Wyrok I ACa 819/12 2

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I ACa 819/12 2‘ WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOUTEJ POLSKIEJ Dnia 9 stycznia 2013 r. Sad Apeiacyjny w Warszawie I Wydzia+ Cywilny w sk+adzie: Przewodniczqcy  Sedzia SA Barbara Trebska A Sedzia SA Przemys{aw Kurzawa (spr.) Srgdzia SA Robert Obregbski Protokqlaint st. sekr. sqd. Joanna Baranowska po rbzpoznanifl w dniu 9 stycznia 2013 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powédztwa M. F. " przeciwko Skarbowi Pafistwa reprezentowanemu przez Ministra Sprawiedliwoéci, ' ' A sztu Siedczegowt. Dyrekt0ra~Aresztu Sledczego w W. I Dyrektora re 0 zap+atg> na skutek apelacji powoda od wyroku Sqdu Okrqagoweg z dnia 2 kwietnia 2012 r. sygn. akt I C 397/09 0 w Warszawie 1. oddala apelacjg; ' zastepstwa procesowego poniesionymi 2. nie obciqia powoda kosztaml przez pozwanego w postqpowaniu apelacyjnym. Za zgodnosc z orygmaiem sr. INSPETOR ___ Drufa Sh’:vi’ ’ska ' MSIC Wyl.4 Wyrok Sqdu odwolawczego Sygn. akt I ACa 819/12 za WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOUTEJ POLSKIEJ Dnia 9 stycznia 2013 r. Sąd Apeiacyjny w Warszawie I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący - Sędzia SA Barbara Trębska „ Sędzia SA Przemysław Kurzawa (spr.) Sędzia SA Robert Obrębski Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Baranowska po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2013 r. w Warszawie' na rozprawie sprawy z powództwa M. F. ' przeciwko Skarbowi Panstwa reprezentowanemu przez Ministra Sprawiediíwości, ' ` A sztu ŜiedczegowŁ. Dyrektora~Aresztu Siedczego w W. i Dyrektora re o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgoweg z dnia 2 kwietnia 2012 r. sygn. akt I C 397/09 0 W Warszawie 1. oddała apelację; ' zastępstwa procesowego poniesionymi 2. nie obciąża powoda kosztami przez pozwanego w postępowaniu apeiacyjnym. Za zgodnosc z oryginaiem sr. insvaron _ M Dłuta Śli:-vi' 'ska ` MSIC Wyr.4 Wyrok Sądu odwoławczego --- STRONA 2 --- 2 UZASADNIENIE W pozwie Z 29 kwietnia 2009 1'. powod M. F. domagai sit; zasqdzenia od pozwanego Skarbu Pafistwa reprezentowanego przez Ministra Sprawiedliwoéci, Dyrektora Aresztu Siedczego W., Dyrektora Aresztu §1edczego w L. kwoty 25.000 zi tyiuiem zadoééuczynienia. Jako podstawe; prawns; roszczefi powod wskazai art. 24 kc i art. 448 kc. W uzasadnieniu podniosl, i2 pozwany naruszyi jego dobra osobiste W postaci godnoéci i prawa od intymnoéci poprzez poniiajqce i nieludzkie traktowanie jego osoby w Areszcie Sledczym W L. i Areszcie Sledczym W W. W zajmowanych przez powoda. celach zawsze panowalo przeludnienie. Powod powoiai sic; townie:2 na brak intymnoéci W ceii, bowiem sanitariat oraz ubikacja nie byiy osioniegte, a z sanitariaiow Wydobywai sig smrod fekaliow, co stanowiio dla niego dyskomfort przy spoiywaniu posiikow. Ponadto powod podniosi, i2 do celi nie byia doprowadzona ciepia woda. Wskazai tez, iz Iatem z uwagi na niskie ciénienie W rurach brak Wocly W celi uniemozliwiai mu mycic bqdi tez schiodzenie sic; Wodq. Powod podai, i2 nie mogi korzystaé Z dostopu do éwiezego powietrza i éwiatia dziennego, bowiem W oknie zamontowany byi kosz Z matowq szyba, Ograniczano mu réwniez dostop do sztucznego éwietlenia, gdyz niezaleznie od pory roku _éwiat%o W celach zapalano dopiero o godz. 16:00. 0 ' W piémie procesowym z 28 lipca 2009 roku powod zmodyfikowai Zqdanie pozwu i Wskazai, iZ domaga sic; zasqdzenia od pozwanego kwoty 90.000 zi Wraz 2 odsetkami od dnia zasqdzenia do dnia zaplaty. Ponadto Wskazai, i2 przebywanie W celi W okresie letnim z uwagi na Wysokq temperature; powietrza (ponad 30 stopni Celsjusza) i zaduch pogiqbia jego problemy ze spaniem, powoduje rozdraznienie i ogolnie ile Wpiywa na jego zdrowie fizyczne jak i psychiczne. . Pozwany Skarb Paiistwa Minister Sprawiedliwoéci W odpowiedii na pozew z 1 kwietnia 2010 r. Wniosl 0 zwolnienie od udziaiu W sprawie Skarbu Paf1stWa Ministra Sprawiedliwoéci iwezwanie do udziahl W sprawie Aresztu §ledczego W. oraz Aresztu §ledczeg0 W L. jako Wlaéciwych statio fisci Skarbu Pafistwa z dziaialnoéciq, ktorych 2 UZASADNIENIE W pozwie z 29 kwietnia 2009 r. powód M. F. domagał się zasadzenia od pozwanego Skarbu Państwa reprezentowanego przez Ministra Sprawiedliwości, Dyrektora Aresztu Śledczego W., Dyrektora Aresztu Śledczego W Ł. kwoty 25.000 zł tytułem zadośćuczynienia. Jako podstawę prawną roszczeń powód wskazał art. 24 kc i art. 448 kc. W uzasadnieniu podniósł, iż pozwany naruszył jego dobra osobiste W postaci godności i prawa od intymności poprzez poniżające i nieludzkie traktowanie jego osoby w Areszcie Śledczym W Ł. i Areszcie Śledczym w W. W zajmowanych przez powoda celach zawsze panowało przeluclnienie. Powód powołał się równiez na brak intymności w celi, bowiem sanitariat oraz ubikacja nie były osłonięte, a z sanitariatów wydobywał się smród fekaliów, co stanowiło dla niego dyskomfort przy spożywaniu posiłków. Ponadto powód podniósł, iż do celi nie była doprowadzona ciepła woda. Wskazał tez, iz latem z uwagi na niskie ciśnienie w rurach brak wody w celi uniemozliwiał mu mycie bądz tez schłodzenie się woda. Powód podał, iz nie mógł korzystać z dostępu do świeżego powietrza i światła dziennego, bowiem W oknie zamontowany był kosz z matowa szybą. Ograniczano mu równiez dostep do sztucznego świetlenia, gdyz niezaleznie od pory roku światło w celach zapalano dopiero o godz. 16:00. S ' W piśmie procesowym z 28 lipca 2009 roku powód zmodyfikował żądanie pozwu i wskazał, iż domaga się zasądzenia od pozwanego kwoty 90.000 zł wraz z odsetkami od dnia zasądzenia do dnia zapłaty. Ponadto wskazał, iz przebywanie w celi w okresie letnim z uwagi na wysoką temperaturę powietrza (ponad 30 stopni Celsjusza) i zaduch pogłębia jego problemy ze spaniem, powoduje rozdrażnienie i ogólnie źle wpływa na jego zdrowie fizyczne jak i psychiczne. . Pozwany Skarb Państwa -Minister Sprawiedliwości W odpowiedzi na pozew z 1 kwietnia 2010 r. wniósł o zwolnienie od udziału W sprawie Skarbu Państwa- Ministra Sprawiedliwości iwezwanie do udziału W sprawie Aresztu Śledczego W. oraz Aresztu Śledczego w Ł. jako właściwych statío fisci Skarbu Państwa z działalnością, których --- STRONA 3 --- 3 powod Wi£}Z6 dochodzone roszczenie. Ponadto pozwany Wniosi o oddalenie powodztwa W caioéci oraz 0 zasqdzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztow procesu, W tym kosztow zastopstwa procesowego Wediug norm przepisanych. Pozwany Skarb Pafistwa zakwestionowai Wszystkie twierdzenia i zarzuty powoda. Wskazai, 12 powod nie Wykazai, ii to naruszenie miaio charakter bezprawny, ani tym bardziej zawiniony. Co prawda pozwany przyznal, Ze W zakiadzie kamym Wystqpowalo przeludnienie i mogio sio tak zdarzyé, i2 osadzony przebywal W celi, W ktorej powierzchnia przypadajqca na jednego osadzonego byla mniejsza niz 31112, co byio zgodne z art. 248§ 1 kkw oboWiqzujqcym do dnia. 6 grudnia 2009 roku, to jednak pozostaie okolicznoéci nie uzasadniajq przyjegcia, i2 WE1l‘UIlki bytowe W1I6j jednostce penitencjarnej byiy nieludzkie, niegodne i nanlszyiy dobra osobiste powoda.  Pozwany Skarb PafistWa Dyrektori Aresztu §1edczego_ W L. W odpowiedzi na pozew z dnia 16 czerwca 2010 roku Wniosi o oddalenie powodztwa oraz zasqdzenie od powoda. na rzecz pozwanego kosztow zastqpstwa procesowego Wedlug norm przepisanych. Pozwany zakwestionowal Wszystkie tWierdzenia powoda. Wskazai, i2 powod nie sprecyzowai tego, ktére z jego dobr osobistych zostaiy naruszone W A1‘6SZCi6 §1edczym W L., a takze podniosi zarzut przedawnienia. Pozwany Skarb PafistwaDyrektor Aresztu filedczego W. Wniosi 0 oddalenie powodztwa oraz o zaszgdzenie 0d powoda kpsztow zastopstwa procesowego. W dalszym toku postopowania strony podtrzymywaly swojc stanowiska W sprawie. 2 Wyrokiem z dnia 2 kwietnia 2012 1. Sqd Okreggowy W Warszawie W oddalii powodztwo M. F., odstegpujqc od obciqzania powoda kosztami postqpowania na podstawie art. 102 k.p.c. 3 powód wiąże dochodzone roszczenie. Ponadto pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Pozwany Skarb Państwa zakwestionował wszystkie twierdzenia i zarzuty powoda. Wskazał, iz powód nie wykazał, iz to naruszenie miało charakter bezprawny, ani tym bardziej zawiniony. Co prawda pozwany przyznał, że w zakładzie karnym występowało przeludnienie i mogło się tak zdarzyć, iż osadzony przebywał W celi, W której powierzchnia przypadająca na jednego osadzonego była mniejsza niż 31112, co było zgodne z art. 248§ l kkw obowiązującym- do dnia 6 grudnia 2009 roku, to jednak pozostałe okoliczności nie uzasadniają przyjęcia, iz warunki bytowe W tej jednostce penitencjarnej były nieludzkie, niegodne i nanlszyły dobra osobiste powoda. - Pozwany Skarb Państwa- Dyrektor Aresztu Śledczego. w Ł. w odpowiedzi na pozew z dnia 16 czerwca 2010 roku wniósł o oddalenie powództwa oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Pozwany zakwestionował wszystkie twierdzenia powoda. Wskazał, iz powód nie sprecyzował tego, które z jego dóbr osobistych zostały naruszone w Areszcie Śledczym w Ł., a takze podniósł zarzut przedawnienia. Pozwany Skarb Państwa¬Dyrektor Aresztu Śledczego W. wniósł o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie od powoda kosztów zastępstwa procesowego. W dalszym toku postępowania strony podtrzymywały swoje stanowiska w sprawie. . Wyrokiem z dnia 2 kwietnia 2012 r. Sąd Okręgowy w Warszawie w oddalił powództwo M. F., odstępując od obciążania powoda kosztami postępowania na podstawie art. 102 k.p.c. --- STRONA 4 --- 4 Powyfcsze rozstrzygnigcie Said Okrqgowy oparl na nastgpujqcych ustaleniach faktycznych oraz rozwaianiach prawnych: i Sod O1<r<;goWy ustalii, Ze M. F. przebywai W Areszoie $1edczym W L. W okresie od dnia 1 Wrzeénia 2005 1'. do dnia 21 stycznia 2008 r., natomiast W Areszcie Qledczym W. od dnia 21 stycznia 2008 roku do 30 Wrzeénia 2009 r. W okresie pobytu powoda W Areszcie Sledczym W L. i W Areszcie $1edczym W. Wystopowaio tam przeludnionie prowadzqce do tego, Ze na jednego osadzonego mogia przypadaé powierzchnia mniejsza niz 3 m2 celi. W celach przebywaio najwiocej 5 osob, a ce1_e to miaiy do okoio 12,77 m2 powierzchni. Zagqszczenie W celach byio rozne na poszczegolnych oddziaiach Areszt éledczy W L. usytuowany jest W mieécie, na terenie o niskiej i rzadkiej zabudowie. Na biezagco adrninistracja. dbaia 0 realizacjqz planu remontu plaoowki. W miaro posiadanych éroclkow remontowane byiy cele mieszkalne zajmowane przez osadzonych i stopniowo poprawiane byly ich Warunki bytowe. Przeprowadzona przez sqdziego penitencjarnego lustracja nie ujawniia braku dbaioéci ze strony administracji o Warunki, W jakich osadzeni odbywajq karq, poza jecinostkowymi przypadkami ZaS’EI‘Z€Z€f1 dotyczqcych konkretnych mankamentow zwiqzanych z jakoéciq sprzotu kwaterunkowego W konkretnych colach. Stan zuzycia sprzotu i Wyposaienia Wynikai takze z duzej rotacji osadzonych. l W areszcie éledczym byia sprawnie dziaiajqca Wentylacja grawitacyjna. Na oknach cel zostaiy zamontowane atestowane przesiony, ktore nie ograniczaiy dopiywu éwiatia dziennego, 21 miaiy Zapewnié niemoznoéé kontaktowania die; osob trzecich 2 osadzonymi. W celach, W ktorych przebywal powod toalety byiy oddzielone od reszty pomieszczenia, W Wiokszoéci cel byla to zabudowa czgéciowa, a wejécie zostaio zasioniote kotarz}. W kqciku sanitarnym znajdowaia sic; um}/Walka z biezqca, zimnz; Wodq. Skazani podgrzewali Wodo do prania lub mycia czajnikiem eleidrycznym bqdré grzaikq. Kazdy ze skazanych mial do dyspozycji nastopujafce Wyposazenie: iozko, materac, koc, taboret, szalko oraz stol, ktory sh1Zy1 Wszystkim osadzonym do spozywania posiikow. Cele oéwietlone byly dwiema Zarowkamiéwietlowkami o mooy 4 Powyższe rozstrzygnięcie Sąd Okręgowy oparł na następujących ustaleniach faktycznych oraz rozważaniach prawnych: i Sąd Okręgowy ustalił, że M. F. przebywał w Areszcie Śledczym w Ł. w okresie od dnia 1 września 2005 r. do dnia 21 stycznia 2008 r., natomiast W Areszcie Śledczym W. od dnia 21 stycznia 2008 roku do 30 września 2009 r. W okresie pobytu powoda W Areszcie Śledczym w Ł. iw Areszcie Śledczym W. występowało tam przeludnienie prowadzące do tego, że na jednego osadzoncgo mogła przypadać powierzchnia mniejsza niż 3 mz celi. W celach przebywało najwięcej 5 osób, a cele te miały do około 12,77 m2 powierzchni. Zagęszczenie w celach było różne na poszczególnych oddziałach Areszt Śledczy w Ł. usytuowany jest W mieście, na terenie o niskiej i rzadkiej zabudowie. Na bieżąco administracja dbała o realizację planu remontu placówki. W miarę posiadanych środków remontowane były cele mieszkalne zajmowane przez osadzonych i stopniowo poprawiane były ich warunki bytowe. Przeprowadzone przez sędziego penitencjarnego lustracja nie ujawniła braku dbałości ze strony administracji o warunki, w jakich osadzeni odbywają karę, poza jednostkowymi przypadkami zastrzeżeń dotyczących konkretnych mankamentów związanych z jakością sprzętu kwaterunkowego W konkretnych celach. Stan zużycia sprzętu i wyposażenia wynikał także z dużej rotacji osadzonych. I W areszcie Śledczym była sprawnie działająca wentylacja grawitacyjna. Na oknach cel zostały zamontowane atestowane przesłony, które nie ograniczały dopływu światła dziennego, a miały zapewnić niemożność kontaktowania się osób trzecich z osadzonymi. W celach, w których przebywał powód toalety były oddzielone od reszty pomieszczenia, W większości cel była to zabudowa częściowa, a wejście zostało zasłonięte kotarą. W kąciku sanitarnym znajdowała się umywalka z bieżącą zimną wodą. Skazani podgrzewali wodę do prania lub mycia czajnikíem elektrycznym bądź grzałka. Każdy ze skazanych miał do dysp`ozycji następujące wyposażenie: łóżko, materac, koc, taboret, szalkę oraz stół, który służył wszystkim osadzonym do spożywania posiłków. Cele oświetlone były dwiema żarówkami-świetlówkami o mocy --- STRONA 5 --- 5 40W lub przez Wit‘§C6j takich éwietlowek W zaleznoéci od powierzchni celi. Dodatkowo W kqciku sanitarnym byia zamontowana éwietlowka o mocy 25 W. Osadzeni sami dbali o ogolny porzqdek i czystoéé W celach. Powyzszy stan faktyczny Sqd Okrogowy ustalii W giownej mierze na podstawie dokumentow zgromadzonych W aktach sprawy. Sqd uznai dowody z dokumentow za Wiarygodne, poniewaz ich autentycznoéé nie zostaia zakwestionowana przez strony, a ponadto sqd I instancji nie znalazl podstaw do ich podwazenia z urzodu. Za szczegolnio istotny dowod W sprawie Sqd Okieggowy Auznai sprawozdanie z lustracji przeprowadzonej przez sodziego wizytatora W dniach 7 maja 11 maja 2007 roku, a zatem W okresie bezpoérodnio poprzedzajqcym osadzenie powoda W Areszcie §ledczym W L., ktory to dokument, korzystajqc z materialnej mocy dowodowcj Wy11i1<é1j€}C6j z treéci art. 244 k.p.o., stanowi dowod tego, co zostaio W nim urzodowo zaéwiadczone. Ustalenia stanu faktycznego Sqd opari takzo na dowodzie z przeshlchania. éwiadkow S. D. i R. P.  funkcjonariuszy A0 W L. W okresie, gdy przebywai W nim powod. ' _  } Z kolei éwiadkowie C. W., K. A. iM. T. byli zgodni W zakresie, W jakim mowili o Wyposaieniu col. §WiadkoWie oi przestawiali swoje osobisto spostrzezenia. na ternat Warunkow bytowych i nie umieli wypowiedzieé sic; na. temat ozy powod zgiaszai jakiekolwiek zastrzezenia odnoénie Warunkow W celach do Wychowawcy lub tez do Dyrektora Aresztu §1edozego. Said Okrogowy pominqi natomiast Wniosek peinomoonika powoda 0 dopuszczenie dowodu z przesiuchania W charakterze éwiadkow H. B., J. L. i J. K. Wspoiosadzonych z powodem, gdyz pelnomoonik powoda nie WSiCE1ZB.i danych, ktore pozwoliiby na ustalenie ich obecnego miejsca pobytu i Wezwanie W charakterze éwiadkow. Sqd Okrogowy uznai dowod z przesluchania powoda za, W zakresie odnoszqcym sis; do braku oddzielenia trwaiq przegroda, kqcika sanitarnego od reszty celi, poniewaz fakt ten nie byi przez pozwanego kwestionowany. Przechodzqc do rozwazafi prawnyoh odnoénie zasadnoéci roszczenia objotego pozwem Said Okrqgowy stwiordzii, Zo powod nie udowodnii, Zo karo pozbawienia. Wolnoéci 0dbywa1WAreszoie Sledczym W L. i Areszcie Sledczym. W W. W Warunkach 5 40W lub przez więcej takich świetlówek w zależności od powierzchni celi. Dodatkowo w kąciku sanitarnym była zamontowana świetlówka o mocy 25 W. Osadzeni sami dbali o ogólny porządek i czystość w celach. Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił W głównej mierze na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy. Sąd uznał dowody z dokumentów za wiarygodne, ponieważ ich autentyczność nie została zakwestionowana przez strony, a ponadto sąd I instancji nie znalazł podstaw do ich podważenia z urzędu. Za szczególnie istotny dowód w sprawie Sąd Okręgowy uznał sprawozdanie z lustracji przeprowadzonej przez sędziego wizytatora W dniach 7 maja -ll maja 2007 roku, a zatem w okresie bezpośrednio poprzedzającym osadzenie powoda W Areszcie Śledczym w Ł., który to dokument, korzystając z materialnej mocy -dowodowej wynikającej z treści art. 244 k.p.c., stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowe zaświadczone. Ustalenia stanu faktycznego Sąd oparł także na dowodzie z przesłuchania świadków S. D. i- R. F. - funkcjonariuszy AŚ w Ł. w okresie, gdy przebywał w nim powód. ' _ - 2 Z kolei świadkowie C. W., K. A. iM. T. byli zgodni w zakresie, w jakim mówili o wyposażeniu cel. Świadkowie ci przestawiali swoje osobiste spostrzeżenia na temat warunków bytowych i nie umieli wypowiedzieć się na temat czy powód zgłaszał jakiekolwiek zastrzeżenia odnośnie warunków w celach do wychowawcy lub też do Dyrektora Aresztu Śledczego. Sąd Okręgowy pominął natomiast wniosek pełnomocnika powoda o dopuszczenie dowodu z przesłuchania W charakterze świadków H. B., J. L. i J. K. współosadzonych z powodem, gdyż pełnomocnik powoda nie wskazał danych, które pozwoliłby na ustalenie ich obecnego miejsca pobytu i wezwanie w charakterze świadków. Sąd Okręgowy uznał dowód z przesłuchania powoda za, W zakresie odnoszącym się do braku oddzielenia trwałą przegrodą kącika sanitarnego od reszty celi, ponieważ fakt ten nie był przez pozwanego kwestionowany. Przechodząc do rozważań prawnych 'odnośnie zasadności roszczenia objętego pozwem Sąd Okręgowy stwierdził, że powód nie udowodnił, że karę pozbawienia wolności odbywał w Areszcie Śledczym w Ł. iAreszcie Śledczym. w W. w warunkach --- STRONA 6 --- 6 . uwiaczajqcych jego godnoéci. Co prawda W okresie osadzenia cele, W ktorych przebywai powod, mogiy byé okresowo przeludnione na tyle, Ze powierzchnia przypadajqca na jednego skazanego nie przekraczaia 31112, a pozwany nie zakwestionowai tej okolicznoéci, lecz powod ani nie poWo1a1 ani nie udowodnii tego, Ze na skutek trwajgcego dhliszy czas przeludnienia pomiqdzy Wirginiami dochodziio do napioé i konfliktow, co pogarszaioby stan psychiczny Win;2nioW, W tym i jego, a zatem, Ze skutki tego przeludnienia miaiy upokarzajqcy Wpiyw na jego osobo. W ocenie sa_,du I ins.tancji nie mozna zatem ewentualnego negatywnego oddziaiywania przeludnienia. na powoda. uznaé ani za nasilone, ani tez za dlugotrwaie. Ponadto Sqd Okrogowy Wskazai, Ze W sytuacji zaistniaiego W okresie przébywania powoda W Areszcie §ledczym W L. i Areszcie §1edczyn1 W W. przeiudnienia. nie 11102I18. przyjqé, Ze dzialanie pozwanego Skarbu Pafistwa toleruja,cego taki stan rzeczy byio bezprawne. Bezprawnoéci to uchyla bowiem obowiqziljqcy W okxesie Wskazanym W powodztwie, przepis’ art. 248 § 1 k.k.W, zgodnie 2 ktoryrn W szczegolnie uzasadnionych Wypadkach dyrektor zakiadu karnego lub aresztu éledczego moze umieécié osadzonych, na czas okreélony W Warunkach, W ktorych powierzchnia W ceii na jednq osobo Wynosi inniej nit 3 1112. O takim urnieszczeniu  nalezy 1IJ€ZZVViOCZI11l€ powiadomié sodziego penitencjarnego. Delikt ma miejsce bowiem tylko Wtedy, gdy orzeczenie Trybunaiu Konstytucyjnego ma charakter retroakiywny tzn. znajduje zastosowanie do zdarzeri sprzed Wejécia orzeczenia Trybunaiu W Zycie. Powod nie Wykazai takze, by Warunki sanitarne panujqce W celach, naruszaiy prawo do intymnoéci, ani tez tego, Ze pozostaie warunki bytowe byiy niezgodne z obowiqzujqcymi przepisami chociazby W zakresie iloéci ioiek, taboretow, czy stoiow. Zgodnie bowiem z art. 110 § 1 k.k.W. skazanego osadza siq W celi mieszkalnej Wieloosobowej lub jednoosobowej. Cele W)/pOSElZE1 sio W odpowiedni sprzot kwaterunkowy zapewniajqcy skazanemu osobne miejsce do spania, odpowiednie Warunki higieny, dostateczny dopiyw powietrza i odpowiedniq do pory roku temperaturq, Wodhlg norm okreélonych dla pomieszczefi mieszkalnych, a ta.kz'e oéwietlenie odpowiednie do czytania i Wykonywania pracy. Stosownie do treéci § 3 cytowanegorprzepisu urzqdzenia sanitarne W zakiadzie karnym 1. typu poiotwartego "i otwartego mogq byé usytuowane poza ceiami mieszkainymi. 6 _ uwłaczających jego godności. Co prawda W okresie osadzenia cele, W których przebywał powód, mogły być okresowo przeludnione na tyle, ze powierzchnia przypadająca na jednego skazanego nie przekraczała 31n2, a pozwany nie zakwestionował tej okoliczności, lecz powód ani nie powołał ani nie udowodnił tego, ze na skutek trwającego dłuższy czas przeludnienia pomiędzy więźniami dochodziło do napięć i konfliktów, co pogarszałoby stan psychiczny więźniów, W tym i jego, a zatem, że skutki tego przeludnienia miały upokarzający wpływ na jego osobę. W ocenie sądu I instancji nie można zatem ewentualnego negatywnego oddziaływania przeludnienia na powoda uznać ani za nasilone, ani też za długotrwałe. Ponadto Sąd Okręgowy wskazał, że W sytuacji zaistniałego W okresie przebywania powoda w Areszcie Śledczym W Ł. i Areszcie Śledczym w W. przeludnienia nie można przyjąć, ze działanie pozwanego Skarbu Państwa tolerującego taki stan rzeczy było bezprawne. Bezprawnośoi tą uchyla bowiem obowiązujący w okresie wskazanym W powództwie, przepis art. 248 § l k.k.w, zgodnie z którym w szczególnie uzasadnionych wypadkach dyrektor zakładu karnego lub aresztu Śledczego może umieścić osadzonych, na czas określony W warunkach, W których powierzchnia w celi na jedną osobę wynosi mniej niż 3 mz. O takim umieszczeniu - nalezy bezzwłocznie powiadomić sędziego penitencjarnego. Delikt ma miejsce bowiem tylko wtedy, gdy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego ma charakter retroaktywny tzn. znajduje zastosowanie do zdarzeń sprzed wejścia orzeczenia Trybunału w życie. Powód nie wykazał takze, by warunki sanitarne panujące W celach, naruszały prawo do intymności, ani też tego, że pozostałe warunki bytowe były niezgodne z obowiązującymi przepisami chociażby' W zakresie ilości łóżek, taboretów, czy stołów. Zgodnie bowiem z art. 110 § 1 k.k.w. skazanego osadza się W celi mieszkalnej wieloosobowej lub jednoosobowej. Cele wyposaża się W odpowiedni sprzęt kwaterunkowy zapewniający skazanemu osobne miejsce do spania, odpowiednie warunki higieny, dostateczny dopływ powietrza i odpowiednią do pory roku temperaturę, według norm określonych dla pomieszczeń mieszkalnych, a także oświetlenie odpowiednie do czytania i wykonywania pracy. Stosownie do treści § 3 cytowanegoprzepisu urządzenia sanitarne w zakładzie karnym x. typu półotwartego 'i otwartego mogą być usytuowane poza celami mieszkainymi. --- STRONA 7 --- '7 Zgodnie z § 4 przy umieszczaniu skazanego W celi mieszkalnej bierze sic; pod uwagr; W szczegolnoéciz 1/ decyzjr; klasyfikacyjna, 2/ koniecznoéé oddzielenia skazanego od tymczasowo aresztowanego, 3/ potrzebo zapewnienia porzadku oraz bezpieczefistwa W zakiadzie karnym 4/ zalecenia 1ekarskie,psychologiczne i rehabilitacyjne, 5/ potrzeb»; ksztaitowania wlaéciwej atmosfery Wérod skazanych, 6/ koniecznoéé zapobiogania samoagresji i popeinianiu przeste;pstW W trakcie odbywania kary. Ponadto stosoW1_1ie_ do treéci § 11 rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwoéci z dnia 25 sierpnia 2003 r. W sprawie regulaminu organizacyjno — porzadkowego Wykonywania kary pozbawienia Wolnofici /Dz. U. nr 12, poz. 1493/ skazanych rozmieszoza sir; W celach, uwzglegdniajac W szczegolnoéci pieé, Wick oraz uprzednie odbywanie zasadniozej kary pozbawienia Wolnoéci albo kazy aresztu Woj skowcgo. Majac na uwadzo treéé powyiszych przepisow, Sad Okrogowy uznai, Ze powod nie udowodnii, aby doszio do naruszenia jego dobr osobistych Wymagajacego ochrony praWn'ej. Podnieéé przy tym nalezy, Ze ciqzar dowodzenia W t§*'1T1 zakresie spoczywai na powodzie, 0 czym uzyskai on stosowne pouczenia. W konsekwenoji zgioszone przez powoda Zadania jako bezzasadne podlegaiy oddaleniu. Przytoczyé nalozy tu ponownie treéé przepisu art. 448 k.c., zgodnie z ktorym W razie naruszenia dobra osobistego sad moze przyznaé ternu, ozyje dobro osobiste zostaio naruszono, odpowiednia sumo tytuiem zadoééuczynienia pienioznego za doznana krzywdg lub na jego Zadanie zasadzié odpowiednia sumo pieniaina na Wskazany przez niego cel spoieczny, niezaleznie od innych érodkow potrzebnych do usunifigcia skutkow naruszenia. Sad meriti Wskaza1,\Ze przepis art. 448 k.c. ma charakter samodzielny i przysiuguje obok ziastosowania innych §rodk6W koniecznych do usuniqcia skutkow naruszenia dobr osobistych, o ilo inne érodki nie Wyczerpuja uprawniefi osoby, ktorej dobro naruszono. Zasadzonie zadosléuczynienia ma zatem charakter fakultatywny i od oceny sadu opartej na analizie okolicznoéci konkretnej sprawy zalezy przyznanie pokrzywdzonemu ochrony W tej formic. O zasadzeniu zadoééuczynienia i éwiadczenia na cel spoieczny decyduje zaé 7 Zgodnie z § 4 przy umieszczeniu skazanego W celi mieszkalnej bierze się pod uwagę w szczególności: 1/ decyzję klasyfikacyjną, 2/ konieczność oddzielenia skazanego od tymczasowo aresztowanego, 3/ potrzebę zapewnienia porządku oraz bezpieczeństwa w zakładzie karnym 4/ zalecenia lekarskie, psychologiczne i rehabilitacyjne, 5/ potrzebę kształtowania właściwej atmosfery wśród skazanych, 6/ konieczność zapobiegania samoagresji i popełnianiu przestępstw w trakcie odbywania kary. Ponadto stosownie do treści § ll rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 sierpnia 2003 r. w sprawie regulaminu organizacyjno - porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności /Dz. U. nr l2, poz. 1493/ skazanych rozmieszcza się w celach, uwzględniając w szczególności płeć, wiek oraz. uprzednie odbywanie zasadniczej kary pozbawienia wolności albo kary aresztu woj skowego. Mając na uwadze treść powyższych przepisów, Sąd Okręgowy uznał, że powód nie udowodnił, aby doszło do naruszenia jego dóbr osobistych wymagającego ochrony prawnej. Pod-nieść przy tym należy, że ciężar dowodzenia w tym zakresie spoczywał na powodzie, o czym uzyskał on stosowne pouczenia. W konsekwencji zgłoszone przez powoda żądania jako bezzasadne podlegały oddaleniu. Przytoczyć należy tu ponownie treść przepisu art. 448 k.c., zgodnie z którym w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezaleznie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. Sąd meriti wskazał, ze przepis art. 448 k.c. ma charakter samodzielny i przysługuje obok zastosowania innych środków koniecznych do usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych, o ile inne środki nie wyczerpują uprawnień osoby, której dobro naruszono. Zasądzenie zadośćuczynienia ma zatem charakter fakultatywny i od oceny sądu opartej na analizie okoliczności konkretnej sprawy zalezy przyznanie pokrzywdzonemu ochrony w tej formie. O zasądzeniu zadośćuczynienia i świadczenia na cel społeczny decyduje zaś --- STRONA 8 --- 8 rodzaj naruszonego dobra osobistego, stopiefi nasilenia i czas trwania tyoh naruszeii, stopieli zawinienia naruszyciela oraz rozlegloéé i d1ugotrWa1o§é skutkow naruszefi dla osoby pokrzywdzonej.  Sad Okrogowy uznai, Ze zgloszone roszczenia nie zashlguja na uwzglodnienie. Sad I instancji nie dopatrzyi sio tez Zadnych dziaiafi éwiadczacych o éwiadomej represji czy dyskryminacji Wobec powoda ze strony administracji Aresztu 81<zdczego W L. czy tez Aresztu 81edczego W W. Niezaprzeczalnie bowiem Warunki panujace W tych jednostkach byiy takie same dla Wszystkich skazanych i jednoczeénie Wypadkowa ograniczonych érodkow finansowyoh tego resortu, Wieloletnich zaszioéci i niemoznoéci osiagniooia standardow europejskich W krotkim czasie. W sytuacji zaé braku dziaiania strony pozwanej z premedytacja i zamiarem poniienia, a jedynie z powodu trudnych Warunkow lokalowych przyznanie ochrony za naruszenie dobr osobistych naleiy uznaé za sprzoczne z zasadami wspoiiycia spoiecznego i poczuciern sprawiedliwoéci. Zdaniem Sadu Okrogowego roszczenia powoda pozostaja takze W sprzecznosici z zasadami Wspoizycia spoiecznego. Nie mozna bowiern W tego rodzaju sprawach abstrahowaé od i realiow spoieczno  gospodarczych panujacych W Polsce. Zdaniern Sadu Okrqgowego chociazby sytuacja shzzby zdrowia i osob hospitalizowanych jest czosto pod Wzglodem bytowym duzo gorsza niz Wioiniow, ktorzy przeciez znaleili sic; W tym, a nie innym miejscu na skutek popeiniania najcioiszych, najczoéciej umyélnych przestc‘gpstw. Podobnie sytuacja lokalowa Wielu rodzin W Polsce, zajmujacych mieszkania komunalne czy socj alne jest gorsza pod Wzglsgdem zarowno metrazu, stanu technicznego budynkow czy dostqpu do mediow od tej opisywanej przez powoda. Rowniez zakres zajoé kulturaino  oéwiatowych, sportowych czy rozrywkowych W zakiadach kamych nieraz znacznie przekracza to, co spoieczefistwo oferuje podopiecznym placowek opiekuficzo  wychowawczych. ' W ocenie sadu I instancji Wprowadzanie W tym zakresie standardow pafistw Europy Zachodniej nie moze odbyé sis; z dnia na dziefi ani rozpoczynaé sit; od Wiofiniow, a pomijaé inne grupy spoieczne takie jak sieroty, czy renciéci i emeryoi, ktorych czosto nie staé na zaspokoj cnie podstawowych potrzeb Zyciowych. 8 rodzaj naruszonego dobra osobistego, stopień nasilenia i czas trwania tych naruszeń, stopień zawinienia naruszyciela oraz rozległość i długotrwałość skutków naruszeń dla osoby pokrzywdzonej. - Sąd Okręgowy uznał, że zgłoszone roszczenia nie zasługują na uwzględnienie. Sąd I instancji nie dopatrzył się też żadnych działań świadczących o świadomej represji czy dyskryminacji Wobec powoda ze strony administracji Aresztu Śledczego W Ł. czy też Aresztu Śledczego W W. Niezaprzeczalnie bowiem warunki panujące W tych jednostkach były takie same dla wszystkich skazanych i jednocześnie wypadkową ograniczonych środków finansowych tego resortu, wieloletnich zaszłości i niemożności osiągnięcia standardów europejskich w krótkim czasie. W sytuacji zaś braku działania strony pozwanej z premedytacją i zamiarem poniżenia, a jedynie z powodu trudnych warunków lokalowych przyznanie ochrony za naruszenie dóbr osobistych należy' uznać za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i poczuciem sprawiedliwości. Zdaniem Sądu Okręgowego roszczenia powoda pozostają także w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego. Nie można bowiem W tego rodzaju sprawach abstrahować od i realiów społeczno - gospodarczych panujących w Polsce. Zdaniem Sądu Okręgowego chociażby sytuacja służby zdrowia i osób hospitalizowanych jest często pod względem bytowym dużo gorsza niż więźniów, którzy przecież znaleźli się W tym, a nie innym miejscu na skutek popełniania najcięższych, najczęściej umyślnych przestępstw. Podobnie sytuacja lokalowa wielu rodzin W Polsce, zajmujących mieszkania komunalne czy socjalne jest gorsza pod względem zarówno metrazu, stanu technicznego budynków czy dostępu do mediów od tej opisywariej przez powoda. Również zakres zajęć kulturalno - oświatowych, sportowych czy rozrywkowych w zakładach kamyeh nieraz znacznie przekracza to, co społeczeństwo oferuje podopiecznym placówek opiekuńczo - wychowawczych. ' W ocenie sądu I instancji wprowadzanie W tym zakresie standardów' państw Europy Zachodniej nie może odbyć się z dnia na dzień ani rozpoczynać się od więźniów, a pomijać inne grupy społeczne takie jak sieroty, czy renciści i emeryci, których często nie stać na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. --- STRONA 9 --- 9 O kosztach procesu Sad Okrogowy orzeki W oparciu o art. 102 k.p.c., majac na uwadze przede Wszystkim Wzglcpdy natury podmiotowej zwiazane 2 sytuacja finansowa i Zyciowa powoda, ktére zadecydowaiy 0 Wczeéniejszym zwolnieniu go od kosztow sadowych W caioéci. Apelacjg od wyiej wskazanego wyroku Wniésl powéd zarzucajac zaskarionemu orzeczeniu: I. naruszenie prawa materialnego poprzez biodna wykiadnio: 1. art. 24 k.o. W ZW. z art. 448 k.c. poprzez uznanie, iZ powodowi nie nalezy sir; W niniejszej sprawie Zadana suma zadoééuczynienia pieniqznego za naruszenie jego dobr osobistych, 2. art. 3 Konwencji o Ochronie Praw Cziowieka i Podstawowych Wolnoéci na skutek, ktorej Sad Okrogowy przyjai, iz W niniejszej sprawie nie doszio do spehiienia przesianek Wymaganych tym przepisem Wobec czego brak byio podstaw do Zadania zadoééuczynienia pieniqznego za doznana krzywdo, R II. naruszenie przepisow postopowania, ktore miaio Wpiyw na Wynik sprawy: 1. art. 233 § 1 k.c. poprzez blodne ustalonie, ii dziaialnie pozwanego Skarbu Pafistwa, ktory tolerowai stan przeludnienia W zakiadzie karnym nie byio bezprawne, _ 2. art. 233 § 1 k.c. poprzez blegdne ustalenie, i2 zeznania éwiadkéw S. D. i R. F. dotyczace Warunkow panujacych W ceiach sa Wiarygodne, skoro to nie oni W rzeczywistoéci W ceii przebywali, Wioc niemogli mieé Wiedzy na temat tego co przez oaiy czas dziaio sit; W coli W ktorcj byi osadzony powod ijakie Warunki W niej panowaiy, ' 3. art. 233 § 1 k.c. poprzez blodne ustalenie, i2 o zasadzeniu zadoééuczynienia i éwiadczeniana eel spoieczny decyduje rodzaj naruszonego dobra osobistego, 9 O kosztach procesu Sąd Okręgowy orzekł W oparciu o art. 102 k.p.c., mając na uwadze przede wszystkim względy natury podmiotowej związane z sytuacją finansową i życiową powoda, które zadecydowały o wcześniejszym zwolnieniu go od kosztów sądowych W całości. Apelację od wyżej wskazanego wyroku wniósł powód zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu: I. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię: 1. art. 24 k.c. W zw. z art. 448 k.c. poprzez uznanie, iż powodowi nie nalezy się W niniejszej sprawie żądana suma zadośćuczynienia pieniężnego za naruszenie jego dóbr osobistych, 2. art. 3 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności na skutek, której Sąd Okręgowy przyjął, iz W niniejszej sprawie nie doszło do spełnienia przesłanek wymaganych tym przepisem wobec czego brak było podstaw do żądania zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę, są II. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy: l. art. 233 § 1 k.c. poprzez błędne ustalenie, iż dzíałalnie pozwanego Skarbu Państwa, który tolerował stan przeludnienia W zakładzie karnym nie było bezprawne, _ 2. art. 233 § 1 k.c. poprzez błędne ustalenie, iż zeznania świadków S. D. i R. F. dotyczące Warunków panujących W celach są wiarygodne, skoro to nie oni W rzeczywistości W celi przebywali, więc nie- mogli mieć wiedzy na temat tego co przez cały czas działo się w celi w której był osadzony powód ijakie warunki W niej panowały, ' 3. art. 233 § l k.c. poprzez błędne ustalenie, iz o zasądzeniu zadośćuczynienia i świadczeniana cel społeczny decyduje rodzaj naruszonego dobra osobistego, --- STRONA 10 --- 10 stopieri nasilenia i czas trwania tych naruszefi, stopiefi zawinienia naruszyciela oraz roziegioéé i diugotrwaioéé skutkow naruszefi dla osoby pokrzywdzonej, 4. art. 233 § 1 k.c. poprzez uznanie, i2 roszczenie powoda pozostaje W sprzecznoéci Z zasadami Wspolzycia spolecznego, 5. art. 232 k.c. poprzez przyjgcie, i;'z powod nie udoWodni1, i2 Warunki bytowe W celi byiy niezgodne 2 obowiazujacymi przepisami, III. sprzecznoéé W ustaloniach faktycznych sadu, ktory Z jednej strony Wskazai, i2 powod nie udowodnii, Ze Warunki sanitarnc W cciach naruszaiy prawo do 1111}/111110801 k.9, zaé W innym miejscu uzasadnienia Wskazai, i2 uznai za Wiarygodny dowod z przesiuchania powoda W kwestii nieoddzielenia trWa1a przegroda kacika sanitamego od reszty ce1i k.5 uzasadnienia. W oparciu o tak sformutowane zarzuty powod Wniosi o: 1. zmiane; zaskarzonego Wyroku przez uwzglqdnienie powodztwa W caioéci, 2. zasadzenie od pozwanego 11a rzecz powoda 1<.oszt6W postqpowania W tym kosztow zastopstwa adwokackiego Wediug norm przepisanych za postqpowanie W I oraz II instancji,   3. zwoinienie poWoda z obowiazku ponoszenia kosztow opiaty od apelacji 2 uwagi na trudna sytuacjr; materialna, potwierdzonej oéwiadczeniem o stanie maj atkowym Wraz Z dowodami  ewentualnie o : _ 4. uchylenie zaskarzonego Wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sadowi Okreggowemu W Warszawie. W odpowiedzi na apelacjq pozwany Wniosl o: 1. oddaienie apelacji; 10 stopień nasilenia i czas trwania tych naruszeń, stopień zawinienia naruszyciela oraz rozległość i długotrwałość skutków naruszeń dla osoby pokrzywdzonej, 4. art. 233 § 1 k.c. poprzez uznanie, iz roszczenie powoda pozostaje w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego, 5. art. 232 k.c. poprzez przyjęcie, iż powód nie udowodnił, iż warunki bytowe W celi były niezgodne z obowiązującymi przepisami, III. sprzeczność W ustaleniach faktycznych sądu, który z jednej strony wskazał, iż powód nie udowodnił, że warunki sanitarne W celach naruszały prawo do intymności -k.9, zaś W innym miejscu uzasadnienia wskazał, iż uznał za wiarygodny dowód z przesłuchania powoda W kwestii nieoddzielenia trwałą przegrodą kącika sanitamego od reszty celi- k.5 uzasadnienia. W oparciu o tak sformułowane zarzuty powód wniósł o: l. zmianę zaskarżonego wyroku przez uwzględnienie powództwa W całości, 2. zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych za postępowanie W I oraz II instancji, - - 3. zwolnienie powoda z obowiązku ponoszenia kosztów opłaty od apelacji z uwagi na trudna sytuację materialną, potwierdzonej oświadczeniem o stanie maj ątkowym wraz z dowodami - ewentualnie o : _ 4. uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu W Warszawie. W odpowiedzi na apelację pozwany wniósł o: 1. oddalenie apelacji; --- STRONA 11 --- 11 2. zasadzenie od powoda na rzeez pozwanego kosztow postepowaniu przed sadem II instancji Wediug norm przepisanych. Sad Apelacyjny zwaiyl co nastepuje: Apelacja powoda nie zaslugiwata na uwzglednienie. Podstawa faktyozna rozstrzygniecia zostaia skonstruowana z Wykorzystaniem zgromadzonego materialu dowodowego, ktorego ocena nie nasuwa zastrzezefi spelniajac kryteria przewidziane przepisem art. 233 § 1 kpc. W zwiazku z powyzszym Sad Apelacyjny przyjat ustalenia faktyczne poozynione przez sad I instancji za Wiasne. Nieuzasadniony jest zarzut apelacji dotyczacy naruszenia art. 233 k.p.c. Zwrocie przy tym trzeba uwage, Ze skuteczne podniesienie tego zarzutu nie inoze polegaé na przedstawieniu Wiasnej oceny dowodow i subiektywnej Wykiadni treéci dokumentow, 2 ktorych przeprowadzono dowody. Aby mozna mowié 0 naruszeniu art. 233 § 1 k.p.c. nalezy Wykazaé, Ze Sad uchybii zasadom logicznego rozuinowania lub doéwiadczenia Zyciowego. Nie jest natomiast Wystarczajace przekonanie strony o innej niz przyjeta przez Sad Wadze (doniosioéci) poszczegolnych doWodoW i o ich odmiennej oeenie 1112 ta. dokonana przez sad. Sad meriti W dokladny i nie budzacy Watpliwoéci sposob opisai W uzasadnieniu zaskarzonego Wyroku Z jakieh Wzgledow przyznai Wiare poszczegolnym dowodom, a z jakich przyczyn odrnowii Wiary pozostaiym z nioh. Wskazai, Ze zasadniczyrni dowodami odnoénie Warunkow bytowych powoda W okresie W jakim odbywai on kare pozbawienia Woinoéci W Areszcie 81edezym W L., byio sprawozdanie 2 postepowania lustracyjnego przeprowadzone bezpoérednio przed osadzeniem powoda W Wyzej Wskazanej jednostce penitencjarnej. Siusznie Wskazai Sad Okregowy na istotne znaczenie powyzszego dowodu uwagi na jego urzedowy charakter. Z uzasadnienia zaskarzonego Wyroku wynika rowniez, ze sad opari sie na zeznaniach funkcj onariuszy oraz pracownikow administracji zatrudnionych W zakiadach karnyeh, W ktorych powod odbywai kare pozbawienia Wolnoéci. Sad Wskazai, Ze pomiedzy zeznaniami przesiuchanych éwiaclkow istniata korelaoja. Powod ani W toku ll 2. zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowaniu przed sądem II instancji według norm przepisanych. Sąd Apelacyjny zważył co następuje: Apelacja powoda nie zasługiwała na uwzględnienie. Podstawa faktyczna rozstrzygnięcia została skonstruowana z wykorzystaniem zgromadzonego materialu dowodowego, którego ocena nie nasuwa zastrzeżeń spełniając kryteria przewidziane przepisem art. 233 § 1 kpc. W związku z powyższym Sąd Apelacyjny przyjął ustalenia faktyczne poczynione przez sąd I instancji za własne. Nieuzasadniony jest zarzut apelacji dotyczący naruszenia art. 233 k.p.c. Zwrócić przy tym trzeba uwagę, że skuteczne podniesienie tego zarzutu nie może polegać na przedstawieniu własnej oceny dowodów i subiektywnej wykładni treści dokumentów, z których przeprowadzono dowody. Aby można mówić o naruszeniu art. 233 § 1 k.p.c. należy wykazać, ze Sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie strony o innej niż przyjęta przez Sąd wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i o ich odmiennej ocenie niż ta dokonana przez sąd. Sąd meriti W dokładny i nie budzący wątpliwości sposób opisał W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku z jakich względów przyznał wiarę poszczególnym dowodom, a z jakich przyczyn odmówił wiary pozostałym z nich. Wskazał, że zasadniczymi dowodami odnośnie warunków bytowych powoda w okresie W jakim odbywał on karę pozbawienia Wolności W Areszcie Śledczym W Ł., było sprawozdanie z postępowania lustracyjnego przeprowadzone bezpośrednio przed osadzeniem powoda W Wyżej wskazanej jednostce penitencjamej. Słusznie wskazał Sąd Okręgowy na -istotne znaczenie powyższego dowodu uwagi na jego urzędowy charakter. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika również, że sąd oparł się na zeznaniach funkcjonariuszy oraz pracowników administracji zatrudnionych W zakładach karnych, w których powód odbywał _karę pozbawienia wolności. Sąd wskazał, że pomiędzy zeznaniami przesłuchanych świadków istniała korelacja. Powód ani W toku --- STRONA 12 --- 12 postepowania, ani tez W Wniesionym érodku zaskarzenia nie podniosi zarzutow, mogacych skutecznie podwazaé ocene wyrazona przez sad I instancji. Z uwagi na powyzsze sad odwoiawczy nie stwierdzil uchybieri Sadu Okregowego W zakresie przeprowadzonego WI instancji postepowania dowodowego, W czeéoi odnoszacej sir; do ustalenia Warunkow bytowych W jednostkach penitencjarnych, W ktorych osadzono powoda W okresie objetym pozwem. < Chybiony byi podniesiony W apelacji powoda zarzut sprzecznoéci ustalefi faktycznych Sadu Okregowego W zakresie ustalenia faktu oddzielenia kacika sanitarnego W celach, W ktorych przebywal powod. Shlsznie zaznaczyi peinomocnik powoda, Ze Sad Okregowy przyznai Wiare zeznaniom powoda, W czeéei W ktorej odnosii sie on do Wyzej Wskazanej okolicznoéci, nie mniej jednak pomiedzy ustalonym stanem faktycznym, a treécia zeznafi powoda W tym zakresie nie Wystepuje niezgodnoéé. Sad Okregowy nie kwestionowat zeznafi powoda Wskazujacych na brak trwaiego oddzielenia kacika sanitarnego. W czeéci uzasadnienia obejmujacej ustalony stan faktyczny sad I instancji Wyrainie WSi(E1ZE1i natomiast, Ze kaciki sanitarne byiy oddzielone czeéciowo i zasioniete kotara. Taki sposob oddzielenia nie ma charakteru trwaiego, stad teZ brak jest sprzecznoéei pomiedzy powotanyrni Wyzej ustaleniami faktycznymi, a twierdzeniami powoda. Nie mozna bowiem uznaé; Ze sad przyjai, i2 W celach, W ktoryoh przebywai powod istnialo trWa1e oddzielenie toalety. Pozostaie z podniesionych W apelacji zarzutow ujetych jako zarzuty naruszenia swobodnej oceny, Wskazanych W pkt. II ppkt. 1, 3,4 Wniesionego przez powoda érodka zaskarzenia, dotycza de facto etapu subsumpcji, a Wiec podporzadkowania ustalonego stanu faktycznego do obowiazujacego stan prawnego i zwiazane sa, z Wykiadnia przepisow przyjetych jako podstaWa prawna rozstrzygniecia zaskarzonego Wyroku. Stad teZ zostana omowione iacznie z ocena, zarzutow odnoszacych sie do materialnoprawnych przeslanek zasadnoéci roszczenia powoda. Przechodiac do rozwazafi odnoénie zarzutu naruszenia prawa materialnego  art. 24 k.c. i art. 448 k.c oraz 2 art. 3 Konwencji o Ochronie Praw Cziowieka i Podstawowych Wolnoéci, nalezy Wskazaé, Ze by} on oaikowicie nietrafny. PoW6d_ dokonai Wybiorczego powoiania 12 postępowania, ani też W wniesionym środku zaskarżenia nie podniósł zarzutów, mogących skutecznie podważać ocenę wyrażoną przez sąd I instancji. Z uwagi na powyższe sąd odwoławczy nie stwierdził uchybień Sądu Okręgowego W zakresie przeprowadzonego W I instancji postępowania dowodowego, W części odnoszącej się do ustalenia Warunków bytowych W jednostkach penitencjarnych, W których osadzono powoda W okresie objętym pozwem. ‹ Chybiony był podniesiony W apelacji powoda zarzut sprzeczności ustaleń faktycznych Sądu Okręgowego w zakresie ustalenia faktu oddzielenia kącika sanitarnego W celach, W których przebywał powód. Słusznie zaznaczył pełnomocnik powoda, że Sąd Okręgowy przyznał wiarę zeznaniom powoda, W części W której odnosił się on do wyżej wskazanej okoliczności, nie mniej jednak pomiędzy ustalonym stanem faktycznym, a treścią zeznań powoda W tym zakresie nie Występuje niezgodność. Sąd Okręgowy nie kwestionował zeznań powoda wskazujących na brak trwałego oddzielenia kącika Sanitarnego. W części uzasadnienia obejmującej ustalony stan faktyczny sąd I instancji Wyraźnie wskazał natomiast, że kąciki sanitarne były oddzielone częściowo i zasłonięte kotarą. Taki sposób oddzielenia nie ma charakteru trwałego, stąd też brak jest sprzeczności pomiędzy powołanymi Wyżej ustaleniami faktycznymi, a twierdzeniami powoda. Nie można bowiem uznać, że sąd przyjął, iz w celach, W których przebywał powód istniało trwałe oddzielenie toalety. Pozostałe z podniesionych W apelacji zarzutów ujętych jako zarzuty naruszenia swobodnej oceny, wskazanych W pkt. II ppkt. 1, 3,4 wniesionego przez powoda środka zaskarżenia, dotyczą de facto etapu subsumpcji, a Więc podporządkowania ustalonego stanu faktycznego do obowiązującego stan prawnego i związane są z Wykładnią przepisów przyjętych jako podstawa prawna rozstrzygnięcia zaskarżonego wyroku. Stąd też zostaną omówione łącznie z oceną zarzutów' odnoszących się do materialnoprawnych przesłanek zasadności roszczenia powoda. Przechodząc do rozważań odnośnie zarzutu naruszenia prawa' materialnego - art. 24 k.c. i art. 448 k.c oraz z art. 3 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, należy wskazać, że był on całkowicie nietrafny. Powód dokonał wybiórczego powołania --- STRONA 13 --- 13 orzecznictwa, cytujac jedynie Wybrane fragmenty uzasadnieft Wyrokow Sadu Najwyzszego, zacierajac poprzez pominiecie peinej argumentacji przytoczonej W tych uzasadnieniach, rzeczywiste stanowisko judykatury W sprawach podobnych. W powolanej W apelaeji powoda uchwale skiadu siedmiu sedziow z dnia 18 paidziemika 2011 r., III CZP 25/11, a takze m. in. W Wyroku Z dnia 2'7 paidziernika 2011 r., V CSK 489/10 (niepubl.) Sad Najwyiszy, stwierdzajac, Ze umieszczenie osoby pozbawionej Wolnoéci W celi o powierzchni przypadajacej na osadzonego mniejszej niz 3 mg mote stanowié Wystarczajaca przesianke naruszenia dobr osobistych, Wskazai jednoczesnie, Ze sam taki fakt nie przesadza o zasadnosci roszczenia o zadoséuczynienie na podstawie art. 448 k.c., ktore przyznanie zalezy od Wielu roinych okolicznosci, W tym m. in. od dlugotrwaiosci przebywania W przeludnionej celi, uciazliwosei Z tym zwiazanych, poczucia krzywdy i jego stopnia oraz pozostaiych Warunkow odbywania kary pozbawienia Wolnosci, ktore moga zwiekszaé poczucie krzywdy Iub je osiabiaé, a nawet sprawiao, Ze W ogole nie powstaio. Wbrew twierdzeniom apelujacego, samo osadzenie W przeludnionej celi nie jest Wystarczajaca postawa do uwzglednienia Zadania zasadzenia zadoséuczynienia (por. Wyrok Sadu Apelacyjnego We Wroeiawiu Z dnia 29 marca 2012 r.,IACa180/12, LEX nr 1171315). . Powod nie udowodnii, Ze jego pobyt W zakiadach karnych Wskazanych W pozwie Iaczyi sie dla niego Z krzywda, przekraczajaca stopiefi zwykiej uciazliwosoi zwiazanej z odbywaniem kary pozbawienia Wolnosci, W szczegoinosei zas nie Wykazai Zadnyeh cierpiefi fizycznyoh ani psychicznych Z tym zwiazanyoh  mimo spoczywajacego na nim oiezaru dowodu (art. 6 k.c. i art. 232 k.p.c.). Stanowisko przedstawione W apelacji nalezy uznaé za biiedne. Strona powodowa We Wniesionym srodku zaskarienia podniosia, Ze Wobec przyznania przez strone; faktu przeludnienia W zakiadach karnych, W ktorych przebywat powod, nie bylo koniecznosci dalszego dowodzenia okolicznosci Wskazujacych na dolegliwosci zwiazane z liczba osadzonych przebywajacych W jednej celi. Apelujacy nie Wykazai, iz z przeludnieniem Wiazaiy sie dodatkoWe uciazliwosci  poza oczywistym faktem, Z6 W celi byio ciasno, co Wiazaio sie Z niewystarczajaca intymnoscia przy korzystaniu z toalety. Zgodnie z treéeia sprawozdafi Iustraoyjnyeh okna W celach mieszczacych W Areszcie 8ledczym W L., W ktorych przebywai 13 orzecznictwa, cytując jedynie wybrane fragmenty uzasadnień wyroków Sądu Najwyższego, zacierając poprzez pominięcie pełnej argumentacji przytoczonej w tych uzasadnieniach, rzeczywiste stanowisko judykatury w sprawach podobnych. W powołanej w apelacji powoda uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 18 października 2011 r., III CZP 25/ 11, a także m. in. W wyroku z dnia 27 października 2011 r., V CSK 489/10 (niepubl.) Sąd Najwyższy, stwierdzając, że umieszczenie osoby pozbawionej wolności W celi o powierzchni przypadającej na osadzonego mniejszej niż 3 mz może stanowić wystarczającą przesłankę naruszenia dóbr osobistych, wskazał jednocześnie, że sam taki fakt nie przesądza o zasadności roszczenia o zadośćuczynienie na podstawie art. 448 k.c., które przyznanie zalezy od wielu różnych okoliczności, W tym m. in. od dlugotrwałości przebywania W przeludnionej celi, uciążliwości z tym związanych, poczucia -krzywdy i jego stopnia oraz pozostałych warunków odbywania kary pozbawienia wolności, które mogą zwiększać poczucie krzywdy lub je osłabiać, a nawet sprawiać, że w ogóle nie powstało. Wbrew twierdzeniom apelującego, samo osadzenie W przeludnionej celi nie jest wystarczającą postawą do uwzględnienia żądania zasądzenia zadośćuczynienia (por. wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 29 marca 2012 r., IACa 180/12, LEX nr 1171315). _ Powód nie udowodnił, że jego pobyt W zakładach karnych wskazanych W pozwie łączył się dla niego z krzywdą, przekraczającą stopień zwykłej uciążliwości związanej z odbywaniem kary pozbawienia wolności, W szczególności zaś nie wykazał żadnych cierpień fizycznych ani psychicznych Z tym związanych - mimo spoczywającego na nim ciężaru dowodu (art. 6 k.c. i art. 232 k.p.c.). Stanowisko przedstawione W apelacji należy uznać za błędne. Strona powodowa We wniesionym środku zaskarżenia podniosła, że wobec przyznania przez stronę faktu przeludnienia W zakładach karnych, w których przebywał powód, nie było konieczności dalszego dowodzenia okoliczności wskazujących na dolegliwości związane z liczbą osadzonych przebywających w jednej celi. Apelujący nie wykazał, iz z przeludnieniem wiązały się dodatkowe uciążliwości - poza oczywistym faktem, że W celi było ciasno, co wiązało się z niewystarczającą intymnością przy korzystaniu z toalety. Zgodnie z treścią sprawozdań lustracyjnych okna w celach mieszczących W Areszcie Śledczym w Ł., w których przebywał --- STRONA 14 --- 14 I powod, Wbrew jego twierdzeniom, zapewniaiy nalezyty odp1yW swiatia (k. 89). Pozwany przedstawii Wieo vskuteczne dowody, podwazajaee stanowisko powoda W powyzszym zakresie. Z uwagi na tresé zalaczonego do akt sprawozdania lustracyjnego oraz tresé zeznali przeshlchanych W toku postepowania swiadkow, nie ostaiy sie roWnieZ pozostaie twierdzenia powoda co do ziych Warunkow bytowych W zakiadach karnych, W ktorych przebywai. Jak slrusznie WS1<&ZE11f Sad Okregowy, przeprowadzone analiza zebranego W sprawie materiahl dowodowego Wykazalo, Ze do cel doprowadzana byia Woda, prawidiowo pracowaia Wentylacja, a cele byiy prawidiowo oswietlane sztucznym swiatiem W godzinach Wieczornych. Wszyscy osadzeni odbywali Wymierzone im kary pozbawienia wolnoéci W tych samych Warunkach. W sprawozdaniu sedziego Wizytatora zaznaozono rowniez, Ze W to1<u' Wizytacji Aresztu 81edczego W L. osadzeni nie sktadali skarg dotyczaeyoh ziychWarunkow bytowych, poza drobnymi zastrzezeniami co do Wyposafzania eel. Reasumujac, gdyby nawet przyjaé za powodem naruszenie dobr osobistych poWoda W postaoi jego godnosci i prawa do intymnosci, nie uzasadniaioby ono przyznania zadoséuezynienia, poniewaz nie bylo nadmiernie dotkliwe (sprowadzato sie W zasadzie do ciasnoty). Zauwazyé W tym rniejscu trzeba, Ze ustawodawca W art. 448 k.c., operujac siowem: ,,mo2e”, kreuje po stronie sadu jedynie uprawnienie, nie zas obowiazek przyznania zadosouczynienia. Sam fakt przeludnienia nie daje automatycznie podstawy do przyjecia, iz zostaly speinione przeslanki do zasadzenia zadoééuczynienia na podstawie art. 448 k.o. Wynika to Wprost z istotnej przesianki omawianej reguiacji, a mianowicie ,,Wyrzadzenia krzywdy na skutek naruszenia dobr osobistych”, a takze zwrotu ,,moZe” stanowiacego element uznania sadu. Nie oznaeza to oczywiscie dowolnoéci, leoz Wskazany element uznania daje Wyraz rnozliwoéci Wyboru orzekania, zdeterminowany przesiankami, ktorych ustawodawca Wprawdzie nie precyzuje, ale sa, one moziiwe do okreslenia W kafzdym indywidualnym zespole okolicznosci konkretnej sprawy. Taka struktura przepisu, podobnie, jak W innych analogicznych Wypadkach, majaca cechy norrny ,,pozytyWnej”, jak i jednoczesnie ,,negatyWnej” W sWej tresci zawiera mozliwosé zarowno pozytywnego, jak i negatywnego rozstrzygnieoia przez sad. Na jej podstawie, W razie speinienia sie przesianek faktycznyoh, nie nazwanyeh W 14 \ powód, wbrew jego twierdzeniom, zapewniały należyty odpływ światła (k. 89). Pozwany przedstawił więc skuteczne dowody, podwazające stanowisko powoda w powyższym zakresie. Z uwagi na treść załączonego do akt sprawozdania lustracyjnego oraz treść zeznań przesłuchanych W toku postępowania świadków, nie ostały sie również pozostałe twierdzenia powoda co do złych warunków bytowych w zakładach karnych, w których przebywał. Jak słusznie wskazał Sąd Okręgowy, przeprowadzone analiza zebranego w sprawie materialu dowodowego wykazało, że do cel doprowadzana była woda, prawidłowo pracowała wentylacja, a cele były prawidłowo oświetlane sztucznym światłem w godzinach wieczornych. Wszyscy osadzeni odbywali wymierzone im kary pozbawienia wolności w tych samych warun_kach. W sprawozdaniu sędziego wizytatora zaznaczono równiez, że w to1<u'wizytacji Aresztu Śledczego w Ł. osadzeni nie składali skarg dotyczących złych-warunków bytowych, poza drobnymi zastrzeżeniami co do wyposażania cel. Reasumując, gdyby nawet przyjąć za powodem naruszenie dóbr osobistych powoda w postaci jego godności i prawa do intymności, nie uzasadniałoby ono przyznania zadośćuczynienia, ponieważ nie było nadmiernie dotkliwe (sprowadzało się w zasadzie do ciasnoty). Zauważyć w tym miejscu trzeba, że ustawodawca w art. 448 k.c., operując Słowem: „może”, kreuje po stronie sądu jedynie uprawnienie, nie zaś obowiązek przyznania zadośćuczynienia. Sam fakt przeludnienia nie daje automatycznie podstawy do przyjęcia, iż zostaly spełnione przesłanki do zasądzenie zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c. Wynika to wprost z istotnej przesłanki omawianej regulacji, a mianowicie „wyrządzenia krzywdy na skutek naruszenia dóbr osobistych”, a także zwrotu „moze” stanowiącego element uznania sądu. Nie oznacza to oczywiście dowolności, lecz wskazany element uznania daje wyraz możliwości wyboru orzekania, zdeterminowany przesłankami, których ustawodawca wprawdzie nie precyzuje, ale są one możliwe do określenia W każdym indywidualnym zespole okoliczności konkretnej sprawy. Taka struktura przepisu, podobnie, jak W innych analogicznych wypadkach, mająca cechy normy „pozytywnej”, jak i jednocześnie „negatywnej” w swej treści zawiera mozliwość zarówno pozytywnego, jak i negatywnego rozstrzygnięcia przez sąd. Na jej podstawie, w razie spełnienia się przesłanek faktycznych, nie nazwanych w --- STRONA 15 --- 1.5 hipotezie, sad albo uwzgledni powodztwo o zadosouczynienie, albo je oddali (tak: Sad Apelacyjny W Katowicach W Wyroku z dnia 6 grudnia 2011 r., Biul. SAKa 2012/2/25 26). W sprawie niniejszej caioksztalrt przeslanek Wymaganyeh przez normy art. 24 k.c. i art. 448 Ic.c. nie uzasadnia przyznania zadoséuczynienia. Odnoszao sir; do kwestii bezprawnosci dziaian pozwanego polegajacych na osadzeniu powoda W celach, W ktorych Wystepowato przeludnienie, nalezy odwoiaé sie do przepisow okreslajacych minimalne standardy odbywania kary pozbawienia Wolnosci. Zgodnie z art. 110 § 2 k.k.W. powierzchnia W celi mieszkalnej, przypadajaca na osadzonego, Winna Wynosié nie mniej niz 3 n12. Wyjatkiem od tej zasady byt art. 248 § 1 k.k.W, W rnysl ktorego W szczegolnie uzasadnionych Wypadkach dyrektor zakiadu karnego lub aresztu sledczego mogt umieseié osadzonych, na czas okreslony, W Warunkach, W ktorych powierzchnia W celi na jedna osobe Wynosié moze mniej niz 3 m2, z tym, Ze o takim umieszczeniu powinien bezzwioeznie powiadomié sedziego penitenojarnego. Zgodnie z pogladem Wyrazonym W uzasadnieniu Wyroku Sadu Najwyzszego z dnia 17 marca 2010 r., II CSK 486/09 (LEX nr 599534): W mysl ktorego prawo do godnego odbywania kary pozbawienia Woinosci niewatpliwie nalezy 2aliczyo do katalogu dobr osobistyoh podlegajacych ochronie. Dziaiania naruszajaoe te dobra moga zatem rodzié odpowiedzialnosé Skarbu Pafistwa na podstawie art. 24 i 448 k.c. Nadmierne zageszczenie celi moZe samo W sobie byé kwalifikowane jako traktowanie niehumanitarne. Do stwierdzenia Wystapienia ,,szezegolnie uzasadnionego Wypadku” W rozumieniu art. 248 k.1<.W. nie Wystarcza ogolnikowe powoianie sie na istniejaoy W kraju stan przeludnienia zakiadow karnych. Nie moze budzié Watpliwosei, Ze pobyt W zakiadzie karnym Wiaze sie Z naturalnymi dolegliwosciami W postaci pogorszenia standardu Zycia, ale co do zasady obejmuje to zwykte nastepstwa przymusowej izoiacji, a nie zezwolenie na naruszanie innych uprawniefi osoby, Wobec ktorej stosowana jest ta represja. Zapewnienie przez Pafistwo godziwych Warunkow odbywania kary pozbawienia Woinosoi jest jednym z Wymagafi demokratycznego pafistwa prawnego, co Wprost Wynika z art. 10 ust. 1 ratyfikowanego przez Polske Miedzynarodowego Paktu PraW Osobistych i Pubiicznych z dnia 19 grudnia I966 r. (Dz. U. Nr 38 z 1977 r., poz. 1.5 hipotezie, sąd albo uwzględní powództwo o zadośćuczynienie, albo je oddali (tak: Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z dnia 6 grudnia 2011 r., Biul. SAKa 2012/2/25- 26). W sprawie niniejszej całokształt przesłanek wymaganych przez normy art. 24 k.c. i art. 448 k.c. nie uzasadnia przyznania zadośćuczynienia. Odnosząc się do kwestii bezprawności działań pozwanego polegających na osadzeniu powoda w celach, w których występowała przeludnienie, nalezy odwołać się do przepisów określających minimalne standardy odbywania kary pozbawienia wolności. Zgodnie z art. 110 § 2 k.k.w. powierzchnia w celi mieszkalnej, przypadająca na osadzonego, winna wynosić nie mniej niż 3 n12. Wyjątkiem od tej zasady był art. 248 § 1 k.k.w, w myśl którego w szczególnie uzasadnionych wypadkach dyrektor zakładu karnego lub aresztu Śledczego mógł umieścić- osadzonych, na czas określony, w warunkach, w których powierzchnia w celi na jedną osobę wynosić może mniej niż 3 m2, z tym, że o takim umieszczeniu powinien bezzwłocznie powiadomić sędziego penitencjarnego. Zgodnie z poglądem wyrażonym w uzasadnieniu wyroku Sądu Najwyższego z dnia 17 marca 2010 r., II CSK 486/09 (LEX nr 599534): w myśl którego prawo do godnego odbywania kary pozbawienia wolności niewątpliwie należy zaliczyć do katalogu dóbr osobistych podlegających ochronie. Działania naruszające te dobra mogą zatem rodzić odpowiedzialność Skarbu Państwa na podstawie art. 24 i 443 k.c. Nadmierne zagęszczenie celi może samo W sobie być kwalifikowane jako traktowanie niehumanitarne. Do stwierdzenia wystąpienia ,,szczególnie uzasadnionego wypadku” w rozumieniu art. 248 k.k.w. nie wystarcza ogólnikowe powołanie się na istniejący W kraju stan przeludnienia zakładów karnych. Nie może budzić wątpliwości, że pobyt -W zakładzie karnym wiąże się z naturalnymi dolegliwościami w postaci pogorszenia standardu życia, ale co do zasady obejmuje to zwykłe następstwa przymusowej izolacji, a nie zezwolenie na naruszanie innych uprawnień osoby, wobec której stosowana jest ta represja. Zapewnienie przez Państwo godziwych warunków odbywania kary pozbawienia wolności jest jednym z wymagań demokratycznego państwa prawnego, co wprost wynika z art. 10 ust. 1 ratyfikowanego przez Polskę Międzynarodowego Paktu Praw Osobistych i Publicznych z dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz. U. Nr 38 z 1977 r., poz. --- STRONA 16 --- 16 167 i 169) oraz z art. 3 Konwencji o Ochronie Praw Czlowieka i Podstawowych Wolnosoi stanowiacych, Ze kaida osoba pozbawiona Wolnosoi bedzie traktowana W sposob humanitarny i z poszanowaniem przyrodzonej godnosci ozIowieka. Te zasady poWiela W art. 40, 41 ust. 4 i 47 Konstytucja RP. Niezbywalna godnoéé cziowieka jest nienaruszalna, a jej poszanowanie i ochrona stanowi obowiazek WiE1(1Z publicznych Wszedzie tam, gdzie Pafistwo dziaia W ramach imperium, realizujac swoje zadania represyjne, ktorych Wykonanie nie mote prowadzié do Wiekszego ograniczenia praw cziowieka niz to Wynika z zadan ochronnych i celu zastosowanego srodka represji. Wyrokiem Trybunaiu Konstytucyjnego z dnia 26 maja 2008 r., SK 25/07 (Dz. U. Nr 96, poz. 620) uchylono art. 248 § 1 k.k.W. Wymieniony przepis przestai obowiazywaé Z dniem 6 grudnia 2009 r. Orzeczenie Trybunaiu miaio charakter prospektywny, co oznacza, Ze do tej daty dyrektorzy zakiadow karnych i aresztow sledczych byli nadal zobowiazani do stosowania art. 248 § 1 k.k.W. Powod przebywai W Areszcie 81edczym W L. od dnia 1 Wrzesnia 2005 r. do dnia 21 stycznia 2008 r., natomiast W Areszoie 8Iedczym W. od dnia 21 stycznia 2008 r. do dnia 20 Wrzesnia 2009 r. W zwiazku z powyzszym nalezaio stwierdzié, Ze powoiany WyZ6j przepis art. 248 k.k.W. znajdowai zastosowanie W okresie, W ktorym poW6d przebywai W Warunkach izolaeyjnych, W reprezentujacyeh Skarb Panstwa jednostkaoh penitencjarnych. Pozwany przedstawii dokumentacje z ktorej Wynika, i2 informowal sedziego penitencjarnego o koniecznosei osadzenia skazanych W Warunkach przeludniania (k. 105111 — Areszt 81edczy W L., k. 129 — Areszt 8ledczy W.). Nadto Z tresoi sprawozdania sedziow Wizytatorow, a takze zaiaczonej do pozwu dokumentacji wynika, Ze dyrektorzy zakiadow karnych podejmowali starania W celu usuniecia stanu przeludniania, (IO1(OIl}’W8.11 remontu i lnodernizacji eel, dostosowujac je do przewidzianych przepisami prawa Warunkdw. W konsekwenoji siuszniej zwaiyi Sad Okregowy, ze z uwagi na brzmienie obowiazujacego W okresie objetym powodztwem przepisu art. 248 k.k.W., bezprawnosié dzialania pozwanego byia Wyiaczona, co Wyklucza poniesienie przez niego odpowiedzialnosoi na podstawie art. 448 kIc., nawet przypadku Wykazania przez powoda, Ze doznai on krzywdy na skutek nie zachowania Wyrnaganych przepisami Warunkow bytowych W zakiadach karnych, W ktorych powod przebywat. 16 167 i 169) oraz z art. 3 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności stanowiących, że każda osoba pozbawiona wolności będzie traktowana w sposób humanitarny i z poszanowaniem przyrodzonej godności człowieka. Te zasady powiela w art. 40, 41 ust. 4 i 47 Konstytucja RP. Niezbywalna godność człowieka jest nienaruszalna, a jej poszanowanie i ochrona stanowi obowiązek władz publicznych wszędzie tam, gdzie Państwo działa W ramach imperium, realizując swoje zadania represyjne, których wykonanie nie może prowadzić do większego ograniczenia praw człowieka niż to wynika z zadan ochronnych i celu zastosowanego środka represji. Wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 maja 2008 r., SK 25/07 (Dz. U. Nr 96, poz. 620) uchylono art. 248 § 1 k.k.w. Wymieniony przepis przestał obowiązywać z dniem 6 grudnia 2009 r. Orzeczenie Trybunału miało charakter prospektywny, co oznacza, że do tej daty dyrektorzy zakładów karnych i aresztów śledczych byli nadal zobowiązani do stosowania art. 248 § 1 k.k.w. Powód przebywał w Areszcie Śledczym w Ł. od dnia 1 września 2005 r. do dnia 21 stycznia 2008 r., natomiast W Areszcie Śledczym W. od dnia 21 stycznia 2008 r. do dnia 20 września 2009 r. W związku z powyższym należało stwierdzić, ze powołany wyżej przepis art. 248 k.k.w. znajdował zastosowanie w okresie, w którym powód przebywał w warunkach izolacyjnych, w reprezentujących Skarb Państwa jednostkach penitencjarnych. Pozwany przedstawił dokumentacje z której wynika, iż informował sędziego penitencjarnego o konieczności osadzenia skazanych w warunkach przeludniania (k. 105-111 - Areszt Śledczy w Ł., k. 129 - Areszt Śledczy W.). Nadto z treści sprawozdania sędziów wizytatorów, a także załączonej do pozwu dokumentacji wynika, ze dyrektorzy zakładów karnych podejmowali starania w celu usunięcia stanu przeludniania, dokonywali remontu i modemizacji cel, dostosowując je do przewidzianych przepisami prawa warunków. W konsekwencji słusznie, zważył Sąd Okręgowy, ze z uwagi na brzmienie obowiązującego W okresie objętym powództwem przepisu art. 248 k.k.w., bezprawność działania pozwanego była wyłączona, co wyklucza poniesienie przez niego odpowiedzialności na podstawie art. 448 kĹc., nawet przypadku wykazania przez powoda, że doznał on krzywdy na skutek nie zachowania wymaganych przepisami warunków bytowych w zakładach karnych, W których powód przebywał. --- STRONA 17 --- 17 Majac powyzsze na uwadze, Sad Apelaoyjny, W oparciu o przepis art. 385 k.p.c., orzeki jak W senteneji Wyroku. Sad Apelacyjny odstapii od obciazania powoda kosztami postepowania apelacyjnego z uwagi na faktjego sytuaeje materialna — art. I02 k.p.c. Za zgodnoéé z oryginatem S'f.1NSPF,1('1"OQ C:: M ‘ |.'uq~,$~ \ "II/131'?!/I/2 .‘3“/.’.~//ri. ka 17 Mając powyższe na uwadze, Sąd Apelacyjny, W oparciu o przepis art. 385 k.p.c., orzekł jak W sentencji wyroku. Sąd Apelacyjny odstąpił od obciążania powoda kosztami postępowania apelacyjnego z uwagi na fakt jego sytuację materialną - art. 102 k.p.c. Za zgodność z oryginałem st. 1N8r'z-10-05; C: M ' |.'¿.:.;'‹.§~ \ Ü?-'Ê H 1/I/2 Ś/f.'.-'z'ń. ka