Wyrok I ACa 805/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 września 2010 r. Sąd Apelacyjny w Krak

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I ACa 805/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 września 2010 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie – Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Paweł Rygiel Sędziowie: SSA Maria Kus-Trybek SSA Władysław Pawlak Protokolant: st.sekr.sądowy Barbara Piaszczyk po rozpoznaniu w dniu 30 września 2010 r. w Krakowie na rozprawie sprawy z powództwa W K przeciwko Skarbowi Państwa Okręgowemu Inspektoratowi Służby Więziennej w Krakowie, Zakładowi Karnemu w Nowym Wiśniczu, Aresztowi Śledczemu w Krakowie, Aresztowi Śledczemu Kraków - Podgórze w Krakowie, Zakładowi Karnemu w Rzeszowie o ochronę dóbr osobistych i zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 14 maja 2010 r. sygn. akt I C 1696/07 1. oddala apelację i odstępuje od obciążenia powoda kosztami postępowania apelacyjnego; 2. przyznaje od Skarbu Państwa- Sądu Okręgowego w Krakowie na rzecz adwokata R P z Kancelarii Adwokackiej w Krakowie ul. ….kwotę 3.294zł ( trzy tysiące dwieście dziewięćdziesiąt cztery złote, w tym 594zł podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu apelacyjnym. ` Ń ;/"× =:~ '›'7'; ß 'ff=*\*' Y \\ :+11 . (7 \§š\ /0ffåM\%*\\\ ,.'."` Uş, `*". f.'?~¿.ž¦¿š«'¬< --- STRONA 2 --- Sygn. akt 805/10 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy w Krakowie oddalił powództwo W K przeciwko Skarbowi Państwa – Okręgowemu Inspektoratowi Służby Więziennej w Krakowie, Zakładowi Karnemu w Nowym Wiśniczu, Aresztowi Śledczemu Kraków – Podgórze w Krakowie, Aresztowi Śledczemu w Krakowie, Zakładowi Karnemu w Rzeszowie o ochronę dóbr osobistych i zapłatę kwoty 80.000 zł tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych w czasie odbywania kary pozbawienia wolności w trzech placówkach podległych Okręgowemu Inspektoratowi Służby Więziennej w Krakowie : Areszcie Śledczym w Krakowie – Podgórzu, Areszcie Śledczym w Krakowie, Zakładzie Karnym w Nowym Wiśniczu oraz Zakładzie Karnym w Rzeszowie (pkt I) ; w części cofniętej postępowanie umorzył (pkt II) ; odstąpił od obciążenia powoda obowiązkiem zwrotu kosztów procesu na rzecz strony pozwanej (pkt III) i zasądził od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Krakowie na rzecz adwokata R P prowadzącego Kancelarię Adwokacką w Krakowie przy ul. …… kwotę 4.392 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu (pkt IV). Rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego oparte zostało na następujących ustaleniach faktycznych. Powód W K prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego dla Krakowa Nowej Huty w Krakowie skazany został na karę bezwzględnego pozbawienia wolności za przestępstwa popełnione pod wpływem alkoholu w warunkach recydywy, polegające na znęcaniu się psychicznym i fizycznym nad najbliższymi członkami rodziny, które powodowały naruszenia czynności narządów ich ciała trwające nie dłużej niż 7 dni ( art. 207 § 1 kk i art. 157 § 2 kk). W wykonaniu tego wyroku powód przebywał w trzech placówkach podległych Okręgowemu Inspektoratowi Służby Więziennej - Areszcie Śledczym w Krakowie - Podgórzu ( od 23.02.2006r do 31.08.2006r), Areszcie Śledczym w Krakowie ( od 17.02.2006r - 23.02.2006r i od 27.09.2007r do 15.11.2007r ) i Zakładzie Karnym w Nowym Wiśniczu ( od 31.08.2006 do 27.09.2007r i od 15.11.2007r do 28.01.2008r ). W dniu 28.01.2008 powód został przetransportowany do Zakładu Karnego w Rzeszowie w celu poddania rehabilitacji układu ruchowego. W dniu 24 kwietnia 2008r powód został przedterminowo warunkowo zwolniony z Zakładu Karnego w Rzeszowie i przebywa na wolności. --- STRONA 3 --- W trakcie pobytu w jednostkach organizacyjnych pozwanego Skarbu Państwa powód przebywał czasowo w przeludnionych celach. Wymagana norma 3 m 2 na jednego osadzonego nie była zachowana. W Areszcie Śledczym w Krakowie powód przebywał w dniu 17 lutego 2006r w celi nr 233 o pow. 10,66 m 2 . przeznaczonej dla 3 osadzonych, a przebywało 4 osadzonych , od 20 do 21 lutego 2006r w celi nr 244 o pow. 10,22 m 2 przeznaczonej dla 3 osadzonych, w której przebywało 4 osadzonych. W Areszcie Śledczym w Krakowie - Podgórzu powód przebywał od dnia 23 lutego do 26 czerwca 2006r w celi nr 22 o pow. 35,54 m 2 przeznaczonej dla 11 osadzonych, w której przebywało 17 osadzonych, od 26 czerwca do 10 lipca 2006 r w celi nr 20 o pow. 16,88 m 2 przeznaczonej dla 5 osadzonych, w której przebywało 9 osadzonych, od dnia 10 lipca do 22 sierpnia 2006r w celi nr 17 o pow. 19,29 m 2 przeznaczonej dla 4 osadzonych, w której przebywało 7 osadzonych, od 22 sierpnia do 31 sierpnia 2006r w celi nr 26 o pow. 31,20 m 2 przeznaczonych dla 10 osadzonych, w której przebywało 14 osadzonych. W Zakładzie Karnym w Nowym Wiśniczu powód przebywał od dnia 25 stycznia do 28 czerwca 2007r w celi nr 104 o pow. 14,35 m 2 przeznaczonej dla 4 skazanych w której przebywało 5 skazanych , od dnia 29 czerwca do 18 lipca 2007r w celi nr 91 o pow. 10,31 m 2 przeznaczonej dla 3 skazanych w której przebywało 4 skazanych , od dnia 18 lipca do 21 września 2007r w celi nr 104 o pow. 14,35 m 2 przeznaczonej dla 4 skazanych, w której przebywało 5 skazanych. W Areszcie Śledczym w Krakowie powód przebywał od dnia 9 października do 5 listopada 2007 r w celi nr 435 o pow. 25,30 m 2 przeznaczonej dla 8 osadzonych, w której przebywało 12 osadzonych. W Zakładzie Karnym w Nowym Wiśniczu powód przebywał od dnia 15 listopada do 22 listopada 2007 r w celi nr 18 o powierzchni 22,53 m 2 , w której przebywać powinno zgodnie z normatywem 7 osadzonych a przebywało 8, a celi 104 o powierzchni 14.35 m 2 , w której powinno przebywać 4 osadzonych było ich faktycznie 5. W Zakładzie Karnym w Rzeszowie powód przebywał w celi 307 od 28 stycznia do 24 kwietnia 2008 r, tj. do czasu warunkowego zwolnienia.. Cela miała powierzchnię 11,51 m 2 i przeznaczona była dla 3 osadzonych a przebywało w niej 4 osadzonych. W pozostałych okresach ilość osadzonych w --- STRONA 4 --- celach gdzie przebywał powód była zgodna z normatywem 3 m 2 na osadzonego a nawet przebywało w nich mniej osadzonych niż mogło przebywać zgodnie z normatywem. Na dzień 31 października 2007 r przeludnienie Zakładu Karnego w Nowym Wiśniczu wynosiło 115 % a na dzień 30 listopada 2007 r 114 %. O przeludnieniu informowano Sąd Okręgowy Wydział Penitencjarny w Tarnowie. Dyrektorzy Zakładów Karnych wydawali stosowne zarządzenia i zawiadamiali o tym sądy penitencjarne. Odstępstwa od obowiązującej normy 3 m 2 na osobę miały charakter wyłącznie okresowy i tymczasowy. Więzienna służba zdrowia nie lekceważyła skarg powoda na jego stan zdrowia. Podchodziła do nich ze zrozumieniem. Powód korzystał wielokrotnie z konsultacji lekarskich w zależności od dolegliwości jakie zgłaszał. Powód nie formułował zastrzeżeń co do warunków bytowych jakie mu zapewniono. Zwracał uwagę na stan swojego zdrowia i potrzebę zapewnienia opieki medycznej. W Zakładzie Karnym w Nowym Wiśniczu powód żle się czuł z uwagi na obecność innych osadzonych z którymi wcześniej „ miał zwadę " : . W piśmie - skardze do Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Krakowie z dnia 25.10.2007 r wnosił o przeniesienie do Aresztu Śledczego w Krakowie. Skargę powoda OISW w Krakowie uznał za bezzasadną, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego. Wszystkie cele w jakich przebywał powód wyposażone były typowo i jednakowo - jeżeli chodzi o urządzenia wentylacyjne , niezależnie od tego czy służyły palącym czy niepalącym. W każdej celi znajdowały się : otwierane okno i wentylacja grawitacyjna, umywalki z wodą , centralne ogrzewanie i sprzęt kwaterunkowy przewidziany dla liczby faktycznie osadzonych w nim osób. Pozwany przebywał we wszystkich jednostkach więziennych przeznaczonych dla osadzania recydywistów penitencjarnych , były to jednostki jednorodne za wyjątkiem Aresztu Śledczego w Krakowie - przy czym również tam pozwany przebywał z recydywistami. W celach przeludnionych dostawiano łóżko piętrowe , które nie ograniczało dostępu do kącika sanitarnego, ani wyjścia z celi. Powód był recydywistą , doskonale znającym realia więzienia i ta okoliczność decydowała o tym z kim przebywał w celi. Powód nie zgłaszał w trakcie pobytu zastrzeżeń co do umieszczenia go z określoną kategorią --- STRONA 5 --- osadzonych. W czasie pobytu w jednostkach penitencjarnych udzielano pozwanemu nagród i ulg związanych z jego postawą w trakcie odbywania kary. W Zakładzie Karnym w Rzeszowie powód odbywał zaleconą rehabilitację. Realizował odpowiednie zabiegi i ćwiczenia w okresie od 30 stycznia 2008 do 29 lutego 2008r. W trakcie pobytu w Areszcie Śledczym w Krakowie powód był zaszczepiony na żółtaczkę, bowiem miał przejść zabieg usunięcia żylaków odbytu. W trakcie pobytu w Zakładzie Karnym w Rzeszowie powód pobrał trzecią szczepionkę na żółtaczkę. Zaszczepiony został w celi. Pielęgniarka przemyła mu ranę środkiem odkażającym. Po zaszczepieniu nic mu się nie działo. W trakcie pobytu w Areszcie Śledczym w Podgórzu powód leczył się na grzybicę paznokci, którą nabył jeszcze na wolności, czego dowodem jest teczka osobopoznawcza skazanego , akta osobowe część B a w nich notatki z rozmów ze skazanym i notatki sytuacyjne, konsultacje psychologiczne i lekarskie, oceny cząstkowe i końcowe, prognozy kryminologiczno - społeczne dotyczące skazanego , zeznania świadka D W k - 135-136, zeznania powoda W K k -96 - 98, zarządzenia ńr 19/07 i 39/07 Dyrektora Zakładu Karnego w Nowym Wiśniczu z dnia 27 czerwca 2007 r i 28 grudnia 2007 w sprawie umieszczania osadzonych w warunkach w których powierzchnia w celi na jedną osobę wynosi mniej niż 3 m 2 k - 44-45 , informacje o stanie zaludnienia ZK w Nowym Wiśniczu na dzień 31.10.2007 r i 30.11.2007 kierowane do Sądu Okręgowego Wydziału Penitencjarnego w Tarnowie k - 46-47 , pismo powoda - skarga kierowana do Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Krakowie z dnia 25.10.2007 r k - 59-60 , sprawozdanie ZK w Nowym Wiśniczu k - 61 odpowiedź na skargę powoda OISW w Krakowie k - 62 , informacja z programu komputerowego NoeAwalon obejmująca historię osadzenia powoda k - 73-75 , zarządzenie nr 37/07/DE Dyrektora Zakładu Karnego w Rzeszowie z dnia 29 grudnia 2007 r k - 90 , wykaz pomieszczeń w ZK w Rzeszowie k - 91 ) Na podstawie opinii Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie Katedry i Zakładu Medycyny Sądowej - Sąd ustalił, że powód leczy się z powodu depresji, zażywa Peranzynę oraz w Poradni Anonimowych Alkoholików na os.. Podczas pobytu powoda w Szpitalu im. J. Babińskiego w Krakowie w dniach od 17 do 26.09.2008 r rozpoznano u powoda reakcję sytuacyjną i zespół uzależnienia od alkoholu. Powód hospitalizowany był --- STRONA 6 --- czterokrotnie , nie utrzymywał abstynencji. W listopadzie 2008 r powód przebywał w Szpitalu im S. Żeromskiego w Krakowie w związku z operacją przepukliny pachwinowej, a na przełomie stycznia i lutego 2009 r żylaków odbytu. Powód jest po rozwodzie , obie córki wyprowadziły się z domu. W trakcie pobytu w zakładach karnych i aresztach śledczych powód wielokrotnie korzystał z porad lekarskich ; psychiatryczno - internistycznych, neurologicznych i chirurgicznych. Powód każdorazowo był badany i przepisywano mu leki adekwatne do przeprowadzonego badania lekarskiego. W trakcie pobytu w Zakładzie Karnym od 17.02.2006 r do 23.04.2008 r powód korzystał z porad lekarskich z powodu obniżonego nastroju, płaczliwości w przebiegu uzależnienia od alkoholu - z tego powodu otrzymywał leczenia, ponadto zgłaszał skargi na bóle kręgosłupa po przebytym złamaniu w 2003 r Diagnozowany był również z powodu żylaków odbytu. W trakcie pobytu korzystał z zabiegów rehabilitacyjnych w Zakładzie Karnym w Rzeszowie , zabiegi miał przepisane prawidłowo , pobierał zabiegi fizjoterapeutyczne i ogólno usprawniające. U powoda W K stwierdzono przebyte w 2003 r złamanie kompresyjne kręgosłupa piersiowego. W chwili kiedy powód przybył do zakładu karnego był już osobą u której osiągnięto wszystkie możliwe efekty lecznicze oczekiwane w postępowaniu medycznym odnośnie tego rodzaju złamań . U badanego występują zmiany zwyrodnieniowe w kręgosłupie, również w odcinku szyjnym, piersiowym i lędźwiowo krzyżowym, które powodują okresowe zaostrzenie dolegliwości bólowych, wymagają leków z grupy niesterydowych, ćwiczeń rehabilitacyjnych, które mógł wykonywać powód, po wcześniejszym instruktażu samodzielnie w warunkach celi zakładu karnego. Jak wynika z dokumentacji medycznej w trakcie odbywania kary pozbawienia wolności zapewniono powodowi odpowiednie do jego schorzenia leczenie rehabilitacyjne w ZK w Rzeszowie. Sytuacja zdrowotna powoda nie skłaniała do zastosowania leczenia rehabilitacyjnego poza wszelką kolejnością podobnie, jak w warunkach wolnościowych musiał on na jego podjęcie oczekiwać jak każdy inny pacjent, który cierpi na chorobę alkoholową. We wszystkich zakładach karnych, w których przebywał powód leczenie następstw odstawienia i uzależnienia powoda od alkoholu było prowadzone prawidłowo. Rozpad małżeństwa powoda trudno identyfikować z pobytem w zakładzie --- STRONA 7 --- karnym , bowiem powód od wielu lat nadużywał alkoholu i pozostawał w konflikcie z żoną. Opieka lekarska i rehabilitacyjna w placówkach penitencjarnych w których przebywał powód była prawidłowa i nie budzi jakichkolwiek zastrzeżeń. Szczepienie przeciwko wzw typu B ( tzw. żółtaczce ) nie jest obowiązkowe, a jego wykonywanie nie może być podstawą do odraczania leczenia operacyjnego. Oporność na leki psychotropowe wynika z istoty choroby, a nie komfortu celi. Poglądy powoda na kwestię warunków rehabilitacji są subiektywnym przekonaniem nie znajdującym merytorycznego uzasadnienia. Szerzenie się grzybicy paznokci na pozostałe paznokcie wynika z trudności w leczeniu tej choroby, a nie wynika ze złego prowadzenia tego leczenia. Wystąpienie tej choroby u powoda jest związane z upośledzeniem mechanizmów odpornościowych w związku wieloletnim uzależnieniem od alkoholu. W trakcie pobytów w zakładach karnych powód nie doznał uszczerbku na zdrowiu. Opinie biegłych nie potwierdziły pogorszenia stanu zdrowia powoda a schorzenia na które cierpi powód nie wynikają ani z osadzenia, ani z warunków odbywania kary. Stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów złożonych przez strony, których prawdziwość nie była kwestionowana, opinii zespołu biegłych ZMS w Krakowie , zeznań świadka D W i przesłuchania powoda. Sąd dał wiarę opinii biegłych ZMS w Krakowie, bowiem została sporządzona rzetelnie. W skład zespołu opiniującego wchodzili biegli z zakresu chirurgii ortopedyczno - urazowej i rehabilitacji medycznej , interny i psychiatrii oraz chorób zakaźnych i medycyny sądowej. Biegli reprezentowali szczegółowe specjalności adekwatne do schorzeń na jakie cierpi i uskarża się powód , zbadali wszystkie terapie jakim poddawany był powód przebywający we wskazanych jednostkach organizacyjnych Skarbu Państwa, nie dopatrzyli się uchybień w przebiegu leczenia. Opinia biegłych miała znaczenie decydujące a zeznania samego powoda nie stanowiły dostatecznej przeciwwagi dla jasnych i kategorycznych wniosków opinii. Zeznania powoda zawierały subiektywną ocenę zdarzeń w których był uczestnikiem, a biorąc pod uwagę istniejące i --- STRONA 8 --- wykazane stosownymi badaniami biegłych sądowych i lekarzy prowadzących cechy osobowości powoda takie jak bezkrytyczność wobec własnej osoby , skłonność do depresji , dominujące poczucie krzywdy i przedstawianie się jako osoby pokrzywdzonej i słabej. W ustalonym stanie faktycznym Sąd Okręgowy przyjął, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 23 kc i 24 kc oraz art. 448 kc. Warunki panujące w jednostkach pozwanego Skarbu Państwa w jakich powód odbywał karę pozbawienia wolności nie naruszały dóbr osobistych takich jak zdrowie, godność ludzka oraz prawo do intymności. Zakłady Karne i Areszty Śledcze wywiązały się z obowiązku zapewnienia godziwych warunków odbywania kary pozbawienia wolności. W celach była odpowiednia ilość łóżek, powód nie spał na materacu na podłodze, mógł dbać o higienę osobistą, w celach były kąciki sanitarne oddzielone od pozostałej części celi ( tych okoliczności powód w ogóle nie kwestionował). Samo umieszczenie powoda w celi w której powierzchnia przypadająca na jedną osobę wynosi mniej niż 3m 2 nie było bezprawne, ponieważ zachowano procedurę przewidzianą w art. 248 § 1 kkw w związku z art. 110 kkw (w brzmieniu obowiązującym w dacie odbywania przez powoda kary pozbawienia wolności). Dyrektorzy Zakładów Karnych wydawali stosowne zarządzenia i zawiadamiali o tym sędziego penitencjarnego. Odstępstwa od obowiązującej normy 3m 2 na osobę miały charakter wyłącznie terminowy i tymczasowy. W zakładach karnych i aresztach śledczych dokonywano częstych przemieszczeń pomiędzy celami przepełnionymi i tymi w których zachowano normę metrażową. Okresowe przeludnienia panujące w celach i przypadający na osadzonego metraż mniejszy od dopuszczalnego, na które powołuje się powód nie stanowią samoistnej podstawy zasądzenia zadośćuczynienia, bo sam ten fakt nie narusza godności osobistej, ani prawa do intymności. Powód wielokrotnie korzystał z konsultacji służby zdrowia, a sam fakt pozbawienia wolności nie doprowadził do pogorszenia jego stanu zdrowia. Subiektywne odczuwanie przez powoda zastosowanego leczenia jako niewłaściwego nie jest wykazaną szkodą i nie może skutkować odpowiedzialnością Skarbu Państwa. Wszystkie cele w jakich przebywał powód wyposażone były typowo. Urządzenia wentylacyjne były zarówno w celach dla palących i niepalących. W każdej celi były otwierane okna. Wentylacja grawitacyjna była w celach w których przebywało więcej skazanych. Tym okolicznościom powód nie zaprzeczał - twierdząc, że sam fakt przeludnienia wywołał u niego cierpienia bądź urazy, które spowodowane byłyby postępowaniem władz. W czasie pobytu w placówkach strony pozwanej dobra osobiste powoda nie zostały naruszone na indywidualnie skierowaną przeciwko powodowi represję, zaś niedogodności --- STRONA 9 --- jakich w swoim przekonaniu doznał dotyczyły wszystkich osadzonych. Cela Zakładu Karnego w Nowym Wiśniczu była wyposażona w sposób typowy, to znaczy zawierała kratkę wentylacyjną nad pomieszczeniem sanitarnym oraz otwierane okno. Powód deklarował się jako osoba paląca i dzielił celę z osobami palącymi. Każdy obiekt użyteczności podlega okresowej kontroli przez właściwe organy nadzoru i byłby niedopuszczony do użytkowania gdyby nie posiadał dostatecznie sprawnej wentylacji. Okoliczność, że powód znajdował wydmuchiwane sadze na podłodze celi nie świadczy o wadliwie działającej wentylacji. Okresowo bowiem przy specyficznych warunkach atmosferycznych może zdarzać się, że powietrze jest wpychane a nie odprowadzane z wentylacji, ale nie znaczy to że wentylacja celi nie była sprawna. Powód deklarując się jako osoba paląca winien liczyć się z konsekwencjami tego i ewentualnymi dolegliwościami w postaci drażniącego dymu papierosowego wydychanego przez współosadzonych. Szczepienie przeciwko żółtaczce było dobrowolne i jeśli powód przekonany był, że niespełnione są podstawowe zasady higieny, a także inne warunki, to mógł odmówić szczepienia. Z dalszych zeznań powoda wynika jednak, że szczepienie przeprowadzono w sposób prawidłowy, bowiem zostało przyjęte przez organizm powoda bez komplikacji. W czasie pobytu w jednym z ostatnich penitencjarnych zakładów powód podlegał częstym konsultacjom psychologicznym, psychiatrycznym, dokonywano ocen i klasyfikacji skazanego, zgodnie z wymogami art. 82 § 1 – 3 kkw w związku z art. 86 kkw i art. 4 § 1 kkw. Brak zapewnienia osadzonym warunków metrażowych upatrywać należy poza jednostkami organizacyjnymi, które bezpośrednio odpowiadały za warunki odbywania kary, nie był on ani celowy, ani nacechowany złą wolą. Subiektywne oceny powoda nie dają podstaw uwzględnienia dochodzonego roszczenia opartego na art. 23 kc i art. 24 kc oraz art. 448 kc. O kosztach procesu Sąd orzekł na zasadzie art. 102 kpc, uwzględniając trudną sytuację majątkowo – osobistą powoda, który ma przyznaną rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy, a po zakończeniu odbywania kary pozbawienia wolności musi koniecznie i jak najszybciej ułożyć sobie na nowo życie na wolności, a jest to szczególnie trudne na początku. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu orzeczono jak w pkt IV wyroku zgodnie z § 6 pkt 6 w związku z § 19 i § 20 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2002r Nr 163, poz. 1348). Apelację od powyższego wyroku złożył powód zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, a to : art. 110 § 2 zd. 1 kkw w związku z art. 23 kc i z art. 24 kc oraz art. 448 kc w zw. z art. 3 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych --- STRONA 10 --- Wolności art. 10 ust. 1 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych art. 30 Konwencji art. 40, art. 41 ust. 4 i art. 47 Konstytucji oraz art. 8 ust. 2 Konstytucji poprzez błędną interpretację polegającą na przyjęciu, że przebywanie przez powoda przez większą część okresu odbywania kary pozbawienia wolności w przeludnionych celach mieszkalnych nie stanowi naruszenia jego dóbr osobistych, uzasadniającego zasądzenie zadośćuczynienia. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący domagał się zmiany zaskarżonego wyroku przez uwzględnienie powództwa, za przyznaniem kosztów zastępstwa prawnego udzielonego z urzędu, za obie instancje. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje : Apelacja jest bezzasadna. Sąd Apelacyjny w pełni podziela stanowisko Sądu Okręgowego, który słusznie stwierdził, iż pozwany Skarb Państwa wykazał, iż warunki w jakich powód odbywał karę pozbawienia wolności miały wyłącznie charakter tymczasowy i nie stanowiły naruszenia dóbr osobistych, uzasadniającego przyznanie mu zadośćuczynienia. Od 24 kwietnia 2008r powód przebywał na wolności. W czasie pobytów w zakładach karnych powód zgłaszał dolegliwości zdrowotne oraz wnioski o przemieszczenie do innych cel, które przez służbę więzienną były uwzględniane. Wszystkie cele w jakich przebywał powód były wyposażone typowo, posiadały urządzenia wentylacyjne niezależnie od tego czy służyły palącym, czy niepalącym. W każdej celi była możliwość otwierania okna i wentylacja grawitacyjna, umywalki z wodą, centralne ogrzewanie oraz sprzęt kwaterunkowy przewidziany dla liczby faktycznie osadzonych. Przed osadzeniem w zakładach penitencjarnych powód miał zaburzoną osobowość, cierpiał na schorzenia ustalone przez Sąd I instancji. W czasie pobytu w zakładach penitencjarnych był prawidłowo leczony, zaś sam fakt pozbawienia wolności nie spowodował pogorszenia stanu zdrowia powoda, co stwierdza opinia Zakładu Medycyny Sądowej UJ w Krakowie. Subiektywne odczucia krzywdy przez osadzonego nie uzasadniają przyznania zadośćuczynienia przewidzianego w art. 448 kc. Przesłanką odpowiedzialności za naruszenie cudzego dobra osobistego jest bezprawność działania, przez którą rozumie się działanie (zaniechanie) sprzeczne z porządkiem prawnym i zasadami współżycia społecznego. Przepis art. 24 kc przewiduje domniemanie bezprawności działania naruszającego dobra osobiste, co powoduje, że na nim spoczywa ciężar wykazania, iż jego działanie było zgodne z prawem. Pozwany Skarb Państwa wykazał, że jego działanie nie nosiło cech bezprawności. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, a w szczególności art. 248 § 1 kkw w brzmieniu obowiązującym do dnia 5 grudnia 2009r – w czasie pobytu powoda w zakładach penitencjarnych – można było w szczególnie --- STRONA 11 --- uzasadnionych przypadkach umieszczać osadzonych, na czas określony, w warunkach, w których powierzchnia w celi na jedną osobę wynosiła mniej niż 3m 2 . Cele, w których przebywał powód mogły być wietrzone, otwieranie okna było technicznie możliwe, decyzja zatem w tej materii zależała od samych osadzonych. Okoliczności sprawy oraz jej całościowy wpływ na powoda pozwala na przyjęcie, że cierpienie oraz trudności, które znosił osadzony nie przewyższały poziomu nieuniknionego cierpienia właściwego dla osadzonego i nie przekraczały progu dolegliwości związanych z pobytem w zakładach penitencjarnych. Dlatego w ocenie Sądu Apelacyjnego nie doszło do naruszenia art. 3 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 4 grudnia 1950r, ratyfikowanej przez Polskę w 1993r (Dz. U. z 1993r, Nr 61, poz. 284 ze zm.). Stąd też zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego wskazanych w apelacji nie mógł odnieść oczekiwanego skutku. Mając na względzie powyższe Sąd Apelacyjny oddalił apelację powoda, na zasadzie art. 385 kpc. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 102 kpc, z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu apelacyjnym orzeczono stosownie do § 6 pkt 6 i § 13 ust. 1 pkt 2 w związku z § 19 i § 20 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2002 Nr 163, poz. 1348).