Postanowienie I ACa 763/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 września 2015 r. Sąd Apelacyjny w Krak

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I ACa 763/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 września 2015 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie – Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Jan Kremer (spr.) Sędziowie: SSA Teresa Rak SSA Władysław Pawlak Protokolant: st.sekr.sądowy Katarzyna Wilczura po rozpoznaniu w dniu 22 września 2015 r. w Krakowie na rozprawie sprawy z powództwa J T przeciwko Skarbowi Państwa - Dyrektor owi Aresztu Śledczego w K o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 10 lutego 2015 r. sygn. akt I C 1287/13 1. oddala apelację; 2. zasądza od powoda na rzecz Skarbu Państwa- Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 120 zł (sto dwadzieścia złotych) tytułem kosztów postepowania apelacyjnego. SSA Teresa Rak SSA Jan Kremer SSA Władysław Pawlak --- STRONA 2 --- Sygn. akt I ACa 763/15 U Z A S A D N I E N I E Powód J T w ostatecznie sprecyzowanym żądaniu pozwu domagał się zasądzenia od strony pozwanej Skarbu Państwa – Dyrektora Aresztu Śledczego w K na swoją rzecz kwoty 80.000 zł wraz z odsetkami ustawowymi tytułem zadośćuczynienia za naruszenie przez stronę pozwaną jego dóbr osobistych w związku z niezapewnieniem mu w czasie osadzenia w Areszcie Śledczym w K należytych warunków bytowych. Nadto wniósł o zasądzenie od strony pozwanej kwoty 5.000 zł na wskazany cel społeczny oraz nakazania stronie pozwanej przeproszenia powoda za naruszenie jego dóbr osobistych poprzez zamieszczenie oświadczenia odpowiedniej treści na stronie internetowej Fundacji …. Na uzasadnienie żądania pozwu wskazał, że cela nr 343 w której przebywał była przeludniona, zawilgocona, zagrzybiona, niedoświetlona. Przebywał w niej z osobami chorymi, w związku z czym był narażony na zakażenie chorobowe. Nie mógł korzystać z częstej kąpieli, nie mógł korzystać z ciepłej wody. Zarzucił również, że nie otrzymywał odpowiedniej diety po doznanym złamaniu żuchwy. Nie posiadał również odbiornika telewizyjnego, gdyż obowiązywał zakaz. Nie była zapewniona intymność w celu, gdyż ścianka nie sięgała sufitu. Powodowi dokuczał również hałas od ulicy. Powód został zmuszony przebywać w celi z osobą niezrównoważoną psychicznie i dokonującą samookaleczeń, co doprowadziło powoda do stanów lękowych, bezsenności, rozstroju nerwowego i obawy przed otoczeniem. Podniósł również, że nie miał możliwości odbywania rozmów telefonicznych w odpowiednim wymiarze czasu, nie otrzymywał wystarczającej ilości środków czystości oraz, że personel prezentował negatywny stosunek i odnosił się do powoda w nieodpowiedni sposób, czego przejawem były obelgi, wyzwiska, represje i zastraszanie, to ostatnie dotyczyło w szczególności sytuacji, gdy kiedy powód odmówił się poddaniu terapii antyalkoholowej, został zaszantażowany przetransportowaniem w odległe miejsce, brakiem możliwości przedterminowego zwolnienia i ukaraniem. Wskazał też, że spacery odbywały się na małej przestrzeni. --- STRONA 3 --- Strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego na rzecz Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa Zdaniem strony pozwanej, powód nie udowodnił dochodzonego roszczenia. Zaprzeczyła, by jej działania były niedopuszczalne, bezprawne. Ewentualne zagrożenia bądź utrudnienia związane z warunkami w celi nie przewyższały nieuniknionego stopnia dolegliwości związanego z faktem odbywania kary pozbawienia wolności. Samo niezadowolenie powoda z warunków odbywania kary nie może być podstawą do przyjęcia odpowiedzialności strony pozwanej. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 10 lutego 2015 r. Sąd Okręgowy w Krakowie w punkcie I oddalił powództwo, w II punkcie postanowił odstąpił od obciążania powoda kosztami procesu, w III przyznał na rzecz ustanowionego dla powoda pełnomocnika z urzędu kwotę 147,60 zł tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną powodowi z urzędu, w punkcie IV postanowił obciążyć Skarb Państwa nieuiszczonymi kosztami sądowymi, od których powód był zwolniony. Powyższy wyrok został wydany w oparciu o następujący stan faktyczny: Powód przebywał w Areszcie Śledczym w K przy ul. … w okresie od 15 stycznia 2013 r. do 29 maja 2013 r. w celach nr 208, 49, 300 i 343. W okresie od 27 lutego 2013 r. do 26 marca 2013 r. w celi nr 343 panowało tzw. „przeludnienie”, tj. w celi tej o powierzchni 10,43 m2 przebywało łącznie z powodem cztery osoby zamiast trzech, na skutek czego powierzchnia celi przypadająca na jednego osadzonego była mniejsza niż 3 m2. Nastąpiło to na podstawie decyzji Dyrektora Aresztu Śledczego z dnia 27 lutego 2013 r. i 12 marca 2013 r., wydanych na podstawie art. 110 § 2b pkt 2 oraz 2e Kodeksu karnego wykonawczego. Wydanie tej decyzji podyktowane było koniecznością zapewnienia pobytu osadzonym w areszcie śledczym, nie posiadającym wolnych miejsc w celach oraz brak możliwości przetransportowania powoda do innej jednostki, w której byłaby zapewniona norma powierzchniowa. Decyzje te zostały powodowi wręczone wraz z pouczeniem o skardze. Każda z cel w Areszcie wyposażona jest tak samo, a różnią się one jedynie wielkością. Każdy osadzony ma w celi swoje łóżko, pościel, taboret, miejsce przy stole, szafkę na artykuły gospodarcze. Pozostałe rzeczy osobiste przechowywane są w torbach. Istnieje możliwość posiadania w celi telewizora, należącego do osadzonego. Cele mieszkalne odpowiadają warunkom higieny, mają dostateczny dopływ świeżego --- STRONA 4 --- powietrza, oświetlenia dziennego (nie ograniczają tego przesłony okienne, tzw. blendy, stanowiące dodatkowe zabezpieczenie) i odpowiednią do pory roku temperaturę według norm określonych dla pomieszczeń mieszkalnych. Każda cela wyposażona jest w sprawne oświetlenie sztuczne (głównie pod sufitem oraz w kąciku sanitarnym). Nie ma ograniczeń co do możliwości otwierania okien w każdej celi mieszkalnej, a tym samym możliwości jej wietrzenia. Czynności te mogą wykonywać sami osadzeni i zależy to wyłącznie od ich woli. Konstrukcja krat przy oknach umożliwia otwarcie każdego okna. Temperatura we wszystkich celach mieszkalnych spełnia wymagania obowiązujących norm. Każda z cel wyposażona jest w kącik sanitarny z przyborami sanitarnymi, do których podłączona jest ciepła i zimna woda. Czasowy brak zasilania urządzeń sanitarnych w ciepłą wodę, tj. w godzinach od 18.30 do 6.00 rano, wynika z zaleceń zarządzenia nr 60/2010 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 3 września 2010 r. w sprawie ustalenia metod gospodarowania paliwami i energią w jednostkach organizacyjnych Służby Więziennej oraz harmonogramu działań oszczędnościowych w Areszcie Śledczym w K z dnia 22 grudnia 2013 r. Każdy kącik sanitarny w celach jest obudowany ścianami stałymi do wysokości 160 cm lub do sufitu i wraz z drzwiami przesuwanymi zapewnia przestrzeń do intymnego i nieskrępowanego wykonywania czynności podczas codziennej toalety. W miarę możliwości finansowych wykonywane są prace remontowe. Drobne usterki są usuwane na bieżąco. Cele mieszkalne wyposażone są w wentylacje grawitacyjne i zgodnie z obowiązującymi warunkami technicznymi corocznie przeprowadzane są przeglądy przewodów kominowych przez uprawniony zakład kominiarski. W okresie pobytu powoda w Areszcie kontrola taka przeprowadzona była w dniu 21 maja 2013 i stwierdzone zostało, że objęte kontrolą przewody kominowe oraz inne elementy urządzeń kominowych, tak w budynku penitencjarnym, jak i administracyjno szpitalnym odpowiadają przepisom ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane oraz wydanym na jej podstawie przepisom wykonawczym szczegółowym obowiązującym przedmiotowym normom technicznym. Wykonane konstrukcje i elementy mieszczą się w obowiązujących normach. Co miesiąc przeprowadzane są zabiegi dezynsekcji i deratyzacji pomieszczeń gospodarczych Aresztu. Na wniosek osadzonych odbywa się również dezynsekcja cel mieszkalnych. Osadzeni w Areszcie otrzymują środki higieny osobistej zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 października 2003 r. w sprawie --- STRONA 5 --- warunków bytowych dla osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych. Każdy skazany co najmniej raz w tygodniu korzysta z ciepłej kąpieli, co jest zgodnie z par 30 pkt 3 i 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 sierpnia 2003 r. w sprawie regulaminu organizacyjno – porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności. Takie uregulowanie znajduje się również w zarządzeniu Dyrektora Aresztu Śledczego w sprawie porządku wewnętrznego. Każda łaźnia jest wyposażona w natryski z ciepłą i zimną wodą. Pranie pościeli i odzieży wykonywane jest przez zewnętrzną firmę, a jej wymiana na miejsce każdorazowo przy kąpieli na oddziale. Osadzeni mają zapewnioną wymianę bielizny osobistej co tydzień, a pościeli co dwa tygodnie. Odzież wymieniana jest w zależności od potrzeb. Każdy osadzony w dniu przyjęcia do Aresztu otrzymuje czystą pościel. W warunkach osadzenia w Areszcie Śledczym w K izolowani od pozostałych osadzonych są jedynie osadzeni cierpiący na choroby zakaźne. Częstotliwość oraz czas trwania rozmów telefonicznych reguluje zatwierdzony przez Dyrektora jednostki porządek wewnętrzny. Osadzonym przysługuje prawo do 6 minutowej rozmowy telefonicznej przynajmniej raz w tygodniu, a jeżeli osadzony to uzasadni, to może uzyskać zgodę na rozmowę telefoniczną więcej niż raz w tygodniu. Rozmowy z obrońcą nie są limitowane. Powód realizował połączenia telefoniczne zgodnie z regulaminem. Posiłki wydawane w Areszcie uwzględniają zalecaną dla osadzonych dietę. Powód w związku ze swoją dolegliwością (złamanie żuchwy) otrzymywał w odpowiednim czasie posiłki w postaci dietetycznych zup. Spacery w Areszcie odbywają się na dachu budynku, niezależnie od pogody, na podstawie polanu spacerów, który przewiduje jedną godzinę spaceru dziennie. Pola spacerowe są różnej wielkości, a jest ich łącznie 7. Podczas spacerów osadzonych na polach spacerowych nie tworzy się tłok. Sąd Okręgowy ustalił również, że powód przed osadzeniem go w Areszcie pił ciągami alkohol i wystąpiły u niego objawy odstawienne. W okresie od 16 stycznia 2013 r. do 14 lutego 2013 r. przebywał w znajdującym się przy Areszcie szpitalu na oddziale chorób wewnętrznych w celi nr 49. Powód był konsultowany przez psychologa, który stwierdził u niego uzależnienie od alkoholu. Powód odmówił podjęcia terapii i w związku z tym wystosowany został wniosek do sądu penitencjarnego o wydanie decyzji w sprawie skierowania skazanego na odbywanie kary w oddziale terapeutycznym dla osób uzależnionych, na podstawie art. 117 k.k.w. Postanowieniem z dnia 22 maja 2013 r., wydanym w sprawie o sygn. akt V. --- STRONA 6 --- Kow. 1351/13, Sąd Okręgowy w Krakowie, Wydział V Penitencjarny i Nadzoru nad Wykonywaniem Orzeczeń Karnych, przychylił się do tego wniosku. Powód był konsultowany okulistycznie podczas jego wcześniejszego pobytu w Areszcie w dniu 5 sierpnia 2010 r.. Przepisano mu wówczas okulary do bliży, które następnie odebrał za pokwitowaniem. W czasie pobytu powoda w Areszcie w dniu 7 maja 2013 r. otrzymał on nagrodę w postaci pochwały. Ustalając powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy oparł się na zgromadzonych w sprawie dowodach z dokumentów, których autentyczność i wiarygodność nie była podważana przez strony i nie budziła wątpliwości Sądu, a także na zeznaniach świadków R H , J L , M P , częściowo na podstawie dowodu z zeznań świadka S B oraz z zeznań powoda. Zeznania świadków R H , J L , M P Sąd uznał za wiarygodne, gdyż są spójne, logiczne, wzajemnie się uzupełniają i korespondują z treścią pozostałego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w postaci dokumentów. Sąd Okręgowy uznał za wiarygodne zeznania powoda oraz świadka S B w zakresie w jakim nie pozostają w sprzeczności z treścią pozostałego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. W ocenie Sądu zeznania świadka S B i powoda również nacechowane były subiektywizmem. Na podstawie poczynionych ustaleń Sąd Okręgowy uznał, że powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. W rozważaniach prawnych Sąd I instancji odwołał się do regulacji zawartej w art. 448 k.c. zgodnie z którym w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Sąd Okręgowy podkreślił, ze nie każde naruszenie dóbr osobistych rodzi prawo do żądania zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c. O zasadności żądania przesądza przede wszystkim rozmiar krzywdy i intensywność dolegliwości wywołanych działaniem skutkującym naruszeniem dobra osobistego. Wskazał, że rozpoznając sprawę w przedmiocie ochrony dóbr osobistych sąd powinien w pierwszej kolejności ustalić, czy doszło do naruszenia dobra osobistego, a dopiero w przypadku pozytywnej odpowiedzi ustalić, czy działanie pozwanego było bezprawne. Sąd Okręgowy zauważył, że art. 24 § 1 k.c. przewiduje, że to na powodzie, jako podmiocie dochodzącym ochrony prawnej spoczywa ciężar dowodu, iż jego dobra osobiste zostały naruszone działaniem pozwanego Aresztu Śledczego. Przewidziane w art. 24 § 1 k.c. przerzucenie ciężaru dowodu na pozwanego --- STRONA 7 --- w procesie o ochronę dóbr osobistych dotyczy natomiast bezprawności działania. W ocenie Sądu Okręgowego strona pozwana nie naruszyła bezprawnie dóbr osobistych powoda. Umieszczenie powoda w celu przeludnionej nastąpiło na podstawie przepisów prawa, w oparciu o decyzje Dyrektora Aresztu Śledczego z dnia 27 lutego 2013 r. i 12 marca 2013 r., wydane na podstawie art. 110 § 2b pkt 2 oraz 2e k.k.w. Decyzja została wręczona powodowi wraz z pouczeniem o przysługującej skardze. W ocenie Sądu Okręgowego również inne działania podejmowane wobec powoda podczas osadzenia w Areszcie Śledczym w K przy ul. … mieściły się w granicach prawa i podejmowane były na podstawie stosownych przepisów prawa. Dotyczy to w szczególności zastosowania wobec powoda leczenia w związku z uzależnieniem od alkoholu. Sąd nie dopatrzył się występowania takich działań pozwanego, które uzasadniałoby żądanie przyznania zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych powoda. W szczególności dotyczy to umieszczenia powoda w przeludnionej celi, które nastąpiło na krótki okres czasu, zgodnie z przepisami prawa nie przekraczający 28 dni. Również stopień przeludnienia był nieznaczny. W związku z tym, że oddalenie powództwa nastąpiło z powyższych przyczyn, Sąd Okręgowy pominął pozostałe wnioski dowodowe powoda na okoliczność rozmiaru krzywdy powoda oraz wysokości kwoty ewentualnego zadośćuczynienia. O kosztach procesu Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 102 k.p.c. O kosztach. O nieuiszczonych kosztach sądowych sąd orzekł na podstawie art. 113 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Apelację od powyższego wyroku w części obejmującej jego punkt I wniósł powód, zarzucając mu: 1. naruszenie przepisów postępowania - art. 233 k.p.c. poprzez zaniechanie rozważania wszystkich okoliczności sprawy; 2. naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 23 i 24 k.c. w zw. z art. 448 k.c. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie; Na tych podstawach powód wniósł zmianę wyroku w zaskarżonej części i uwzględnienie powództwa w całości, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Wniósł również o zasądzenie od strony pozwanej kosztów zastępstwa procesowego. --- STRONA 8 --- W uzasadnieniu powód wytknął Sądowi Okręgowemu zaniechanie przeprowadzenia istotnych elementów postępowania dowodowego w celu ustalenia czy doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda i czy strona pozwana ponosi za to odpowiedzialność. Powód nie może ponosić odpowiedzialności za nieprawidłowości w państwowym systemie penitencjarnym. Powołując się na stanowiska Sądu Najwyższego wyrażone w uchwale z dnia 18 października 2011 r. sygn. akt III CZP 25/11 oraz wyroku z dnia 17 marca 2010 r. sygn. akt II CSK 486/09 , że nadmierne zagęszczenie celi może samo w sobie być kwalifikowane jako traktowanie niehumanitarne. Wskazane przez Sąd krótkotrwałe, przejściowe przebywanie powoda w przeludnionej celi nie powinno minimalizować znaczenia krzywdy ani mieć wpływu na odrzucenie twierdzeń powoda co do naruszenia jego dóbr osobistych. Zdaniem powoda jego pobyt w nieodpowiednich warunkach higienicznych i sanitarnych w połączeniu z długością okresu przebywania w takich warunkach oznacza poniżające traktowanie. Powód przedstawił również swoją argumentację dotyczącą ustalenia wysokości przyznanej sumy pieniężnej za naruszenie dóbr osobistych. Zdaniem powoda Sąd błędne uznał, że w sytuacji oparcia roszczenia na art. 23 k.c. w zw. z art. 448 k.c. rolą powoda było wykazanie bezprawności działania strony pozwanej. W odpowiedzi na apelację strona pozwana, zastępowania przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa wniosła o oddalenie apelacji w całości i zasądzenie od powoda na swoją rzecz kosztów postępowania, w tym na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja nie jest zasadna. Sąd Okręgowy dokonał w sprawie prawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, którą Sąd Apelacyjny podziela poczynione przez Sąd Okręgowy ustalenia faktyczne i przyjmuje je za własne, jak również zgadza się z oceną prawną stanu faktycznego prowadzącą do konstatacji o braku podstaw do uznania, że strona pozwana dopuściła się wobec powoda bezprawnych działań, które naruszyły jego dobra osobiste oraz że uzasadnione jest zasądzenie na rzecz powoda jakiejkolwiek kwoty tytułem zadośćuczynienia za doznane krzywdy wynikłe z niezapewnienia mu należytych warunków socjalno – bytowych podczas odbywania kary pozbawienia --- STRONA 9 --- wolności w Zakładzie Karnym w S oraz wynikłe z czasowego umieszczenia powoda w celi o powierzchni mniejszej niż 3 m 2 przypadające na jednego osadzonego. Wbrew zarzutom apelacji, ocena materiału dowodowego dokonana przez Sąd Okręgowy nie nasuwa zastrzeżeń, nie pozostaje bowiem w czy sprzeczności z zasadami doświadczenia życiowego, nie wykazuje istotnych błędów logicznych rozumowania, nie wykracza zatem poza uprawnienia wynikające z przepisu art. 233 § 1 k.p.c. Przekonanie powoda o innej niż przyjętej przez sąd doniosłości poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie niż ocena sąd, nie jest wystarczającym powodem do formułowania zarzutu naruszenia przywołanego przepisu. Sąd poddał ocenie całość materiału dowodowego sprawy, dokonując jego wszechstronnej analizy, a swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym wyroku obszernie i przekonująco uzasadnił, dlatego nie mógł się ostać zarzut strony pozwanej co do naruszenia art. 233 k.p.c. W realiach rozpoznawanej sprawy, Sąd Okręgowy dostatecznie wyjaśnił, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy jakie warunki socjalno - bytowe miał powód podczas osadzenia w pozwanym areszcie śledczym były standardowe dla tego rodzaju ośrodków, w których przebywają osadzeni. Postępowanie strony pozwanej mieściło się w ramach powołanych przez Sąd Okręgowy przepisów ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 sierpnia 2003 r. w sprawie regulaminu organizacyjno – porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności. Treść przepisu art. 110 § 2 zd. 2 k.k.w. stanowi, że cele wyposaża się w odpowiedni sprzęt kwaterunkowy zapewniający skazanemu osobne miejsce do spania, odpowiednie warunki higieny, dostateczny dopływ powietrza i odpowiednią do pory roku temperaturę, według norm określonych dla pomieszczeń mieszkalnych, a także oświetlenie odpowiednie do czytania i wykonywania pracy. W rozpoznawanej sprawie więźniowie mieli odpowiednie warunki do utrzymania higieny, a nadto spełnione były normy techniczne w celach mieszkalnych, w tym zarówno co do wyposażenia cel w sprzęt kwaterunkowy jak i w środki czystości. Ich stan był na bieżąco kontrolowany i uzupełniany. Powód powoływał się na wpływ grzyba, zawilgocenie, jednakże choć w tym zakresie ciężar dowodu obciążał powoda, nie wykazał on by w jakimś zakresie miało to wpływ na jego zdrowie i ewentualnego związku przyczynowego pomiędzy wystąpieniem tych niedogodności a schorzeniami. Odnośnie kwestii niepełnego oddzielenia kącików sanitarnych od mieszkalnej części celi, wskazać należy, że choć okoliczność niezapłonięcia całej wysokości celi z pewnością nie gwarantowało pełnej --- STRONA 10 --- intymności przy załatwianiu potrzeb fizjologicznych i wiązało się z uciążliwością dla osadzonych w celi, jednakże immanentną cechą kary pozbawienia wolności jest ograniczenie intymności. Ograniczenie takie nie może być uważane za bezprawne, gdyż wynika z wymogów bezpieczeństwa. Wymogi bezpieczeństwa w zakładach karnych, w szczególności powszechnie znane fakty związane z samouszkodzeniami a nawet samobójstwami więźniów, powodują, że nawet w sanitariatach nie można zapewnić pełnej intymności. W związku z powyższym rozwiązanie przyjęte w pozwanym zakładzie karnym nie może być uznane za nieuzasadnione względami bezpieczeństwa, a przez to za bezprawne. Zdaniem Sądu Apelacyjnego także zarzut naruszenia art. 448 k.c. w zw. z art. 23 i 24 k.c. nie znajduje podstaw na gruncie przedmiotowej sprawy. Przepis ten uprawnia tego, czyje dobro osobiste zostało naruszone, do domagania się odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub do żądania zasądzenia odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany przez niego cel społeczny i ma fundamentalne znaczenie dla ochrony dóbr osobistych środkami majątkowymi. Podstawę odpowiedzialności strony pozwanej w kontekście ewentualnego naruszenia dóbr osobistych powoda w związku z panującymi w zakładzie karnym warunkami bytowymi, stanowią art. 448 k.c. w zw. z art. 417 § 1 k.c. i art. 23 i 24 k.c. Zgodnie z art. 417 § 1 k.c., odpowiedzialność Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej, jest niezależna od winy podmiotu realizującego tę władzę. Oznacza to, że roszczenie o zapłatę zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych w takiej sytuacji oparte jest na samym tylko bezprawnym naruszeniu tego dobra, przy czym ciężar udowodnienia, że doszło do naruszenia dobra osobistego spoczywa na powodzie (art. 6 k.c.), pozwanego zaś obciąża dowód, że naruszenie dobra osobistego nie było bezprawne (art. 24 k.c.). Powodowi chodzi przede wszystkim to, co podnosi w apelacji, że w Areszcie Śledczym w K przebywał w celi mieszkalnej o powierzchni mniejszej niż 3 m2 na osobę. Okoliczność ta wynika z niewadliwie ustalonego stanu faktycznego. Zdaniem powoda fakt osadzenia w celu w warunkach przeludnienia w powiązaniu z tym, że warunki higieniczne i sanitarne w celach były nieodpowiednie świadczy oznacza poniżające traktowanie. Należy pamiętać, że umieszczenie osoby pozbawionej wolności w celi o powierzchni przypadającej na osadzonego mniejszej niż 3 m2, może, ale nie musi, stanowić naruszenie jej dóbr osobistych na podstawie art. 448 k.c. za krzywdę --- STRONA 11 --- wyrządzoną tym naruszeniem nie zależy od winy (por. uchwała siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 18 października 2011 r., III CZP 25/11, OSNC 2012/2/15). Przesłanką przyznania zadośćuczynienia jest – zgodnie z art. 448 k.c. – doznanie przez osadzonego krzywdy; jej zaś ustalenie i ocena rozmiaru należy do sądu orzekającego, uwzględniającego wszystkie okoliczności konkretnej sprawy, w szczególności czasookres przebywania w celi nadmiernie zagęszczonej w stosunku do ustalonego standardu, uciążliwości z tym związane, pozostałe warunki odbywania kary, które mogą zwiększyć poczucie krzywdy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 2011 r. V CSK 21/11, LEX nr 1147800, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 grudnia 2011 r. V CSK 113/11, LEX nr 1101690). W tych wyżej wymienionych kwestiach ciężar dowodu spoczywał na powodzie, który nie wykazał powyższych okoliczności, w szczególności, aby przejściowy i przez krótki stosunkowo czas przebywania w celi mieszkalnej o powierzchni przypadającej na jednego osadzonego niższej niż 3 m2 wywołał u niego skutki fizyczne bądź psychiczne powodujące poczucie krzywdy, lub by miało to jakikolwiek inny wpływ na jego osobowość. Powód nie wykazał też, ażeby ewentualne cierpienia oraz trudności które go dotknęły przewyższały poziom dolegliwości i niedogodności związany nierozerwalnie z wykonywaniem kary pozbawienia wolności. Ponadto powód, choć przebywał w przeludnionej celi z osobą niezrównoważoną psychicznie i dokonującą samookaleczeń, to w Areszcie Śledczym przedstawiał jedynie zarzuty związane z umieszczeniem go w celi z tą osobą, nie skarżył się natomiast na przeludnienie. Wskazać wreszcie należy, że przez większość okresu , kiedy powód przebywał w AŚ w K był on osadzony w celi, gdzie norma powierzchniowa na jednego osadzonego została dochowana. Z kolei wykazanie przez powoda poniżającego traktowania wymaga udowodnienia istnienia zamiaru po stronie pozwanej do poniżenia powoda, odbywającego karę w zakładzie karnym. W niniejszym przypadku zaś nie ulega wątpliwości, że administracji pozwanego Aresztu takiego zamiaru nie można przypisać, a ewentualne niedochowanie normy powierzchniowej było wynikiem występującego w zakładach w całym kraju przeludnienia i warunków panujących w więziennictwie. Strona pozwana wykazała również, że warunki w jakich przebywał powód odpowiadają podstawowym standardom i w miarę możliwości finansowych podejmuje ona działania mające na celu podnoszenie standardu odbywania tej kary. Nie może być zatem mowy o --- STRONA 12 --- istnieniu po stronie pozwanej zamiaru poniżenia powoda podczas jego osadzenia w Areszcie Śledczym w K. Jedyne naruszenia dóbr osobistych powoda, jakie rzeczywiście miały miejsce, były związane z samą istotą odbywanej przez niego kary pozbawienia wolności. Warto w tym miejscu przytoczyć pogląd wyrażony w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2012 r., (IV CSK 473/11, OSNC 2012/12/146), gdzie przyjęto, że nie narusza godności skazanego przebywanie przez okres trzech miesięcy w celi zagrzybionej, wymagającej remontu oraz nieodpowiadającej standardom estetycznym i użytkowym, wynikające z trudnej sytuacji materialnej zakładu karnego, dotyczącej wielu osób odbywających karę pozbawienia wolności. W niniejszej sprawie pobyt powoda w przeludnionej celi był krótszy, zaś pozostałe warunki osadzenia były względnie dobre, wszystkie cele miały takie sam standard wyposażenia. Nadto wskazać należy, że działanie strony pozwanej polegające na umieszczeniu powoda w przeludnionej celi było oparte na zgodnych z prawem, niezaskarżonych przez osadzonego decyzjach dyrektora Aresztu Śledczego z 27 lutego 2013 r. i 12 marca 2013 r. Druga z decyzji, przedłużająca ten okres, została poprzedzona zgodą sędziego penitencjarnego z 8 marca 2013 r. (k. 137 akt) a łączny pobyt skazanego w celi niespełniającej minimalnych norm powierzchniowych określonych w art. 110 § 1 k.k.w., nie przekroczył 28 dni. Zatem umieszczenie powoda w przeludnionej celi nie miało cech bezprawności. Skoro zaś pozostałe warunki panujące w pozwanym Zakładzie nie naruszały standardów minimalnych odbywania kary pozbawienia wolności, nie mogło dojść do zastosowania art. 24 k.c. i art. 448 k.c. W tym stanie rzeczy Sąd Apelacyjny w punkcie 1 sentencji oddalił apelację powoda jako niezasadną opierając swoje rozstrzygnięcie na przepisie art. 385 k.p.c. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono w punkcie 2 sentencji zgodnie z zasadą odpowiedzialności stron za wynik procesu, na podstawie art. 98 § 1 i 3, art. 99 k.p.c. w zw. z art. 108 § 1 k.p.c. oraz § 11 ust. 1 pkt 25 w zw. z § 13 ust.1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz.1348 ze zm.), zasądzając od powoda jako przegrywającego na rzecz strony pozwanej, reprezentowanej przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa kwotę 120 zł tytułem zwrotu zastępstwa procesowego.