Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt I ACa 859/09 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 lutego 2010 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący : SSA Roman Sugier (spr.) Sędziowie : SA Joanna Skwara-Kałwa SA Anna Bohdziewicz Protokolant : Iwona Posyniak po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2010 r. w Katowicach na rozprawie sprawy z powództwa W. J. przeciwko Skarbowi Państwa-Prokuratorowi Okręgowemu w K. o ochronę dóbr osobistych na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 7 października 2009 r., sygn. akt II C 132/09 1) oddala apelację; 2) zasądza od powoda na rzecz pozwanego 1170 (tysiąc sto siedemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. Sygn. akt I ACa 859/09 UZASADNIENIE Powód W. J. w pozwie skierowanym przeciwko Skarbowi Państwa – Prokuratorowi Okręgowemu w K. wnosił o zobowiązanie pozwanego do usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych powoda przez ogłoszenie
--- STRONA 2 ---
w dzienniku „(...)” oświadczenia o treści określonej w pozwie a sprowadzającej się do stwierdzenia, że w piśmie z dnia 9 września 2008r. skierowanym przez Prokuraturę Okręgową w K. do Prokuratury Okręgowej w K. bezpodstawnie zakwestionowano legalność transferu dewiz oraz nieprawdziwie określono wielkość transferu dewiz dokonanego przez firmy reprezentowane przez powoda. Powód żądał nadto aby tego rodzaju oświadczenie pozwany opublikował na stronie internetowej wydawnictwa (...) poszkodowanych” a nadto przesłał je: • Naczelnikowi Wydziału do spraw Przestępczości (...) Prokuratury Okręgowej w K. W. W., • Ministrowi Spraw Zagranicznych RP R. S., • Ambasadorowi RP w P. T. O., • Kierownikowi Komitetu Generalnego RP w P. M. K.. Powód domagał się też zobowiązania pozwanego do wpłacenia na rzecz Stowarzyszenia (...) kwoty 10.000 złotych. Wnosił również o zasądzenie na jego rzecz kosztów procesu i nadanie wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności. Uzasadniając żądanie powód podał, że w grudniu 2008 roku otrzymał od W. S. kopię pisma z dnia 9 września 2008r. skierowanego przez pozwanego do W. N. Wydziału do Spraw Przestępczości (...) Prokuratury Okręgowej w K. oznaczonego sygn. akt Ds. 86/06/S, w którym W. S., jako przedstawiciel przedsiębiorstwa (...) jest określany jako uczestnik działań niezgodnych z prawem. Pismo to wskazuje również powoda jako uczestnika nielegalnego transferu środków finansowych z zagranicy od przedsiębiorstw zarządzanych przez niego. W ocenie powoda sformułowania zawarte w tym piśmie stanowią pomówienie jego osoby. Zarzut sformułowano na podstawie niepełnego postępowania dowodowego. Śledczy dobierali dowody dla poparcia swych teorii pomijając dowody niewinności, nie przesłuchano powoda ani W. S., któremu nie przedstawiono też zarzutu z art. 303 kk a wielkość transferowanych kwot była inna niż te o jakich mowa w kwestionowanym piśmie. Podobnego rodzaju pomówienie zawarto w piśmie pozwanego z 26 maja 2008r. skierowanym do Konsulatu Rzeczypospolitej RP w P., w którym pozwany domagał się przesłuchania powoda na okoliczności związane z transferem dewiz z zagranicy. Dlatego powód domagał się uwzględnienia powództwa podkreślając iż jest to niezbędne także dlatego, że pełni on funkcję Konsula Honorowego Rzeczypospolitej Polskiej w M.. Pozwany w odpowiedzi na pozew wnosił o odrzucenie pozwu lub jego oddalenie i o zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów procesu. Uzasadniając żądanie odrzucenia pozwu pozwany podniósł, że niedopuszczalnym jest aby w drodze cywilnego powództwa o ochronę dóbr osobistych powód zmuszał organ procesowy w postępowaniu karnym do zachowań
--- STRONA 3 ---
zmierzających do ujawnienia ustaleń odnośnie określonych faktów, w tym co do zaistnienia lub niezaistnienia przestępstwa. W ocenie pozwanego odnośnie tego rodzaju roszczeń droga sądowa jest niedopuszczalna. Odnosząc się do oceny zasadności roszczenia o ochronę dóbr osobistych pozwany podniósł, że kwestionowane przez powoda tezy poddające w wątpliwość legalność transferów dewizowych z jego udziałem nie były sformułowane publicznie lecz zawarte były w piśmie służbowym przesyłanym między prokuratorami. Ponadto zdaniem pozwanego prowadzenie postępowania przygotowawczego, w związku z którym doszło do sporządzenia tego pisma i zawartych w nim sformułowań, nie było bezprawne, gdyż przepis art. 10 kpk pozwalał na wszczęcie postępowania wyjaśniającego i czynienie ustaleń oraz zbieranie dowodów pozwalających na ewentualne wniesienie do sądu aktu oskarżenia. Wyrokiem z dnia 7 października 2009 roku Sąd Okręgowy w Katowicach oddalił powództwo i obciążył powoda kosztami procesu. Sąd Okręgowy oparł rozstrzygnięcie na następujących ustaleniach faktycznych. Postanowieniem z dnia 14.04.2005 r. zostało wszczęte postępowanie w sprawie wprowadzenia do obrotu gospodarczego środków pieniężnych uzyskanych z korzyści pochodzących z popełnienia czynu zabronionego celem udaremnienia stwierdzenia ich przestępczego pochodzenia oraz prowadzenia w sposób nierzetelny dokumentów związanych z działalnością gospodarczą przez sp. z o.o. (...). Z uzasadnienia postanowienia o połączeniu spraw z dnia 14.11.2005 r. wynika, że W. S. przedstawiono zarzut popełnienia przestępstwa z art. 300 § 2 kk, to jest przestępstwa na szkodę wierzycieli. Śledztwo poza W. S. dotyczyło innych osób. Prowadzone było kilkuwątkowo, w tym zakresie uzyskania przez spółkę (...) środków pochodzących z zagranicy w wielkości 2.210.000 dolarów USA, 635.000 GBP, 350.000 EU z tytułu realizacji umów faktoringu niewłaściwego, przyrzeczenia sprzedaży nieruchomości. Dysponentem przekazywanych środków był powód. Między spółkami które reprezentował powód a spółką (...) zawarte zostały w dniu 18.01.2001, 3.04.2001, 31.05.2001, 17.05.2002, 17.04.2003, 22.12.2004 umowy w wyniku których doszło do przekazywania środków pieniężnych z zagranicy na rzecz (...). Umowy dotyczyły faktoringu nieprawidłowego, pożyczek, zorganizowania przedsiębiorstwa, sprzedaży udziałów, przelewu wierzytelności. W wyniku umów na rzecz spółki (...) jak i na rzecz powoda dokonywano wpłat pieniężnych. Celem wyjaśnienia okoliczności towarzyszących zawieranym umowom, dokonywanym transakcjom, obrotu środkami finansowymi Prokurator Okręgowy zwrócił się do Ambasady Polskiej w P. o przesłuchanie w charakterze świadka powoda. W toku śledztwa pozwany przekazał pismem z dnia 9 września 2008 r. informacje o postępowaniu Prokuratorowi Okręgowemu w K.. Pismo to zostało przekazane przez W. S. powodowi. Mając na względzie powyższe okoliczności Sąd Okręgowy uznał, że stwierdzenia zawarte w piśmie pozwanego z 9 września 2008r. nie naruszają dóbr osobistych powoda.
--- STRONA 4 ---
Odnoszą się one bowiem do stwierdzenia obiektywnych faktów jakimi jest prowadzenie śledztwa dotyczącego uzyskania środków z tytułu zapłaty za realizację umów cywilnoprawnych z zagranicznymi podmiotami w określonej kwocie i walucie. Sformułowania dotyczące wyjaśnienia okoliczności w jakich spółka (...) uzyskała środki finansowe z zagranicy nie zawierają żadnych zarzutów wobec powoda. W ocenie Sądu dla uznania, że doszło do uszczerbku w dobrach osobistych powoda w wyniku zachowania naruszającego to dobro nie może być decydujące subiektywne przekonanie powoda. Kwestionowane pismo nie wypowiada się w negatywny sposób o powodzie, nie zawiera zarzutów pod adresem jego cech charakteru, nie pomawia go o niewłaściwe zachowanie. Podaje jedynie jakie śledztwo jest prowadzone i jakie okoliczności są wyjaśniane. Pismo to nie dotyczy powoda lecz spółki (...) i jej kontraktów handlowych z innymi podmiotami gospodarczymi reprezentowanymi przez powoda. Z pisma nie wynika, że powód jest o cokolwiek podejrzany. Faktem jest że w dalszej części pismo prokurator ocenia, że umowy zawierane między tymi podmiotami były fikcyjne ale kwestia prawdziwości tego stwierdzenia nie może być przesądzona w sprawie o ochronę dóbr osobistych. Sąd wyjaśnił, że wspomniane pismo pozwanego nie jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 244 kc. Obiektywna ocena treści zawartych w piśmie nie daje podstaw do uznania, że naruszają one dobre imię i cześć powoda mimo, że mogą powodować jego dyskomfort w związku z tym, że stał się on w ramach prowadzonego śledztwa obiektem zainteresowania organów ścigania. Sąd Okręgowy uznał także, że brak jest drugiej przesłanki odpowiedzialności pozwanego a mianowicie bezprawności działania. Sąd stwierdził, że z przepisów art. 10 kpk i 297 kpk wynika, że prokurator ma obowiązek prowadzenia postępowania przygotowawczego celem ustalenia czy popełniony został czyn zabroniony, czy stanowi on przestępstwo, wykrycie i w razie potrzeby ujęcie sprawcy. Sąd nie wykluczył, że co do zasady możliwe jest naruszenie cudzych dóbr osobistych przez funkcjonariusza publicznego w ramach wykonywania czynności służbowych. Uznał jednak, że taka sytuacja nie miała miejsca w przypadku powoda. Treść kwestionowanego pisma jest wyważona. Użyte w nim wyrażenia nie są obraźliwe ani nie zawierają oceny działania powoda. Ogranicza się ono do streszczenia istoty śledztwa i podania jakich transakcji dotyczy. Sąd podkreślił, że pismo to znajdowało się w aktach prowadzonego postępowania. Dostęp do niego miały tylko osoby, których postępowanie to dotyczy. Pismo nie miało charakteru ogólnie dostępnego. Wyrok Sądu Okręgowego został zaskarżony apelacją w całości przez powoda. Skarżący w pierwszej kolejności zarzucił nieważność postępowania wynikającą z reprezentowania strony pozwanej przez pełnomocnika niemogącego pełnić tej funkcji w niniejszej sprawie z uwagi na kolizję między działalnością pozwanego a innymi podmiotami reprezentowanymi przez tego samego pełnomocnika.
--- STRONA 5 ---
Uzasadniając ten zarzut powód podał, że przed Sądem Okręgowym w Katowicach w sprawie o sygn. akt II C 326/09 pełnomocnik procesowy pozwanego reprezentuje interesy Prokuratury Apelacyjnej w K. a ta jest jednostką nadrzędną w stosunku do Prokuratury Okręgowej w K.. Zdaniem skarżącego nie jest dopuszczalne aby ten sam pełnomocnik procesowy reprezentował różne jednostki organizacyjne prokuratury pozostające ze sobą w stosunku zwierzchnictwa i podległości. Ponadto pełnomocnik pozwanego w ramach swej działalności występuje w sprawach karnych co w oczywisty sposób powoduje, że zachodzi kolizja interesów pomiędzy pozwanym a innymi podmiotami reprezentowanymi przez pełnomocnika pozwanego. Pozwany podniósł też zarzut przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów przez uznanie, że nie doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda w sytuacji gdy prawidłowa ocena zebranych dowodów jednoznacznie wskazuje na to, że naruszenie takie miało miejsce. Ponadto w ocenie skarżącego Sąd bezzasadnie oddalił wniosek powoda o przesłuchanie w charakterze świadka W. S. i z naruszeniem przepisu art. 232 kpc dopuścił dowód z akt sprawy o sygn. II C 133/09 mimo, że żadna ze stron o przeprowadzenie takiego dowodu nie wnosiła. Powołując się na powyższe powód wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa w całości ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. W piśmie procesowym z dnia 21 stycznia 2010 roku zatytułowanym „uzupełnienie apelacji” powód przytoczył zeskanowane fragmenty uzasadnienia kwestionowanego wyroku wskazując na ich błędy językowe, niespójność, brak logiczności, zbędność lub omyłki w datach. Te wady uzasadnienia zdaniem skarżącego nakazują uznać za wadliwe także kwestionowane rozstrzygnięcie. Pozwany wnosił o oddalenie apelacji oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. Sąd Apelacyjny w Katowicach zważył co następuje: Apelacja powoda nie może odnieść zamierzonego skutku. Na wstępie z ubolewaniem należy stwierdzić, że nie do odparcia są zarzuty powoda zawarte w piśmie z dnia 21 stycznia 2010 roku odnośnie wadliwości motywów zaskarżonego wyroku. Omyłki w datach, błędy stylistyczne, sformułowania niespójne lub wręcz zbędne wskazują na to, że sędzia referent nie dokonał w ogóle korekty motywów wyroku przed ich podpisaniem lub czyniąc to nie dochował należytej staranności. Mimo tych mankamentów kwestionowany wyrok należy uznać za trafny. Podniesiony przez powoda zarzut nieważności postępowania ze względu na niewłaściwe reprezentowanie strony pozwanej jest dla Sądu Apelacyjnego niezrozumiały. Pozwany przed sądami obu instancji reprezentowany był przez pełnomocnika procesowego będącego adwokatem. Zdaniem pozwanego to niedopuszczalne, gdyż w jednej ze spraw adwokat ten reprezentuje interesy procesowe prokuratury nadrzędnej, a w innych jest obrońcą przestępców oskarżonych przez pozwaną prokuraturę.
--- STRONA 6 ---
Skarżący nie wyjaśnia jaki konflikt interesów istnieje między pozwaną prokuraturą a Prokuraturą Apelacyjną w K.. Hierarchiczna nadrzędność tej drugiej nad pozwanym nie może być utożsamiana z rozbieżnym interesem wykluczającym reprezentowanie przez tego samego adwokata prokuratur dwóch różnych szczebli. Nie jest też dla sądu odwoławczego zrozumiałe jaki konflikt interesów ma miejsce w sytuacji gdy pełnomocnik pozwanego jako obrońca dąży do uniewinnienia osób oskarżonych przez pozwanego a jako jego pełnomocnik do wygrania procesu z powodem. Brak jest wspólnych elementów skutkujących kolizją interesów osób reprezentowanych przez tego samego pełnomocnika. Za chybiony należy uznać także zarzut naruszenia przepisu art. 232 kpc przez dopuszczenie przez Sąd Okręgowy z urzędu dowodu o przeprowadzenie którego nie wnosiła żadna ze stron. O bezzasadności tego zarzutu świadczy chociażby treść powołanego przepisu który stanowi: „Strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Sąd może dopuścić dowód nie wskazany przez stronę”. Skoro Sąd Okręgowy uczynił to na co pozwala mu przepis prawa procesowego nie może to stanowić naruszenia prawa procesowego skutkującego podważeniem trafności zaskarżonego wyroku. Do rozważenia pozostaje więc kwestia czy Sąd I instancji dokonał wadliwych ustaleń wynikających z niewłaściwej oceny zebranego materiału dowodowego. Wiąże się to m. in. z zarzutem, że Sąd bezzasadnie pominął wnioskowany przez powoda dowód z zeznań świadka W. S.. Odnosząc się do tej kwestii należy podkreślić, że zakres przedmiotowy niniejszej sprawy odnosił się do ewentualnego naruszenia dóbr osobistych powoda w piśmie z 9 września 2008 roku. Podkreślenie to ma istotne znaczenie gdyż uzasadniając żądanie pozwu powód podnosił szereg okoliczności związanych ze sposobem prowadzenia śledztwa przeciwko spółce (...) zarządzanej przez W. S.. Zarzucał też dalsze naruszenie jego dóbr osobistych w piśmie pozwanego z dnia 26 maja 2008r. skierowanym do Konsulatu Rzeczypospolitej Polskiej w P.. Sprawa niniejsza nie dotyczy jednak ochrony dóbr osobistych W. S. a ewentualne naruszenie dóbr osobistych powoda w piśmie z dnia 26 maja 2008r. jest przedmiotem odrębnego postępowania sądowego. W sprawie bezspornym było, że pismo z dnia 9 września 2008r., którego dotyczy pozew zostało zredagowane mimo, że W. S. nie postawiono zarzutu popełnienia przestępstwa o jakim mowa w art. 303 kk oraz, że powód ani W. S. nie zostali w związku z prowadzonym śledztwem przesłuchani w charakterze świadków. Ze względu na przedmiotowy zakres sprawy istotna jest treść pisma, które w ocenie skarżącego zawiera pomówienie pod jego adresem. W piśmie tym jeden z prokuratorów w odpowiedzi na pytanie Naczelnika Wydziału do Spraw Przestępczości (...) Prokuratury Okręgowej w K. – W. W. informuje o toczącym się śledztwie w sprawie wprowadzania do obrotu gospodarczego środków pieniężnych uzyskanych
--- STRONA 7 ---
z korzyści pochodzących z popełnienia czynu zabronionego celem udowodnienia stwierdzenia ich przestępczego pochodzenia oraz w sprawie prowadzenia w sposób nierzetelny dokumentów związanych z działalnością gospodarczą przez przedstawicieli (...) sp. z o.o. w Z. tj. o przestępstwa z art. 299 § 1 kk i z art. 303 kk. Dalej autor pisma informuje, że śledztwo obejmuje dwa główne wątki związane z działalnością firmy (...). W niniejszej sprawie istotnym jest pierwszy z nich, który jak wynika z treści przedmiotowego pisma obejmuje: „...uzyskanie w latach 2000-2004 przez spółkę środków finansowych pochodzących z zagranicy w kwocie 4.150.000 dolarów USA, 635.000 funtów brytyjskich oraz 350.000 euro – z tytułu zapłaty za realizację umów cywilnoprawnych z podmiotami zagranicznymi, a to (...) w L. i (...) w M. reprezentowanymi przez tę samą osobę fizyczną – W. J.. Przedmiotem tych umów był faktoring podmiotu zagranicznego, przyrzeczenia objęcia udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym spółki (...) oraz zorganizowanie nowego przedsiębiorstwa. Pomimo niespełnienia warunków umów przez (...) w latach 2001-2002 na rachunki bankowe tej firmy przez partnera zagranicznego zostały przekazane środki pieniężne, a następnie pierwotne umowy zostały zamienione na umowy pożyczek. Z dotychczasowych ustaleń śledztwa wynika, że wszystkie opisane umowy były fikcyjne, a ich jedynym celem był transfer środków z zagranicy na rachunki (...) spółki (...)”. Zacytowane sformułowania w przekonaniu skarżącego świadczą o pomówieniu go przez pozwaną gdyż sugerują, że bierze on udział w przestępczym procederze nielegalnego transferu środków pieniężnych z zagranicy mimo, że jest to niezgodne z prawdą, a wskazane w piśmie kwoty transferów są niewłaściwe. W tym miejscu należy uzupełnić ustalenia poczynione przez Sąd Okręgowy. Z dokumentów jakie Sąd Okręgowy dopuścił z urzędu, znajdujących się w aktach sprawy tego sądu o sygn. II C 8/09 i II C 133/09 (k. 99-147) wynika, że powód jest obywatelem polskim na stałe rezydującym w M.. Powód w ramach kilku firm prowadzi działalność gospodarczą oraz pełni funkcję Konsula Honorowego Rzeczypospolitej Polskiej w M.. W styczniu 2001 roku powód wydał dyspozycję przelania ze środków należącej do niego firmy (...), w dwóch transzach, łącznie 2 milionów dolarów USA, na rzecz Spółki (...) w Z.. Początkowo środki te miały być przeznaczone na podwyższenie kapitału zakładowego spółki w Polsce, która miała realizować działalność faktoringową. Ostatecznie jednak nie doszło do podwyższenia kapitału (...). Za zgodą powoda spółka ta wskazane środki przeznaczyła na zakup wierzytelności z tym, że strony uzgodniły, że będzie mogła je wykorzystywać jako pożyczkę od firmy powoda. Ponieważ dłużnicy nie spłacali długów, których dotyczyły wierzytelności nabyte przez (...) za pożyczone 2 miliony dolarów USA, doszło do przejęcia nieruchomości zabezpieczających spłatę tych długów. Wartość tych nieruchomości powód ocenił na 80 mln złotych uznając, że bardzo dobrze zarobił na pożyczce udzielonej(...). Pismem z dnia 26 maja 2008 roku pozwana wystąpiła do Konsulatu Rzeczypospolitej Polskiej w P. z prośbą o przesłuchanie powoda w drodze pomocy prawnej za granicą na okoliczności związane z tymi transakcjami. Ostatecznie do przesłuchania takiego nie doszło. W dniu 23 grudnia 2008r. powód skierował natomiast do Ministra Sprawiedliwości Z. Ć. pismo zawierające odpowiedź na pytania zawarte w piśmie pozwanej z dnia
--- STRONA 8 ---
26 maja 2008r. W piśmie tym powód wyjaśnił jakie kwoty, dlaczego i z jakim skutkiem przelał na rachunek firmy (...) co do której pozwana prowadziła śledztwo (dowód: kopia pisma powoda z dnia 23.12.2008). Mając na względzie powyższe okoliczności za zupełnie zrozumiałe należy uznać zainteresowanie pozwanego tym w wyniku jakich transakcji pożyczone przez firmę należącą do powoda 2 miliony dolarów USA przekształciło się we własność nieruchomości o wartości około 80 milionów złotych, tj. około 20 milionów dolarów USA. Zwłaszcza, że środki dewizowe transferowano do Polski na podwyższenie kapitału zagranicznego polskiej spółki prawa handlowego, a przeznaczone zostały na nabycie wierzytelności zabezpieczonych nieruchomościami o wspomnianej wartości. Badanie okoliczności dotyczących tych transakcji miało miejsce w ramach śledztwa związanego z podejrzeniem popełnienia przestępstwa o jakim mowa w art. 299 kk i 303 kk. Dlatego za nieuzasadnione należy uznać twierdzenie skarżącego, że zawarte w piśmie pozwanego sformułowanie, iż opisane umowy w ramach których doszło do transferu środków były fikcyjne, było dowolne i nieuzasadnione. Nie przesądza o tym podnoszona przez powoda okoliczność, że ani on ani zarządzający spółką (...) nie zostali przesłuchani w charakterze świadków a nadto, że W. S. nie postawiono zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 303 kk. Należy zauważyć, że twierdzenie pozwanej co do fikcyjnego, przestępczego charakteru wspomnianego transferu środków dewizowych miało charakter warunkowy. W piśmie z 9 września 2008r. pozwany stwierdza bowiem, że „z dotychczasowych ustaleń śledztwa wynika, że wszystkie wspomniane umowy były fikcyjne”. Pozwana podjęła działania zmierzające do wyjaśnienia czy uzasadniony jest ten wątek śledztwa, który zakłada, że doszło do przestępczego transferu środków finansowych z firmy reprezentowanej przez powoda. Świadczy o tym chociażby pismo pozwanej z dnia 26 maja 2008r. skierowane do Konsulatu Rzeczypospolitej Polskiej w P. zlecające przesłuchanie powoda w charakterze świadka w celu wyjaśnienia okoliczności związanych ze wspomnianym transferem dewiz. Te działania pozwanej były podjęte ponad pół roku przed tym nim powód skierował swe wyjaśnienia do polskiego ministra sprawiedliwości i kilka miesięcy przed sporządzeniem kwestionowanego pisma z 9 września 2008r. Fakt, iż powód przyznał dokonanie transferu „jedynie” 2 milionów dolarów USA, a nie jak utrzymywała pozwana kwot wyższych, nie świadczy o bezprawności działania pozwanej jako organu powołanego do wykrywania przestępstw i przestępców. Dwa miliony dolarów USA to także bardzo znaczna suma a odstępowanie od kolejnych celów w związku z którymi przekazano tę sumę uzasadniało zbadanie czy nie miało to miejsca w ramach fikcyjnych umów. Nie do końca jest jasne dla Sądu Apelacyjnego na jakiej zasadzie powód stał się właścicielem części majątku przejętego za niespłacone długi skoro istotą pożyczki jest jej zwrot ewentualnie jej zwrot z odsetkami. Dlatego nie sposób podzielić oburzenia powoda, że zupełnie bez uzasadnienia znalazł się on w kręgu podejrzeń polskich organów ścigania. Fakt iż pełni on funkcję Konsula Honorowego Rzeczypospolitej Polskiej w M. nie ma w tych okolicznościach żadnego znaczenia.
--- STRONA 9 ---
Nie jest też przekonywujący argument podnoszony przez skarżącego w toku procesu, że postawienie przez pozwanego tezy o podejrzeniu popełnienia przestępstwa miało miejsce mimo, że ani pozwany ani W. S. nie zostali przesłuchani w charakterze świadków a W. S. nie przedstawiono zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 303 kk. Istota postępowania przygotowawczego polega na tym, że nie można przesłuchać w charakterze świadka osoby, której zamierza się przedstawić zarzut popełnienia określonego przestępstwa. Podejrzany czy oskarżony w przeciwieństwie do świadka może odmówić składania zeznań i nie można mu przypisać odpowiedzialności za składanie fałszywych zeznań. Dlatego z reguły stanowisko podejrzanego odnośnie określonego zarzutu prokuratora poznaje po zgromadzeniu dowodów uzasadniających postawienie zarzutów. Byłoby to niemożliwe gdyby już samo wszczęcie śledztwa groziło procesem o pomówienie. Dlatego wymiana wiadomości między prokuratorami na temat przebiegu śledztwa, w kręgu zainteresowania którego znalazł się także powód, nie może być uznana za bezprawne pomówienie o jakim mowa w pozwie ze względu na brak bezprawności tego rodzaju działania. Mając na względzie naprowadzone wyżej okoliczności przeprowadzanie dowodu z zeznań świadka W. S., co do legalności przedmiotowej transakcji czy przebiegu śledztwa w stosunku do jego osoby, słusznie Sąd Okręgowy uznał za zbędne. Reasumując należy uznać, że ani podniesiony w apelacji zarzut nieważności postępowania ani zarzut naruszenia wskazanych przepisów prawa procesowego nie jest uzasadniony. Nie doszło też do błędnych ustaleń odnośnie braku bezprawnego naruszenia dóbr osobistych. Poza wspomnianymi mankamentami uzasadnienia zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Z tych względów Sąd Apelacyjny na mocy art. 385 kpc i art. 98 kpc oddalił apelację jako pozbawioną uzasadnionych podstaw i obciążył powoda kosztami postępowania apelacyjnego. Z/ 1. odnotować 2. odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełn. powoda 3. kal. 2 m-ce (powodowi służy skarga kasacyjna). K., dnia 21.02.2010r. Sędzia:
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Apelacyjny w Katowicach#I ACa 859/09 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 lutego 2010 r. Sąd Apelacyjny w Katowi#art. 303 kk#art. 10 kpk#art. 300 § 2 kk#art. 244 kc.#art. 232 kpc#art. 299 § 1 kk#art. 303 kk.#art. 299 kk#art. 385 kpc#art. 98 kpc