Postanowienie I ACa 764/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 grudnia 2011 r. Sąd Apelacyjny w Katowi

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I ACa 764/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 grudnia 2011 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący : SSA Zofia Kawińska-Szwed Sędziowie : SA Ewa Jastrzębska (spr.) SO del. Tomasz Ślęzak Protokolant : Anna Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2011 r. w Katowicach na rozprawie sprawy z powództwa M. T. przeciwko S. W. o ochronę dóbr osobistych na skutek apelacji obu stron od wyroku Sądu Okręgowego w Częstochowie z dnia 28 lutego 2011 r., sygn. akt I C 220/10 1) oddala obie apelacje; 2) znosi wzajemnie między stronami koszty postępowania apelacyjnego. Sygn. akt IACa 764/11 UZASADNIENIE Powód M. (...) w pozwie skierowanym przeciwko pozwanemu S. W. domagał się usunięcia skutków naruszenia jego dóbr osobistych poprzez nakazanie pozwanemu, aby złożył oświadczenie o następującej treści: „Były Burmistrz Miasta i Gminy S., S. W., bardzo przeprasza p. M. T. za to, iż swym pismem z dnia 23.02.2010r. w sposób świadomy --- STRONA 2 --- naruszył jego dobra osobiste, w tym jego wizerunek, dobre imię i cześć poprzez świadome pomówienie go o nieetyczne, niegodne i naganne postępowanie, które w rzeczywistości nie miało miejsca. Były Burmistrz zobowiązuje się w przyszłości nie naruszać dóbr osobistych p. M. T." Oświadczenie to miało zostać umieszczone na stronie internetowej (...) w terminie 7 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie, a takie na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta i Gminy S., w gazetach (...) oraz (...) Powód zażądał także zasądzenia na jego rzecz od pozwanego zadośćuczynienia w wysokości 5.000,00 złotych z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia wniesienia pozwu. Wniósł takie o obciążenie pozwanego kosztami procesu. W uzasadnieniu podał, że wystosował do pozwanego S. W. pismo z dnia 26 stycznia 2010 roku o udostępnienie dokumentów. W odpowiedzi pozwany wezwał powoda do przedłożenia pełnomocnictwa do działania w tej sprawie, nie wyznaczając do tego terminu. Pozwany skierował także do powoda pismo z dnia 23 lutego 2010 roku, w punkcie (...) tego pisma stwierdził, że „swoim wnioskiem z dnia 26 stycznia 2010 roku świadomie chciał Pan wyłudzić z Urzędu Miasta i Gminy S. dokumenty, których nie był Pan uprawniony otrzymać W/w wniosku skłamał Pan, że działa z upoważnienia innej osoby. Jak się okazało nigdy nie posiadał Pan takiego upoważnienia, dlatego proszę się liczyć z konsekwencjami swojego postępowania", tymczasem powód dostarczył wymagane pełnomocnictwo. Nadto pozwany 26 marca 2010 roku udostępnił powodowi żądane dokumenty. Powód podał, że aktywnie uczestniczy w wydarzeniach społecznych i politycznych S., jest osobą znaną w lokalnym środowisku i obdarzoną zaufaniem, działania pozwanego mają natomiast na celu zdyskredytowanie go, zepsucie jego opinii. W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu. Zarzucił , iż nie naruszył dóbr osobistych powoda. Zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy w Częstochowie zobowiązał pozwanego do przeproszenia powoda w terminie miesiąca od uprawomocnienia się wyroku poprzez złożenie na piśmie i doręczenie powodowi następującego oświadczenia: „Przepraszam Pana za to, że w piśmie z dnia 23 lutego 2010 roku, które skierowałem do Pana jako Burmistrz Miasta i Gminy S., naruszyłem Pana dobra osobiste poprzez pomówienie o nieetyczne, niegodne i naganne postępowanie, które w rzeczywistości nie miało miejsca. Zobowiązuję się w przyszłości nie naruszać Pana dóbr osobistych.”; w pozostałej części oddalił powództwo; zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 600 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. W uzasadnieniu ustalił , iż powód M. T. wystosował pismo z dnia 26 stycznia 2010 roku do pozwanego S. W. - ówczesnego Burmistrza Miasta i Gminy S., w którym powód podał, że działa z upoważnienia J. W.. Wniósł w szczególności o udostępnienie mu odpisów wszystkich pism dotyczących rozbiórki hali produkcyjnej J. W. a skierowanych przez pozwanego lub innego urzędnika Urzędu Miasta i Gminy w S., do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. oraz do innych instytucji. Domagał się także udostępnienia mu korespondencji prowadzonej przez pozwanego z dyrekcją (...) oddział w K. dotyczącej drogi dojazdowej do wskazanej hali produkcyjnej. (dowód: pismo z dnia 26 stycznia 2010 roku k. 6). W odpowiedzi, w piśmie z dnia 1 lutego 2010 roku, pozwany wezwał powoda do przedłożenia pełnomocnictwa do działania w imieniu J. W.. W piśmie z dnia 9 lutego 2010 roku pozwany przedłużył termin do udzielenia informacji o 1 miesiąc. W piśmie z dnia 23 lutego 2010 roku zwrócił się z kolei o załączenie pełnomocnictwa w terminie 14 dni.(dowód: pismo z dnia 1 lutego 2010 roku k. 7, pismo z dnia 9 lutego 2010 roku k. 8, pismo z dnia 23 lutego 2010 roku k. 9; zeznania pozwanego S. W. k. 75). Powód w skierowanym do pozwanego piśmie z dnia 9 lutego 2010 roku stwierdził, że punkty 1. i 2. wniosku z dnia 26 stycznia 2010 roku były „pułapką prawną, jako że na okoliczność udzielenia informacji publicznej wydaje się stosowne postanowienie, a nie udziela pouczeń" .W piśmie z dnia 9 lutego 2010 roku powód zarzucił pozwanemu w szczególności, że jest niekompetentny i nie zna przepisów prawa. --- STRONA 3 --- (dowód.- pismo z dnia 9 lutego 2010 roku k 44-46, zeznania pozwanego S. W. k 75).Pozwany wystosował do powoda pismo z dnia 23 lutego 2010 roku W punkcie (...) tego pisma stwierdził: „swoim wnioskiem z dnia 26.01.2010 roku chciał Pan wyłudzić z Urzędu Miasta i Gminy S. dokumenty, których nie był Pan uprawniony otrzymać. W/w wniosku skłamał Pan, że działa z upoważnienia innej osoby. Jak się okazało nigdy nie posiadał Pan takiego upoważnienia dlatego proszę się liczyć z konsekwencjami swojego postępowania" (dowód.- pismo z dnia 23 lutego 2010 roku k 16-17, zeznania powoda M. T. k. 74; zeznania pozwanego S. W. k. 75) W dniu 3 marca 2010 roku pozwany zawiadomił Prokuraturę Rejonową w M. o podejrzeniu popełnienia na jego szkodę przestępstwa przez powoda - znieważeniu funkcjonariusza publicznego w skierowanych do niego pismach. W dniu 31 marca 2010 roku Prokurator Prokuratury Rejonowej w M. wydał postanowienie o odmowie wszczęcia dochodzenia wobec stwierdzenia, że czyn pełniony przez M. T. nie zawiera znamion czynu zabronionego stypizowanego w art. 226 §1 k.k. Pozwany złożył zażalenie na niniejsze postanowienie. W dniu 26 czerwca 2010 roku wydano postanowienie o umorzeniu dochodzenia w sprawie znieważenia funkcjonariusza publicznego S. W. przez M. T. wobec braku znamion czynu zabronionego. (dowód: zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa k. 51; postanowienie o odmowie wszczęcia dochodzenia k. 59; postanowienie o umorzeniu dochodzenia k. 68). Powód skierował do pozwanego pismo z dnia 8 marca 2010 roku, do którego załączył pełnomocnictwo udzielone mu przez J. W. w dniu 25 stycznia 2010 roku. Zgodnie z treścią pełnomocnictwa powód został upoważniony do występowania w imieniu J. W. do Urzędu Miasta i Gminy w S. w sprawie uzyskania informacji publicznej dotyczącej kontroli budowy hali produkcyjnej.(dowód: pismo z dnia 8 marca 2010 roku wraz z pełnomocnictwem, zeznania powoda M. T. k. 74, zeznania pozwanego S. W. k. 75). Pozwany skierował do powoda pismo z dnia 26 marca 2010 roku, do którego załączył wnioskowaną dokumentację. (dowód: pismo z dnia 26 marca 2010 roku k. 12).Powód wystosował do pozwanego pismo z dnia 11 maja 2010 roku. Podał w nim, że punktem (...)pisma z dnia 23 lutego 2010 roku pozwany świadomie naruszył jego dobra osobiste oraz spowodował uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa z art. 212 k.k. Powód zażądał od pozwanego zamieszczenia na stronie internetowej (...) , tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta i Gminy S. oraz w najbliższym numerze gazety (...) oświadczenia o treści tożsamej ze wskazaną w pozwie. Nadto powód domagał się od pozwanego przekazania kwoty 2.000,00 złotych na konto miejscowego Caritas. (dowód: pismo z dnia 11 maja 2010 roku k. 22) Powód wniósł prywatny akt oskarżenia, w którym oskarżył pozwanego o popełnienie przestępstwa w związku z treścią pkt. (...) pisma z dnia 23 lutego 2010 roku. Sąd uniewinnił S. W.; M. T. złożył apelację od tego wyroku.(dowód: zeznania powoda M. T. k. 74). Sąd pierwszej instancji ustalił stan faktyczny w oparciu o zeznania stron i wskazane powyżej dokumenty. W ocenie sądu pierwszej instancji powództwo jest częściowo zasadne. Powód wykazał bowiem , że pozwany naruszył jego dobra osobiste. Sformułowania użyte w piśmie z dnia 23 lutego 2010r mają obraźliwy charakter , wywołały u powoda uczucie oburzenia i przeświadczenia o dokonaniu niesprawiedliwej oceny. W ocenie Sądu sformułowania zamieszczone w piśmie z dnia 23 lutego 2010 roku znajdują także negatywny wydźwięk w lokalnej społeczności, do której przynależy powód. Skierowane do niego pismo zostało sporządzone przez ówczesnego przedstawiciela lokalnej władzy - Burmistrza Miasta i Gminy S.. Odpis pisma wraz z zawartym w nim punktem (...). był natomiast przechowywany w Urzędzie Miasta i Gminy S.. Powód, angażujący się w społeczne i polityczne wydarzenia miał więc uzasadnione podstawy do twierdzenia, że treść pisma z dnia 23 lutego 2010 roku spowoduje osłabienie zaufania wobec jego osoby, zdyskredytuje go w lokalnej społeczności. --- STRONA 4 --- Podnoszone przez pozwanego twierdzenia, jakoby treść pisma z dnia 23 lutego 2010 roku była usprawiedliwiona nie przedłożeniem pełnomocnictwa, nie zasługuje na aprobatę. Powód wykazał, że posiadał wymagane pełnomocnictwo. Nawet jednak - gdyby takim nie dysponował, to i tak treść pisma z dnia 23 lutego 2010 roku byłaby niedopuszczalna. Pozwany, jako osoba piastująca stanowisko w organach władzy samorządowej, powinien bowiem rzeczowo odnosić się do składnych wniosków. Stwierdzając, że brak jest pełnomocnictwa powinien po prostu odmówić wydania dokumentów. Kierowanie uwag o charakterze personalnym i do tego oskarżycielskim nie natomiast jest niczym uzasadnione. Pozwany, odpierając zarzuty pozwu w żadnej sposób nie wykazał, aby jego działanie nie było bezprawne. Podał jedynie, że w piśmie z dnia 23 lutego 2010 roku chciał poinformować powoda, że bez przedstawienia pełnomocnictwa wydanie dokumentów nie jest możliwe. Pozwany nie odniósł się natomiast stricte do zamieszczonych we wskazanym piśmie określeń, które naruszają dobra osobiste powoda. Zatem zdaniem sądu pierwszej instancji pozwany dopuścił się naruszenia dóbr osobistych powoda objętych ochroną w art. 23 k. c. i art. 24 k. c. Pozwany kolei nie udowodnił, aby jego działanie nie było bezprawne. Sąd stwierdził jednak, iż nie jest zasadnym, aby pozwany zamieszczał oświadczenie na stronie internetowej (...), na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta i Gminy S., w gazetach (...) oraz (...). Pismo z dnia 23 lutego 2010 roku zostało bowiem skierowanie do powoda. Społeczność lokalna nie zapoznała się z jego treścią w takim stopniu, aby koniecznym było kierowanie oświadczenia do szerszego kręgu odbiorców. Wprawdzie pismo z dnia 23 lutego 2010 roku przechowywane jest w Urzędzie Miasta i Gminy S., jednakże powód podał, że obecny burmistrz usunął z niego punkt (...)., który narusza dobra osobiste. Z powyższych względów Sąd pierwszej instancji uznał, że adekwatnym do stopnia naruszonych dóbr osobistych będzie złożenie przez pozwanego oświadczenia na piśmie i doręczenie do powodowi. Niezasadne jest także żądanie zasądzenia zadośćuczynienia w wysokości 5.000,00 złotych. Pozwany nie naruszył bowiem dóbr osobistych powoda w takim stopniu, aby należało mu to rekompensować sumą pieniężną. Rozstrzygając niniejszą sprawę Sąd pierwszej instancji miał także na uwadze fakt, że powód i pozwany pozostają w konflikcie. Obaj wymieniają się pismami zawierającymi obraźliwe sformułowania. W istniejący między nimi konflikt angażują sądy i prokuraturę. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd pierwszej instancji zobowiązał pozwanego do przeproszenia powoda w terminie miesiąca od uprawomocnienia się wyroku poprzez złożenie na piśmie i doręczenie powodowi następującego oświadczenia: „Przepraszam Pana za to, że w piśmie z dnia 23 lutego 2011 roku, które skierowałem do Pana jako Burmistrz Miasta i Gminy S., naruszyłem Pana dobra osobiste poprzez Pomówienie o nieetyczne, niegodne i naganne postępowanie, które w rzeczywistości nie miało miejsca. Zobowiązuję się w przyszłości nie naruszać Pana dóbr osobistych". W pozostałej części powództwo oddalił. O kosztach orzekł na mocy art. 100kpc. Od wyroku tego apelację wniosły obie strony. Pozwany zaskarżył wyrok w części uwzględniającej powództwo, tj. w punkcie 1 i 3. Zarzucił : 1. sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału polegający na uznaniu, że pozwany dopuścił się naruszenia dóbr osobistych powoda objętych ochroną w art. 23 kc i art. 24 kc, że sformułowania zawarte w piśmie z dnia 23 lutego 2010 r. znajdują negatywny wydźwięk także w lokalnej społeczności, że powód miał uzasadnione podstawy do twierdzenia, że treść pisma spowoduje osłabienie zaufania wobec jego osoby, zdyskredytuje go w lokalnej społeczności , a powód wykazał iż posiada wymagane pełnomocnictwo, że pozwany nie wykazał, iż jego działanie nie było bezprawne - podczas gdy treść pisma o jakim mowa wyżej nie mogła mieć negatywnego wydźwięku w lokalnej społeczności, gdyż pismo było adresowane tylko do powoda, jego treść upublicznił sam powód na sesji Rady Gminy więc z pewnością nie obawiał się on, iż osłabi ona zaufanie do jego osoby i zdyskredytuje go w lokalnej społeczności, a pełnomocnictwo powód złożył dopiero po otrzymaniu pisma z dnia 23 lutego 2010 r. i to nie od razu, a pozwany miał realne podstawy do uznania, iż powód takiego pełnomocnictwa nie posiada, skoro nie złożył go przy --- STRONA 5 --- wniosku o udostępnienie informacji dotyczącej innej osoby a zatem powołując się na posiadanie pełnomocnictwa nie mówił prawdy, 2. nadto opierał apelację na nowym fakcie i dowodach , a mianowicie tym, że uniewinniający pozwanego wyrok Sądu Rejonowego w M. w sprawie z oskarżenia M. T. sygn akt II K 43 8110 którego przedmiotem był zarzut pomówienia M. T. -jest prawomocny i wnosił o dopuszczenie dowodu z akt sprawy wskazanej wyżej, a zwłaszcza wyroku, wydanego w tej sprawie , jego uzasadnienia oraz znajdujących się w tych aktach zeznań świadków / także powoda / na okoliczność, że pozwany nie naruszył dóbr osobistych powodu M. T. poprzez pomówienie go o nieetyczne, niegodne i naganne postępowanie, a którego pozwany nie mógł powołać w pierwszej instancji, gdyż wyrok karny w dacie zaniknięcia rozprawy w niniejszej sprawie - nie był prawomocny. Z uwagi na powyższe wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu za obie instancje według norm przepisanych ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Częstochowie do ponownego rozpoznania z pozostawieniem temu Sądowi rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego. Powód zaskarżył wyrok w części oddalającej powództwo . Zarzucił: 1. naruszenie art. 223 § 1 kpc i art. 316§1 kpc przez niewłaściwą ocenę wiarygodności i mocy zebranych w sprawie dowodów, nieobjęcie swymi rozważaniami całokształtu zebranego materiału dowodowego i stanu rzeczy, istniejącego w chwili zaniknięcia sprawy 2. naruszenie art. 328 §2 kpc przez błędną redakcję uzasadnienia zaskarżonego wyroku (wewnętrzna sprzeczność ustaleń) oraz nieodniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do wszystkich dowodów i niezbędnych ocen tej sprawy. Wnosił o: 1. zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa oraz zasądzenie kosztów procesu za II instancję, ewentualnie o: 2. uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Częstochowie do ponownego rozpoznania z uwzględnieniem kosztów postępowania. Sąd Apelacyjny zważył co następuje: Obie apelacje nie są zasadne i skutku odnieść nie mogą . Wbrew zarzutom skarżących sąd pierwszej instancji ustalił prawidłowy stan faktyczny , wszechstronnie rozważył zebrany w sprawie materiał dowodowy , dokonując oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dokumentów i zeznań stron nie przekroczył zasady swobodnej oceny dowodów , nie naruszył także prawa materialnego. Trafnie , wbrew zarzutom skarżących przyjął , że pozwany swym działaniem naruszył dobra osobiste powoda , a wskazany w wyroku sposób przeproszenia powoda jest adekwatny do stopnia naruszenia jego dóbr osobistych , nie było też podstaw do zasądzania na rzecz powoda zadośćuczynienia. --- STRONA 6 --- Niezasadne są zarzuty pozwanego , iż jego działanie nie naruszało dóbr osobistych powoda i nie było bezprawne. Zgodnie z art. 23 kc dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Na mocy natomiast art. 24§1 kc ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. W prawidłowo ustalonym przez sąd pierwszej instancji stanie faktycznym trafne jest stanowisko sądu pierwszej instancji , iż pozwany naruszył dobra osobiste powoda. Rację ma sąd pierwszej instancji , iż sformułowania użyte w piśmie skierowanym do powoda przez pozwanego mają obraźliwy charakter i naruszają godność , część i dobre imię powoda. Z pewnością wywołały u powoda oburzenie i przeświadczenie , że został niesprawiedliwie oceniony. Zarzucono mu bowiem , że usiłował wyłudzić dokumenty i skłamał. Nie ma także racji pozwany zarzucając, iż jego działanie nie było bezprawne. Trafnie ustala sąd pierwszej instancji , że powód dołączył żądane pełnomocnictwo, nadto nawet gdyby faktycznie takiego pełnomocnictwa nie dołączył pozwany i tak nie miał podstawy do kierowania do powoda pisma takiej treści , zwłaszcza , iż pełnił wtedy funkcję burmistrza Miasta i Gminy S.. Jeżeli uważał , że powód nie ma podstaw do domagania się dokumentów mógł odmówić ich wydania , nie miał natomiast podstaw do kierowania pod adresem powoda obraźliwych słów. Nie można także podzielić zarzutu pozwanego , że nie naruszono dóbr osobistych powoda , gdyż pismo skierowane było do powoda i on sam je upublicznił. Sam fakt wysłania obraźliwego pisma do powoda już naruszył jego dobra osobiste, pozwany niewątpliwie wysłał je do powoda po to aby powód poznał jego treść. Nadto pismo to było przez kogoś przepisywane , a więc osoba ta znała jego treść , poza tym było przechowywane w Urzędzie Gminy , zatem inne osoby mogły się z nim zapoznać. Nie ma też znaczenia dla istnienia naruszenia dobra osobistego powoda fakt , że pozwany został uniewinniony przez Sąd Rejonowy w M. od zarzutu popełnienia przestępstwa na szkodę powoda w związku z treścią pisma skierowanego do powoda. Czym innym jest bowiem popełnienie przestępstwa na czyjąś szkodę , a czym innym naruszenie dobra osobistego takiej osoby. Zatem nie było podstaw do dopuszczania wnioskowanego w apelacji dowodu z akt SR w M. sygn. akt IIK 438/10 , gdyż dowód ten nie miał istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy ( art. 227 kpc). Reasumując trafnie , wbrew zarzutom pozwanego przyjął sąd pierwszej instancji, że pozwany kierując do powoda pismo z dnia 23 lutego 2010r naruszył dobra osobiste powoda i jego działanie było bezprawne. Niezasadne są także zarzuty powoda , iż stopień i rodzaj naruszenia dóbr osobistych uzasadniają zobowiązanie pozwanego do skierowania do powoda przeprosin w takiej formie i takiej treści jak tego domagał się w pozwie oraz zasądzenie na jego rzecz zadośćuczynienia w kwocie 5.000zł. Zgodnie z art. 24 § 1 zdanie drugie kc , w razie dokonanego naruszenia, ten, czyje dobro osobiste zostało naruszone, może żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały z dnia 30 grudnia 1971 r., III CZP 87/71, OSNCP 1972, nr 6, poz. 104, chodzi o czynności, „które według powszechnie przyjętych poglądów lub pojęć danego środowiska stanowią ekwiwalent wyrządzonej krzywdy w tym znaczeniu, że niejako niwelują jej skutki”. Zastosowany środek musi być adekwatny do stopnia naruszenia dóbr osobistych, nadto , gdy chodzi o formę to powinna się ona wiązać się z okolicznościami w jakich doszło do naruszenia dobra osobistego (patrz . Komentarz do Kodeksu Cywilnego Księga Pierwsza, Część Ogólna , S Dmowski , S Rudnicki, Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa, 1988 , str. 71-72). Przy wyborze środka usunięcia skutków naruszenia dobra osobistego należy też brać pod uwagę całokształt okoliczności, takich jak zachowanie się osoby, której dobro zostało naruszone. Jak przyjął SA w K. w wyroku z dnia 17 lipca 2002 r., I ACa 544/02 (TPP 2003, nr 3, s. 101) , a co Sąd Apelacyjny --- STRONA 7 --- podziela „w sporze o ochronę dóbr osobistych powód powinien oznaczyć w pozwie dostatecznie skonkretyzowane zachowanie pozwanego, które wedle pokrzywdzonego potrzebne jest do usunięcia skutków dokonanego naruszenia dobra osobistego. Nie oznacza to jednak, aby wybór czynności skierowanej na usunięcie skutków takiego naruszenia był pozostawiony arbitralnemu uznaniu pokrzywdzonego. Czynność ta powinna być dobrana stosownie do rodzaju, intensywności i zasięgu dokonanego naruszenia, sądowi orzekającemu zaś przysługuje kompetencja do kontroli, czy wskazana przez powoda czynność pozwanego stanowi odpowiedni środek usunięcia skutków naruszenia dobra osobistego”. Podobnie w Komentarzu do art. 24 Kodeksu Cywilnego – P. K. (Komentarz LEX 2009) wyrażono pogląd, iż środek ten(przeproszenie) powinien być dostosowany do formy naruszenia dobra osobistego, czyli przeproszenie winno nastąpić w takiej formie w jakiej dokonano naruszenia. Z poczynionych przez sąd pierwszej instancji niekwestionowanych ustaleń wynika jednoznacznie , że naruszenie dobra osobistego nastąpiło w piśmie wysłanym przez powoda do pozwanego. Zatem rację ma sąd pierwszej instancji wbrew zarzutom powoda , iż wystarczającym dla usunięcia skutków naruszenia będzie zobowiązanie pozwanego do przeproszenia powoda na piśmie. Pismo skierowane zostało bowiem tylko do powoda , a z pisma przechowywanego w Urzędzie Miasta i Gminy S. usunięto punkt (...) , który niewłaściwe sformułowania pod adresem powoda zawierał . Nie ma więc potrzeby w tym stanie rzeczy do zobowiązywani pozwanego aby treść przeproszenia opublikował także i na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta i Gminy S. , w gazetach (...) i tygodniku Powiatowym (...) czy też na stronie internetowej (...) Również i wskazana przez sąd pierwszej instancji treść przeproszenia jest w ocenie Sądu Apelacyjnego adekwatna do stopnia naruszenia dóbr osobistych powoda i powinna dać powodowi satysfakcję. Niezasadne jest także , jak trafnie przyjął sąd pierwszej instancji w tym stanie rzeczy domaganie się przez powoda zadośćuczynienia w kwocie 5.000zł. Wskazać bowiem należy , iż uwzględnienie roszczeń z art. 448 k.c. ma charakter fakultatywny, a więc zadośćuczynienie nie musi zostać zasądzone , mimo ,iż doszło do naruszenia dóbr osobistych. Dlatego sąd nie ma obowiązku zasądzenia zadośćuczynienia na podstawie tego przepisu w każdym przypadku naruszenia dóbr osobistych – przy stosowaniu tego przepisu bierze się pod uwagę całokształt okoliczności faktycznych, w tym winę sprawcy naruszenia dóbr osobistych i jej stopień oraz rodzaj naruszonego dobra (wyrok SN z dnia 19 kwietnia 2006 r., II PK 245/2005, OSNP 2007, nr 7-8, poz. 101). Przy czym dokonanie oceny, w jakim stopniu w konkretnej sytuacji naruszenie dóbr osobistych rzeczywiście nastąpiło – nie może być dokonywane wedle miary indywidualnej wrażliwości (ocena subiektywna) zainteresowanego, ta bowiem może być niekiedy bardzo duża ze względu na cechy osobowościowe (por. wyrok SA w Gdańsku z dnia 31 grudnia 2009 r., III APa 24/2009, OSP 2011, z. 3, poz. 35). Ponieważ celem przyznania ochrony w formie majątkowej jest zrekompensowanie i złagodzenie doznanej krzywdy moralnej – dlatego judykatura przyjmuje, że znikomość ujemnych następstw może być podstawą oddalenia powództwa o przyznanie zadośćuczynienia na rzecz pokrzywdzonego (por. wyrok SA we Wrocławiu z dnia 24 lipca 2008 r., I ACa 1150/06, OSAW 2008, nr 4, poz. 110). W tym stanie rzeczy podzielić więc należy stanowisko sądu pierwszej instancji , iż rodzaj i stopień naruszenia dóbr osobistych powoda nie uzasadnia przyznania na jego rzecz zadośćuczynienia z mocy art. 448 kc. Trafnie zatem sąd pierwszej instancji częściowo uwzględnił powództwo nakazując pozwanemu przeproszenie powoda w sposób wskazany w zaskarżonym wyroku , a w pozostałej części powództwo oddalił. Prawidłowe było także rozstrzygniecie o kosztach procesu na mocy art. 100 kpc. Zatem zaskarżony wyrok należy uznać za trafny , a obie apelacje jako pozbawione uzasadnionych podstaw należało oddalić na mocy art. 385kpc. Konsekwencją oddalenia obu apelacji było rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego w oparciu o art. 100 kpc.