Postanowienie I Aca 904/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 listopada 2011 r. Sąd Apelacyjny w Łod

--- STRONA 1 --- Sygn akt I Aca 904/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 listopada 2011 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Hanna Rojewska Sędziowie: SSA Małgorzata Stanek SSO del Dorota Ochalska - Gola Protokolant: sekr. sądowy Grażyna Michalska Po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2011 roku w Łodzi na rozprawie sprawy z powództwa Przemysława B przeciwko Skarbowi Państwa - Zakładowi Karnemu Nr 1 reprezentowanemu przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa o zadośćuczynienie na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 29 czerwca 2011, sygn akt I C 906/09 1. zmienia zaskarżony wyrok w punkcie 1 w ten sposób, że zasądza od skarbu państwa- Zakładu Karnego nr 1 na rzecz Przemysława B tytułem zadośćuczynienia kwotę 2000 (dwa tysiące) złotych z ustawowymi odsetkami od dnia 23 grudnia 2009 r i oddala powództwo w pozostałej części; 2. oddala apelację w pozostałym zakresie; 3. zasądza od Przemysława B na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 1000 (jeden tysiąc ) złotych tytułem częściowego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym; 4. przyznaje i nakazuje wypłacić radcy prawnemu Wojciechowi Płóciennikowi prowadzącemu Kancelarię Radcy Prawnego ze skarbu państwa - Sądu Okręgowego kwotę 3321 (trzy tysiące trzysta dwadzieścia jeden) złotych brutto tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu apelacyjnym. UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 29 czerwca 2011 r. Sąd Okręgowy I wydział cywilny oddalił powództwo Przemysława B przeciwko Skarbowi Państwa - Zakładowi Karnemu nr 1 o zadośćuczynienie w kwocie 100 000 zł, nie obciążył powoda kosztami zastępstwa procesowego strony pozwanej oraz orzekł o kosztach pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu. Powyższe rozstrzygnięcie Sąd I instancji oparł na następujących ustaleniach faktycznych, które Sąd Apelacyjny akceptuje i przyjmuje za własne: W 2009 r. powód odbywał karę pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym nr 1 . W dniu 27 czerwca 2009 r. zmarła matka powoda, wobec czego w dniu 29 złożył on w administracji pozwanego Zakładu Karnego wniosek o udzielenie mu przepustki w trybie art 141a§1 kkw w dniach 29 czerwca - 3 lipca 2009r. Powód wskazał, iż był jedynym bliskim krewnym zmarłej i musi załatwić formalności pogrzebowe. Wyraził wolę uczestniczenia w ceremonii pogrzebowej matki, a ponadto powołał sie na potrzebę załatwienia spraw związanych z mieszkaniem zmarłej i z jego lokalem mieszkalnym, nad którym matka sprawowała pieczę. Młodszy wychowawca Działu Penitencjarnego strony pozwanej - Paweł M telefonicznie ustalił w firmie pogrzebowej, że powód nie jest niezbędny do załatwienia formalności związanych z pogrzebem matki. Pracownik firmy pogrzebowej stawił się nawet w pozwanym zakładzie karnym, jednakże powód odmówił podpisania dokumentów związanych z pochówkiem matki. W tej sytuacji organizacją pogrzebu miała zająć się dalsza rodzina zmarłej. Paweł M uzyskał w kancelarii cmentarza w Piotrkowie Trybunalskim informacje, że pogrzeb odbędzie się w dniu 1 lipca 2009 roku o godzinie 11:00, zaś msza rozpocznie się o godzinie 10:30. W opinii do wniosku Przemysława B z dnia 29 czerwca 2009 r. wychowawca wskazał, że powód powinien --- STRONA 2 --- brać udział w pogrzebie matki, jednak z uwagi na negatywną prognozę kryminologiczno - społeczną wskazane jest zezwolenie na opuszczenie przez powoda Zakładu Karnego jedynie w dniu 1 lipca 2009 roku w godzinach 9:30 do 13:30 pod konwojem funkcjonariuszy Służby Więziennej. W dniu 30 czerwca 2009r. dyrektor pozwanego Zakładu Karnego udzielił powodowi zezwolenia w trybie art 141a § 1 kkw na udział w pogrzebie matki na warunkach wskazanych w opinii wychowawcy. W dniu pogrzebu konwój z powodem opuścił pozwaną jednostkę penitencjarną około godziny 10:00, a na cmentarz w Piotrkowie Trybunalskim dotarł ok godziny 11:00. Pod kaplicą poinformowano konwojujących, że trumna została już wyprowadzona. Funkcjonariusze wraz z powodem podjechali samochodem w okolice grobu, gdzie zastano jedynie rodzinę zmarłej. Uroczystości już sie zakończyły, grób był usypany. Powodowi umożliwiono przeprowadzenie rozmowy z członkami rodziny. Po pogrzebie powód był smutny, wykazywał niezadowolenie z tego, że nie był obecny na pogrzebie matki. W dniu 2 lipca 2009 roku powód ponownie wystąpił z wnioskiem o udzielenie przepustki w okresie od dnia 2 lipca do dnia 6 lipca 2009 roku. W uzasadnieniu przytoczył te same okoliczności, dodatkowo powołując się na potrzebę rozwiązania umowy z firmą telekomunikacyjną i innymi wierzycielami, podjęcia polisy ubezpieczeniowej matki oraz konieczność uregulowania opłat pogrzebowych z firmą pogrzebową. Ponownie wychowawca telefonicznie ustalił, w kancelarii Komorniczej w Piotrkowie Trybunalskim, że w przypadku eksmisji wszystkie rzeczy z opróżnionego mieszkania zmarłej zostaną przeniesione do mieszkania powoda bez względu na to, czy powód będzie przy tym obecny. Wychowawca ustalił ponadto, że w przypadku eksmisji lokal powoda zostanie zaplombowany i oddany pod dozór wynajmującego. Umowę z telekomunikacją Polską można rozwiązać drogą korespondencyjną, a ubezpieczenie po zmarłej osobie można odebrać do 3 lat po jej śmierci . Wychowawca negatywnie zaopiniował wniosek powoda z dnia 2 lipca 2009 roku argumentując, iż czynności wskazane przez P.B. bądź nie wymagają jego obecności, bądź też można ich dokonać drogą korespondencyjną lub po opuszczeniu zakładu karnego. W dniu 6 lipca 2009 roku dyrektor pozwanego Zakładu Karnego odmówił powodowi udzielenia zezwolenia w trybie art 141a §1 kkw odwołując się do opinii wychowawcy i negatywnej prognozy kryminologiczno - społecznej. Skarga powoda na powyższą decyzję została oddalona postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia 17 lipca 2009r. w sprawie o sygn akt VI Pen 662/09 Po pogrzebie matki powód w trakcie Konsultacji psychologicznych wskazał na obniżenie nastroju,poczucie osamotnienia i przejawiał niezadowolenie z decyzji dyrekcji pozwanego Zakładu Karnego. W dalszych wywodach Sąd I instancji wyjaśnił przyczyny, dla których oddalił wniosek dowodowy pełnomocnika powoda o dopuszczenie dowodu z zeznań kierownika działu ochrony pozwanego zakładu karnego na okoliczność czasu niezbędnego do przejazdu konwoju, a także pominął dowód z przesłuchania powoda, który prawidłowo wezwany nie stawił się na rozprawe w dniu 29 czerwca 2011r. i absencji tej nie usprawiedliwił, a także ostatecznie uchylił postanowienie o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego lekarza psychiatry na okoliczność wpływu na psychikę powoda jego nieobecności na pogrzebie matki. Sąd Okręgowy pominął również dowód z zeznań świadka Romana K jako pozbawiony mocy dowodowej. Podkreślił, że świadek nie pamiętał okoliczności związanych z pogrzebem matki powoda, co poddaje w wątpliwość rzeczywistą wiedzę świadka dotyczącą spornego zdarzenia. Sąd Okręgowy podniósł, że podstawę dochodzonego przez powoda roszczenia stanowi art 23 kc i 24 kc w zw. z art 448 kc. Możliwość uczestniczenia w ceremonii pochówku bliskiej osoby stanowi dobro osobiste każdego człowieka. Bliscy zmarłego maja prawo do jego pożegnania niezależnie od sytuacji życiowej, w jakiej się znajdują, zaś pozbawienie ich tej możliwości stanowi naruszenie przysługującego im dobra osobistego do przeżycia w spokoju ostatnich chwil ze zmarłym. Nie budzi wątpliwości, że powód nie miał możliwości udziału w ceremonii pogrzebowej swojej matki, bowiem został dowieziony na cmentarz w asyście konwoju w chwili, gdy pogrzeb został juz przeprowadzony. Niewątpliwie doszło więc do naruszenia jego dobra osobistego w postaci możliwości uczestniczenia w pogrzebie osoby bliskiej dla powoda. Sąd Okręgowy nie podzielił natomiast stanowiska powoda, iż naruszenie jego dóbr osobistych nastąpiło także poprzez odmowę udzielenia mu przepustki. Podkreślił, że osoby odbywające karę pozbawienia wolności muszą się liczyć z ograniczeniami wynikającymi z tego faktu. Jeśli możliwe jest załatwienie określonych spraw bez opuszczania miejsca osadzenia, skazany jest obowiązany wykorzystać te możliwości. W okolicznościach sporu wszystkie czynności, na które powoływał się powód w swoich wnioskach o zezwolenie na czasowe opuszczenie zakładu karnego, można załatwić albo w drodze korespondencyjnej, albo już po odbyciu przez P.B. orzeczonej kary. W tej sytuacji brak zgody dyrektora jednostki penitencjarnej na opuszczenie przez powoda zakładu karnego nie narusza jego dóbr osobistych. Mimo naruszenia dobra osobistego powoda, strona pozwana nie ponosi odpowiedzialności na podstawie art 24 § 1 kc w związku z art 448 kc., bowiem działaniom jednostki penitencjarnej nie sposób przypisać cech bezprawności. Dyrektor pozwanego zakładu karnego w oparciu o art 141a §1 kkw udzielił powodowi zgody na udział w ceremoni pogrzebowej jego matki w dniu 1 lipca 2009 roku w godzinach 9:30 do 13:30 pod konwojem funkcjonariuszy Straży Więziennej. Ceremonia rozpocząć miała się około godziny 11:00 i o tej godzinie konwój z powodem dojechał na cmentarz. Sąd Okręgowy podkreślił, iż powód nie zdołał wykazać by ustalenia te były wadliwe. Co prawda w wyjaśnieniach informacyjnych P.B. podawał, że konwój dojechał na cmentarz z opóźnieniem, jednakże wyjaśnienia te nie stanowią dowodu w sprawie cywilnej. Na skutek niestawiennictwa na rozprawie dowód z jego przesłuchania nie został przeprowadzony. Ustalenia faktyczne poczynione przede wszystkim w oparciu o zeznania funkcjonariuszy Straży Więziennej,wskazują, że powód został dowieziony na miejsce ceremonii pogrzebowej jego matki o godzinie 11:00, a zatem w chwili, kiedy miał wyruszyć kondukt pogrzebowy. Funkcjonariusze strony pozwanej należycie wypełnili swoje obowiązki, a wyjazd z zakładu karnego nastąpił o czasie umożliwiającym dotarcie na cmentarz o godzinie rozpoczęcia ceremonii. strona pozwana nie może odpowiadać za szkody spowodowane okolicznościami, na które strona pozwana --- STRONA 3 --- nie miała wpływu. Niezależna od woli i wiedzy funkcjonariuszy służby więziennej zmiana godziny uroczystości, choć spowodowała nieodwracalne skutki, nie może obciążać strony pozwanej. Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy uznał, że działania pozwanego nie miały charakteru bezprawności i na podstawie art 24 kc w zw z art 448 kc powództwo oddalił. Na mocy art 102 kpc Sąd nie obciążył powoda obowiązkiem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego na rzecz strony pozwanej. Apelację od powyższego wyroku złożył powód, zaskarżając orzeczenie w całości i zarzucając mu: • naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art 24kc. w związku z art 448 kc. polegające na oddaleniu powództwa pomimo naruszenia przez pozwanego w sposób bezprawny dóbr osobistych powoda; • naruszenie przepisów postępowania,które miało istotny wpływ na treść orzeczenia tj art 233 § 1 kpc w związku z art 328 §2 kpc polegające na nierozważeniu w sposób bezstronny i wszechstronny zeznań świadków oraz pominięcie części materiału dowodowego. W konkluzji apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa oraz zasądzenie od pozwanego kosztów postępowania,ewentualnie uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu apelacji powód wskazał, iż Sąd Okręgowy bezzasadnie pominął dowód z zeznań świadka Romana K., który w ocenie apelującego potwierdził, iż konwój z powodem dotarł na cmentarz po godzinie 11:00, po zakończeniu ceremonii pogrzebowej. Argumentował, że przepustka został mu udzielona od godziny 9:30 a zatem na godzinę przed mszą świętą. funkcjonariusze konwoju mieli zatem dostatecznie dużo czasu, by przybyć na ceremonię pogrzebową przed godziną 11:00. Co więcej z przepustki nie wynika, by dotyczyła ona wyłącznie udziału powoda w pochówku zmarłej matki i nie obejmowała udziału w rozpoczynającej uroczystości pogrzebowe mszy świętej. Tym samym należy uznać, że funkcjonariusze strony pozwanej nie dopełnili swych obowiązków w zakresie dowiezienia powoda na pogrzeb matki, a ich zaniechanie ma charakter bezprawny, co uzasadnia uwzględnienie żądania pozwu. W odpowiedzi na apelację strona pozwana wniosła o jej oddalenie i zasądzenie od powoda kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego na rzecz Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja powoda jest częściowo uzasadniona. W przekonaniu Sądu Apelacyjnego, Przywołany w apelacji zarzut naruszenia prawa procesowego tj. art 233 § 1 kpc. w związku z art 328 § 2 kpc. jest bezzasadny, a podstawa faktyczna zaskarżonego wyroku została ustalona prawidłowo. Sąd I instancji dokonał wszechstronnej oceny dowodów, w tym zeznań świadka Romana K i przekonująco wyjaśnił, z jakich przyczyn dowodowi temu odmówił mocy dowodowej. W tym stanie rzeczy całkowicie niezrozumiały pozostaje zarzut naruszenia art 328 § 2 kpc., bowiem nie może budzić wątpliwości, iż uzasadnienie zaskarżonego wyroku w pełni odpowiada wymogom zakreślonym w powołanym przepisie. Zgodnie z powszechnie przyjmowanym w orzecznictwie poglądem, uzasadnienie wyroku wyjaśnia przyczyny, dla jakich orzeczenie zostało wydane, jest sporządzane już po wydaniu wyroku, a zatem wynik sprawy z reguły nie zależy od tego, jak napisane zostało uzasadnienie i czy zawiera ono wszystkie wymagane elementy. Z tych przyczyn zarzut naruszenia przepisu art 328 § 2kpc może byc usprawiedliwiony tylko w tych wyjątkowych okolicznościach, w których treść uzasadnienia orzeczenia sądu całkowicie uniemożliwia dokonanie oceny toku wywodu, który doprowadził do wydania orzeczenia lub w przypadku zastosowania prawa materialnego do niedostatecznie jasno ustalonego stanu faktycznego ( tak SN w wyroku z dnia 2 marca 2011r., w sprawie II PK 202/10, LEX nr 817516; w wyroku z dnia 7 stycznia 2010r, w sprawie II UK 148/09, LEX nr 577847; podobnie SA w Poznaniu w wyroku z dnia 27 października 2010r, w sprawie I ACa 733/10, Lex nr 756715). Z pewnością w rozpatrywanej sprawie tego rodzaju przesłanki nie zaistniały, zaś odmienna ocena mocy i wiarygodności określonych dowodów przedstawiona przez apelującego w żadnym razie nie uzasadnia zarzutu naruszenia art 328 §2 kpc. Uważna analiza dowodu w postaci zeznań świadka Romana K prowadzi przy tym do wniosku, iż chybione pozostają argumenty apelacji odwołujące się do rzekomej relacji świadka o spotkaniu z funkcjonariuszem strony pozwanej oraz przypisujące Romanowi K twierdzenia o tym, iż pogrzeby zaczynają się zawsze o ustalonych godzinach i nie są mu znane sytuacje, by ceremonia rozpoczęła się wcześniej. Świadek nie potrafił umiejscowić ceremonii pogrzebowej matki powoda w czasie ( nie pamiętał dokładnie pory roku), a relacjonując spotkanie przy bramie cmentarza podał jedynie, iż udzielił informacji bliżej nieokreślonemu mężczyźnie, co do którego nie mógł nawet określić czy był umundurowany. Z zeznań tych nie można zatem zasadnie wnioskować, że Roman K w dniu pogrzebu matki powoda rozmawiał z funkcjonariuszem konwojującym apelującego. Z treści protokołu rozprawy z dnia 29 października 2010 r., wynika ponadto, że świadek w ogóle nie wypowiadał się co do ewentualnej praktyki przesuwania terminów ceremonii pogrzebowych. Bezspornie czynność składania zeznań przez świadka poprzedzona została telefoniczną rozmową z pełnomocnikiem powoda, który przekazał Romanowi K informacje o toczącej się sprawie. Jak trafnie dostrzegł Sąd Okręgowy, w zaistniałej sytuacji relacja świadka może po prostu wynikać z danych uzyskanych w trakcie tej rozmowy. W tym stanie rzeczy na pełną aprobatę zasługuje stanowisko Sądu I instancji, który omawiany dowód uznał za nieprzydatny dla rozstrzygnięcia sporu i w konsekwencji dokonał ustaleń faktycznych w oparciu o kategoryczne i spójne zeznania świadków Macieja M Dariusza D i Sylwestra S . --- STRONA 4 --- Charakter podniesionych zarzutów i argumentacja uzasadnienia apelacji pozwala przyjąć, że na obecnym etapie postępowania skarżący wiąże naruszenie jego dóbr osobistych wyłącznie z uniemożliwieniem mu uczestniczenia w pogrzebie matki w dniu 1 lipca 2009 r. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku słusznie wskazano, iż udział w ceremonii pochówku bliskiej osoby stanowi dobro osobiste każdego człowieka, zaś w okolicznościach sporu tak pojmowane dobro osobiste powoda zostało naruszone. Z poprawnych ustaleń faktycznych Sąd Okręgowy wyprowadził jednak wadliwy wniosek o braku bezprawności zachowania strony pozwanej w zakresie organizacji konwoju i zapewnienia powodowi możliwości udziału w uroczystościach pogrzebowych matki. Nie sposób bowiem pominąć, że decyzja dyrektora pozwanego zakładu karnego z dnia 30 czerwca 2009r. wydana w trybie art 141a § 1 kkw zezwalała na opuszczenie przez powoda zakładu karnego w dniu 1 lipca 2009r w godzinach 9:30 - 13:30. W powszechnej tradycji i kulturze naszego społeczeństwa uroczystości pogrzebowe składają się nie tylko z samego wyprowadzenia trumny z kaplicy,konduktu i pochówku. Ich integralną częścią związana z duchowym wymiarem całej ceremonii, a zarazem elementem najistotniejszym dla osób wierzących, jest nabożeństwo żałobne. Także w omawianym przypadku ceremonia pogrzebowa rozpoczynała się o godzinie 10:30 mszą świętą w kaplicy cmentarnej. z niezrozumiałych przyczyn, mimo jednoznacznie wyrażonej przez powoda woli uczestniczenia w pełnej ceremonii, funkcjonariusze strony pozwanej uznali, iż wystarczające będzie dowiezienie powoda na godzinę 11:00, kiedy to zaplanowano sam pochówek. Już ta arbitralna decyzja, podjęta bez konsultacji z powodem i bez żadnego racjonalnego uzasadnienia, pozwala na przypisanie stronie pozwanej elementu bezprawności działania. Rację ma także skarżący argumentując, iż nawet przy założeniu, że udział powoda w pogrzebie matki ograniczy się do uczestniczenia w samym pochówku zaplanowanym na godzinę 11:00 strona pozwana powinna zapewnić apelującemu przybycie na ceremonię pogrzebową z należytym wyprzedzeniem, co byłoby możliwe w przypadku prawidłowej realizacji decyzji dyrektora pozwanego zakładu karnego z dnia 30 czerwca 2009 r. i wyjazdu konwoju z powodem bezpośrednio po godzinie 9:30. W toku postępowania strona pozwana nie podjęła nawet próby wyjaśnienia, z jakich przyczyn konwój opuścił zakład karny nr 1 dopiero po godzinie 10:00. Na jednostce penitencjarnej spoczywał obowiązek zorganizowania transportu i konwoju w taki sposób, by powód mógł uczestniczyć w pogrzebie zmarłej matki. Niedopełnienie tego obowiązku, przy braku obiektywnych przeszkód wykluczających jego realizację, nie uchyla domniemania bezprawności działania płynącego z art 24 § 1 kc i w konsekwencji prowadzi do wniosku, że strona pozwana nie uwolniła się od przewidzianej w powołanym przepisie odpowiedzialności za naruszenie dobra osobistego powoda w postaci możliwości udziału w ceremonii pochówku bliskiej osoby. W przypadku naruszenia dóbr osobistych bezprawnym działaniem sprawcy, pokrzywdzonemu przysługują przede wszystkim środki o charakterze niemajątkowym przewidziane w art 24 kc. W system ochrony dóbr osobistych wpisuje się także przewidziane w art 448 kc roszczenie o zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę. Redakcja art 448 kc wskazuje, że Sądowi pozostawiona jest ocena celowości przyznania pokrzywdzonemu ochrony w formie zadośćuczynienia. Zasądzenie zadośćuczynienia ma zatem charakter fakultatywny i uzależnione jest od oceny Sądu opartej na analizie okoliczności faktycznych danej sprawy. W judykaturze wskazuje się, iz podstawowym kryterium decydującym o mozliwości zasądzenia zadośćuczynienia jest stopień winy naruszyciela, rodzaj naruszonego dobra oraz poczucie pokrzywdzenia poszkodowanego. Dodatkowo zwraca się uwagę na potrzebę badania nasilenia złej woli naruszyciela i celowości zastosowania środka z art 448 kc ( tak m.in. SN w wyroku z dnia 19 kwietnia 2006r, w sprawie II PK 245/05, OSNP 2007/7-8/101; w wyroku z dnia 12 grudnia 2002r. w sprawie V CKN 1581/00, OSNC 2004/4/53) . Wypada zaznaczyć, że w bieżącym orzecznictwie Sądu Najwyższego prezentowany jest także pogląd, zgodnie z którym odpowiedzialność Skarbu Państwa za krzywdę spowodowaną naruszeniem dobra osobistego oparta na art 448 kc nie zależy od winy ( tak SN w uchwale 7 sędziów z dnia 18 października 2011r., w sprawie III CZP 25/11- opublikowanej na stronie internetowej Sądu Najwyższego.). Tym niemniej w rozpatrywanej sprawie działaniom strony pozwanej można przypisać element subiektywny w postaci niedbalstwa, przejawiający się w niedołożeniu wymaganej staranności w organizacji transportu powoda na uroczystości pogrzebowe matki. Z niekwestionowanych ustaleń Sądu Okręgowego wynika przy tym, iż naruszeniu dobra osobistego powoda towarzyszyło po jego stronie poczucie krzywdy i przygnębienia, które manifestował nie tylko bezpośrednio po ceremonii pogrzebowej, ale także w trakcie konsultacji psychologicznych. Powód uniemożliwił jednak sądowi pogłębiona analizę stopnia naruszenia dobra osobistego i rozmiaru doznanej krzywdy, bowiem na skutek nieusprawiedliwionego niestawiennictwa nie został przeprowadzony dowód z jego przesłuchania, a także dowód z opinii biegłego lekarza psychiatry, który służyć miał wykazaniu wpływu naruszenia dobra osobistego na psychikę skarżącego. W zaistniałej sytuacji procesowej przesłanek dla określenia wysokości należnego apelującemu zadośćuczynienia można zatem poszukiwać wyłącznie w podstawie faktycznej przyjętej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Mając na uwadze rodzaj naruszonego dobra powoda i nieodwracalność skutków jego naruszenia, a zarazem stopień winy strony pozwanej w postaci niedbalstwa i brak złej woli naruszyciela, Sąd Apelacyjny na podstawie art 24 § 1 kc w związku z art 448 kc. uznał, iz adekwatne do rozmiaru doznanej przez apelującego krzywdy będzie zadośćuczynienie w wysokości 2000 zł. W pozostałym zakresie żądanie pozwu jako bezzasadne podlegało oddaleniu. O odsetkach ustawowych od zasądzonego zadośćuczynienia Sąd Apelacyjny orzekł na podstawie art 481 § 1 i 2 kc ., oznaczając datę początkową ich biegu na dzień doręczenia stronie pozwanej odpisu pozwu. W ocenie Sądu Apelacyjnego z momentem doręczenia odpisu pozwu strona pozwana została skutecznie wezwana do spełnienia świadczenia w rozumieniu art 455 kc i zobowiązana była do jego niezwłocznego wykonania (vide uzasadnienie wyroku SN z dnia 18 lutego 2011r. w sprawie I CSK 243/10, Lex 848109) Z tych względów, Sąd Apelacyjny na podstawie art 386 §1 kpc zmienił zaskarżony wyrok w punkcie 1 w ten sposób, że zasądził od skarbu państwa zakładu karnego nr 1 na rzecz Przemysława P tytułem zadośćuczynienia kwotę --- STRONA 5 --- 2000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 23 grudnia 2009 roku i oddalił powództwo w pozostałej części. Apelacja powoda w pozostałym zakresie podlegała oddaleniu jako bezzasadna na podstawie art 385 kpc Zmiana zaskarżonego wyroku Sądu I instancji nie pociąga za sobą zmiany akcesoryjnego rozstrzygnięcia o kosztach procesu, bowiem jest ono oparte na przepisie art 102 kpc i korzystne dla powoda, a zatem jego modyfikacji i rozliczeniu stosunkowemu kosztów postępowania sprzeciwia się przepis art 384 kpc O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Apelacyjny orzekł na podstawie art 102 kpc obciążając apelującego obowiązkiem częściowego zwrotu poniesionych przez Skarb Państwa kosztów zastępstwa procesowego. Ponieważ strona pozwana uległa jedynie co do nieznacznej części żądania (2%), istniały podstawy dla uznania powoda za stronę przegrywającą. strona pozwana reprezentowana przez Prokuratorię Generalną poniosła koszty zastępstwa procesowego w kwocie 2700 zł. Mając jednak na uwadze sytuację życiową powoda, a także fakt, iż ostateczna wysokość zasądzonego świadczenia, choć wyznaczona obiektywnymi kryteriami, zależała od oceny Sądu, a koszty postępowania w pełnej wysokości przekraczają wysokość przyznanego zadośćuczynienia, Sąd Apelacyjny obciążył powoda obowiązkiem zwrotu na rzecz strony pozwanej kosztów postępowania apelacyjnego w części tj. w wysokości 1000 zł Na podstawie przepisu §2 ust 3, § 6 pkt 6 w zw z § 12 ust 1 pkt 2 i § 15 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163 poz 1348 ze zm) Sąd Apelacyjny przyznał na rzecz pełnomocnika powoda kwotę 3 321 złotych brutto tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu apelacyjnym.