Wyrok I ACa 910/00 I 2

--- STRONA 1 --- Click to buy NOW! P D F - X C h a n g e V i e w e r w w w . d o c u - t r a c k . c o m Click to buy NOW! P D F - X C h a n g e V i e w e r w w w . d o c u - t r a c k . c o m \ .. 1 » 17/ , _. Ki 1» ;__;_»,¢ > _ __: w ' “ _ ‘\ <—‘.Y. Sygn.akt I ACa 910/00 I 2 _ W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 grudnia 2000 r. Sad Apelacyjny w Gdafisku Wydzial I Cywilny w skiadzie: Przewodniczacy—S$dzia SA Barbara Lewandowska /spr./ Sedzia SA Boguslawa Sieruga Sedzia SO /del./ Teresa Sobolewska Protokolant sekr.sad. Ewa Szeszkowska , po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2000 r. w Gdafisku na rozprawie sprawy z powédztwa J i S mali. K przeciwko H Z” spéice 2 o.o. w W1 , Gminie Miasta W< i B T . U 1 i R H ” S.A. w W 0 zaplate na skutek apelacji pozwanej H ” spélki z 0.0. w W od wyroku Sadu Okragowego w G z dnia 19 kwietnia 2000 r. sygn.akt 1/ zmienia zaskarzony wyrok: a/ w punkcie I /pierwszym/ w ten sposéb, Ze zasadzona tam kwota ll.817,63 21 obniza do kwoty 6.8l7,63 21 /szeéé tysiacy osiemset siedemnaécie zlotych szeéédziesiat trzy \ .. W y .íf , _. Al 1-' ¿__¿_›,7 > _ _.-:' w ' " i ¬ <¬.'=¬ Sygn akt I ACa 910/00 I 2 _ W Y R O K W ÍMÍENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 grudnia 2000 r. Sad Apelacyjny w Gdańsku Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący-Sędzia SA Barbara Lewandowska /spr./ Sędzia SA Bogusława Sieruga Sędzia SO /del./ Teresa Sobolewska Protokolant sekr.sąd. Ewa Szeszkowska . po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2000 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy z powództwa J i S małż. K przeciwko „ Ł” spółce z o.o. w W' , Gminie Miasta W‹ i B T _ U Í i R „ " S.A. w W o zapłatę na skutek apelacji pozwanej „ ” spółki z o.o. w W od wyroku Sądu Okręgowego w G z dnia 19 kwietnia 2000 r. sygn.akt I/ zmienia zaskarżony wyrok: a/ w punkcie I /pierwszym/ w ten sposób, że zasądzona tam kwotę ll.8l7,63 zł obniża do kwoty 6.817,63 zł /sześć tysięcy osiemset siedemnaście złotych sześćdziesiąt trzy --- STRONA 2 --- Click to buy NOW! P D F - X C h a n g e V i e w e r w w w . d o c u - t r a c k . c o m Click to buy NOW! P D F - X C h a n g e V i e w e r w w w . d o c u - t r a c k . c o m 2 gr0sze/ z ustawowymi odsetkami 0d dnia 15 maja 1998 r. d0 dnia zaplaty, oddalajac p0w0dztw0 w dalszej czgéci, b/ w punkcie 111 /trzecim/ w ten sp0s0b, Ze w miejsce kw0ty 2 137,90 21 zasadza 0d pozwanej H ” spélki 2 0.0. w W na rzecz p0w0d0w solidarnie kwota 577,23 21 /piaéset siedemdziesiat siedem zlotych dwadzieécia trzy gr0sze/ tytulem zwrotu k0szt0w procesu, c/ w punkcie 1V /czwartym/ w ten sp0s0b, 2e w miejsce kwoty 1.927,90 21 nakazuje pobraé 0d pozwanej ” .” spélki z 0.0. w W:  na rzecz Skarbu Pafistwa /Sadu Okragowego w G1 / kwota 682,53 21 /szeééset osiemdziesiat dwa zlote pigédziesiat trzy gr0sze/ 0raz 0d p0w0d0w solidarnie na rzecz Skarbu Pafistwa /Sadu Okregowego w G1 /, kwote 1.245,37 /jeden tysiac dwieécie czterdzieéci pied zlotych trzydzieéci siedem gr0szy/ tytulem nie uiszczonych k0szt0w opinii bieglego; 11/ oddala apelacjg w pozostalej czeéci, 111/ nie obciaza p0w0d0w kosztami postapowania apelacyjnego. Na oryginale wlaéciwe podpisy. U Z A S A D N I E N 1 E Powodowie J i S malt. K. wnosili 0 zasadzenie na ich rzecz 0d pozwanych H ’ sp01ki z 0.0. w W . Gmin; Miasta W< i B T U 2 i R . H. ” S.A. w W , p0 rozszerzeniu p0w0dztwa, kwoty 20.080,84 zl wraz 2 odsetkami z tytulu 2 grosze/ z ustawowymi odsetkami od dnia 15 maja 1998 r. do dnia zapłaty, oddalając powództwo w dalszej części, b/ w punkcie III /trzecim/ w ten sposób, że w miejsce kwoty 2.137,90 zł zasądza od pozwanej „ ” spółki z o.o. w W na rzecz powodów solidarnie kwotę 577,23 zł /pięćset siedemdziesiąt siedem złotych dwadzieścia trzy grosze/ tytułem zwrotu kosztów procesu, c/ w punkcie IV /czwartym/ w ten sposób, że w miejsce kwoty 1.927,90 zł nakazuje pobrać od pozwanej „ _” spółki z o.o. w W± - na rzecz Skarbu Panstwa /Sądu Okręgowego w G‹ / kwotę 682,53 zł /sześćset osiemdziesiąt dwa złote pięćdziesiąt trzy grosze/ oraz od powodów solidarnie na rzecz Skarbu Państwa /Sądu Okręgowego w G1 /, kwotę 1.245,37 /jeden tysiąc dwieście czterdzieści pięć złotych trzydzieści siedem groszy/ tytułem nie uiszczonych kosztów opinii biegłego; II/ oddala apelację w pozostałej części, III/ nie obciąża powodów kosztami postępowania apelacyjnego. Na oryginale właściwe podpisy. U Z A S A D N I E N I E Powodowie J i S małż. K. wnosili o zasądzenie na ich rzecz od pozwanych „ ' spółki z o.o. w W . Gminy Miasta W‹ i B T U O i R _ „_ ” S.A. w W , po rozszerzeniu powództwa, kwoty 20.080,84 zł wraz z odsetkami z tytułu --- STRONA 3 --- Click to buy NOW! P D F - X C h a n g e V i e w e r w w w . d o c u - t r a c k . c o m Click to buy NOW! P D F - X C h a n g e V i e w e r w w w . d o c u - t r a c k . c o m 3 0ds2k0d0wania 2a szkody sp0w0d0wane kilkakrotnym zalaniem ich mieszkania podczas remontu przeprowadzonego bez nale2yteg0 zabezpieczenia dachu pr2e2 pozwana Spélka H ’. P0w0d0wie domagali sia nadto zasadzenia 0d pozwanych na ich r2ec2 dalszej kwoty 5.000,— 21 2a Hszkody moralne”, jakie ponieéli 2 tego tytulu, a tak2e podania wyroku d0 publicznej wiadomoéci i zasadzenia k0s2t0w postapowania. P02wana H sp01ka 2 0.0. wnosila 0 oddalenie p0w0d2twa ponad kwota 2000,— 21, d0 ktérej byla g0t0wa zawrzeé ugode. Wedlug pozwanej przyczyna zalewania mieszkania p0w0d0w byly nadmierne opady atmosferyczne podczas prac remontowych, przy czyx zabezpieczenie dachu byko prawid10we, a r02miar s2k0dy 20sta1 przez p0w0d0w znacznie 2awy20ny. Pozwana Gmina wnosila 0 oddalenie p0w0d2twa podnoszac, 2e nie byla uczestnikiem procesu inwestycyjnego, w toku kt0reg0 p0wsta1a s2k0da. P02wane T U. . r0wnie2 wnosilo 0 oddalenie p0w0d2twa argumentujac, 2e mimo zawarcia 2 pozwana Spélka H ” umowy ubezpieczenia wszystkich ryzyk zwiazanych 2 prowadzeniem r0b0t budowlanych 0dm0wi1 wyplaty odszkodowania 2 p0w0du d0pus2c2enia sia przez ubezpieczajacego ra2aceg0 niedbalstwa, na podstawie art.826 § 2 kc. Wyrokiem 2 dnia 19 kwietnia 2000 r. Sad Okregowy w G zasadzil 0d pozwanej H ’ spélki 2 0.0. w W na rzecz p0w0d0w kwote 11.817,63 21 2 ustawowymi odsetkami 0d dnia 15 maj 1998 r. d0 dnia zapiaty, oddalil p0w0d2tw0 w p020sta1ym zakresie i 0r2ek1 0 kosztach procesu. Podstawe rozstrzygniacia stanowily nastgpujace ustalenia faktyczne Sadu pierwszej instancji. P0w0d0wie sa wlaécicielami lokalu mieszkalnego nr 3 odszkodowania za szkody spowodowane kilkakrotnym zalaniem ich mieszkania podczas remontu przeprowadzonego bez należytego zabezpieczenia dachu przez pozwaną Spółkę „ '. Powodowie domagali się nadto zasądzenia od pozwanych na ich rzecz dalszej kwoty 5.000,~ zł za „szkody moralne”, jakie ponieśli z tego tytułu, a także podania wyroku do publicznej wiadomości i zasądzenia kosztów postępowania. Pozwana „ spółka z o.o. wnosiła o oddalenie powództwa ponad kwotę 2000,- zł, do której była gotowa zawrzeć ugodę. Według pozwanej przyczyną zalewania mieszkania powodów były nadmierne opady atmosferyczne podczas prac remontowych, przy czy: zabezpieczenie dachu było prawidłowe, a rozmiar szkody został przez powodów znacznie zawyżony. Pozwana Gmina wnosiła o oddalenie powództwa podnosząc, że nie była uczestnikiem procesu inwestycyjnego, w toku którego powstała szkoda. Pozwane T U, , również wnosiło o oddalenie powództwa argumentując, że mimo zawarcia z pozwaną Spółką „ ” umowy ubezpieczenia wszystkich ryzyk związanych z prowadzeniem robót budowlanych odmówił wypłaty odszkodowania z powodu dopuszczenia się przez ubezpieczającego rażącego niedbalstwa, na podstawie art.826 § 2 kc. Wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2000 r. Sąd Okręgowy w G zasądził od pozwanej „ ' spółki z o.o. w W na rzecz powodów kwotę 11.817,63 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 15 maj 1998 r. do dnia zapłaty, oddalił powództwo w pozostałym zakresie i orzekł o kosztach procesu. Podstawę rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji. Powodowie są właścicielami lokalu mieszkalnego nr --- STRONA 4 --- Click to buy NOW! P D F - X C h a n g e V i e w e r w w w . d o c u - t r a c k . c o m Click to buy NOW! P D F - X C h a n g e V i e w e r w w w . d o c u - t r a c k . c o m 4 p01020neg0 na drugim pietrze budynku nr przy ulicy H w W‘ W lipcu 1997 r. pozwana Spélka H ” rozpoczala roboty budowlane przy nadbudowie poddasza tego budynku, w zwiazku 2 czym zdjote zostaio poszycie dachowe, tak2e nad lokalem p0w0d0w. W dniu 20.07.1997 r. nastapiio pierwsze zalanie mieszkania nr , a dalsze kolejne zalania mialy miejsce sukcesywnie, w miare opadow deszczu i Sniegu, w okresie do listopada 1997 roku 0ra2 jeszcze w 1998 roku. P0 pierwszym zalaniu powodowie zabezpieczyli sprzoty w mieszkaniu poprzez okrycie mebli folia, zwiniecie dywan0w, wyniesienie wartoéciowycr rzeczy, takich jak porcelana czy krysztaly, do rodziny. Przed 1 listopada 1997 r. dach zostal wprawdzie przykryty papa, jednak woda nadal ciekla do mieszkania p0w0d0w, gdy2 gromadzila sio w elementach sufitowych i dopiero p0 nawierceniu sufit0w zostala calkowicie usunieta 2 pomieszczefi. Wskutek wielokrotnego zalania woda lokal powodow ulegl p0wa2nym zniszczeniom i przestal nadawaé sia do zamieszkania — brak w nim bylo energii elektrycznej, zniszczone zostaiy éciany, sufity, meble, dywany, podlogi, karnisze, instalacja elektryczna. W tych warunkach powodowie wyprowadzili sio 2e swojego mieszkania do rodziny, a nastopnie wyjechali do syna do Niemiec, pozostawiajac piecza nad lokalem swojej siostrzenicy B.N ktora w miare potrzeby wylewala 2 niego woda i nadzorowala stan wyposazenia. Wiosna 1998 r. powodowie ro2p0c2¢1i gruntowne prace remontowe w przedmiotowym lokalu i dopiero po ich zakoficzeniu w sierpniu 1998 roku zamieszkali w nim ponownie. Zalania mieszkania p0w0d0w nastepowaly w wyniku nieprawidlowego zabezpieczenia zdjotego dachu, jedynie poprzez r02102enie folii. W éwietle opinii bieglego sadowego W.G . 4 położonego na drugim piętrze budynku nr przy ulicy H w W- W lipcu 1997 r. pozwana Spółka „ ” rozpoczęła roboty budowlane przy nadbudowie poddasza tego budynku, w związku z czym zdjęte zostało poszycie dachowe, także nad lokalem powodów. W dniu 20.07.1997 r. nastąpiło pierwsze zalanie mieszkania nr , a dalsze kolejne zalania miały miejsce sukcesywnie, w miarę opadów deszczu i śniegu, w okresie do listopada 1997 roku oraz jeszcze w 1998 roku. Po pierwszym zalaniu powodowie zabezpieczyli sprzęty w mieszkaniu poprzez okrycie mebli folią, zwinięcie dywanów, wyniesienie wartościowycr rzeczy, takich jak porcelana czy kryształy, do rodziny. Przed 1 listopada 1997 r. dach został wprawdzie przykryty papą, jednak woda nadal ciekła do mieszkania powodów, gdyż gromadziła się w elementach sufitowych i dopiero po nawierceniu sufitów została całkowicie usunięta z pomieszczeń. Wskutek wielokrotnego zalania wodą lokal powodów uległ poważnym zniszczeniom i przestał nadawać się do zamieszkania - brak w nim było energii elektrycznej, zniszczone zostały ściany, sufity, meble, dywany, podłogi, karnisze, instalacja elektryczna. W tych warunkach powodowie wyprowadzili się ze swojego mieszkanië do rodziny, a następnie wyjechali do syna do Niemiec, pozostawiając pieczę nad lokalem swojej siostrzenicy B.N która w miarę potrzeby wylewała z niego wodę i nadzorowała stan wyposażenia. Wiosną 1998 r. powodowie rozpoczęli gruntowne prace remontowe w przedmiotowym lokalu i dopiero po ich zakończeniu w sierpniu 1998 roku zamieszkali w nim ponownie. Zalania mieszkania powodów następowały w wyniku nieprawidłowego zabezpieczenia zdjętego dachu, jedynie poprzez rozłożenie folii. W świetle opinii biegłego sądowego W.G ‹ --- STRONA 5 --- Click to buy NOW! P D F - X C h a n g e V i e w e r w w w . d o c u - t r a c k . c o m Click to buy NOW! P D F - X C h a n g e V i e w e r w w w . d o c u - t r a c k . c o m 5 taka technologia nie stan0wi1a dostatecznego zabezpieczenia budynku przed przenikaniem do pomieszczefi wody 2 opadow atmosferycznych. Prawid1owa technologia wymaga1a zastosowania ochrony tzw. poziomu roboczego, a sam sposob powinien by1 byé przewidziany w projekcie budowlanym. Brak rozwiazafi projektowych wymaga1 od wykonawcy zastosowania odpowiednich zabezpieczefi wedlug wlasnego pomyslu. Najprostszym i najtafiszym sposobem jest pokrywanie odkrytych powierzchni folia techniczna, u102ona na stosownym podk1ad2ie wraz z elementami zabezpieczajacymi jej zerwanie przy wystapieniu ewentualnych silniejszych wiatrow, podczas gdy pozwany, wed1ug opinii bieg1ego sadowego, pomimo p0102enia folii nie dok0na1 odpowiedniego jej zabezpieczenia pr2e2 zerwaniem. Likwidacja skutkow zalewania mieszkania powodow wymaga1a malowania wszystkich pomieszczefi, naprawy posadzki, u2upe1nienia czeéci tynkow i przetarcia p02osta1ych, zerwania posadzek 2 tworzyw sztucznych, wykonania izolacji pr2eciwd2wiek0wej stropu, p0102enie warstwy wyrownawczej pod posadzka 2 zaprawy cementowej p01o2enia posadzki 2 wykladzin tekstylnych, po102enia listew przyéciennych 2 drewna iglastego, mycia dr2wi i okien po robotao malarskich, wymiany przewodow wtynkowych, gniazd wtyczkowych i wkladek topikowych, sprawdzenia i pomiaru kompletnego obwodu elektrycznego oraz badania skutecznoéci zerowania. Powodowie ponieéli koszt tych robot w lacznej kwocie 3.870,49 21. Ponadto 2u2yli szereg materialow do naprawienia szkody, ktorych wartoéo, zgodnie 2 pr2ed1o20nymi rachunkami, wyniosla 2.947,44 21. Biorac powy2s2e pod uwage Sad Okregowy u2na1, 2e roszczenie odszkodowawcze powodow jest usprawiedliwione lacznie do wysokoéc; 5 taka technologia nie stanowiła dostatecznego zabezpieczenia budynku przed przenikaniem do pomieszczeń wody z opadów atmosferycznych. Prawidłowa technologia wymagała zastosowania ochrony tzw. poziomu roboczego, a sam sposób powinien był być przewidziany w projekcie budowlanym. Brak rozwiązań projektowych wymagał od wykonawcy zastosowania odpowiednich zabezpieczeń według własnego pomysłu. Najprostszym i najtańszym sposobem jest pokrywanie odkrytych powierzchni folią techniczną, ułożona na stosownym podkładzie wraz z elementami zabezpieczającymi jej zerwanie przy wystąpieniu ewentualnych silniejszych wiatrów, podczas gdy pozwany, według opinii biegłego sądowego, pomimo położenia folii nie dokonał odpowiedniego jej zabezpieczenia przez zerwaniem. Likwidacja skutków zalewania mieszkania powodów wymagała malowania wszystkich pomieszczeń, naprawy posadzki, uzupełnienia części tynków i przetarcia pozostałych, zerwania posadzek z tworzyw sztucznych, wykonania izolacji przeciwdźwiękowej stropu, położenie warstwy wyrównawczej pod posadzką z zaprawy cementowej położenia posadzki z wykładzin tekstylnych, położenia listew przyściennych z drewna iglastego, mycia drzwi i okien po robotac malarskich, wymiany przewodów wtynkowych, gniazd wtyczkowych i wkładek topikowych, sprawdzenia i pomiaru kompletnego obwodu elektrycznego oraz badania skuteczności zerowania. Powodowie ponieśli koszt tych robót w łącznej kwocie 3.870,49 zł. Ponadto zużyli szereg materiałów do naprawienia szkody, których wartość, zgodnie z przedłożonymi rachunkami, wyniosła 2.947,44 zł. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Okręgowy uznał, że roszczenie odszkodowawcze powodów jest usprawiedliwione łącznie do wysokość; --- STRONA 6 --- Click to buy NOW! P D F - X C h a n g e V i e w e r w w w . d o c u - t r a c k . c o m Click to buy NOW! P D F - X C h a n g e V i e w e r w w w . d o c u - t r a c k . c o m 6 6.817,93 21, bowiem zakres zniszczefi oraz prac niezbednych do ich naprawienia 20sta1 w takim tylko zakresie udokumentowany dowodami 2 zeznafi éwiadkow, dokumentacji fotograficznej i taémy video oraz 2na1a21 potwierdzenie w opinii bieg1eg0 sadowego W.G i pr2ed1o2onych do akt rachunkach. Dalej idace roszczenie 2 teqo tytulu Sad pierwszej instancji u2na1 2a nieudowodnione. Wed1ug oceny Sadu orzekajacego odpowiedzialnoéé 2a p0wsta1a szkode ponosi jedynie pozwana sp01ka , ' jako wykonawca robot, ktory 2e swojej winy niew1aéciwie 2abe2piec2y1 stropy przed zaciekaniem opadow atmosferycznych do pomieszczefi po zdjeciu pokrycia dachowego. Jako podstawe tej odpowiedzialnoéci Sad pierwszej instancji pr2yja1 przepis art.415 kc. Zdaniem Sadu Okreqowego pozostali pozwani nie sa odpowiedzialni 2a szkode — G. M. W bezspornie nie by1a uczestnikiem procesu inwestycyjnego obejmujacego nadbudowe budynku przy ulicy H. a T » U i R Q H S.A. skutecznie wy1ac2y10 swoja odpowiedzialnoéo 2 powodu ra2acego niedbalstwa ubezpieczajacego, tj. sp01ki , i niezachowania przez nia wymogow przewidzianych w ogolnych warunkach umowy ubezpieczenia w zakresie zastosowania odpowiednich érodkow zabezpieczenia przed szkoda. Sad Okregowy wyra2i1 te2 poglad, 2e pozwana Sp01ka H swoim d2ia1aniem narus2y1a dobro osobiste powodow w postaci nietykalnoéci ich mieszkania przez to, 2e przez ponad p01 roku byli oni Hpozbawienie dachu nad g1owa” i zmuszeni do korzystania 2 uprzejmoéci rodziny i znajomych, u ktorych przebywali. Z tego wzgledu Sad pierwszej instancji u2na1 2a uzasadnione Zadanie zasadzenia na rzecz powodow zadoéouczynienia w kwocie 5.000,— 21 2a Hkrzywdy zwiazane 2 niemozliwoécia zamieszkiwania we w1asnym 6 6.817,93 zł, bowiem zakres zniszczeń oraz prac niezbędnych do ich naprawienia został w takim tylko zakresie udokumentowany dowodami z zeznań świadków, dokumentacji fotograficznej i taśmy video oraz znalazł potwierdzenie w opinii biegłego sądowego W.G i przedłożonych do akt rachunkach. Dalej idące roszczenie z tego tytułu Sąd pierwszej instancji uznał za nieudowodnione. Według oceny Sądu orzekającego odpowiedzialność za powstałą szkodę ponosi jedynie pozwana spółka , ' jako wykonawca robót, który ze swojej winy niewłaściwie zabezpieczył stropy przed zaciekaniem opadów atmosferycznych do pomieszczeń po zdjęciu pokrycia dachowego. Jako podstawę tej odpowiedzialności Sąd pierwszej instancji przyjął przepis art.415 kc. Zdaniem Sądu Okręgowego pozostali pozwani nie są odpowiedzialni za szkodę - G. M. W bezspornie nie była uczestnikiem procesu inwestycyjnego obejmującego nadbudowę budynku przy ulicy H. a T » U i R L „ S.A. skutecznie wyłączyło swoją odpowiedzialność z powodu rażącego niedbalstwa ubezpieczającego, tj. spółki , i niezachowania przez nią wymogów przewidzianych w ogólnych warunkach umowy ubezpieczenia w zakresie zastosowania odpowiednich środków zabezpieczenia przed szkodą. Sąd Okręgowy wyraził też pogląd, że pozwana Spółka „ swoim działaniem naruszyła dobro osobiste powodów w postaci nietykalności ich mieszkania przez to, że przez ponad pół roku byli oni „pozbawienie dachu nad głową” i zmuszeni do korzystania Z uprzejmości rodziny i znajomych, u których przebywali. Z tego względu Sąd pierwszej instancji uznał za uzasadnione żądanie zasądzenia na rzecz powodów zadośćuczynienia w kwocie 5.000,- zł za „krzywdy związane z niemożliwością zamieszkiwania we własnym --- STRONA 7 --- Click to buy NOW! P D F - X C h a n g e V i e w e r w w w . d o c u - t r a c k . c o m Click to buy NOW! P D F - X C h a n g e V i e w e r w w w . d o c u - t r a c k . c o m 7 mieszkaniu przez okres kilku miesiecy”. Jako podstawe dla tej czesci rozstrzygniecia Sad Okreqowy przyjal przepisy art.23 kc w zwiazku 2 art.448 kc. Apelacje od powy2s2ego wyroku wni0s1a pozwana Sp01ka H kwestionujac zasadzenie na r2ec2 powodow kwoty 9.817,63 21 i zarzucajac niewyjasnienie wszystkich okolicznosci faktycznych istotnych dla rozstrzygniecia 0ra2 sprzecznosc ustalefi Sadu 2 zebranym materia1em dowodowym. Zdaniem skar2acej zalanie mieszkania powodow nastapi1o wy1ac2nie wskutek si1y wy2s2ej — oberwania chmury w lipcu 1997 roku, a nastepnie wskutek huraganu i ulewy, zatem 2 przyczyn nie2a1e2nych 0d sposobu zabezpieczenia dachu, ktore ponadto — wed1ug pozwanej — by1o prawid10we technicznie. Pozwana 2ar2uci1a te2, 2e lokal powodow jeszcze przed zalaniem by1 w 21ym stanie technicznym i dokonany remont doprowadzil do p0dwy2s2enia jeqo standardu kosztem Sp01ki. Pozwana 2akwestionowa1a nie tylko wysokosc zasadzonej od niej kwoty jako nadmiernie wygorowanej, ale i przyjeta przez Sad podstawe rozstrzygniecia w postaci art.415 kc zamiast przepisu art.435 § 1 zdanie drugie kc. Formu1ujac p0wy2s2e zarzuty pozwana d0maga1a sie zmiany zaskarzonego wyroku Hi orzeczenia co do istoty sprawy” albo uchylenia tego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sadowi pierwszej instancji. Powodowie wnosili 0 oddalenie apelacji i 0bcia2enie pozwanej kosztami postepowania odwo1awc2eq0. Sad Apelacyjny 2wa2y1, co nastepuje: Apelacja jest czesciowo zasadna. Na dochodzona przez powodow kwote sk1ada1y sie dwa 7 mieszkaniu przez okres kilku miesięcy”. Jako podstawę dla tej części rozstrzygnięcia Sąd Okręgowy przyjął przepisy art.23 kc w związku z art.448 kc. Apelację od powyższego wyroku wniosła pozwana Spółka „ kwestionując zasądzenie na rzecz powodów kwoty 9.817,63 zł i zarzucając niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia oraz sprzeczność ustaleń Sądu z zebranym materiałem dowodowym. Zdaniem skarżącej zalanie mieszkania powodów nastąpiło wyłącznie wskutek siły wyższej - oberwania chmury w lipcu 1997 roku, a następnie wskutek huraganu i ulewy, zatem z przyczyn niezależnych od sposobu zabezpieczenia dachu, które ponadto - według pozwanej - było prawidłowe technicznie. Pozwana zarzuciła też, że lokal powodów jeszcze przed zalaniem był w złym stanie technicznym i dokonany remont doprowadził do podwyższenia jego standardu kosztem Spółki. Pozwana zakwestionowała nie tylko wysokość zasądzonej od niej kwoty jako nadmiernie wygórowanej, ale i przyjęta przez Sąd podstawę rozstrzygnięcia w postaci art.415 kc zamiast przepisu art.435 § 1 zdanie drugie kc. Formułując powyższe zarzuty pozwana domagała się zmiany zaskarżonego wyroku „i orzeczenia co do istoty sprawy” albo uchylenia tego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Powodowie wnosili o oddalenie apelacji i obciążenie pozwanej kosztami postępowania odwoławczego. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja jest częściowo zasadna. Na dochodzoną przez powodów kwotę składały się dwa --- STRONA 8 --- Click to buy NOW! P D F - X C h a n g e V i e w e r w w w . d o c u - t r a c k . c o m Click to buy NOW! P D F - X C h a n g e V i e w e r w w w . d o c u - t r a c k . c o m 8 roszczeniaz 0 20.080,84 21 tytu1em naprawienia szkody 0 charakterze majatkowym i 0 dalsze 5000,— 21 2 tytu1u zadoscuczynienia pienie2nego 2a doznana krzywde, tj. tytu1em naprawienia szkody 0 charakterze niemajatkowym. Sad Apelacyjny w pe1ni pod2ie1a ustalenia faktyczne poczynione przez Sad pierwszej instancji odnosnie do szkody majatkowej poniesionej przez powodow 2 racji remontu ich mieszkania zalanego wskutek nieprawid1owego Zabezpieczenia pokrycia dachowego przez pracownikow pozwanej Sp01ki . Prawid10w0 Sad orzekajacy opar1 sie w tych ustaleniach w pierwszym r2ed2ie na dowodzie 2 opinii bieg1eg0 sadowego 2 zakresu budownictwa W.G. , 2 ktorej wynikaja przyczyny powstania szkody, jej rozmiar oraz zakres i wartosc prac niezbednych do jej naprawienia. Z opinii tej wynika, 2e sposob zabezpieczenia pokrycia dochodowego przez ekipe remontowa by1 niezgodny 2 wymogami technologicznymi, a przez to 0ka2a1 sie nieskuteczny. Odmienne twierdzenia skar2acej, 2e sposob zabezpieczenia dacbu 0dpowiada1 zasadom sztuki budowlanej, nie 2osta1y potwierdzone Zadnymi dowodami, zatem musza byc uznane 2a go10s1owne i nie broniace pozwanej w sposob skuteczny przed odpowiedzialnoscia 2a szkode. Pozwana nie wyka2a1a te2 w procesie, by w okresie trwania prac remont0w0—bud0wlanych na terenie W wystapi1y takie nadzwyczajne i nie dajace sie przewidziec zjawiska atmosferyczne, ktorych skala p02wa1a1aby przyjac, 2e jakiekolwiek zabezpieczenie dachu nie p0wstr2yma10by zalania mieszkania powodow. Cie2ar wykazania takich okolicznosci spoc2ywa1 na pozwanej, ktora w toku procesu nie pr2edstawi1a stosownych dowodow, pow01ujac sie jedynie na w1asne twierdzenia. Podniesc w tym miejscu trzeba, 2e wbrew zarzutowi skar2acej Sad pierwszej instancji nie narus2y1 prawa materialnego 8 roszczenia: o 20.080,84 zł tytułem naprawienia szkody o charakterze majątkowym i o dalsze 5000,- zł z tytułu zadośćuczynienia pieniężnego ża doznaną krzywdę, tj. tytułem naprawienia szkody o charakterze niemajątkowym. Sąd Apelacyjny w pełni podziela ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd pierwszej instancji odnośnie do szkody majątkowej poniesionej przez powodów z racji remontu ich mieszkania zalanego wskutek nieprawidłowego zabezpieczenia pokrycia dachowego przez pracowników pozwanej Spółki . Prawidłowo Sąd Orzekający oparł się w tych ustaleniach w pierwszym rzędzie na dowodzie z opinii biegłego sądowego ż zakresu budownictwa W.G. , z której wynikają przyczyny powstania szkody, jej rozmiar oraz zakres i wartość prac niezbędnych do jej naprawienia. Z opinii tej wynika, że sposób zabezpieczenia pokrycia dochodowego przez ekipę remontową był niezgodny z wymogami technologicznymi, a przez to okazał się nieskuteczny. Odmienne twierdzenia skarżącej, że sposób zabezpieczenia dachu odpowiadał zasadom sztuki budowlanej, nie zostały potwierdzone żadnymi dowodami, zatem muszą być uznane za gołosłowne i nie broniące pozwanej w sposób skuteczny przed odpowiedzialnością za szkodę. Pozwana nie wykazała też w procesie, by w okresie trwania prac remontowo-budowlanych na terenie W wystąpiły takie nadzwyczajne i nie dające się przewidzieć zjawiska atmosferyczne, których skala pozwalałaby przyjąć, że jakiekolwiek zabezpieczenie dachu nie powstrzymałoby zalania mieszkania powodów. Ciężar wykazania takich okoliczności spoczywał na pozwanej, która w toku procesu nie przedstawiła stosownych dowodów, powołując się jedynie na własne twierdzenia. Podnieść w tym miejscu trzeba, że wbrew zarzutowi skarżącej Sąd pierwszej instancji nie naruszył prawa materialnego --- STRONA 9 --- Click to buy NOW! P D F - X C h a n g e V i e w e r w w w . d o c u - t r a c k . c o m Click to buy NOW! P D F - X C h a n g e V i e w e r w w w . d o c u - t r a c k . c o m 9 przyjmujac 2a podstawe rozstrzygniecia w w tej czesci przepis art.415 kc, bowiem w sytuacji, gdy pozwana jako 2ak1ad swiadczacy us1ugi remont0wo—bud0w1ane nie jest przedsiebiorstwem wprawianym w ruch za pomoca si1 przyrody w rozumieniu art.435 kc, nie ponosi odpowiedzialnosci 2a szkode na zasadzie ryzyka, ale na ogolnej zasadzie winy, ktora 2osta1a jej w procesie niniejszym udowodniona jako niezapewnienie prawidloweqo zabezpieczenia dachu nadbudowywanego budynku. Reasumujac stwierdzic na1e2y, 2e pozwana ani nie wyka2a1a d2ia1ania si1y wy2s2ej jako przyczyny powstania szkody, ani te2 nie ma podstaw do przyjecia zasady ryzyka jako podstawy jej odpowiedzialnosci 2a szkode i kwalifikacja prawna rozstrzygniecia zastosowana w tej czesci przez Sad pierwszej instancji jest prawid1owa. Nie jest tez s1us2ny zarzut skar2acej w zakresie, w jakim odnosi sie do ustalenia wysokosci szkody i do zwiazku przyczynowego miedzy sposobem zabezpieczenia dachu a rozlegloscia skutkow zalania mieszkania powodow. Pozwana nie wyka2a1a w toku postepowania, by lokal ten by1 wczesniej w stanie technicznym kwalifikujacym go do remontu, natomiast i 2 zeznafi powodow, i swiadkow Z.C 1, L.B , T.S" . a nadto 2 dokumentacji fotograficznej wynika1o, 2e zakres 2nis2c2er w tym normalnie eksploatowanym i poddawanym biezacej konserwacji lokalu by1 ogromny. Korelujaca 2 tymi dowodami opinia bieglego in2. W.G wskazuje precyzyjnie na prace remontowe, ktore by1y niezbedne do naprawienia tych zniszczefi. Podkreslic na1e2y, 2e Sad pierwszej instancji krytycznie 0dni0s1 sie do ca10sci Zadania odszkodowawczego powodow, uwzgledniajac je jedynie w tej czesci, w ktorej 2na1a210 ono potwierdzenie nie tylko w 9 przyjmując za podstawę rozstrzygnięcia w w tej części przepis art.415 kc, bowiem w sytuacji, gdy pozwana jako zakład świadczący usługi remontowo-budowlane nie jest przedsiębiorstwem wprawianym w ruch za pomocą sił przyrody w rozumieniu art.435 kc, nie ponosi odpowiedzialności za szkodę na zasadzie ryzyka, ale na ogólnej zasadzie winy, która została jej w procesie niniejszym udowodniona jako niezapewnienie prawidłowego zabezpieczenia dachu nadbudowywanego budynku. Reasumując stwierdzić należy, że pozwana ani nie wykazała działania siły wyższej jako przyczyny powstania szkody, ani też nie ma podstaw do przyjęcia zasady ryzyka jako podstawy jej odpowiedzialności za szkodę i kwalifikacja prawna rozstrzygnięcia zastosowana w tej części przez Sąd pierwszej instancji jest prawidłowa. Nie jest tez słuszny zarzut skarżącej w zakresie, w jakim odnosi się do ustalenia wysokości szkody i do związku przyczynowego między sposobem zabezpieczenia dachu a rozległościa skutków zalania mieszkania powodów. Pozwana nie wykazała w toku postępowania, by lokal ten był wcześniej w stanie technicznym kwalifikującym go do remontu, natomiast i z zeznań powodów, i świadków Z.C I, L.B , T.S' . a nadto z dokumentacji fotograficznej wynikało, że zakres zniszczer w tym normalnie eksploatowanym i poddawanym bieżącej konserwacji lokalu był ogromny. Korelująca z tymi dowodami opinia biegłego inż. W.G wskazuje precyzyjnie na prace remontowe, które były niezbędne do naprawienia tych zniszczeń. Podkreślić należy, że Sąd pierwszej instancji krytycznie odniósł się do całości żądania odszkodowawczego powodów, uwzględniając je jedynie w tej części, w której znalazło ono potwierdzenie nie tylko w --- STRONA 10 --- Click to buy NOW! P D F - X C h a n g e V i e w e r w w w . d o c u - t r a c k . c o m Click to buy NOW! P D F - X C h a n g e V i e w e r w w w . d o c u - t r a c k . c o m 10 rozmiarach, ale i w opinii bieg1ego sadowego oraz 20sta1o udokumentowane rachunkami. Z tej przyczyny nie jest zasadny zarzut pozwanej, i2 powodowie jej kosztem p0dwy2szyli sobie standard lokalu. Roboty, ktorych wartosc stanowi1a 1ac2nie sume zasadzona na rzecz powodow, by1y bowiem niezbedne do przywrocenia stanu u2ywa1nosci lokalu. Potrzeba przeprowadzenia takich prac remontowych wynik1a 2 przyczyn 1e2acych po stronie pozwanej, a odnowienie lokalu, jak to wyjasni1 bieg1y W.G._ /v. k. dokonane 2osta1o zgodnie 2 powszechnie stosowana technologia budowlana, zaé poszukiwanie Harchaicznych”, nie stosowanych ju2 materia10w instalacyjnych 0 jakosci 2b1i2onej do zniszczonych 2 winy pozwanej by1aby dla powodow nadmiernym utrudnieniem. Pozwana nie wyka2a1a pr2y tym, by powodowie do celow remontu u2yli metod lub materialow ponadstandardowych. Podniesc trzeba, 2e powodowie minimalizowali koszty remontu np. przez to, 2e nie pos1uqiwa1i sie drogimi firmami budowlanymi, ale anga20wa1i do prac remontowych znajomych i rodzine /v. swd. T.S _ ~ k. '/. Sad Okregowy uw2gledni1 przy tym tylko ten zakres prac, ktorego niezbednosc wynika1a 2 opinii bieg1eg0 sadowego, a ktorego wykonanie p0twierd2a1y 21020ne do akt rachunki. Zaden przepis prawa nie nak1ada1 przy tym na powodow obowiazku zlecania tego remontu pozwanej Sp01ce, wobec ktorej poszkodowani mieli podstawy do zachowania braku zaufania. Z tego wzgledu ocena Sadu pierwszej instancji, 2e IOSZCZeni< odszkodowawcze powodow 2as1uguje na uwzglednienie do wysokosci 6.817,93 21 jako niewygorowanej znajduje pe1ne oparcie w prawid1owo przez ten Sad ocenionym materiale dowodowym, a zarzut apelacji skierowane do tej czesci rozstrzygniecia sa nieuzasadnione. 10 rozmiarach, ale i w opinii biegłego sądowego oraz zostało udokumentowane rachunkami. Z tej przyczyny nie jest zasadny zarzut pozwanej, iż powodowie jej kosztem podwyższyli sobie standard lokalu. Roboty, których wartość stanowiła łącznie sumę zasądzoną na rzecz powodów, były bowiem niezbędne do przywrócenia stanu używalności lokalu. Potrzeba przeprowadzenia takich prac remontowych wynikła z przyczyn leżących po stronie pozwanej, a odnowienie lokalu, jak to wyjaśnił biegły W.G.. /V. k. dokonane zostało zgodnie z powszechnie stosowaną technologią budowlaną, zaś poszukiwanie „archaicznych”, nie stosowanych już materiałów instalacyjnych o jakości zbliżonej do zniszczonych z winy pozwanej byłaby dla powodów nadmiernym utrudnieniem. Pozwana nie wykazała przy tym, by powodowie do celów remontu użyli metod lub materiałów ponadstandardowych. Podnieść trzeba, że powodowie minimalizowali koszty remontu np. przez to, że nie posługiwali się drogimi firmami budowlanymi, ale angażowali do prac remontowych znajomych i rodzinę /V. śwd. T.S _ ~ k. '/. Sąd Okręgowy uwzględnił przy tym tylko ten zakres prac, którego niezbędność wynikała z opinii biegłego sądowego, a którego wykonanie potwierdzały złożone do akt rachunki. Żaden przepis prawa nie nakładał przy tym na powodów obowiązku zlecania tego remontu pozwanej Spółce, wobec której poszkodowani mieli podstawy do zachowania braku zaufania. Z tego względu ocena Sądu pierwszej instancji, że roszczenie odszkodowawcze powodów zasługuje na uwzględnienie do wysokości 6.817,93 zł jako niewygórowanej znajduje pełne oparcie w prawidłowo przez ten Sąd ocenionym materiale dowodowym, a zarzut apelacji skierowane do tej części rozstrzygnięcia są nieuzasadnione. --- STRONA 11 --- Click to buy NOW! P D F - X C h a n g e V i e w e r w w w . d o c u - t r a c k . c o m Click to buy NOW! P D F - X C h a n g e V i e w e r w w w . d o c u - t r a c k . c o m 11 Nie mo2na jednak zgodzic sie ze stanowiskiem Sadu orzekajacego co do tego, 2e zaniechanie pozwanej Sp01ki polegajace na nieprawid1owym zabezpieczeniu dachu w efekcie ostatecznym d0prowad2i10 do naruszenia dobr osobistych powodow, a konkretnie tego dobra, jakim jest nietykalnosc mieszkania. Zdaniem Sadu Apelacyjneqo taka ocena narusza przepisy prawa materialnego, 0 ktorego prawidlowe zastosowanie Sad obowiazany jest dbac 2 urzedu. Biorac pod uwage powy2s2e oraz granice przedmiotowe Zaskarienia wyroku Sad Apelacyjny u2na1, 2e apelacja pozwanej jest zasadna w czesci odnoszacej sie do kwoty 5000,— 21, zasadzonej przez Sad pierwszej instancji tytu1em zadoscuczynienia 2a doznana krzywde. 0 ile bowiem postepowanie sadowe w sposob niewatpliwy wyka2a1o, 2e d2ia1anie pozwanej wyr2ad2i1o powodom szkode majatkowq w postaci wydatkow na odnowienie zniszczonego mieszkania, 0 tyle brak jest podstaw do twierdzenia, 2e w okolicznosciach niniejszego sporu nastapi10 naruszenie dobr osobistych powodow. Wprawdzie pojecie dobra osobistego, jakim jest wymieniona w art.23 kc /miedzy innymi/ nietykalnosc mieszkania, nie 2osta1o ustawowo zdefiniowane, a i w doktrynie nie okreslono jednego sposobu rozumienia poszczegolnych dobr, jednak b1i2s2a tresc tych pojec nadaje im orzecznictwo sadowe na tle rozpatrywanych poszczegolnych przypadkow naruszefi. Biorac p0wy2s2e pod uwage stwierdzic trzeba, ze nie jest trafny poglad wynikajacy 2 motywow tej czesci rozstrzygniecia przedstawionych przez Sad pierwszej instancji, w swietle ktorego wyrzadzenie szkody majatkowej poprzez umozliwienie 2a1ania mieszkania pociag 2a soba naruszenie dobra osobistego w postaci nietykalnosci tego mieszkania. W orzecznictwie naruszenie nietykalnosci mieszkania ll Nie można jednak zgodzić się ze stanowiskiem Sądu orzekającego co do tego, że zaniechanie pozwanej Spółki polegające na nieprawidłowym zabezpieczeniu dachu w efekcie ostatecznym doprowadziło do naruszenia dóbr osobistych powodów, a konkretnie tego dobra, jakim jest nietykalność mieszkania. Zdaniem Sądu Apelacyjnego taka ocena narusza przepisy prawa materialnego, o którego prawidłowe zastosowanie Sąd obowiązany jest dbać z urzędu. Biorąc pod uwagę powyższe oraz granice przedmiotowe zaskarżenia wyroku Sąd Apelacyjny uznał, że apelacja pozwanej jest zasadna w części odnoszącej się do kwoty 5000,- zł, zasądzonej przez Sąd pierwszej instancji tytułem zadośćuczynienia za doznana krzywdę. 0 ile bowiem postępowanie sądowe w sposób niewątpliwy wykazało, że działanie pozwanej wyrządziło powodom szkodę majątkową w postaci wydatków na odnowienie zniszczonego mieszkania, o tyle brak jest podstaw do twierdzenia, że w okolicznościach niniejszego sporu nastąpiło naruszenie dóbr osobistych powodów. Wprawdzie pojęcie dobra osobistego, jakim jest wymieniona w art.23 kc /między innymi/ nietykalność mieszkania, nie zostało ustawowo zdefiniowane, a i w doktrynie nie określono jednego sposobu rozumienia poszczególnych dóbr, jednak bliższa treść tych pojęć nadaje im orzecznictwo sądowe na tle rozpatrywanych poszczególnych przypadków naruszeń. Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić trzeba, ze nie jest trafny pogląd wynikający z motywów tej części rozstrzygnięcia przedstawionych przez Sąd pierwszej instancji, w świetle którego wyrządzenie szkody majątkowej poprzez umożliwienie zalania mieszkania pociąg za sobą naruszenie dobra osobistego w postaci nietykalności tego mieszkania. W orzecznictwie naruszenie nietykalności mieszkania --- STRONA 12 --- Click to buy NOW! P D F - X C h a n g e V i e w e r w w w . d o c u - t r a c k . c o m Click to buy NOW! P D F - X C h a n g e V i e w e r w w w . d o c u - t r a c k . c o m 12 wiazane jest przede wszystkim 2 ochrona tzw. min. Domowego, zakloceniem korzystania 2 pomieszczenia we wspolnie zajmowanym lokalu /or2. SN 2 dnia 18.10.1967 r. — 11 C2 92/67, OSP 1968, po2.208/. Prawo do zachowania nietykalnosci mieszkania w rozumieniu art.23 musi byc pojmowane w aspekcie niematerialnym, jako prawo do ochrony przed bezprawnym wtargnieciem w sfere nie samej Hsubstancji mieszkaniowej”, lecz w sfere okreslonego stanu psychiczneqo i emocjonalnego, jaki daje ka2demu c21owiekowi poczucie bezpiecznego i nie2ak10coneg0 posiadania w1asnego miejsca, w ktorym koncentruje swoje istotne sprawy Zyciowe i chroni swoja prywatnosc. Sad Okregowy dopatr2y1 sie naruszenia dobr osobistych powodow w Hpozbawieniu ich dachu nad g10wa” przez okres kilku miesiecy w nastepstwie nieprawid1owego zabezpieczenia dachu przec opadami. Tym samym Sad pierwszej instancji pr2yja1, 2e wskutek wyrzadzenia szkody 0 charakterze majatkowym przy wykonywaniu prac budowlanych pozwana wkroc2y1a w sfere psycbofizycznego stosunku powodow do ich mieszkania poprzez wywo1anie u poszkodowanych ujemnych pr2e2yc psychicznych zwiazanych 2e szkoda 0 charakterze majatkowym. W ocenie Sadu Apelacyjnego takiego rozumienia naruszenia nietykalnosci mieszkania nie da sie zaakceptowac na gruncie przepisu art.23 kc i przy uwzglednieniu okolicznosci przedmiotowej sprawy. Nie ma bowiem podstaw do twierdzenia, 2e pozwana poprzez d2ia1ania lub zaniechania swoich pracownikow ~ poza oczywista szkoda majatkowa wyrzadzona powodom — narus2y1a bezposrednio sfere ich niematerialnej, ale czysto psychofizycznej, emocjonalnej wiezi 2 miejscem zamieszkania. Zwiazek pomiedzy niezgodnym 2e sztuka budowlana zabezpieczeniem 12 wiązane jest przede wszystkim z ochroną tzw. min. Domowego, zakłóceniem korzystania z pomieszczenia we wspólnie zajmowanym lokalu /orz. SN z dnia 18.10.1967 r. - II Cz 92/67, OSP 1968, poz.208/_ Prawo do zachowania nietykalności mieszkania w rozumieniu art.23 musi być pojmowane w aspekcie niematerialnym, jako prawo do ochrony przed bezprawnym wtargnięciem w sferę nie samej „substancji mieszkaniowej”, lecz w sferę określonego stanu psychicznego i emocjonalnego, jaki daje każdemu człowiekowi poczucie bezpiecznego i niezakłóconego posiadania własnego miejsca, w którym koncentruje swoje istotne sprawy życiowe i chroni swoją prywatność. Sąd Okręgowy dopatrzył się naruszenia dóbr osobistych powodów w „pozbawieniu ich dachu nad głową” przez okres kilku miesięcy w następstwie nieprawidłowego zabezpieczenia dachu przec opadami. Tym samym Sąd pierwszej instancji przyjął, że wskutek wyrządzenia szkody o charakterze majątkowym przy wykonywaniu prac budowlanych pozwana wkroczyła w sferę psychofizycznego stosunku powodów do ich mieszkania poprzez wywołanie u poszkodowanych ujemnych przeżyć psychicznych związanych ze szkodą o charakterze majątkowym. W ocenie Sądu Apelacyjnego takiego rozumienia naruszenia nietykalności mieszkania nie da się zaakceptować na gruncie przepisu art.23 kc i przy uwzględnieniu okoliczności przedmiotowej sprawy. Nie ma bowiem podstaw do twierdzenia, że pozwana poprzez działania lub zaniechania swoich pracowników ~ poza oczywistą szkodą majątkową wyrządzoną powodom ~ naruszyła bezpośrednio sferę ich niematerialnej, ale czysto psychofizycznej, emocjonalnej więzi z miejscem zamieszkania. Związek pomiędzy niezgodnym ze sztuka budowlaną zabezpieczeniem --- STRONA 13 --- Click to buy NOW! P D F - X C h a n g e V i e w e r w w w . d o c u - t r a c k . c o m Click to buy NOW! P D F - X C h a n g e V i e w e r w w w . d o c u - t r a c k . c o m 13 dachu a poiniejszymi ujemnymi pr2e2yciami powodow wynikajacymi 2 celowosci opuszczenia 1oka1u na czas remontu jest tu na tyle od1eg1y, 2e nie da sie zakwalifikowac jako naruszajacy nietykalnosc mieszkania rozumiana jako dobro osobiste o szczeqolnym charakterze, wynikajacym 2 jego integralnego powiazania 2 przedmiotem materialnym, jakim jest samo mieszkanie. Nie podzielajac zatem rozumienia naruszenia nietykalnosci mieszkania w ujeciu wynikajacym 2 2askar2onego orzeczenia, Sad Apelacyjny 2mieni1 je czesciowo, pomniejszajac wysokosc kwoty zasadzonej przez Sad pierwszej instancji 0 5000,— 21 wobec uznania braku podstawy faktycznej i prawnej /w art.23 kc i art.448 kc/ do przyznania powodom zadoscuczynienia pienie2neg0 2 tego tytu1u. W tym stanie r2ec2y Sad Apelacyjny na zasadzie art.386 § 1 kpc, or2ek1 jak w pkt.1 sentencji, modyfikujac rownie2 rozstrzygniecie 0 kosztach procesu odpowiednio do jego wynikow, w oparciu 0 przepis art.100 kpc. W zakresie dalej idacyn apelacja powodki, 2 przyczyn wy2ej przedstawionych, pod1ega1a oddaleniu na zasadzie art.385 kpc /w pkt.11 sentencji/. 0 kosztach postepowania apelacyjnego Sad 0r2ek1 /w pkt.111 sentencji/, majac na wzgledzie tresc przepisow art.108 § 1 kpc w zwiazku 2 art.102 kpc i specyficzny charakter roszczenia powodow na ich subiektywne przeswiadczenie 0 ca1kowitej zasadnosci powodztwa. ' ‘ ‘:“ F a ;;¢kZ;x \ .>t _, ,7 ' \ P‘ '.. .,_ \. . I 1 '. E‘ I '\ ‘V ' ’ ' \\ v\\ ‘~_. " “, .' . " L ‘ . ‘.1  I 1 < \: . < ‘ . g .1541 1;‘ _'.0: ’ " 1 ‘ . ‘i‘~’:1.. ' . t;  .‘ ,_ W J ‘I Y‘ , '~ \ .5 ".."'Q: K .1 \. .$3  "'7. .>" '” ,,_.‘  ,_" \ .\  __ _ ._,  __ __ _, .. . . If ~ '_ T;  "J " ‘.5! M \|:§ ‘N19 13 dachu a późniejszymi ujemnymi przeżyciami powodów wynikającymi z celowości opuszczenia lokalu na czas remontu jest tu na tyle odległy, że nie da się zakwalifikować jako naruszający nietykalność mieszkania rozumianą jako dobro osobiste o szczególnym charakterze, wynikającym z jego integralnego powiązania z przedmiotem materialnym, jakim jest samo mieszkanie. Nie podzielając zatem rozumienia naruszenia nietykalności mieszkania w ujęciu wynikającym z zaskarżonego orzeczenia, Sąd Apelacyjny zmienił je częściowo, pomniejszając wysokość kwoty zasądzonej przez Sąd pierwszej instancji o 5000,- zł wobec uznania braku podstawy faktycznej i prawnej /w art.23 kc i art.448 kc/ do przyznania powodom zadośćuczynienia pieniężnego z tego tytułu. W tym stanie rzeczy Sąd Apelacyjny na zasadzie art.386 § l kpc, orzekł jak w pkt.I sentencji, modyfikując również rozstrzygnięcie o kosztach procesu odpowiednio do jego wyników, w oparciu o przepis art.100 kpc. W zakresie dalej idącyn apelacja powódki, z przyczyn wyżej przedstawionych, podlegała oddaleniu na zasadzie art.385 kpc /w pkt.II sentencji/. 0 kosztach postępowania apelacyjnego Sąd orzekł /w pkt.III sentencji/, mając na względzie treść przepisów art.108 § 1 kpc w związku z art.102 kpc i specyficzny charakter roszczenia powodów na ich subiektywne przeświadczenie o całkowitej zasadności powództwa. ę ` `:" í` 3 ;gzkāăx `~ :ft _, ,I ' \ P' '.. „_ „ . ' 1- '„ \` I '--¬ 'V ' * ' \\ v`\ ^~_. " ", .' . " L ` . Íř - I ‹ « \: . < I . Š .«fJ,Í 1;' _'-.„¦ ' ,' 1 ` . `Í`~':Š-.. -' .- t.; -- .` ,_ W J _I v` , " \ .Í ".."'2: .Š .'- \. _--;Ê ' "'Ÿ". .›" `" ,,¿ ' ,_¿ \ ›.` - _` _ ._, _ ._ __ ., ,. .-- . If ~ '~«. T_, ' 'R' "' '.___ł ,H \|:§ jrfz