Teza / krótkie omówienie
zapłatę
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt: I ACa 821/09 it‘. J3“ _ §\}|\\ _ \ Q. Q. 5?, 32'?‘ x_. 7 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 listopada 2009 r. Sqd Apelacyjny w Lodzi I Wydziefl Cywilny w sldadziez Pr'zew0dniczqcy: SSA Krzyszt0fDepczyfiski Sqdziowie: SSA Boiena Wiklak SSA Alicja Myszkowska (sprawozdawca) Protokolantz st.sekr.sqd0wy Jolanta Chrzanowska p0 rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2009 r. w Lodzi na rozprawie sprawy z powédztwa J K przcciwko Skarbowi Paxistwa—Sqd0wi Rejonowemu wKaliszu 0 zapmtq na skulek apelacji strony pozwanej od wyroku Sqdu Okrggowego w Kaliszu z dnia 7 maja 20081‘. sygn. akt I C I588/O7 uchyla zaskariony wyrok i przekazuje sprawg Sqdowi Okrggowemu w Kaliszu do ponownego rozpoznania i rozstrzygnigcia 0 kosztach postgpowania odwoiawczego. __\ _, 7, \,.~. (_~ _<L‘ . (. \T. _' \ Y“ x ~—'>~—~—\ / ' ' :.'_¢“_>__;.‘;;;j_1_.\.' .3_.._.,‘. .:.'j .'_ ‘ __ _ '.'.._ _. “' I , . ..:4ifi::11":._"1;'.':.~ 3 '= .. .'=‘ . '5,_,;._'};_{:;:;;7_<>;1__;;;:_ . ~ _, 1 _‘>_ ;;> . '_ "_'..Eg!"3f_i.»"'.' H 1*.‘ 1_.' " . ' ' ' ill: ;;_‘.'.'»_:_i':\'\;..' ' ' ' Sygn. akt: I ACa 821/09 ;M _,'3- - ~ gw* - \ e. Q. gz, ÊÊĹQ x_.- Ÿ WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 listopada 2009 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Krzysztof Depczyński Sędziowie: SSA Bożena Wiklak SSA Alicja Myszkowska (sprawozdawca) Protokolant: st.sekr.sądowy Jolanta Chrzanowska po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2009 r. w Łodzi na rozprawie sprawy z powództwa J K przeciwko Skarbowi Państwa-Sądowi Rejonowemu wKalíszu o zapłatę na skutek apelacji strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w Kaliszu z dnia 7 maja 20081: sygn. akt l C l588/07 uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w Kaliszu do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania odwoławczego. __\ \, _Ę \,.`< ‹_` _‹Ľ . (. \Í. " \ '¬ x -'---\ / ' ' ¿.'_¬“_'__g."¿=;Í_¿_.\.' ._¿-„.._.,*. .¿!Ę ,'_ ` __ _' '.'.._ _. _ “`-' I _ , . .'.-:‹'151:-:Wr";z-._-'za-'.-':.~ 3 '= .z .-'=' _ "ş,_,¿.¿}z_{¦;.';;7_‹›=1__;i:¿_- . ~ -__ " _“_ ;;› _ '_ '-' "_'.¬ą¿e":_'_;.›-`-'.'- H ',ř'.` 1_.' ¬ "' '_ ' ' ' if: ¿zÊ'."_:-_i'-:'-'\;'.'.--'. -' ' '
--- STRONA 2 ---
IACa 821/09 Uzasadnienie Zaskarzonym wyrokiem z dnia 7 maja 2008r. Sqd Okrqgowy w Kaliszu zaszydzi I 0d pozwanego Skarbu Pafistwa — Sqdu Rejonowego w Kaliszu na rzecz powoda J K kwoteg 83029.66 zl z odsctkami ustawowymi od dnia 30 lipca 2007r. Wyrok ten oparty z0sta% na nast¢pu_jqcych ustaleniach i rozwazaniach Sqdu OkrQg0weg0: , W okresic 0d l stycznia 20021: do lutego 2005r. powéd J K . wéwczas komornik sqdowy przy Sqdzie Rcjonowym w Kaliszu przelal na konta clochodéw budietowych Sqdu Rejonowego w Kaliszu lqcznic kwotq: 83029.66 Z1" tytufcm 20% opialy st0sunk0\vej stan0\viqcej dochéd Skarbu Pa|isl\va w kwotach wskazanych w kazdym lniesiqcll. Wszystkie dochody przckazywane przez Komornika byiy przez Sqd Rejonowy przekazywane na rachunek wlaéciwego Urzzgdu Skarbowego, a 0d l stycznia 2005r. na rachunek dochodéw Ministerstwa Finanséw. Zdaniem powoda bylo to Swiadczenie nienalezne. Wynagrodzcnie komornikéw sqdowych uregulowane jest ustawq z dnia 29 sierpnia 19971". 0 komornikach sqdowych i egzekucji (tekstjednolity Dz. U. z 2006r. Nr 167 poz. H91 2 péiniejszymi zmianami). Zgodnie zt1'es'ciz1 art. 64 ustawy w pierwolnym brzmieniu. wynagrodzenie komornikéw skladalo sir; z dwéch cz¢s'ci. lj. \vynagrodzenia \v \vys0ko§ci przcci¢tneg0 prognozowancgo wynagroclzenizl oraz wynagrodzenia prowizyjnego ~ z uzyskanych oplat egzekucyjnych. Poczqtkowo oplata egzekucyjna skladala sig z dwéch czcgéé. Pierwszq czcgéé w wysokoéci 7% cgzekwowanego éwiadczenia uiszczal wierzycicl przy wszczqrciu egzckucji zaé drugs; czgéé — 14 % éciqgal komornik 0d dluznika. Dochodem komornika z tej cz§:s'ci byla kwota ponad 20% naleznofici przckazy\vanej na rzecz Skarbu Pafistwa. Zatem oplata egzekucyjna byla dochodem komornika pom czmgéciq odprowadzonzg do Skarbu Pafisnva. Z uwagi na tag regulacj¢ w orzecznictwie przyj¢t0. i2 oplala egzekucyjna slzm0\vila oclmiamg daniny publiczncj a nic éwiadczenia ekwiwalcntnego za uslugi k0m01‘nika. Syslem pohicrania oplat egzekucyjnych uregulowany w usmwie 0 lmmornikach sqdowych i egzekuqji Trybunal Konstytucyjny uznal za nic‘/.g0d|1)' z. mmwmu¢ummwww%%.._w~___ lACa 821/09 Uzasadnienie Zaskarżonym wyrokiem z dnia 7 maja 2008r. Sąd Okręgowy w Kaliszu zasądzi I od pozwanego Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego W Kaliszu na rzecz powoda .I K kwotę 83.029.66 zł z odsetkami ustawowymi od dnia 30 lipca 2007r. Wyrok ten oparty został na następujących ustaleniach i rozwazaniach Sądu Okręgowego: , W okresie od l stycznia 2002r. do lutego 2005r. powód .I K _ wówczas komornik sądowy przy Sądzie Rejonowym w Kaliszu przelal na konta dochodów budżetowych Sądu Rejonowego w Kaliszu łącznie kwotę 83.029.66 zł tytułem 20% opłaty stosunko\-vej stanowiącej dochód Skarbu Państwa w kwotach wskazanych w każdym miesiącu. Wszystkie dochody przekazywane przez Komornika były przez Sąd Rejonowy przekazywane na rachunek właściwego Urzędu Skarbowego. a od ł stycznia 2005r. na rachunek dochodów Ministerstwa Finansów. Zdaniem po\voda było to świadczenie nienależne. Wynagrodzenie komorników sądowych uregulowane jest ustawą z dnia 29 sierpnia 1997r. o komornikach sądowych i egzekucji (tekstjednołity Dz. U. z 2006r. Nr 167 poz. ll9l z późniejszymi zmianami). Zgodnie z treścią art. 64 ustawy w pierwotnym brzmieniu. wynagrodzenie komorników składało się z dwóch części. tj. wynagrodzenia w wysokości przeciętnego prognozowanego wynagrodzenia oraz wynagrodzenia prowizyjnego ~ z uzyskanych opłat egzekucyjnych. Początkowo oplata egzekucyjna składała się z dwóch część. Pierwszą część w wysokości 7% egzekwowanego świadczenia uiszczał wierzyciel przy wszczęciu egzekucji zaś drugą część - 14 % ściąga] komornik od dłużnika. Dochodem komornika z tej części by-la kwota ponad 20% należności przckazy\‹vanej na rzecz Skarbu Państwa. Zatem oplata egzekucyjna była dochodem komornika poza częścią odprowadzoną do Skarbu Państwa. Z uwagi na tę regulację w orzecznictwie przyjęto. iz oplata egzekucyjna stanowiła odmianę daniny publicznej a nie świadczenia ekwiwałentnego za usługi komornika. System pobierania opłat egzekucyjnych uregulowany w ustawie o komornikach sądowych i egzekucji Trybunał Konstytucyjny uznał za níezgotlny z mmwmuzumm„~w%%..-w~___
--- STRONA 3 ---
Konstytucjq wskazujac, ize oplaty pobieraé nalezy w razic sktttcczttegtt \vykztzattizt cgzekucji a nie ..Z géry". bez wzgltgdu na wynik cg7.e1<ttcji. W z\\/iqzktt 2. orzeczettiem Trybunaltt Konstytucyjnego ustawa 7. dnia 18 wrzeénia 20011: 0 zmianie ustawy 0 1<0m0rnikach sadowych 1 cgzekttcji 0111?. 0 zmianie niektérych innych ustaw. 7. dniem 1 stycznia 20021". art. 45 ustawy 0 komornikach otrzymal nowc brzmicnie. zgodnic z 1<t6ryn"1 0p1ata egzc1<ucyjt1a wynosi1a 15 % wartoéci cgze1<wowan<zgo roszczcnia. Przepis ten przewic1ywa1 tci. moiliwoéé wezwania wierzycic1a do wplaccnia czegéci 0p1aty stosunlmwcj w wysokoéci 0kreé10nej w tym przcpisic. Zdaniem Sadu Okreggowcgo 2 data wcjécia w Zycie art. 45 w nowym brzmieniu. a wi¢c 7. dnicm 1 stycznia 200211. stosowanic art. 59 ustawy 0 komornikach sa_d0wych i egzekucji ~ ktéry pozostal niezmienny — sta10 sig praktycznie niemoiliwe. Od dnia 1 stycznia 20021‘. przepisy nie pr7.ew1c1ywa1y jui pierwszej ani drugiej czegéci 0p1aty egzekttcyjnej. Przcpis art. 59 ust. 4 7.awic1'ajacy zapis 0 drugiej cztgéci 0p1aty skarbowej, 0d 1\'t<')\'ej pobiera sit; 20 % i odprowadza na rzecz Skarbu Pafistwa jako jego dochéd. by1 wiqc przepisem martwym, gdyz nie by10 juz dcsygnatu, 0d ktércgo ta; oplatcg m07.na bylo naliczyé 1 pobieraé. Ustawa 2 dnia 18 wrzeénia 20011‘. wpt0\vadzi1a tei zasadc. is 0d 1 stycznia 20021‘. sprawy egzekucyjne wszczqte przed dniem wejécia w Zycie ustawy 11Q(1£t rozliczane do dnia ich zakoticzettia wcd1ug przepiséw dotychczasowych 7. tym. Z6 ryczahy kancelaryjne zatrzymywaé mieli w ca10éci komornicy 2. przeznaczeniem na koszty dzia1a1n0éci egzekucyjncj okrcélonc w art. 34. Ustawodawca nie t'0zstrzygna1' jednak jcdnoznacznie re1acji miqdzy art. 194 1 at1. 8. Przepis art. 104 jest przepisem 0 cltatakterze przcjéciowym, ob6_il“U.1i1°Y‘“ . . . . . . ' nifi zakrcs stosowanta sprawy wszczqte pr’z.cc1 wc_1sc1em w Zycte ttstawy a dma 29 sterp . . . , . . '5(')W 19971: Sprawy te rozltczanc sq do dma tch zakonczema \v6d1u9, PF/CP‘ _ _ _ _' _ _ ‘ . \\I.t' 0 dotychczasowych, czyh obowtqzujacyclt przcd wc_\sc1em W ZYue ‘Ma } _ . x .. _ _ .' , ‘ '¢dl1\»\/09612 komormkach sadowych t egzukucjt otaz rozporzqdzenta Mtmstra Sprawl . 'a . . _ __ , , . , , . ek stanflw‘ dma 24 czerwca 199112 w sprawtc taksy LE1 LL)l1nOSC1 l\om0rm1»a. Wyml h _ _ _ _ . . _ do 1<torY° sprawy wymtemone w art. 104 ust. 2 ustawy ‘L (lnta 29 sterpnta 1997? stosujc siq bezpoérednio nowa ustawtg. \ 1| ; r_. :3 2 _ , t. _ rt‘T2 ' 1" {In} .5 I?‘1;" 1*"; 1.?" a' ‘e, =L '.' ; ~ 1;. tl. . Konstytucją wskazując. ze opłaty pobierać nalezy w razie skutecznego wykazania egzekucji a nie ..z góry". bez względu na wynik egzekucji. W związku z orzeczeniem 'l`i'ybunału Konstytucyjnego ustawą z dnia 13 września 2001r. o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji oraz o zmianie niektórych innych ustaw. z dniem l stycznia 2002r. art. 45 ustawy o komornikach otrzymał nowe brzmienie. zgodnie z którym opłata egzckucyjna wynosiła 15 % wartości egzekwowanego roszczenia. Przepis ten przewidywał tez mozliwość wezwania wierzycieła do wpłacenia części oplaty stosunkowcj w wysokości określonej w tyin przepisie. Zdaniem Sądu Okręgowego z datą wejścia w zycie art. 45 w nowym brzmieniu. a więc z dniem l stycznia 200211. stosowanie art. 59 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji ~ który pozostał niezinienny - stało się praktycznie niemozliwe. Od dnia ł stycznia 200211 przepisy nie przewidywały już pierwszej ani drugiej części opłaty egzekucyjnej. Przepis art. 59 ust. 4 zawierający zapis o drugiej części opłaty skarbowej, od której pobiera się 20 % i odprowadza na rzecz Skarbu Państwa jako jego dochód. był więc przepisem martwym, gdyz nie było _juz desygnatu, od którego tę opłatę mozna było nałiczyć i pobierać. Ustawa z dnia l8 września 2001r. wprowadziła tez zasadę. ze od l stycznia 2002r. sprawy egzekucyjne wszczęte przed dniem wejścia w zycie ustawy będą rozliczane do dnia ich zakończenia według przepisów dotychczasowych z tym. ZG ryczałty kancelaryjne zatrzyinywac mieli w całości komornicy z przeznaczeniem na koszty działalności egzekucyjncj określone w art. 34. Ustawodawca nie rozstrzygnął _jednak jednoznacznie relacji między art. 104 Í art. 8. Przepis art. 104 _jest przepisem o charakterze przejściowym, ob6_ilflU.l¿1CYm _ . . . _ - _ ' ' nia zakres stosowania sprawy wszczęte przed wejsciem w zycie ustawy z dnia 29 sierp _ . . , . -. `5Ć)W ł997r. Sprawy te rozliczane są do dnia ich zakonczenia według PU-“Pl _ _ _ _' _ _ `- . \\I." O dotychczasowych, czyli obowiązujących przed wejściem W ZYUC ußta 3 _ . ` _. _ _ .' - - , ¬ `ßdli\«VOŠCi Z komornikach sądowych i egzekucji oiaz rozporządzenia Ministra Sprfiwl _ 'ą . _ _ ¬_ „ . _ , -, . ek sianüwł dnia 24 czerwca 1991r. w sprawie taksy za czynnosci komornil~a. Wyjftf h _ _ _ _ . . _ do ktoryc sprawy wymienione w art. 104 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997?- stosujc się bezpośrednio nową ustawę. s 1| ; i_. :Č 2 _ j 11 _ --:if-Y ' 1-' ¿¿r:; - .E 75'-1;' I¬`.' ;Š-1' i' 'f. -=L '.-'- ł ~ 1;. i=¬ .
--- STRONA 4 ---
Natomiast art. 8 ustawy 2 18 wrzeénia 2001r. stanowi. 12 do czynnoéci egzeltucyjnych oraz wykonywania orzeczeti sadowych o zabezpieczcnie ros7.czenia. rozpoczgztych przed wejs'ciem w Zycie ustawy. stosuje sir; przepisy ciotychczasowc. czyli przepisy ustawy o ltomornikach sadowych i egzekucji w brzmieniu sprzed zmian wprowadzonych ustawq z dnia 18 wrzesinia 200lr. Taka regulacja w przepisach przcj.§ciowyc11 oznacza. Ze od 1 stycznia 2002r. obowiazywala zasada kontynuacji dotychczasowych przepisow tylko do 7.a1<o1'1czenia dancj czynnoéci egzekucy_jne_i. czyli pewncgo fragmentu sprawy egzckttcyjncj (np. zitjocie rachunku bankowego. ustalenic oplaty). Zasada ta miaia zastosowanie do wszystkich spraw wszczotych pod rzaclami ustawy z dnia 29 sierpnia l997r. o komornikach sadowych i egzekucji. Nowe zasady pobierania op1at obowiazywaly witgc od kazdej kolejnej czynnoéci egzekucyjnej p0(1_it§lC_i przez komornika po dniu 1 stycznia 20021". niezaleznie od tego. na _ja1<im ctapic byla sprawa egzekucyjna i kiedy zostala ona zakoticzona przez komornika. Z mocy ustawy z dnia 24 \vrzezénia 2004r. 0 zmianie ustawy 0 komornikach sadowych oraz zmianie ustawy kodeks postqrpowania cywilnego (Dz. U. z 20041". N1" 236 poz. 2356) z dnia 13 listopada 20041". uchylony 2osta1 przepis art. 50 ust. 4 ustawy 0 ltomornikach sqdowych i egzekucji, stqd Skarb Pahstwa nie mogi i nie powinien _jt12 otrzymyxvac' 20% z drugiej czoéci oplat egzckucyjnych. éciagtticgtych od dluznika. Art. 4 ust. 4 ustawy z 24 wrzeénia 20041". stanowi_ 2e w sprawach egzekt1cy_inych wszczotych przcd dniem wejécia w Zycic ustawy stosuje sit; przepisy dotychczasowe (czyli te wp1"owadzone ustawq z 2001r.). Ustawoclawca pow1"oci1 zatem do powiazania ohox\»"iazy\vania nowych przepisow za sprawa egzekucyjna (a nie jak przy poprzedniej nowclizacji z czynnoécia egzekttcyjnq) czyli do zasady kontynuac_ji starych przepisow. Dotyczy to w szczeg61noéci oplat egzekttcyjnych i kosztow dziahania komornilta wcdlug zasad wprowadzonych od stycznia 20021". Zdaniem Sqdu Okrqgowego wlaénie z uwagi na te uregulowania komornicy sqdowi w dalszym ciqgu wplacali na rzccz Sltarbu Paftstwa czcgéé oplaty egzekttcyjnej. Zdaniem Sqdu Ok1'<;go\»vego obecnie nie ma watpliwoéci. Zc oplata egzekucyjna ma pozostawaé \v écislym zwiazku z rczultatami ptowadzonej egzekucji a nie pelnié 1"o1i daniny publicznej. Uchylcnic art. 59 ust. 4 ustawy 0 1<omo1'ni1<ach sadowych oznacza. 2e komornik sadowy Zadnej oplaty cg.zc1<t1cy_}11c_j nie p1"zckazt1_ic_jt1Z na rzccz. Skarbu Pafistwa 11 art. 49 tcj ustawy '1 J n%TMum Natomiast art. 8 ustawy z 18 września 2001r. stanowi. iz do czynności egzekucyjnych oraz wykonywania orzeczeń sądowych o zabezpieczenie roszczenia. rozpoczętych przed wejściem w zycie ustawy. stosuje się przepisy dotychczasowe. czyli przepisy ustawy o komornikach sądowych i egzekucji w brzmieniu sprzed zmian wprowadzonych ustawą z dnia 18 września 2001r. Taka regulacja w przepisach przejściowych oznacza. że od l stycznia 2002r. obowiązywała zasada kontynuacji dotychczasowych przepisów tylko do zakończeiiia danej czynności egzekucyjnej. czyli pewnego fragmentu sprawy egzekucy_jnej (np. zajęcie rachunku bankowego. ustalenie opłaty). Zasada ta miała zastosowanie do wszystkich spraw wszczętych pod rządami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o koinornikach sądowych i egzekucji. Nowe zasady pobierania opłat obowiązywaly więc od każdej kolejnej czynności egzekucy_jne_j podjętej przez komornika po dniu l stycznia 2002r. iiiezależnie od tego. na jakim etapie była sprawa egzekucyjna i kiedy została ona zakończona przez komornika. Z mocy ustawy z dnia 24 września 2004r. o zmianie ustawy o komornikach sądowych oraz zmianie ustawy kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2004r. Nr 23ó poz. 2356) z dnia 13 listopada 2004r. uchylony został przepis art. 50 ust. 4 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, stąd Skarb Państwa nie inógł i nie powinien jtiż otrzymywac' 20% z drugiej części opłat egzekucyjnych. ściągniętych od dłużnika. Art. 4 ust. 4 ustawy z 24 września 2004r. stanowi. że w sprawach egzekucy_jnych wszczętych przed dniem we_jścia w zycie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe (czyli te wprowadzone ustawą z 2001r.). Ustawodawca powrócił zatem do powiązania obowiązywania nowych przepisów za sprawą egzekucy_jną (a nie _jak przy poprzednie_j nowelizacji z czynnością egzekucyjną) czyli do zasady kontynuacji starych przepisów. Dotyczy to w szczególności opłat egzekucyjnych i kosztów dzialania komornika wedlug zasad wprowadzonych od stycznia 2002r. Zdaniem Sądu Okręgowego właśnie z uwagi na te uregulowania komornicy sądowi w dalszym ciągu wpłacali na rzecz Skarbu Panstwa część opłaty egzekucyjnej. Zdaniein Sądu Okręgowego obecnie nie ma wątpliwości. że opłata egzekucy_jna ma pozostawać \v ścisłym związku z rezultatami prowadzonej egzekucji a nie pełnić roli daniny publicznej. Uchylenie art. 59 ust. 4 ustawy o komornikach sądowych oznacza. że komornik sądowy żadnej opłaty egzekucyjnej nie przekazuje już na rzecz Skarbu Państwa a art. 49 tej ustawy ¬ J ßnTMum . .
--- STRONA 5 ---
_ icdnoznacznie stanowi. Zc podstawq ustalenia wysokoéci oplaty sq t3gZt:k\\'0\v£1l1€ nale:'znos'ci wg. stanu na dzieti wyegzekwowania 1t1b umorzenia postcgpowania cgzeltttcyjnego. W konsekwcncji. w ocenie Sadu Okrtggowcgo wprawdzie dopiero ustawq z dnia 24 wrzcénia 20041". o zmianie ustawy 0 komorniltaclt sadowych i egzekucji oraz zmianie ustawy — kodeks postopowania cywilnego nadane zostato nowe brzmienie art. 59 ust. 1 tej ustawy a ust. 4 zostal uchylony. to jednak stosowanie tego przepisu _iu2 od 1 stycznia 2002r. byto niemozliwe. Przy takiej ocenie Sad Okrcggowy uznai, Zc éwiadczenia przekazane przez powoda na rachunck Sadu Rejonowego w Kaliszu jako dochod Skarbu Paftstwa po 1 stycznia 20021‘. byiy éwiadczeniami nienaleznymi w rozumieniu art. 410 § 2 k.c. Z tych wzglqdow Sad Okr<;gowy powodztwo na podstawie art. 410 § 2 k.c. uwzglqdni1, rozstrzyga_ia_c 0 odsetkach od zasqdzonej kwoty na podstawie art. 481 § 1 k.c. naliczajac jc od daty wezwania do zaptaty i z mocy art. 98 kpc orzckl 0 kosztach procesu. W apelacji pozwany Skarb Paiistwa — Sad Rejonowy w Kaliszu zaskarzajac wyrok Sadu Okrqgowego w caloéci zarzucil naruszenie prawa procesowego. tj. art. 233 kpc w zw. 2 art. 6 k.c. przez przyjqcie, Ze powod wykazal, i2 dokonane przez niego wptaty na rachunek pozwanego dotycza spraw wszczotych po 1 stycznia 2002r. oraz naruszenie prawa materialnego — art. 410 § 2 i art. 41 1 pkt 1 kpc przez pr2y_j<;cie. iz wplaty powoda stanowiiy éwiadczcnie nienaleine oraz. Ze powod moze Zadaé ich zwrotu a takze naruszenie art. 59 ust. 4 ustawy 0 komornikach sadowych i cgzekucji w brzmicniu obowiazujqcym do dnia 13 listopada 2004r. przez przyjocie, i2 nic stanowii Qn podstawy prawnqi do dokonania wp1at przez powoda na rzecz pozwanego. W oparciu o powyisze zarzuty apeltljacy wnios1 0 zmiant; zas1<a1"2oneg0 wyroku i oddalenie powodztwa w catoéci oraz 0 zasa_dzenie od powoda na rzccZ pozwanego kosztow postcgpowania, ewentualnie o uchylenie zaskarzonego W)/r01<" 1 przekazanie sprawy Sqdowi 1 instancji do ponownego rozpoznania 2 utvzglodttienifim kosztow posttgpowania apelacyjncgo. Wyrokiem z dnia 8 sierpnia 2008r. Sad Apelacyjny zmienii" zaskarzony Wymk 1 0dda1i1" powodztwo. 4 _ jednoznacznie stanowi. że podstawą ustalenia wysokości opłaty są egzekwowane należności wg. stanu na dzien wyegzekwowania lub umorzenia postępowania egzekucy_jnego. W konsekwencji. w ocenie Sądu Okręgowego wprawdzie dopiero ustawą z dnia 24 września 2004r. o zmianie ustawy o koinornikach sądowych i egzekucji oraz zmianie ustawy - kodeks postępowania cywilnego nadane zostało nowe brzmienie art. 59 List. 1 tej ustawy a ust. 4 został uchylony. to jednak stosowanie tego przepisu już od 1 stycznia 2002r. było niemozliwe. Przy takiej ocenie Sąd Okręgowy uznał. że świadczenia przekazane przez powoda na rachunek Sądu Rejonowego w Kaliszu _jako dochód Skarbu Panstwa po 1 stycznia 2002r. były świadczeniami nienależnymi w rozumieniu art. 410 § 2 k.c. Z tych względów Sąd Okręgowy powództwo na podstawie art. 410 § 2 k.c. uwzględnił. rozstrzyga_jąc o odsetkach od zasądzonej kwoty na podstawie art. 481 § 1 k.c. nałiczając jc od daty wezwania do zapłaty i z mocy art. 98 kpc orzekł o kosztach procesu. W apelacji pozwany Skarb Panstwa - Sąd Rejonowy w Kałiszii zaskarzając wyrok Sądu Okręgowego w całości zarzucił naruszenie prawa procesowego. tj. art. 233 kpc W zw. z art. 6 k.c. przez przyjęcie, że powód wykazał. iz dokonane przez niego wpłaty na rachunek pozwanego dotyczą spraw wszczętych po 1 stycznia 2002r. oraz naruszenie prawa materialnego - art. 410 § 2 i art. 41 1 pkt 1 kpc przez przyjęcie. iż wplaty powoda stanowiły świadczenie nienależne oraz. ze powód inoże żądać ich zwrotu a takze iiaruszenie art. 59 ust. 4 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji w brzmieniu obowiązującym do dnia 13 listopada 2004r. przez przyjęcie. iż nie stanowił gn podstawy prawnej do dokonania wpłat przez powoda na rzecz pozwanego. W oparciu o powyższe zarzuty apelujący wniósł o zmianę zaskarzonegü wyroku i oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na rzec2 pozwanego kosztów postępowania, ewentualnie 0 uchylenie zaskarzonego wyr0l<U 1 przekazanie sprawy Sądowi 1 instancji do ponownego rozpoznania z uwzględnienißm kosztów postępowania apelacyjnego_ Wyrokiein z dnia 8 sierpnia 2008r. Sąd Apełacy_jny zmienił' zaskarzony Wyrok Í oddalił' powództwo. 4
--- STRONA 6 ---
1 I I 1 1 i Sad Apelacyjny nie podzie1i1 pogladu Sadu Okrogowego. Ze 2 dniem I stycznia 20021". ustai obowiazek odprowadzania do budzetu Skarbu Pafistwa kwoty 20% optaty stosunkowcj. o ktorej mowa w art. 59 ust. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 19971". 0 kosztach sadowych i egzckttcji. Zdaniem Sa_du Apcrlacyjncgo mimo dostrzeganej w orzccznictwie i piémiennictwie rozbic:2nos'ci interp1"etacyjnyc11. art. 59 ust. 4 ustawy o komornikach sadowych . zostai uznany za nie1<onstytucy_iny i obowiazywai do czasu wcjécia w Zycie ustawy z 24 wrzeénia 20041". o zmianie ustawy o komornikach sadowych i egzekucji oraz zmianie ustawy — Kddeks postqpowania cywilnego (Dz. U. N1‘ 236 poz. 2355) a komornicy mieli wynikajacy 2 tego przepisu obowiqzek odprowadzenia do budzetu 20% opiaty egzekucyjnej Sciaganej od diuznika. Zdaniem Sadu Apclacyjncgo nie moze byé uznana za niezgoclna Z zasadami wykiadni _ie;zy1<owcj taka interpretacja omawianego przepisu. 17. uzyte w nim okreélenie ..druga cztgéé op1at egzekucyjnych éciagniotych od dluznika“ oznacza opiato faktycznie éciagnigta od diuznika. zwiaszczajezeli zwazyé. i2 przepis art. 45 ust. 7 przewidywal takze mozliwoéé wezwania wierzyciela do wyplacenia cztgéci optaty stosunkowej. Podnieéé nalezy. i2 i11terpretac_ia powyzsza nie stoi w sprzecznoéci z l‘£lC_iOl]£l1f1)/IT] i cclowym dzia1aniem ustawodawcy. skoro mimo. i2 rzqdowy projekt ustawy ttowelizacyjnej Z 2001r. przewidywa1 skreélenie przepisu art. 50 ust. 4 to Sejm (ustawodawca) na takie rozwiazanic nie zdecydowai sicg. Slusznie zdaniem Sadu /\pe1acy_jnego w tych warunkach podnosi apelujacy, i2 sko1"o ustawodawca uchyli1 omawiany przepis dopiero t1sta\va Z dnia 24 wrzcénia 2004r. to do tego czasu przepis ten byl cztgéciq systemu prawnego ajego adresaci obowiazani byli do jego stosowania. Niezaleznie od tej oceny. a wioc nawet w przypadku podziclenia stanowiska Sadu 1 instaiicji. i2 powod speinial éwiadczenic mimo nicistnienia zobowiazania. zasadnic zdaniem Sadu Apclacyjncgo zarzuca pozwany. i2 wicdza powoda o nicistnicitiu zobowiazania wylacza zwrot éwiadczeitia (art.41 1). Wskazujac na powyzsze Sad Apelacyjny uznal powodztwo za bezzasadne. Od powyzszego rozstrzygiiitgcia skargq: kasacyjnq wniosl powod. zarzucajac naittszciiic art. 59 ust. 4 ustawy 0 komornikach. 410 § 2. 41 1 pkt 1 i 60 kc i wniosl o uchylenie wyroku Sadu Apelacyjticgo i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznaina. 5 k in ' _ ’ — ’ —_ " _ Fqniq ___ Z '_‘..___h i I I l i i Sąd Apelacyjny nie podzielił poglądu Sądu Okręgowego. że z dniem I stycznia 2002r. ustał obowiązek odprowadzania do budżetu Skarbu Państwa kwoty 20% opłaty stosunkowej. o której mowa w art. 59 ust. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o kosztach sądowych i egzekucji. Zdaniem Sądu Apelacyjnego mimo dostrzeganej w orzecznictwie i piśmiennictwie rozbieżności interpretacyjnych. art. 59 ust. 4 ustawy o komornikach sądowych . został uznany za niekonstytucy_jny i obowiązywał do czasti wejścia w życie ustawy z 24 września 2004r. o zmianie ustawy 0 komornikacli sądowych i egzekucji oraz zmianie ustawy - Ko`deks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 236 poz. 2355) a koinornicy mieli wynikający z tego przepisu obowiązek odprowadzenia do budżetu 20% opłaty egzekucyjnej ściąganej od dłużnika. Zdaniem Sądu Apelacyjnego nie może być uznana za niezgodną z zasadami wykładni _językowej taka interpretacja omawianego przepisu. iż użyte w nim określenie „druga część opłat egzekucy_jnych ściągniętych od dłużnika” oznacza opłatę faktycznie ściągniętą od dłużnika. zwłaszczajeżeli zwazyć. iż przepis art. 45 ust. 7 przewidywał takze możliwość wezwania wierzyciela do wypłacenia części opłaty stosunkowej. Podnieść należy. iż interpretacja powyższa nie stoi w sprzeczności z rac_jonałnym i celowym działaniem ustawodawcy. skoro mimo. iż rządowy projekt ustawy nowełizacyjnej z 2001r. przewidywał skreśłenie przepisu art. 50 ust. 4 to Sejm (ustawodawca) na takie rozwiązanie nie zdecydował się. Słusznie zdaniem Sądu Apelacyjnego w tych warunkach podnosi apelujący. iż skoro ustawodawca uchylił omawiany przepis dopiero ustawą z dnia 24 września 2004r. to do tego czasu przepis ten byl częścią systemu prawnego ajego adresaci obowiązani byli do jego stosowania. Niezależnie od tej oceny. a więc nawet w przypadku podzielenia stanowiska Sądu 1 instancji. iz powód spełniał świadczenie mimo nicistnienia zobowiązania. zasadnie zdaniem Sądu Apelacy_jnego zarzuca pozwany. iż wiedza powoda o nieistnieniu zobowiązania wyłącza zwrot świadczenia (art.4l 1). Wskazując na powyższe Sąd Apelacyjny uznał powództwo za bezzasadne. Od powyższego rozstrzygnięcia skargę kasacyjną wniósł powód. zarzuca_jąc naruszenie art. 59 ust. 4 ustawy o komornikach_ 410 § 2. 41 l pkt 1 i 60 kc i wniósł o uchylenie wyroku Sądu Apelacyjnego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. 5 Ę 1| ' _ * 7 Z --_ " _ '_"¶" __-_ Å- '_-_".'__-_-Ł
--- STRONA 7 ---
Wyrokicm z dnia 20 sierpnia 2009r. Sad Najwyzszy uchy1i1 zaskarzony 1<asacja_ wyrok i przekazai sprawe; Sadowi Apeiacyjnemu w Lodzi do ponownego rozpoznania i orzcczenia o kosztach postopowania kasacyjnego. Zdaniem Sadu Najwyzszego brak usta1e1'1 sadow nizszych instancji w jakich Sprawach i jakie oplaty pobrai komornik i odprowadzil do Skarbu Pafistwa uniemoiliwia ocenc; c'/.y jest to swiadczenie nienaiezne. Sad Najwylszy podkres1i1. 7.6 ustawa o komorni1<ac11 zastapiia dotychczasowy system oplat uiszczanych za poszczegolne czynnosci egzekticyjne dokonywane przez komornika. systcmem oplat uiszczanych za prowadzenie cgzekucji. a wiqc systemem Oplfll 061 031621 8gZ61<l1<Iji lnnymi 810W)’. W przypadku prowadzenia przez komornika egzekucji swiadczenia pieniqznego obowiazuje zasada. zc na1e2':najestjed11a oplata egzekucyjna od prowadzenia egzekucji, a nie opiaty egzekucyjne od poszczcgoinych czynnosci egzekucyjnych sktadajacych sis na to egzekucjcg. Potwierdzeniem przywolanej zasady jest brzmienie poszczegolnych przepisow ustaw (art. 47 i art. 48). Przyjegcie zasady. Ze w wypadku egzekucji swiadczeh pienicgznych naiezy sic; jedna opiata cgzekucyjna za prowadzenie egzekucji. a nit: opiaty egzekucyjrtc za poszczegolne czynnosci egzekucyjne, wiaie sir; w ustawie z brakiem mechanizmu. ktory pozwalatby na usta1enie. jaka czqsé caiej opiaty tzgzckucyjnej nalezna jest od pojedynczych czynnosci egzekucyjnych dokonywanych w ramach egzckucji. Z6 mechanizm taki nie moze byé uznany podziat caiej opiaty stosunkowej polegajapy Fla wyodregbnieniu czosci opiaty uiszczanej przez wicrzyciela przy wszczqciu egzfikucji (art. 45 ust. 1 ustawy — w brzmieniu obowiazujacym przed 1 stycznia 200211) oraz czqsci tej opiaty sciaganej od dluinika (art. 59 ust. 1 ustawy). POWYZSZC wyod1"e;bnicnie nie jest odniesione bowiem do poszczegolnych CZ)/T199501 . . . ‘. .. . . . 'a. egzckucyjnych, a jedynte do wszczqcta egzekucjt 1 _\€_] skutecznego przeprowfldlem _ . . .. . . , zqéé Ponadto podztai opiaty egzekucyjnej przy egzekttcjt swtadczen plCn1QZl'lyCh nfl C , . .. ,, ,. _ ;'kafl1ema utszczana przy wszczqctu egzekucjt 1 czosc sctagana nastqpme od diuzfll wpiywu na caikowita wysokosé tej opiaty (art. 49 ustawy). __ 1 2 ustaw)’ (“’e‘s" gz.eku0Y1n6] 0§C1 Zasada ta ulega wzmocnieniu, skoro w art. 45 us obowiazujacej od dnia 1 stycznia 20021".) mowa jest 0 pobraniu Opiflty 6 .. <1/twat‘ ..za dokonana egzckucja swiadczen ptenttgznycit w wysokosct 15 6 i Wyrokiem z dnia 20 sierpnia 2009r. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony kasacją wyrok i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjncmu w Lodzi do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego_ Zdaniem Sądu Najwyższego brak ustaleń sądów niższych instancji w _jakich sprawach i _jakie oplaty pohrał komornik i odprowadzil do Skarbti Państwa uniemożliwia ocenę czy _jest to świadczenie nienależne. Sąd l\la_jwyżsZy podkreślił. że ustawa o komornikach zastąpiła dotychczasowy system opłat uiszczanych za poszczególne czynności egzekucyjne dokonywane przez komornika. systemem opłat uiszczanych za prowadzenie egzekucji. a więc systemem Oplfll 0Cl Cř\l@_i 8gZßl<UCji- lnnyml Sl0Wy¬ W przypadku prowadzenia przez komornika egzekucji świadczenia pieniężnego obowiązuje zasada. że nałeżna _jest _jedna oplata egzekucy_jna od prowadzenia egzekuc_ji, a nie opłaty egzekucyjne od poszczególnych czynności egzekucy_jnych składających się na tę egzekuc_ję. Potwierdzeniem przywolanej zasady _jest brzmienie poszczególnych przepisów ustaw (art. 47 i art. 48). Przyjęcie zasady. że w wypadku egzekucji świadczeń pieniężnych nalezy się _jedna opłata cgzekucy_jna za prowadzenie egzekuc_ji. a nie oplaty egzekucyjne za poszczególne czynności egzekucyjne. wiąże się w ustawie z brakiem mechanizmu. który pozwalałby na ustalenie. _jaka część całej oplaty egzekucyjnej nalezna _jest od po_jedynczych czynności egzekucyjnych dokonywanych w ramach egzekucji. Zfi mechanizm taki nie może być uznany podział całe_j opłaty stosunkowej polegający flřl wyodrębnieniu części opłaty uiszczanej przez wierzyciela przy wszczęciu cgZßl<UCll (art. 45 ust. 1 ustawy - w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2002r.) Oraz części tej oplaty ściąganej od dłużnika (art. 59 ust. 1 ustawy). POWYŻSZC wyodrębnienie nie _jest odniesione bowiem do poszczególnych CZYHÜOSCI _ _ _ '_ ._ _ . _ `a. egzekucyjnych. a jedynie do wszczęcia egzekucji i jej skutecznego przeprowfldlem _ _ _ .. _ . , - - _ zęŚĆ Ponadto podział opłaty egzekucyjnej przy egzekucji swiadczcn pieniężnych na C _ . ... ,, ,. _ - ;`kaI'łlČn/la uiszczaną przy wszczęciu egzekucji i częśc sciąganą następnie od dłuznl wpływu na całkowitą wysokość tej opłaty (art. 49 ustawy). __ i 2 ustawy (WW gzekiicylnel 0ŠCl Zasada ta ulega wzmocnieniu. skoro w art. 45 us obowiązującej od dnia 1 stycznia 2002r.) mowa _jest o pobraniu Opłfliy 6 ._ O/iwflft „za dokonaną egzekucją swiadczcn pieniężnych w wysokosci 15 6 i
--- STRONA 8 ---
egzekwowanego roszczenia. Sad Najwyzszy stwierdzii takze. 2e w swietle przepisow ustawy. opiata egzekucyjna pobierana przez komornika jest na1eZnos'cia przymusowa, okreslona co do wysokosci, sposobu ustalenia i pobierania przez normy ustawy, ktore maja bez wqtpienia charakter przepisow publicznoprawnych. Optaty egzekucyjne sa jedynie pobierane przez komornika, lecz z tytulu dokonanych czynnosci egzekucyjnych komornik nie staje sie wierzyeielem uczestnikow postepowania egzekticyjnego. Wskazuje to na okolicznosé. Ze Op1£1lEl egzekucyjna jest. wbrew odmienitemtl pogladowi skarzacego, naleznoscia 0 charakterze publicznoprawnym, stanowiaca rodzaj daniny publicznej. Przeznaczenie srodkow 2 uzyskanych opiat cgzckt1cy_j11ye11 na wynagrodzenie komornika nie moze byé uznane za rozstrzygajace dia oceny <:hara1<teru prawnego tych opiat. gdyz stanowi ono jedynie wyraz wo1i ustawodawcy co do rozdysponowania tych s'rodk6w. Rozwoj regulacji stosunku komornika nie zmienil tego, co pomija skariacy. Ze komornik jest organem postepowania egzekucyjnego. a p1"zez to rowniez organem wiadzy pubiicznej. Komornilt nigdy nie byi i nie jest strona postepowania egzekucyjnego. Komornika i stro11 postepowania egzekttcyjnego (wierzycieia i d1u2ni1<a). jak jttz wskazano, nie iaezyt i nie Iaczy Zaden stosunek 0 charakterze p1"ywatnopraw11ym. lecz stosunek o charakte1"ze pub1icznopraw11y111. Komornik dzialai i nadal dziala wy1acznie w imieniu paiistwa. ktorego zadaniem jest zapewnienie wykonania wyrokow sadowych. Sad Apelacyjny ponownie rozpoznajac sprawe zwaiyl co nastcgpuje. Zgodnie z trescia art. 3982” kpc Sad Apelacyjny zwiazany jest w niniejszej sp1"a\vie tvykladnia prawa dokonana przez Sad Najwyiszy. W zakresie wykiadni prawa materialnego Sad Najwyzszy w sposob jednoznaczny uznai za 111edne stanowisko. 2e 2 istoty wprowadzonych ustawa nowelizujaca zmian dotyczacych charakteru opiaty egzekucyjnej oraz stosunku komornika wynika, Ze z dniem 1 stycznia 20021". usta1 obowiazek komornikow odprowadzania do budzetu Skarbu Patistwa kwoty 20% opiaty stosunkowej i to takZe przed tym dniem. Jecittoczesnie zdaniem Sadu Najwyzszego 11ie 111021121 na tym etapie przesadzié o ZElSEl(i!10.§C1 11111 bezzasad11os‘ci powodztwa z uwagi na brak ustaicii fztlttytzzttyclt. \V jakich sp1"a\vault i jakie op1aty pobral powod. od 1<to1"yc11 odprowadzii do budietu Skarbu Patistwa dochodzona pozwem kwote. Brak tych t1sta|e1'1 uniemozliwia zajecie 1 3".11.1"$k'_\",||‘};|5_£'"' .4 .::"".1_ %_,,_"'i':1.1..""= \ "‘—*~ " *""‘ “ egzekwowanego roszczenia. Sąd Najwyższy stwierdził także. że w świetle przepisów ustawy. oplata egzekucyjna pobierana przez komornika jest należnością przymusową, określoną co do wysokości, sposobu ustalenia i pobierania przez normy ustawy, które mają bez wątpienia charakter przepisów publicznoprawnych. Opłaty egzekucyjne są jedynie pobierane przez komornika, lecz z tytulu dokonanych czynności egzekucyjnych komornik nie staje się wierzycielem uczestników postępowania egzekucyjnego. Wskazuje to na okoliczność, że opłata egzekucyjna _jest. wbrew odmiennemu poglądowi skarżącego, należnością o charakterze publicznoprawnym, stanowiącą rodzaj daniny publicznej. Przeznaczenie środków z uzyskanych opłat egzckucy_jnych na wynagrodzenie komornika nie może być uznane za rozstrzygające dla oceny charakteru prawnego tych opłat, gdyż stanowi ono _jedynie wyraz woli ustawodawcy co do rozdysponowania tych środków. Rozwój regulacji stosunku komornika nie zmienil tego, co pomija skarżący, że komornik _jest organem postępowania egzekucyjnego. a przez to również organem władzy publicznej. Komornik nigdy nie był i nie _jest stroną postępowania egzekucyjnego. Komornika i stron postępowania egzekucyjnego (wierzyciela i dłużnika). _jak _już wskazano, nie łączył i nie łączy żaden stosunek o charakterze prywatnoprawnym. lecz stosunek o charakterze publicznoprawnym. Komornik dzialal i nadal działa wylacznie w imieniu państwa. którego zadaniem _jest zapewnienie wykonania wyroków sądowych. Sąd Apelacyjny ponownie rozpoznając sprawę zważyl co następuje. Zgodnie z treścią art. 3982" kpc Sąd Apelacyjny związany _jest w ninie_jsze_j sprawie wykładnia prawa dokonaną przez Sąd Najwyższy. W zakresie wykładni prawa materialnego Sąd Najwyższy w sposób jednoznaczny uznał za błędne stanowisko. że z istoty wprowadzonych ustawą nowelizującą zmian dotyczących charakteru opłaty egzekucyjne_j oraz stosunku komornika wynika, że z dniem l stycznia 20021: ustal obowiązek komorników odprowadzania do budżetu Skarbu Panstwa kwoty 20% opłaty stosunkowej i to także przed tym dniem. .łednocześnie zdaniem Sądu Najwyższego nie można na tym etapie przesadzić o zasadności lub bezzasadnoścí powództwa z uwagi na brak ustaleń laktycznych. W jakich sprax-xfach i _jakie opłaty pobral powód. od których odprowadzil do budżetu Skarbu Państwa dochodzoną pozwem kwotę. Brak tych ustaleń uniemożliwia zajęcie V 3'.if'_¬Ĺ"-$[_"',||şf|n..¿""` - -' .¬ -_--.":'¬".a_ - š_'„_"'i":.;.~..-.'^".- -\ '*'-'=¬ " *""' `"
--- STRONA 9 ---
stanowiska w kwestii. czy kwota ta stanowi nienaleine swiadczenie i czy podlega zwrotowi na podstawie przcpisow o bc7.podstawnym w7_bogaccni\.1. Zatem w tym zakresie zarowno Sad Apelacyjny jak i Sad O1<1"tggowy nie rozpoznai istoty sprawy. PrzyjmujaLc bowiem za Sadem Najwyiszym za podstawe rozstrzygniecia zasade pobierania jednej oplaty egzekucyjnej od prowadzenia cgzekucji swiadczetw pienieznych oraz publicznoprawny charakter tej na1e7.nosci. pozostaje do ustalenia w jakich sprawach w jakim okresie i jakie oplaty pobral powod. To ustalenie pozwoli bowiem. po analizie przepisow intertemporalnyeh tj. art. 104 ustawy o 1<omo1"nikacl1 oraz. art. 8 ust. 1 ustawy ja zmieniajacej. na stwierd'/.enie ezy i ewentualnie w jakim ~< zakresie docltodzone pozwem roszczenie jest zasadnc. Ponadto zwroeié ta1<Ze naicz uwage na fakt. Ze iadanie pozwu obejmuje miedzy innymi okres po 13 listopada 20041".. a Zatem po uchyleniu obowiazywania art. 59 ust. 4 ustawy o 1<omorni1<ach sadowych i egzekueji. Co do zasady nie budzi watpliwosci. Ze po tym okresie brak byio ja1tic11ko1wie1< podstaw prawnych do pobierania 20% opiaty na rzecz Skarbu PE111S1.W3. Jednak decydujace d1a usta1e11ia Zasadnosci powodztwa w tej czesci. takze ma ustalenie daty wszczecia egzekucji i wykladnia przepisow intertemporainych. Majac powyzsze na wzgledzie Sad Apelacyjny na podstawie art. 386 § 4 kpc 110113'1i1 zaskarzony wyrok i przekazal sprawe Sadowi Okregowemu w Kaliszu do ponownego rozpoznania i rozstrzygniecia o kosztach postepowania. Sad Okregowy w zakresie ws1<a'z.anym przez Sad Najwyiszy nie rozpoznfil bowiem istoty sprawy. a wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia w tej czerifli postepowania dowodowego w eaiosci. Po ustaleniu przez Sad Okregowy od jakich spraw egzekucyjnych i 1<ied)"" wszczt;tyc11 egzekucji zostaia odprowadiona oplata pubiicznoprawna na rzecz. Skarbu Patistwa. Sad Okregowy winien dokonaé oceny zasadnosei roszczeitia. Z uw7.g1ednie11iem wykiadni przepisow intertempo1'a111ych dokonanych przez Sad 1\1ajwy2szy. Zdaniem Lego Sadu przepisy te winny bye odnoszone do w1asciwe29 some 1',\ 3, " Pt tia normatywtiego. Art. 104 ustawy o 1tomo1n11\aeh do pr/.ep1sow tozporiddl . . . . , . . . . . . , noéfil Mtmstra Sprawtedliwosct z dnia 24 czerwca 19911. w sptawte taksy ZE1 CZ?" . , . _ , '1 " e_ ' 1<omorn1l<ow (Dz. U. N1‘ 62. poz. 264). natomtast dla art. 8 ust. 1 ustawy Ll111@"1‘1.|‘1C 1 . . . . . . _ . 3002f~ przeptsy ustawy o komorntltaclt w brzmtentu obowtazujacym przed 1 st)/C0114 8 stanowiska w kwestii. czy kwota ta stanowi nienależne świadczenie i czy podlega zwrotowi na podstawie przepisów o bczpodstawnym wzbogaccniu. Zatem w tym zakresie zarówno Sąd Apelacyjny jak i Sąd Okręgowy nie rozpoznał istoty sprawy. Przyjmując bowiem za Sądem Na_jwyższym za podstawę rozstrzygnięcia zasadę pobierania jednej oplaty egzekucyjnej od prowadzenia egzekucji świadczeń pieniężnych oraz publicznoprawny charakter tej należności. pozostaje do ustalenia w jakich sprawach w _jakim okresie i _jakie oplaty pobral powód. To ustalenie pozwoli bowiem. po analizie przepisów intertemporalnych t_j. art. 104 ustawy o komornikach oraz art. 8 ust. 1 ustawy ją zmieniającej. na stwierdzenie czy i ewentualnie w _jakim sf. zakresie dochodzone pozwem roszczenie _jest zasadne. Ponadto zwrócić także nalez uwagę na fakt, że żądanie pozwu obejmuje między innymi okres po 13 listopada 200412, a zatem po uchyleniu obowiązywania art. 59 ust. 4 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji. Co do zasady nie budzi wątpliwości. że po tym okresie brak było _jakichkolwiek podstaw prawnych do pobierania 20% opłaty na rzecz Skarbu Państwa. Jednak decydujące dla ustalenia zasadności powództwa w tej części. także ma ustalenie daty wszczęcia egzekucji i wykładnia przepisów intertemporałnych. Mając powyższe na względzie Sąd Apelacyjny na podstawie art. 386 § 4 kpc uchylił zaskarzony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgoweinti w Kaliszu do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania. Sąd Okręgowy w zakresie wskazanym przez Sąd Najwyższy nie rozpoznał bowiem istoty sprawy, a wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia w tej części postępowania dowodowego w całości. Po ustałeniti przez Sąd Okręgowy od _jakich spraw egzekucyjnych i kicd)"` wszczętych egzekucji została odprowadžona oplata publicznoprawna na rzecz Skarbu Panstwa. Sąd Okręgowy winien dokonać oceny zasadności roszczenia, Z uwzględnieniem wykładni przepisów intertemporałnych dokonanych przez Sąd Najwyższy. Zdaniem tego Sądu przepisy te winny być odnoszone do właściwegü sobie .'..\ -:', " F' tła normatywnego. Art. 104 ustawy o komoinikach do przepisow io.Łp0r¿‹tÜ¿ . _ _ _ , . _ . ¬ . '¬ „ n0ŚC1 l\/łinistra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 19911. w spiawie taksy 221 CZY" _ , _ ¬ _ - '‹ " e_ f komorników (Dz. U. Ni' 62. poz. 264), natomiast dla art. 8 ust. 1 ustawy ¿l111@1“¿.|4C i _ _ _ _ . _ _ _ -. 2002r-¬ przepisy ustawy o komornikach w brzinieniu obowiązującym przed 1 st)/Cßfllßl 8
--- STRONA 10 ---
w tym 1"<'1\v11ie7. art. 104 ustawy (1 l\'o11101'ni1<ac|1 w 1)1'zmieniu sp1'zed '/mian. ..Wejscie w 7\/cie ustawy“ w p1"2vpadku art. 104 ustawy o7.nac7.a ustawe o |<on1o1"ni1<ac11. zas w i11tc1"|11'etat:_ii art. 8 ust. 1 ustawy 7.111ieniajztcej te wlasnie ustawe. /4 1 1 / \. . 1 ' <¢@1/~fl~f 5, 11/ ‘V/1 ' 1! J.» #1 1 .1 Q 4. "'Q>u “. 1 1*‘ ‘ ‘.44 » Q" v L. r/1 ‘... 11 w tym i"‹'iw|iie?'. art. 104 ustawy o l\'om0i'nikac|i w bi'zmieniti sprzed zmian. „Wejście w ;vvcie ustawy" w przvpadku art. 104 ustawy oznacza ustawę o komornikach. zaś w iiitci'pt'ctac_ji art. 8 List. 1 ustawy zmieniającej -- tę właśnie ustawę. /fi 1 i / \_ ,- -1 ' ¿d@±z~ß<'Í ,_ il/ Ĺ/fi' ' i! .c 51 i Š -„Ł -4. '--›. „.- 1 MY , ‹.« ¬ Å' 1 L r-J "-.__ ti
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Wyrok#Sąd Apelacyjny w Łodzi#I ACa 821/09 it#art. 64 ustawy#art. 45 ustawy#art. 59 ustawy#art. 59 ust.#art. 104 jest#art. 104 ust. 2 ustawy#art. 59 ust. 4 zawieraj#art. 8 ustawy#art. 50 ust. 4 ustawy#Art. 4 ust. 4 ustawy#art. 59 ust. 4 ustawy#art. 49 tcj#art. 49 tej#art. 59 ust. 1 tej#art. 410 § 2 k.c.#art. 481 § 1 k.c.#art. 98 kpc#art. 233 kpc#art. 6 k.c.#art. 59 List.#art. 45 ust. 7 przewidywal#art. 50 ust. 4 to#art. 45 ust. 7 przewidywa#art. 45 ust. 1 ustawy#art. 59 ust. 1 ustawy#art. 49 ustawy