Postanowienie I ACa 742/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 września 2011 r. Sąd Apelacyjny w Krako

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I ACa 742/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 września 2011 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie – Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Krzysztof Sobierajski Sędziowie: SSA Maria Kus-Trybek SSA Zbigniew Ducki Protokolant: st.sekr.sądowy Katarzyna Wilczura po rozpoznaniu w dniu 9 września 2011 r. w Krakowie na rozprawie sprawy z powództwa M K przeciwko Skarbowi Państwa- Zakładowi Karnemu w Nowym Wiśniczu o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 29 kwietnia 2011 r. sygn. akt I C 1904/09 1.oddala apelację; 2.odstępuje od obciążenia powoda kosztami postępowania apelacyjnego na rzecz Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa; 3.przyznaje od Skarbu Państwa- Sądu Okręgowego w Krakowie na rzecz adwokata M I z Kancelarii Adwokackiej w kwotę 6 642zł (sześć tysięcy sześćset czterdzieści dwa złote) w tym 1 242zł podatku VAT tytułem --- STRONA 2 --- nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu apelacyjnym. --- STRONA 3 --- Sygn. akt IACa 742/11 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy w Krakowie oddalił powództwo M K przeciwko Skarbowi Państwa – Zakładowi Karnemu w Wiśniczu Nowym o zapłatę kwoty 400.000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, ból, cierpienia psychiczne oraz fizyczne w związku z zakażeniem go wirusem WZW typu „B” i następstwami tego zakażenia (pkt I). Tytułem kosztów procesu zasądził od powoda na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej kwotę 3.600 zł (pkt II). Pełnomocnikowi przyznał wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną powodowi z urzędu w postępowaniu pierwszo- instancyjnym (pkt III). Rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego oparte zostało na następujących ustaleniach faktycznych. Powód MK w Zakładzie Karnym w Nowym Wiśniczu odbywał część orzeczonej kary pozbawienia wolności w okresach : od 17 września 2008 r. do 13 października 2008 r., od 19 grudnia 2008 r. do 31 grudnia 2008 r. oraz od 31 grudnia 2008 r. do 18 marca 2009 r.; W dniu 14 czerwca 2008 r - w trakcie wywiadu chorobowego prowadzonego przez lekarza psychiatrę – odnotowano, że powód cierpi na wirusowe zapalenie wątroby typu C i B. W Zakładzie Karnym Nr 2 w Strzelcach Opolskich powód złożył wniosek o wydanie mu kserokopii karty informacyjnej leczenia szpitalnego w Potulicach z dnia 01 grudnia 2008 r., która została mu wydana w dniu 24 listopada 2009 r. Podczas hospitalizacji w Oddziale Hepatologicznym Szpitala Zakładu Karnego w Potulicach w okresie od 15 października do 01 grudnia 2008 r u powoda, mającego wówczas 46 lat, rozpoznano przewlekłe zapalenie wątroby typu C oraz przebyte wirusowe zapalenie wątroby typu B. Sąd I instancji na podstawie opinii biegłych sądowych z Katedry i Zakładu Medycyny Sądowej i Toksykologii Sądowo- Lekarskiej Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach ustalił, że nie można ściśle określić czasu, w którym powód uległ zakażeniu HBV oraz kiedy doszło do eliminacji wirusa, zaniku zakaźności i serokonwersji. Możliwe byłoby to, gdyby istniały wcześniejsze wyniki badań --- STRONA 4 --- oraz pełny wywiad epidemiologiczny. Jednak biegli sądowi wykluczyli nabycie zakażenia w okolicznościach wskazanych przez powoda, tj. między miesiącem maj a październik 2008r, kiedy to powód leczył się w ambulatorium ZK w Nowym Wiśniczu i miał pobieraną krew oraz otrzymywał zastrzyki. Prawidłowe użycie sprzętu jednorazowego (igły, strzykawki) w praktyce wyklucza możliwość zainfekowania pacjenta drogą iniekcji lub pobrania krwi do badań laboratoryjnych. W dniu 14 czerwca 2008 r. specjalista psychiatrii, który konsultował powoda dokonał w jego karcie wpisu, z którego wynika, że powód został wykluczony z leczenia interferonem przez psychiatrę w ZK w Potulicach, ze względu na samouszkodzenia dokonywane w młodości oraz fakt, iż powód cierpi na wirusowe zakażenie wątroby C i B. W czasie pobytu powoda w pozwanym ZK nie stwierdzono obecności wirusa B w organizmie (doszło do jego wyeliminowania), a tym samym brak jest podstaw do przyjęcia, aby doszło do wystąpienia u niego uchwytnej szkody na zdrowiu i konieczne było leczenie. Następstwa takie są warunkowane zapaleniem wątroby na tle przewlekłego zakażenia HCV, na które od wielu lat cierpi powód. Zaskarżonemu orzeczeniu powód zarzucił: - błąd w ustaleniach faktycznych polegający na bezpodstawnym przyjęciu przez Sąd, że powód przebywał w Zakładzie Karnym w Wiśniczu Nowym od 17 września 2008 r., podczas gdy w rzeczywistości przebywał w nim od 22 lutego 2008 r; - naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, a to : - art. 217 § 2 k.p.c. poprzez pominięcie środków dowodowych zgłoszonych przez powoda, w szczególności wniosku o przesłuchanie powoda w charakterze strony, przeprowadzenie dowodu z opinii uzupełniającej dotyczącej aktualnego stanu zdrowia powoda, obecności wirusa WZW typu B w organizmie powoda, stopnia zniszczenia wątroby i prawdopodobieństwa postępów choroby w przyszłości, a także pominięcie środka dowodowego w postaci dokumentacji medycznej sprzed października 2008 r.; --- STRONA 5 --- - art. 245 k.p.c. poprzez uznanie, iż „notatka służbowa" sporządzona przez M. Z stanowi dowód tego, co zostało w niej zaświadczone; - art. 286 k.p.c. w zw. z art. 235 k.p.c. poprzez nieskorzystanie z przewidzianej w tym przepisie kompetencji, mimo że powód dwukrotnie złożył merytoryczne zarzuty wobec opinii biegłego, a sama opinia jest niepełna, sprzeczna z zasadami logiki i wiedzy powszechnej, a sformułowane w niej kategoryczne wnioski nie znajdują oparcia w materiale, który był przedmiotem analizy biegłych; - art. 328 § 2 k.p.c. w związku z art. 235 k.p.c. poprzez oparcie ustaleń faktycznych na odpowiedzi na pozew, uznanej przez Sąd za dowód; - art. 229 k.p.c. poprzez ustalenie, iż powód przebywał w Zakładzie Karnym w Nowym Sączu od 17 września 2008r mimo, że pozwany przyznał fakt pobytu od 22 lutego 2008r, - art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów oraz oparcie rozstrzygnięcia na wątpliwej opinii biegłych i przyjęcie ustaleń faktycznych nie znajdujących odzwierciedlenia w przeprowadzonych dowodach. Wskazując na powyższe zarzuty powód domagał się : - zmiany zaskarżonego wyroku i uwzględnienia powództwa w całości, a także zasądzenia od strony pozwanej na rzecz powoda kosztów postępowania za obie instancje, według norm przepisanych, oświadczając, że koszty te nie zostały w całości pokryte, ani też w części ; ewentualnie uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, z pozostawieniem temu Sądowi rozstrzygnięcia o kosztach instancji odwoławczej. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje : Apelacja jest bezzasadna. Wirusowe zakażenie wątroby WZW typu B w pozwanym Zakładzie Karnym powód wiąże z leczeniem, a w szczególności iniekcją witaminy B12 w okresie od maja 2008r do października 2009r. W okresie tym powód już był nosicielem wirusa zapalenia wątroby typu B, co potwierdza zapis w dokumentacji lekarskiej z dnia 14 czerwca 2008r (książki zdrowia powoda) dołączonej do odpowiedzi na pozew (k. 38 akt sprawy). Skoro powód w czasie wywiadu chorobowego przeprowadzonego przez lekarza psychiatrę A. W - w czerwcu 2008r – oświadczył, że „cierpi na wirusowe zapalenie wątroby C i B, to nie zasługują na uwzględnienie twierdzenia pozwu, iż w okresie --- STRONA 6 --- wskazanym w pozwie został zakażony wirusem żółtaczki typu B w czasie iniekcji witaminy B12. Sąd Apelacyjny podziela ustalenia Sądu I instancji, za wyjątkiem ustalenia dotyczącego okresu pobytu pozwanego w Zakładzie Karnym. Na aprobatę zasługuje również pogląd Sądu I instancji, iż choroba na którą zapadł powód nie jest normalnym następstwem jego leczenia w pozwanym Zakładzie Karnym. Zgodnie z dyspozycją art. 361 § 1 kc zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania z którego wynikła szkoda. Związku przyczynowego pomiędzy leczeniem powoda w pozwanym Zakładzie Karnym, a twierdzeniami powoda do co zakażenia wirusem żółtaczki typu B w okresie od maja 2008r do października 2009r nie potwierdza opinia podstawowa i uzupełniająca Katedry i Zakładu Medycyny Sądowej i Toksykologii Sądowo-Lekarskiej Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach, na której Sąd I instancji oparł swoje ustalenia. Całkowicie zatem chybione są wywody apelacji, iż ustalenia faktyczne Sądu I instancji zostały oparte na odpowiedzi na pozew. Stąd też niezasadny jest zarzut naruszenia art. 328 § 2 kpc w związku z art. 235 kpc oraz art. 245 kpc. Nietrafny jest również zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego, a to art. 217 § 2 kpc oraz art. 286 kpc w związku z art. 235 kpc. Błąd zaś Sądu Okręgowego w ustaleniu okresu pobytu powoda w pozwanym Zakładzie Karnym w Nowym Wiśniczu nie ma wpływu na wynik rozstrzygnięcia, gdyż przed osadzeniem w pozwanym Zakładzie Karnym, tj. przed datą 22 luty 2008r powód był już zakażony wirusem żółtaczki typu B. Dlatego zarzut naruszenia art. 229 kpc nie może odnieść oczekiwanego skutku. Opinia podstawowa oraz uzupełniająca Katedry i Zakładu Medycyny Sądowej i Toksykologii Sądowo-Lekarskiej Śląskiego Uniwersytetu Medycyny w Katowicach – oparta na dokumentacji medycznej stwierdza, że okres wylęgania wzw typu B w zestawieniu z określonym profilem serologicznym pozwala na wykluczenie zakażenia powoda w okolicznościach wskazanych przez niego, tj. w okresie od maja do października 2008r, ”kiedy to M K leczył się w ambulatorium Z.K. w Nowym Wiśniczu – miał pobieraną krew i otrzymywał zastrzyki”. Prawidłowe użycie sprzętu jednorazowego (igły, strzykawki) w praktyce wyklucza możliwość zainfekowania pacjenta drogą --- STRONA 7 --- iniekcji lub pobierania krwi do badań laboratoryjnych. U powoda nie stwierdzono wówczas obecności wirusa B w organizmie (doszło do jego wyeliminowania (opinia podstawowa, k. 114 akt sprawy). Zarzuty powoda do opinii Zakładu Medycyny Sądowej nie zostały uwzględnione. W opinii uzupełniającej Zakład Medycyny Sądowej z dnia 2 marca 2011r podtrzymał podstawową opinię, powołując się - na wpis w historii choroby z dnia 14 czerwca 2008r dokonany przez dr med. A W specjalisty psychiatry - stwierdzający, iż powód „został wykluczony z leczenia interferonem, ze względu na samouszkodzenia dokonywane w młodości. Cierpi na wirusowe zakażenie wątroby C i B”, co pozwala na wykluczenie zakażenia powoda w czasie jego leczenia w Zakładzie Karnym w Nowym Wiśniczu (opinia uzupełniająca k. 138 i 139 akta sprawy oraz wywiad chorobowy, k. 38 akt sprawy). Opinia Zakładu Medycyny Sądowej jest jednoznaczna, przekonywująca i oparta została na dokumentacji medycznej. Przyznanie jej przez Sąd I instancji mocy dowodowej nie budzi żadnych wątpliwości. Potrzeba powołania innego biegłego sądowego nie może wynikać z samego niezadowolenia strony z dotychczas złożonej opinii ( por. wyrok S.N. z dnia 4 sierpnia 1999r, I PKN 20/99, OSNAPiUS 2000, nr 22, poz. 807).Z tych przyczyn nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 286 kpc w związku z art. 235 kpc. Nie stanowi także uchybienia procesowego pominięcie przez Sąd I instancji dowodu z przesłuchania powoda w charakterze strony. Kwestia związku przyczynowego pomiędzy leczeniem osadzonego a zakażeniem wirusem wywołującym zapalenie wątroby typu B wymaga wiadomości specjalnych. W przedmiotowej sprawie kwestia powyższa została w sposób dostateczny wyjaśniona w oparciu o opinię podstawową i uzupełniającą Zakładu Medycyny Sądowej. Dalsze środki dowodowe, a w szczególności przeprowadzenie dowodu z przesłuchania powoda nie mogło dać pozytywnych wyników, a jedynie spowodowałoby przewłokę postępowania. Wobec niewykazania przez powoda, że do jego zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu B doszło w czasie dokonywania iniekcji w pozwanym Zakładzie Karnym w okresie wskazanym w pozwie, tj. od maja 2008r do --- STRONA 8 --- października 2009r, to brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia apelacji powoda. Z przytoczonych wyżej względów Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 385 kpc. O kosztach postępowania apelacyjnego na rzecz Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa orzeczono w oparciu o art. 102 kpc, mając na względzie sytuację materialną i zdrowotną powoda. Postanowieniem Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 9 grudnia 2009r powód został zwolniony od kosztów sądowych (k. 6 akt sprawy). Pełnomocnikowi z urzędu przyznano wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną powodowi w postępowaniu apelacyjnym zgodnie z § 19 pkt 1 i 20 w związku z § 6 pkt 7 oraz § 13 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U.2002 nr 163, poz. 1348 z późn. zm.).