§Centrum Prawa KarnegoWykonawczego
← Powrót do orzecznictwa
Orzecznictwo

Wyrok I ACa 749/09 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 stycznia 2010 r. Sąd Apelacyjny w Kato

Treść orzeczenia

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I ACa 749/09 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 stycznia 2010 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący : SSA Piotr Wójtowicz Sędziowie : SA Joanna Skwara-Kałwa (spr.) SA Rafał Dzyr Protokolant : Iwona Posyniak po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2010 r. w Katowicach na rozprawie sprawy z powództwa B. G. przeciwko K. W. o ochronę dóbr osobistych na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 3 lipca 2009 r., sygn. akt I C 475/08 1) oddala apelację; 2) zasądza od powoda na rzecz pozwanego 270 (dwieście siedemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. Sygn. akt I ACa 749/09 UZASADNIENIE Powód B. G. wniósł o zobowiązanie pozwanego K. W. do złożenia pisemnych przeprosin powodowi za nieprawdziwe i obraźliwe treści zawarte w liście skierowanym dnia 17 marca 2008r. do Państwa M. i W. S. następującej treści: „K. --- STRONA 2 --- W. przeprasza B. G. za wszystkie słowa i określenia użyte w jego liście skierowanym do Państwa M. i W. S. w dniu 17 marca 2008r. Jednocześnie K. W. zobowiązuje się do zaprzestania podobnych działań w przyszłości”. Zasądzenia od pozwanego na rzecz instytucji społecznej PCK kwoty 2000zł oraz zasadzenia kosztów procesu. Powód w pozwie podał, iż prowadzi działalność gospodarczą i zatrudnia na stanowisku fakturzystki żonę pozwanego. Pomiędzy żoną pozwanego i pozwanym toczy się postępowanie rozwodowe, a także postępowanie karne o groźby karalne kierowane przez pozwanego pod adresem żony. W związku z tym, że pozwanemu zmienia się dotychczasowe życie, a także, iż podejrzewa on swoją żonę i powoda o romans postępuje w sposób naruszający dobra osobiste powoda. W dniu 17 marca 2008r. pozwany skierował list do rodziców swojej żony, w którym w sposób obraźliwy wypowiedział się o powodzie, przedstawił go w negatywnym świetle osobom, które go nie znały. Pozwany swoją wypowiedzią naruszył dobra osobiste powoda w postaci jego czci, godności i dobrego imienia, jak również naraził powoda na utratę zaufania wśród osób, które zatrudnia, zarzucając mu niewłaściwe postępowanie jak: alkoholizm, zażywanie leków psychotropowych, agresję, które w życiu osobistym powoda nie mają miejsca. Pozwany określa powoda jako człowieka zdemoralizowanego, stosującego przemoc, sugerując jednocześnie, iż stanowi on zagrożenie dla życia i zdrowia osób z nim przebywających. Pozwany K. W. wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów postępowania. Podniósł, iż niniejsza sprawa ma na celu jedynie zastraszanie, gnębienie oraz nękanie jego osoby. W dniu 9 września 2008r. Sąd Okręgowy w Katowicach orzekł rozwód małżeństwa pozwanego z winy pozwanego i jego żony, podając jako uzasadnienie winy po stronie żony romans z powodem. Pozwany podniósł również, że dokument, który przedłożył powód jest kopią listu wysłaną równolegle do dziadków żony pozwanego. List, który pozwany nadał do swoich teściów nie został nigdy odebrany. Nadto wskazał, że powód w opinii z RODK (akta Sądu Rejonowego w M. sygn. akt III Now 156/07) sam przyznaje, że jest osobą schorowaną, leczącą się u psychiatry, zażywającą leki przeciwdepresyjne, sam uważa się za osobę uzależnioną od alkoholu, potwierdzając występowanie u siebie wszystkich klinicznych objawów zespołu zależności alkoholowej, nigdy nie leczącej się z tego powodu, podpalającej marihuanę. Powód przyznał też, że w przeszłości był karany za znęcanie się psychiczne i fizyczne nad swoją pierwszą żoną. Pozwany podniósł, że jako ojciec, który ponad wszystko kocha swoje dziecko i troszczy się o jego prawidłowy rozwój i bezpieczeństwo ma prawo poinformować jego dziadków w jak niebezpiecznym i zagrażającym jego prawidłowemu rozwojowi środowisku umieściła go matka. Pozwany pisząc list do swoich teściów kierował się tylko i wyłącznie troską i dobrem swojej córki. Zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy w Katowicach oddalił powództwo i zasądził od powoda na rzecz pozwanego koszty procesu. Wyrok ten Sąd Okręgowy oparł na następujących ustaleniach. Wyrokiem z dnia 9 września 2008r. Sąd Okręgowy w Katowicach w sprawie o sygn. akt XVIII RC 229/07 rozwiązał przez rozwód związek małżeński pozwanego K. W. z J. W. z winy obu stron. W uzasadnieniu wyroku wskazał, że przyczyną rozkładu pożycia małżeńskiego było zarówno naganne zachowanie pozwanego, jak i zmiana zachowania J. W., której powodem było zainteresowanie innym partnerem. Ze związku tego pozwany posiada małoletnią córkę - M. W., nad którą wykonywanie władzy rodzicielskiej Sąd powierzył matce i uregulował jednocześnie kontakty pozwanego z córką. J. W. we wrześniu 2007 r. wyprowadziła się z domu swoich rodziców i zamieszkała wraz z córką w wynajętym przez siebie mieszkaniu w M.. Powód K. G. prowadzi w ramach własnej działalności gospodarczej hurtownię książek. Żonę pozwanego J. W. poznał w roku 2004 w związku z wykonywaną pracą. J. W. pracowała wówczas w bibliotece w C., do której powód dostarczał książki. Pod koniec 2006 roku znajomość ta przerodziła się w bliższą, natury intymnej. W tym czasie powód pozostawał --- STRONA 3 --- w związku z małżeńskim z M. G.. Był to jego trzeci związek. Ze związku tego powód ma dwie córki: K. i O.. Od września 2007r. powód zatrudnia J. W. w swojej firmie na stanowisku fakturzystki. Powód i J. W. przez długi okres czasu ukrywali swoją znajomość. Obecnie powód mieszka z J. W. i wspólnie prowadzą oni swoje gospodarstwo domowe. Pozwany dowiedziawszy się o relacjach łączących jego byłą żonę z powodem zainteresował się jego osobą. W trosce o dobro swojej córki zamierzał ustalić kim jest powód i jakim jest człowiekiem. W tym między innymi celu spotkał się z żoną powoda M. G.. To od niej uzyskał pierwsze niepokojące go informacje. W 2009r. pozwany otrzymał od swojego pełnomocnika kopię opinii wydanej w sprawie prowadzonej przez Sąd Rejonowy w M. o sygn. akt III Ns Now 156/07, a sporządzonej przez biegłych w Rodzinnym Ośrodku Diagnostyczno - Konsultacyjnym w K.. Opinia z dnia 23 października 2007r. została sporządzona na okoliczność ustalenia więzi emocjonalnych nieletniej K. G. (1) z rodzicami, przyczyn nieprawidłowego zachowania nieletniej, w szczególności samookaleczeń, spożywania alkoholu oraz na okoliczność czy dla dobra małoletniej wskazana będzie zmiana zastosowanego środka wychowawczego, w szczególności przez umieszczenie w MOW, bądź też zastosowanie innych środków wychowawczych. Opinia została opracowana na podstawie badania psychologicznego i pedagogicznego nieletniej córki powoda, konsultacji psychiatrycznej nieletniej, badań psychologiczno - pedagogicznych rodziców nieletniej, które obejmowały między innymi wywiad socjopedagogiczny i obserwację wzajemnych relacji. W wywiadzie z biegłymi powód szczerze opowiedział o swoich problemach z przeszłości. Potwierdził występowanie u siebie objawów klinicznych zespołu zależności alkoholowej. Obecnie jednak nie nadużywa alkoholu i od 6 lat pozostaje w abstynencji. Do roku 2002 powodowi zdarzało się także palić marihuanę. Powód od kilku lat cierpi na depresję. Zażywa leki przeciwdepresyjne. Od 18 października 2004r. powód leczy się w Przychodni (...)w (...) Zakładzie Opieki Zdrowotnej w K. z powodu choroby afektywnej dwubiegunowej i dipsomanii. W udzielonym biegłym wywiadzie powód przyznał, że ponad 20 lat temu został skazany za znęcanie się psychiczne i fizyczne nad swoją pierwszą żoną. Nastąpiło zatarcie skazania i powód obecnie nie figuruje w krajowym rejestrze karnym. Pozwany K. W. zaniepokoił się zawartymi w treści opinii informacjami. Postanowił zwrócić się do rodziców J. W. z prośbą o pomoc w odizolowaniu jego małoletniej córki od osoby powoda. Nie próbował wyjaśnić z powodem podniesionych w opinii kwestii. W związku z tym w dniu 17 marca 2009r. pozwany napisał do swoich teściów - Państwa M. i W. S. list, w którym prosił o „zdrowy rozsądek i podjęcie stanowczych i zdecydowanych działań, które mogą zapobiec cierpieniu i tragedii”. W liście tym pozwany apeluje: „czy Państwo jako ludzie posiadający szerokie kontakty i znajomości, nie potraficie własnej córce zapewnić pracy, w której będzie mogła zrealizować swoje ambicje i nie będzie codziennie narażona na obecność człowieka, który sam przyznaje się do tego, że jest alkoholikiem, zażywa silne leki i narkotyki, leczy się psychiatrycznie, był karany za znęcanie się psychiczne i fizyczne? Mam nadzieję, że dołożą Państwo wszelkich starań by pan G. zniknął z ich życia". Korespondencji tej państwo M. S. i W. S. nie odebrali. Z treścią listu zapoznali się jednak, gdyż pozwany skierował list również do rodziców M. S. i rodziców W. S.. Po zapoznaniu się z treścią listu rodzice J. W. udali się do niej i do powoda, aby wyjaśnić stawiane powodowi zarzuty. Powód zapewnił i uspokoił rodziców J. W., że nie polegają one na prawdzie. Rodzice J. W. nie informowali nikogo o treści listu, nie przekazywali też nikomu informacji w nim zawartych. Mając na uwadze te ustalenia wskazał Sąd Okręgowy, że bezsporne w sprawie jest to, że pozwany 17 marca 2008 r. napisał listy adresowane do rodziców i dziadków swojej żony J. W. informując ich o tym, że partner życiowy jego żony - powód sam przyznał, że jest alkoholikiem, zażywa silne leki --- STRONA 4 --- i narkotyki, że leczy się psychiatrycznie, był karany za znęcanie się fizyczne i psychiczne nad rodziną i prosił ich o interwencje, gdyż obawiał się o bezpieczeństwo żony i córki, która wtedy miała cztery lata. Przed Sądem Okręgowym w Katowicach toczyła się pod sygnaturą XVIII RC 229/07 sprawa rozwodowa J. K. W. i Sąd wyrokiem z 9 września 2008 r. rozwiązał małżeństwo pozwanego przez rozwód z winy obu stron. Z uzasadnienia wyroku wynika, że jedną z przyczyn rozkładu pożycia małżeńskiego było nawiązanie przez jego żonę intymnych stosunków z powodem w 2006 r. Gdy pozwany dowiedział się w październiku 2007 r. od żony powoda M. G. o intymnym związku jego żony z powodem, czynił starania w celu ustalenia, co powód sobą reprezentuje. Ta dociekliwość była spowodowana tym, że J. W. wyprowadziła się z dzieckiem mającym wówczas cztery lata z domu swoich rodziców i zamieszkała w samodzielnym mieszkaniu w M.. Wtedy pozwany wszedł w posiadanie opinii RODK sporządzonej 23 października 2007 r. do sprawy III Now 156/07 Sądu Rejonowego wM.. Faktem jest, że biegłym którzy sporządzali opinie powód przyznał, że nadużywał alkoholu, palił marihuanę, cierpi na depresję i ponad 20 lat temu został skazany za fizyczne i psychiczne znęcanie się nad rodziną. Zła sytuacja rodzinna, częste awantury w trzecim małżeństwie powoda z M. G. spowodowały poważne problemy wychowawcze u jego starszej córki K. G. (1), jej demoralizację, próby samookaleczeń, a nawet podejmowanie prób samobójczych. Tą wiedzą pozwany dysponował i postanowił podzielić się nią z najbliższymi członkami rodziny swojej żony i dziecka. Zdaniem Sądu Okręgowego dysponując takim materiałem pozwany nie mógł przejść nad powyższym do porządku dziennego, musiał swoimi obawami podzielić się. Skoro nie mógł tych spraw przedyskutować z żoną, o pomoc zwrócił się do jej rodziców i dziadków. Pozwany w inny sposób nie upowszechniał wiadomości o życiu powoda, żadne inne kręgi społeczeństwa nie zostały o tym powiadomione. Podkreślił Sąd Okręgowy, że w każdej normalnie funkcjonującej rodzinie ich najbliżsi członkowie są informowani o ewentualnych zagrożeniach i takie działania nie są naganne. Dlatego też biorąc pod uwagę całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego, Sąd Okręgowy uznał, że wysłanie listów z daty 17 marca 2008 r. do rodziców i dziadków żony pozwanego, podzielenie się z nimi swoimi obawami, nie było działaniem bezprawnym, nie godziło w żaden sposób w porządek prawny, nie naruszało także zasad współżycia społecznego i wobec braku podstaw z art. 23 kc i art. 24 § 1 kc powództwo oddalił. W apelacji od tego wyroku powód zaskarżył go w całości i wniósł • o zmianę zaskarżonego wyroku i nakazanie pozwanemu złożenia pisemnych przeprosin powodowi o treści: „K. W. przeprasza B. G. za wszystkie słowa i określenia dotyczące jego osoby użyte w liście skierowanym do Państwa M. i W. S., noszącym datę 17 marca 2008 r. Jednocześnie K. W. zobowiązuje się do zaprzestania podobnych działań w przyszłości”, w nieprzekraczalnym terminie 1 tygodnia od dnia prawomocności wyroku • o zasądzenie od pozwanego na rzecz instytucji społecznej PCK nawiązki w kwocie 2 000 zł. • o obciążenie pozwanego kosztami procesu w całości i zasądzenie na rzecz powoda kosztów postępowania za obie instancje ewentualnie • o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. --- STRONA 5 --- Powód zarzucił • naruszenie prawa materialnego, a to art. 23 i 24 § 1 kc przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przez przyjęcie, że wysłanie listów z daty 17 marca 2008 r. do rodziców i dziadków żony pozwanego, podzielenie się z nimi obawami nie było działaniem bezprawnym • naruszenie przepisów prawa procesowego, a w szczególności art. 233 § 1 kpc przez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, polegające na uchybieniu zasadom logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i przyjęcie, że pozwany działał w obronie interesu małoletniej córki, podczas gdy prawidłowa analiza treści listu noszącego datę 17 marca 2008r. wyraźnie wskazuje na zamiar oczernienia powoda, pomówienia go o takie zachowanie, które nie jest akceptowane w społeczeństwie • naruszenie przepisów prawa procesowego, a to art.328 § 2 kpc przez brak ustosunkowania się w uzasadnieniu wyroku do dokumentu złożonego przez powoda w postaci pisma Rodzinnego Ośrodka Diagnostyczno – Konsultacyjnego w K. z dnia 13 listopada 2008 r. skierowanego do powoda, z którego wynika że w chwili obecnej problem alkoholu w odniesieniu do ojca nieletniej nie ma miejsca i nie rzutuje na jego funkcjonowanie w roli rodzicielskiej • sprzeczność ustaleń Sądu z treścią zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, polegającą na przyjęciu, że okolicznością bezsporną jest fakt, iż żonę pozwanego łączyły z powodem relacje o charakterze innym niż zawodowe już od 2006 r. mimo, że taka okoliczność nie była przedmiotem dowodu w niniejszej sprawie, a nadto, że z uzasadnienia wyroku wynika, iż jedną z przyczyn rozkładu pożycia małżeńskiego było nawiązanie się przez żonę pozwanego intymnych stosunków z powodem w 2006 r. mimo, że Sąd Okręgowy w Katowicach orzekając o rozwiązaniu małżeństwa stron uznał, że przyczyną rozkładu było naganne zachowanie się K. W. wobec żony, a po stronie jego żony zmiana jej zachowania, której przyczyną było zainteresowanie innym partnerem • sprzeczność ustaleń Sądu pierwszej instancji z zebranym materiałem dowodowym, polegającą na przyjęciu, że pozwany nie znał osobiście powoda a swoją wiedzę o nim czerpał jedynie z opinii sporządzonych na żądanie Sądu Rejonowego w M., mimo że pozwany złożył wniosek dowodowy o przesłuchanie w charakterze świadka w sprawie o rozwód B. G., którego Sąd przesłuchał na rozprawie w dniu 25 września 2007 r. ( a więc jeszcze przed opracowaniem opinii RODK z dnia 23 października 2007 r.). W motywach apelacji podniósł skarżący, że Sąd całkowicie bezkrytycznie powtórzył za pozwanym jego twierdzenia nie poddając ich należytej analizie, nie odnosząc ich i nie porównując z pozostałym materiałem dowodowym. Sąd nie poddał ocenie całości listu a oparł się wyłącznie na jego fragmentach, nie odniósł treści listu do opinii RODK, na którą powołuje się pozwany. Podał skarżący, że z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy rozwodowej pozwanego wynika, że pozwany już w październiku 2007 r. dysponował wiedzą pochodzącą od M. G. na temat jej męża. Wynika też z nich, że pozwany znał powoda, gdy tymczasem w tym procesie twierdzi on, że nie miał z powodem żadnego kontaktu. W ocenie skarżącego prawidłowa ocena treści listu musi prowadzić do wniosku, że pisze go zazdrosny mężczyzna, który zarzuca swojemu „konkurentowi” działanie niegodne, nieakceptowane społecznie, naganne a pod pretekstem troski o bezpieczeństwo bliskich osób domaga się od adresatów podjęcia wszelkich działań aby ten człowiek jak najszybciej zniknął z ich otoczenia. Z żadnego z zebranych przez Sąd dowodów nie wynika by dobro żony pozwanego lub jego córki było zagrożone przez powoda a tym samym rzekoma troska pozwanego była uzasadniona. Brak podstaw by przypisywać powodowi, że jest alkoholikiem, zażywa silne leki i narkotyki oraz leczy się psychiatrycznie. --- STRONA 6 --- Wskazał skarżący, że Sąd Najwyższy w sprawie o sygn. II CKN 861/00 przesądził, że przedstawienie zachowania określonej osoby w ten sposób, że przypisuje się jej właściwości o bardziej negatywnym niż w rzeczywistości zabarwieniu, uzasadnia udzielenie tej osobie ochrony prawnej na gruncie art. 24 kc. W odpowiedzi na apelację pozwany wniósł o jej oddalenie i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania apelacyjnego. Pozwany podkreślał, że od początku procesu podnosił, że w liście zawarte zostały wyłącznie prawdziwe twierdzenia. Sąd Apelacyjny zważył co następuje: Apelacja jest nieuzasadniona a podniesione w niej zarzuty nie mogą odnieść zamierzonego skutku. Ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Okręgowy są prawidłowe i zasługują na podzielenie. Jednocześnie niesłusznie skarżący zarzuca sprzeczność ustaleń Sądu z zebranym materiałem dowodowym co do związku żony pozwanego z powodem. Wbrew zarzutom apelacji Sąd Okręgowy prawidłowo ustalił, że w 2006 r. znajomość żony pozwanego i powoda nabrała intymnego charakteru. Ustalenia te znajdują oparcie w zeznaniach świadka M. G. (k.130) i w zeznaniach pozwanego (k.139) a ich podstawą są także: sentencja oraz uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 9 września 2008 r. w sprawie o sygn. XVIII RC 229/07. Wyrok ten był przedmiotem dowodu a z jego treści wynika, że małżeństwo pozwanego i jego żony J. W. zostało rozwiązane z winy obu stron. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd Okręgowy wskazał, że znajomość żony pozwanego i powoda nabrała cech osobistych wiosną 2006 r. W ocenie Sądu Okręgowego intymność związku powódki z B. G. nie budzi wątpliwości, podobnie jak fakt, że miał on wpływ na małżeństwo stron i zdecydowaną postawę J. W. co do dalszych losów małżeństwa (uzasadnienie wyroku rozwodowego z dnia 9 września 2008 r. – k. 64 verte i 65). Zatem w całkowitym oderwaniu od treści wymienionego wyroku podnosi skarżący, że nie wynika z niego by związek powoda i J. W. miał w 2006r. charakter intymny. W świetle wskazanych dowodów a zwłaszcza powołanego wyroku rozwodowego za całkowicie pozbawione waloru wiarygodności uznać należy zeznania powoda, w których podał, że związał się z żoną pozwanego dopiero w Święta Bożego Narodzenia 2008 r. kiedy to wspólnie zamieszkali (zeznania powoda – k.131 verte). Zasadnie zatem Sąd Okręgowy tylko częściowo dał wiarę zeznaniom powoda i nie jest to wynikiem jakiegokolwiek uchybienia procesowego, a tym samym, wbrew zarzutom apelującego, nie można mówić o naruszeniu przez Sąd Okręgowy art.233 § 1 kpc. Omawiane ustalenia są o tyle istotne, że określają okoliczności w jakich doszło do napisania przez powoda listu do jego teściów z dnia 17 marca 2008 r., przy tym wskazują one na motywy jakimi kierował się pozwany, co ma znaczenie z punktu widzenia jego odpowiedzialności na podstawie art. 24 kc. Odnosząc się do ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd Okręgowy podkreślić należy, że są one prawidłowe również w części opisującej treść listu pozwanego z dnia 17 marca 2008 r. Zasadnie przyjął ten Sąd, że prawdziwe są zawarte w liście twierdzenia o powodzie, że on sam przyznaje się do tego, że jest alkoholikiem, zażywa silne leki i narkotyki, leczy się psychiatrycznie, był karany za znęcanie się psychiczne i fizyczne. Takie oświadczenie o sobie złożył powód podczas wywiadu udzielonego biegłym sporządzającym opinię w sprawie sygn. III Ns Now 156/07 Sądu Rejonowego w M. (kopia opinii – k.28). Powód przesłuchany w charakterze strony przyznał, że złożył oświadczenie takiej treści (zeznania powoda – k.131). Nie może zatem skutecznie podważać w apelacji uznania przez Sąd Okręgowy tych treści zawartych w liście za prawdziwe. Tym bardziej, że fakty objęte oświadczeniem powoda potwierdzone zostały w zeznaniach trzeciej żony powoda świadka M. G. ( k. 130). Skoro wiadomości o powodzie pozwany uzyskał nie tylko z treści opinii lecz także od żony powoda M. G., to nie ma znaczenia dla oceny działania pozwanego w świetle art.24 kc, okoliczność, że opinia RODK nie jest dowodem pochodzącym z legalnego źródła. W sytuacji gdy powód nie przeczył, --- STRONA 7 --- że złożył wobec biegłych oświadczenie zacytowane przez powoda, to nie budzi wątpliwości, że w takim zakresie list zawiera treść prawdziwą. Od żony powoda M. G. dowiedział się pozwany również o tym, że wskutek zachowania powoda ich córka K. podjęła próbę samobójczą i tą informację zamieścił w liście do teściów. W swoich zeznaniach świadek M. G. fakty te potwierdziła (k.130 i 130 verte). Słusznie zatem przyjął Sąd Okręgowy, że miał pozwany podstawy by na fakty dotyczące córki powoda się powołać. Omawiane treści listu z dnia 17 marca 2008 r. nie wyczerpują jednak żądania powoda, który nie wymienił w pozwie konkretnych fragmentów listu, z którymi wiąże odpowiedzialność pozwanego a podał, że list przypisuje mu niewłaściwe postępowanie jak: alkoholizm, zażywanie leków psychotropowych, agresję a nadto pozwany określa go jako człowieka zdemoralizowanego, stosującego przemoc, uzależnionego od leków, sugerując, że stanowi on zagrożenie dla życia i zdrowia osób z nim przebywających. Jeśli uwzględni się fakt, że sam powód nie przeczy w tym procesie, że przyznał przed biegłymi z RODK, że jest osobą uzależnioną od alkoholu, od kilku lat pozostającą pod opieką psychiatry z powodu depresji, do roku 2006 podpalał marihuanę a ponad 20 lat temu był skazany za znęcanie się psychiczne i fizyczne nad swoja małżonką, to podanie tych faktów w liście jako faktów prawdziwych nie może naruszać dóbr osobistych powoda. Inną kwestią natomiast jest, że wydźwięk wypowiedzi pozwanego zawartej w liście jest taki, że powód aktualnie z uwagi na alkoholizm, stan psychiczny i zażywanie silnych leków stanowi zagrożenie dla osób z nim obcujących. Na taki sens zawartej w liście wypowiedzi wskazują zdania: „Czy kiedy pan G. pokaże w końcu swoje prawdziwe oblicze (co już wiele razy w życiu zrobił a osobami które przez to cierpiały były jego trzy poprzednie żony oraz liczne konkubiny) czy świadkiem napadu jego agresji, furii i aktów przemocy ma być również M.” i „Apeluję do Państwa o podjęcie szybkich i konkretnych działań w celu usunięcia tego człowieka z otoczenia M. i J.”. Przez taką formę listu pozwany uwypuklił i wyolbrzymił ujemne w jego opinii właściwości powoda. Dla ojca małego dziecka, które ma być wychowywane przez konkubenta byłej żony są właściwościami o negatywnym zabarwieniu takie właściwości tegoż konkubenta jak: alkoholizm nawet w wypadku pozostawania od dłuższego czasu w trzeźwości, zażywanie narkotyków nawet jeśli miało to miejsce w przeszłości, pozostawanie pod opieką psychiatry nawet wówczas gdy wynika to z depresji, jak również wcześniejsza karalność za przestępstwo znęcania się nad rodziną także w wypadku gdy miało to miejsce ponad 20 lat temu. Z listu pozwanego wynika jednak wprost, że z uwagi na te właściwości pozwany obecnie stanowi zagrożenie dla życia i zdrowia jego żony i córki a to jest założeniem nie znajdującym oparcia w zebranym materiale dowodowym. Trafnie zatem powołuje się skarżący na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 października 2002 r. sygn. II CKN 861/00, którego teza brzmi: „Przedstawienie zachowania określonej osoby w ten sposób, że przypisuje się jej właściwości o bardziej negatywnym niż w rzeczywistości zabarwieniu, uzasadnia udzielenie tej osobie ochrony prawnej na gruncie art. 24 k.c.”. Oznacza to jednak w rozpoznawanej sprawie tyle tylko, że przyjąć należało, iż doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda a mimo to brak odpowiedzialności pozwanego z art. 24 § 1 kc wobec braku bezprawności działania po stronie pozwanego. W ocenie Sądu Apelacyjnego nie może budzić wątpliwości, że pozwany wykazał w tym procesie, że jego działanie nie było bezprawne bowiem działał w obronie uzasadnionego interesu jakim było dobro jego dziecka, małoletniej córki M.. Jak wynika z powołanych wyżej dowodów żona powoda w 2006 r. nawiązała romans z powodem i wyprowadziła się z domu, zabierając dziecko, liczącą wówczas 5 lat córkę małżonków W.. Rację ma Sąd Okręgowy, przyjmując, że pozwany po dowiedzeniu się o problemach powoda, zdając sobie sprawę z tego, konkubent byłej żony będzie miał wpływ na jego córkę, jako ojciec, rodzic troszczący się o los swego dziecka, jego przyszłość, miał podstawy do obaw. Właściwości powoda opisane wyżej mogły zostać ocenione przez pozwanego z jego perspektywy rodzica, ojca pozbawionego bezpośredniej pieczy nad dzieckiem, jako zagrożenie dla małoletniej córki. Dlatego też pozwany miał prawo do tego by zwrócić się do najbliższych członków rodziny teściów o pomoc także poprzez przesłanie do nich listu. Powód nie upublicznił listu natomiast skierował go do osób, które mogły w jego uzasadnionym okolicznościami przekonaniu wpłynąć na postępowanie matki dziecka. Słusznie przyjął Sąd Okręgowy, że takie działanie pozwanego nie może być uznane za bezprawne, co wyłącza jego odpowiedzialność z art. 24 § 1 kc. Odnosząc się do twierdzenia apelacji, iż w rzeczywistości pozwanemu chodziło --- STRONA 8 --- o wyeliminowanie „konkurenta” to zauważyć należy, że gdyby tak było, że celem powoda gdy pisał list z dnia 17 marca 2008 r. do teściów było obok dobra dziecka ratowanie związku małżeńskiego i doprowadzenie do tego by jego żona opuściła swego konkubenta – powoda i powróciła do pozwanego, to i w takim wypadku należałoby przyjąć, że działał powód w obronie uzasadnionego interesu jakim jest trwałość małżeństwa. Bez znaczenia dla oceny czy działanie pozwanego było bezprawne pozostaje podnoszona przez apelującego okoliczność, że pozwany już na kilka miesięcy przed napisaniem listu posiadał wiadomości o powodzie i wnosił o przesłuchanie go jako świadka w sprawie sądowej. Pozwany w każdym czasie miał prawo podjąć działania mające na celu dobro jego dziecka oraz zmierzające do restytucji jego małżeństwa. Reasumując, skoro w okolicznościach tej sprawy naruszenie godności i dobrego imienia powoda w istocie o nieznacznym rozmiarze, bo polegające jedynie na pewnym wyolbrzymieniu i przerysowaniu jego cech a także odniesieniu ich wszystkich do teraźniejszości, zasługiwało na usprawiedliwienie, to powództwo wobec braku podstaw z art. 24 § 1 kc zasadnie oddalono (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 marca 2007 r., sygn. I CSK 292/06). Z tych przyczyn Sąd Apelacyjny na podstawie art. 385 kpc apelację oddalił, orzekając jak w punkcie 1 sentencji. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono po myśli art. 98 kpc w związku z art. 108 § 1 kpc.

Słowa kluczowe

#orzeczenie#Wyrok#Sąd Apelacyjny w Katowicach#I ACa 749/09 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 stycznia 2010 r. Sąd Apelacyjny w Kato#art. 23 kc#art. 24 § 1 kc#art. 233 § 1 kpc#art.328 § 2 kpc#art. 24 kc.#art.233 § 1 kpc.#art.24 kc#art. 24 k.c.#art. 24 § 1 kc.#art. 385 kpc#art. 98 kpc#art. 108 § 1 kpc.