Częściowo uzasadniony jest natomiast zarzut apelacji powoda, iz zasądzona kwota zadośćuczynienia jest zbyt niska. Zadośćuczynienie z art. 445 § 1 kc ma służyć naprawieniu szkody niemajątkowej tzw. krzywdy wyrządzonej deliktem. Ustawodawca nie wprowadził w art. 445 § 1 kc przesłanek, które określałyby wysokość odpowiedniego zadośćuczynienia. Ponieważ ma ono charakter kompensacyjny powinno jednak stanowić rekompensatę pieniężna o odczuwalnym ekonomicznie --- STRONA 27 --- 27 znaczeniu 2a doznane przez poszkodowanego cierpienia fizvczne i psycniczne. Diatedo tez przy okresieniu id winien wziac pod Ll) D Hodpowied3iEqC” zadoscuczynienia uwage wszeikie okoiicznoéci rzdtujace na wymia: zadoscuczynienia takie jak: rodzaj szkody, wiek pokrzywdzonego, rokowania na przysziosc, stopieo winy, trwaiosc uszczerbku na zdrowiu etc. Sad Okregowy ro2wa2y1 prawidiowo cale spektrum przeslanek istotnych dla okreslenia w stanie faktycznym sprawy odpowiedniego zadoscuczynienia dla powoda 2a utrate wzroku tyle i2 zbyt mala wage przypisai okolicznosci, 2e utrata wzroku nastapila w jedynym sprawnym oku powoda. Ta okolicznosc oraz wiek powoda  lat 68; trudnosci adaptacyjne, koniecznosé korzystania 2 pomocy osob trzecich  wspo1wie2niow  w zwykiych bie2acych czynnosciach uzasadniaja, w ocenie Sadu Apelacyjnego, przyznanie powodowi zadoécuczynienie w kwocie ogoiem wynoszacej 100.000 21, ktora nie jest wygorowana 2 uwagi na rodzaj szkody doznanej przez powoda lecz odpowiednio skompensuje doznana krzywde. Majac powy2s2e na uwadze Sad Apelacyjny w czeéciowym uwzglednieniu apelacji powoda zmienii 2askar2ony wyrok w punkcie 3 (trzecim) w ten sposob, 2e zasadzii od pozwanego na r2ec2 powoda dalsza kwote 40.000,—21 ( co razem 2 ju2 zasadzona suma 60.000 21 daje zadoscuczynienie ogoleni w kwocie 100 000 21) 2 ustawowymi odsetkami od dnia 14.02.2006r. i odsetki ustawowe od kwoty 60.000 21 2a okres od 14.02.06 r. do dnia 23.03.2006 r.  punkt I sentencji. Apelacja powoda w pozostalej czeéci podlegaia jako niezasadna oddaleniu na podstawie art. 385 kpc (punkt II sentencji), chybiony jest bowiem jej zarzut, i2 Sad 27 znaczeniu za doznane przez poszkodowanego cierpienia řizvczne i psychiczne. Dlatego też przy określeniu id winien wziac pod LD O „odpowiedniego” zadośćuczynienia uwagę wszelkie okoliczności rzutujące na wymiar zadośćuczynienia takie jak: rodzaj szkody, wiek pokrzywdzonego, rokowania na przyszłość, stopień winy, trwałość uszczerbku na zdrowiu etc. Sąd Okręgowy rozważył prawidłowo cale spektrum przesłanek istotnych dla określenia w stanie faktycznym sprawy odpowiedniego zadośćuczynienia dla powoda za utratę wzroku tyle iż zbyt małą wagę przypisał okoliczności, że utrata wzroku nastąpiła w jedynym sprawnym oku powoda. Ta okoliczność oraz wiek powoda - lat 68; trudności adaptacyjne, konieczność korzystania z pomocy osób trzecich - współwięźniów - w zwykłych bieżących czynnościach uzasadniają, w ocenie Sądu Apelacyjnego, przyznanie powodowi zadośćuczynienie w kwocie ogółem wynoszącej 100.000 zł, która nie jest wygórowana z uwagi na rodzaj szkody doznanej przez powoda lecz odpowiednio skompensuje doznaną krzywdę. Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny w częściowym uwzględnieniu apelacji powoda zmienił zaskarzony wyrok w punkcie 3 (trzecim) w ten sposób, ze zasadził od pozwanego na rzecz powoda dalszą kwotę 40.000,--zł ( co razem z już zasądzoną sumą 60.000 zł daje zadośćuczynienie ogółenx w kwocie 100 000 zł) z ustawowymi odsetkami od dnia 14.02.2006r. i odsetki ustawowe od kwoty 60.000 zł za okres od 14.02.06 r. do dnia 23.03.2006 r. - punkt 1 sentencji. Apelacja powoda w pozostałej części podlegała jako niezasadna oddaleniu na podstawie art. 385 kpc (punkt 11 sentencji), chybiony jest bowiem jej zarzut, iż Sąd --- STRONA 28 --- 28 Okregowy nietrafnie uznai iadanie pozwu zasadzenia renty wyrownawczej 2a bezpcdstawne. Scat? ti Sad ?Qe1a“Vjnv codw%ei= odvtiwjea =‘e j‘ V _.\_... .1. _..» /1 MA» v_L\4 11) _ _ A. 3. . train ch araumenzéw Sada Okredow€q® Orzvwolanvch w ' sf“ '" '~~ piscmnym uzasadnieniu 2askar2onego wyroka w czesci odnoszacej sie do omowienia tego 2adania. Zgodzic sie na1e2y w szczegolnosci 2 Sadem I instancji, 2e powod wbrew tresci art. 6 kc nie wykazal zwiekszenia potrzeb, oraz 2e przeocza, i2 te w zakresie wy2ywienia i leczenia ma w zakladzie karnym zaspokojone. Podkreslic nadto trzeba, 2e powod po listopadzie 1993 r. , a wiec na dlugo przed utrata wzroku, nie pracowai w zakladach karnych, w ktorych by1 osadzony (zaswiadczenia k—588— 591) zas obecnie ma 68 lat i osiagnak wiek emerytalny. Nie zachodza zatem podstawy do przyznania renty 2 tytuiu utraconych zarobkow. Reasumujac 2askar2ony wyrok w czesci oddalajacej Zadanie renty wyrownawczej nie narusza normy art. 444 § 2 kc. III. 0 kosztach postepowania odwoiawczego orzeczono na podstawie art. 108 § 1 kpc w 2w. 2 §§ 19,20 i 6 Rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwosci 2 dnia 28 wrzeénia 2002 r. w sprawie oplat za czynnosci adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb pahstwa kosztéw nieopiaconej pomocy prawnej udzielonej 2 urzedu (02.0. 163 poz. 1348 2 2m.). f'404"""’\‘Ph~. e 2 €@\ .L:§ 1/ oryginaie wiaéciwe podpisy {L zgodnoéé: _ 2”” / erownik Sekretzzricrtu 1% \ “:57 V "\ J‘ rs ¢  2 5'2 "‘ "m@“”./” ~'»‘("”""”“'* E5 P11>'(>>*l@ 28 Okręgowy nietrafnie uznał żądanie pozwu zasądzenia renty wyrównawczej za bezpodstawne. Oceiš tš Sad ÄQela¬7jnv cofi7fiel= oovfł¬*=¬ =*e j` v _.›_...- M ¬..„' »-'- '~..»- „ło L1) _ _ i ar _ traf: on a:aumen:ów Sądu Okreuowêâü Orzvwołanvch w ' :rr " '~"' pisemnym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w cześci odnoszacej sie do omówienia tego żądania. Zgodzić się nalezy w szczególności z Sądem I instancji, że powód wbrew treści art. 6 kc nie wykazał zwiększenia potrzeb, oraz że przeocza, iż te w zakresie wyżywienia i leczenia ma w zakładzie karnym zaspokojone. Podkreślić nadto trzeba, że powód po listopadzie 1993 r. , a więc na długo przed utratą wzroku, nie pracował w zakładach karnych, w których był osadzony (zaświadczenia k-588- 591) zaś obecnie ma 68 lat i osiągnął wiek emerytalny. Nie zachodzą zatem podstawy do przyznania renty z tytułu utraconych zarobków. Reasumując zaskarżony wyrok w części oddalającej żądanie renty wyrównawczej nie narusza normy art. 444 § 2 kc. III. O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 108 § 1 kpc w zw. z §§ 19,20 i 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb panstwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. 163 poz. 1348 z zm.). ‹„4ø4",`‹"'“H~«" o 8- Ê@\ .¿Źş .wy orygšnale właściwe podpisy fm zgodność: „ §"”” Í erownik Sekretariatu iw \ "¬:'\7 V 'ø\ ly -f› f-- - ~ M °' "W"°“”f 7-*¿“""'””"* 85 P'z››='››~ł«