Wyrok I ACa 716/O8 vi

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I ACa 716/O8 vi; I \\ / ..= >2 " \¥\\\_\‘ WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 Wrzeénia 2008 1" Sad Apelacyjny W Krakowie  Wydzial I Cywilny W skiadzie: Przewodniczacyz SSA fiMa1'"taa Romafiska Sgdziowiez SSA Barbara Gérzanowska ' SSO Marek Syrek Protokolantz st.sekr.sa,d0Wy Barbara Piaszczyk p0 rozpoznaniu W dniu 30 Wrzeénia 2008 r. W Krakowie na rozprawie sprawy Z powédztwa Z P przeciwko Skarbowi Pa1istWa~ Zak1adoWiKarnemu W N 0 zaplatq zadoééuczynienia i ochronq débr osobistych niemaj atkowych na skutek apelacji powoda 0d Wyroku Sadu Okreggowego W Tarnowie z dnia 12 czerwca 2008 r. sygn. akt I C 297/08 _ 1. oddala apelacjegg V 2. przyznaje ze érodkéw budietowych Skarbu Pafistwa — Sadu Okrggowego w Tarnowie na rzecz adwokata M kwotg 2.19621, w tym 3962! podatku od towaréw i using, tytulem kosztéw nieoplaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzqdu W postqpowaniu apelacyjnym. Sygn. akt I ACa 716/08 YÅ; Í \\ 1 ..= M " ~t\\\\“ WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 września 2008 r Sąd Apelacyjny W Krakowie - Wydział I Cywilny W składzie: Przewodniczący: SSA „Marta Romańska Sędziowie: SSA Barbara Górzanowska ` SSO Marek Syrek Protokolant: st.sekr.sa,dowy Barbara Piaszczyk po rozpoznaniu W dniu 30 Września 2008 r. W Krakowie na rozprawie sprawy z powództwa Z P przeciwko Skarbowi Państwa- Zakładowi Karnemu W N o zapłatę zadośćuczynienia i ochronę dóbr osobistych niemaj ątkowych na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego W Tarnowie- z dnia 12 czerwca 2008 r. sygn. akt I C 297/08 _ 1. oddala apelację; V 2. przyznaje ze środków budżetowych Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego W Tarnowie na rzecz adwokata M kwotę 2.196zł, W tym 396zł podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu W postępowaniu apelacyjnym. --- STRONA 2 --- Sygn. akt I ACa 716/08  Uzasadnienie Z "P W ostatccznic sprecyzowanyrh Zadaniu Wnios1 0 zasadzenie od pozwanego Skarbu Pafistwa  Zakladu Karnego W N kwoty 45.000 zi tytuiem zadoééuczynienia za naruszenie jego débr osobistych W zwiazku z osadzeniem go W celi niespehaiajacej normy powierzchniowej oraz Z palacymi, W warunkach, gdy deklarowah Ze jest osoba niepalaca i dornagai sis; przeniesienia go do celi dla niepalacych oraz za naruszenie jego débr osobistych W zwiazku z bezpodstawnym i noszacym cechy znqcania sig Wycofaniem z zatrudnienia i nauczania, co spowodowaio dla powoda takze Wymiernc straty materialne. Powod Wniosi 0 zobowiazanie pozwanego, by przeprosii go za pomawianie o buntownictwo, a oéwiadczenie tej treéci mialo byé umieszczone W aktach osobowych powoda. l Skarb Pafistwa  Za1<%ad Kamy W N Wniési 0 oddalenie powodztwa. Pozwany przyznah Ze powori odbywar W tym Zaldaclzic karc; pozbawienia Wolnoéci. Osadzony byi W celi z Wioksza iloécia oséb niZ na to zezwalala norma ustalona W art. 110 § 2 k.k.W., ale o przeludnicniu celi zawiadomiony zostal sad penitencjarny W trybie art. 248 § 1 k.k.W. Cela, W ktorej powod byi osadzony rzeczywiécie przeznaczona byla dla palacych. Powod zostal przeniesiony do celi dla niepalacych natychmiast jak tego zazadah Odsunirgcie powoda od pracy i nauki bylo konsekwencja jego niewlaéciwego zachowania, ktorego mozliwym skutkom funkcj onariusze Zakradu musieli zapobiec. Sporzadzenie notatek i opinii na temat powoda oraz zastosowanie Wobec niego dozwolonych prawnie form karania za naruszenie porzadku panuj aoego W zakladzie karnym nie mote byé ocenione jako dzialanie bezprawne, roclzace obowiazek usunifigcia skutkéw naruszeniadobr osobistych. Wyrokiem z 12 czerwca 2008 r. Sad Ok1'<;goWy W Tarnowie oddalil powédztwo i zasadzil od powoda na rzecz pozwanego kwotg 2.417 21 tytuheln zwrotu kosztéw zastqpstwa procesowego oraz przyznal peinomocnikowi reprezentujaoemu powoda z urzqdu kwotq: 2.928 Zr tytulern Wynagrodzenia za nieopiacona pomoc prawna udzielona powodowi z urzqdu. A  1 Sygn. akt I ACa 716/08 - Uzasadnienie Z 'P W ostatecznie sprecyzowanyrn zadaniu wniósł o zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa - Zakładu Karnego W N kwoty 45.000 zł tytułem zadośćuczynienia za naruszenie jego dóbr osobistych W związku z osadzeniem go W celi niespełniającej normy powierzchniowej oraz z palącymi, W Warunkach, gdy deklarował, ze jest osobą niepalącą i domagał się przeniesienia go do celi dla niepalących oraz za naruszenie jego dóbr osobistych W związku z bezpodstawnym i noszącym cechy znęcania się Wycofaniem z zatrudnienia i nauczania, co spowodowało dla powoda takze wymierne straty materialne. Powód wniósł o zobowiązanie pozwanego, by przeprosił go za pomawianie o buntownictwo, a oświadczenie tej treści miało być umieszczone W aktach osobowych powoda. I Skarb Państwa - Zakład Karny W N wniósł o oddalenie powództwa. Pozwany przyznał, ze powód odbywał W tym Zakładzie karę pozbawienia Wolności. Osadzony był W celi z większą ilością osób niż na to zezwalała norma ustalona W art. 110 § 2 k.k.w., ale o przeludnieniu celi zawiadomiony został sąd penitencjarny W trybie art. 248 § l k.k.w. Cela, W której powód był osadzony rzeczywiście przeznaczona była dla palących. Powód został przeniesiony do celi dla niepalących natychmiast jak tego zażądał. Odsunięc-ie powoda od pracy i nauki było konsekwencją jego niewłaściwego zachowania, którego możliwym skutkom funkcjonariusze Zakładu musieli zapobiec. Sporządzenie notatek i opinii na temat powoda oraz zastosowanie wobec niego dozwolonych prawnie form karania za naruszenie porządku panującego W zakładzie karnym nie może być ocenione jako działanie bezprawne, rodzące obowiązek usunięcia skutków naruszeniadóbr osobistych. Wyrokiem z 12 czerwca 2008 r. Sąd Okręgowy W Tarnowie oddalił powództwo i zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 2.417 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oraz przyznał pełnomocnikowi reprezentującemu powoda z urzędu kwotę 2.928 zł tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzielona powodowi z urzędu. A ' l --- STRONA 3 --- Sad Okregowy ustalii, Ze poW6d od 10 Wrzeénia 2002 r. do 6 niaja 2003 1'. odbywal kare pozbawienia Wolnoéci W Zakladzie Karnym W“ N W celi nr 39, a od 16 czerwca 2003 r. do 28 stycznia 2005 r. W celi nr 81. Przez krotki czas, po zastosowaniu Wobec niego kary regulaminowej powod przebywal W izolatee. Cela nr 81 ma powierzchnie 23,30m2. Okresowo, z uwagi na liczbe osadzonych, nie speiniaia ona Wymogu powierzchniowego 31112 dla jednego osadzonego. Kazdorazowo informowano 0 tym Sad Okregowy W Tarnowie  Sad Penitencjarny. W celi nr 81 Wprowadzono rozwiazania umozliwiajace odbywanie W niej kary prgy Wykorzystaniu Wiekszej przestrzeni. Cela jest ogrzewana, sa W niej ioika pietrowe, zabudowany i trwale oddzielony kacik WC, urnywalka z zimna i ciepia Woda, przewod Wentylacyjny, podioga Wyiozona jest parkietem. AW celi jest jedno okno, a oéwietlana jest jarzeniowka z dwiema éwietlowkami. Cela nr 81 przeznaczona jest dla palacych. Powod Wprawdzie nie pali, ale zaprotestowai przeciwko osadzeniu go z osobami palacymi dopiero 28 stycznia 2005 r. W trakcie rozmowy z Dyrektorem Zakiadu Karnego. Wczeéniej kierowai najwyzej nieformaine proéby do funkcjonariuszy s1"u2by Wieziermej o przeniesienie go do celi dla niepalacych. Natychmiast po rozmowie z Dyrektorem Zakltadu Kamego powod zostai przeniesiony do celi dlal niepalacych, a po dwoch tygodniach pobytu W takiej celi zostai przewieziony do innego zakladu karnego. Powod nie doznal Zadnego uszczerbku na zdrowiu Wskutek przebywania W celi przeludnionej i dla palaeych. Pobyt powoda W Zakiadzie Karnym W N by} Wynikiem odbywania po raz piarty kary pozbawienia Wolnoéci. W trakcie odbywania kary powod pracowai i ksztaicii sie. P0 pewnym czasie powod zaczai jednak naklaniaé osadzonych do prowadzenia protestow przeciwko kierownictwu Zakladu, do sporzadzania skarg i innych Wystapieri W celu obrony ich praw. Zostaio to dostrzezone przez Wychowaweow i znalazio odzwiereiedlenie W opiniach na temat powoda. Zachowanie powoda byio niebezpieczne, bo podgrzewaio nastroje roszczeniowe Wérod osadzonych, mogio tez doprowadzié do bunm. Zachowanie poirvoda byio przyczyna Wycofania go z zatrudnienia, a nastepnie z nauki’ W liceum. 2 Sąd Okręgowy ustalił, ze powód od 10 września 2002 r. do 6 maja 2003 r. odbywał karę pozbawienia wolności W Zakładzie Karnym W N W celi nr 39, a od 16 czerwca 2003 r. do 28 stycznia 2005 r. W celi nr 81. Przez krótki czas, po zastosowaniu Wobec niego kary regulaminowej powód przebywał W izolatce. Cela nr 81 ma powierzchnię 23,30m2. Okresowo, z uwagi na liczbę osadzonych, nie spełniała ona wymogu powierzchniowego 3m2 dla jednego osadzonego. Każdorazowe informowano o tym Sąd Okręgowy W Tarnowie - Sąd Penitencjarny. W celi nr 81 wprowadzono rozwiązania umożliwiające odbywanie W niej kary przy wykorzystaniu większej przestrzeni. Cela jest ogrzewana, są W niej łóżka piętrowe, zabudowany i trwale oddzielony kącik WC, umywalka z. zimną í ciepłą Wodą, przewód wentylacyjny, podłoga wyłożona jest parkietem. AW celi jest jedno okno, a oświetlana jest jarzeniówką z dwiema świetlówkami. Cela nr 81 przeznaczona jest dla palących. Powód Wprawdzie nie pali, ale zaprotestował przeciwko osadzeniu go z osobami palącymi dopiero 28 stycznia 2005 r. W trakcie rozmowy z Dyrektorem Zakładu Karnego. Wcześniej kierował najwyzej nieformalne prośby do funkcjonariuszy służby Więziennej o przeniesienie go do celi dla niepalących. Natychmiast po rozmowie z Dyrektorem Zakładu Karnego powód został przeniesiony do celi dla niepalących, a po dwóch tygodniach pobytu W takiej celi został przewieziony do innego zakładu karnego. Powód nie doznał zadnego uszczerbku na zdrowiu Wskutek przebywania W celi przeludnionej i dla palących. Pobyt powoda W Zakładzie Karnym W N był Wynikiem odbywania po raz piąty kary pozbawienia wolności. W trakcie odbywania kary powód pracował i kształcił się. P0 pewnym czasie powód zaczął jednak nakłaniać osadzonych do prowadzenia protestów przeciwko kierownictwu Zakładu, do sporządzania skarg i innych wystąpień W celu obrony ich praw. Zostało to dostrzeżone przez wychowawców i znalazło odzwierciedlenie W opiniach na temat powoda. Zachowanie powoda było niebezpieczne, bo podgrzewało nastroje roszczeniowe Wśród osadzonych, mogło tez doprowadzić do buntu. Zachowanie powoda było przyczyną wycofania go z zatrudnienia, a następnie z nauki W liceum. 2 --- STRONA 4 --- Sad Okregowy Wskazai, Ze powod doehodzi roszczenia majatkowegona tie zarzucanego pozwanemu naruszenia dobr osobistych W postaci zdrowia i dobrego imienia oraz roszczenianiemajatkowego, W zwiazku z naruszeiiiem dobr osobistych W postaci czci i dobrego imienia. Przytoczyl tresé art. 448 k.c. oraz art. 417 k.c. i Wyjaénii, Ze art. 417 § 1 k.c. jest podstawa Zadania naprawienia szkody iub krzywdy Wyrzadzonej przez niezgodne Z prawem dzialanie lub zaniechanie przy Wykonywaniu Wiadzy publieznej. Nie ulega przy tym Watpliwoéci, Ze powod przebywajac W zakiadzie karnym podlega oddziaiywaniu Wiadzy publicznej sprawowanej przez start? fisci Skarbu Pafistwa, a zatem art. 417 § 1 k.c. znajduje zastosowanie do opisania relacji miedzy powodem a pozwanym. Art. 448 k.c, tworzacy Wraz z art. 23 i 24 k.c. podstawe roszczefi o ochrone dobr osobistych, Wymaga stwierdzenia, Ze dziaianie naruszajace dobra osobiste byio bezprawne W takim samym znaczeniu, jak dla przyj ecia odpowiedzialnosci na gruncie art. 417 § 1 1<.c. Dziaianie prowadzace do naruszenia dobra osobistego jest przy tym co do zasady bezprawne, a te bezprawnosé uchylaja min. zgoda uprawnionego, dziaianie W rarnaeh dozwolonego porzadku prawnego, Wykonywanie prawa podmiotowego, dziaianie W celu obrony interesu spolecznego albo tez indywidualnego. W trakcie pobytu W zakiadzie karnym i W zwiazku ze stosowaniem Wzgledem niego pewnych instrumentow shlzacych realizacji kary pozbawienia Wolnosci, ktorej celem jest izolacja skazanego od spoieczefistwa, powod doznawai z natury rzeczy ograniczefi W zakresie mozliwosci urzeczywistniania jego _ praw, takze gwarantowanych konstytucyjnie i ustawowo. Zachowanie sie funkcjonariuszy Zakiadu Karnego W N co do zakresu narzuconych powodowi ograniczefi W sferze jego dobr osobistych i form tych ograniczefi miesciio sie W zakresie porzadku prawnego Wyznaczonego W tej sferze Zycia spoiecznego przez art. 110 § 2 k.k.W. i art. 248 § 1 k.k.W. W efekcie zatem nie dopatrayi sie Sad Okregowy cech bezprawnoéci W tych dziaianiach funkcjonariuszy pozwanego, ktore polegaly na umieszczeniu powoda W celi nie speiniajacej normy powierzchniowej 3m2 na jednego osadzonego. Nie dostrzegi Sad Okregowy naruszenia dobr osobistych powoda przez osadzenie go W celi z palacymi, podczas gdy jest on osoba niepalaca. Osadzenie W celi, W ktorej umoZliWia sie palenie tytoniu . zdaniem Sadu Okregowego  nie stanowi ani 3 Sąd Okręgowy wskazał, ze powód dochodzi roszczenia majątkowegona tie zarzucanego pozwanemu naruszenia dóbr osobistych W postaci zdrowia i dobrego imienia oraz roszczenia'niemajątkowego, W związku z naruszeniem dóbr osobistych W postaci czci i dobrego imienia. Przytoczył treść art. 448 k.c. oraz art. 417 k.c. i wyjaśnił, że art. 417 § l k.c. jest podstawą żądania naprawienia szkody lub krzywdy wyrządzonej przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej. Nie ulega przy tym wątpliwości, ze powód przebywając W zakładzie karnym podlega oddziaływaniu władzy publicznej sprawowanej przez starip fisci Skarbu Państwa, a zatem art. 417 § l k.c. znajduje zastosowanie do opisania relacji między powodem a pozwanym. Art. 448 k.c, tworzący Wraz z art. 23 i 24 k.c. podstawę roszczeń o ochronę dóbr osobistych, wymaga stwierdzenia, ze działanie naruszające dobra osobiste było bezprawne W takim samym znaczeniu, jak dla przyjęcia odpowiedzialności na gruncie art. 417 § 1 k.c. Działanie prowadzące do naruszenia dobra osobistego jest przy tym co do zasady bezprawne, a tę bezprawność uchylają 1n.in. zgoda uprawnionego, działanie W ramach dozwolonego porządku prawnego, wykonywanie prawa podmiotowego, działanie W celu obrony interesu społecznego albo też indywidualnego. W trakcie pobytu W zakładzie karnym i W związku ze stosowaniem względem niego pewnych instrumentów służących realizacji kary pozbawienia wolności, której celem jest izolacja skazanego od społeczeństwa, powód doznawał z natury rzeczy ograniczeń W zakresie mozliwości urzeczywistniania jego _ praw, takze gwarantowanych konstytucyjnie i ustawowo. Zachowanie się funkcjonariuszy Zakładu Karnego W N co do zakresu narzuconych powodowi ograniczeń W sferze jego dóbr osobistych i form tych ograniczeń mieściło się w zakresie porządku prawnego wyznaczonego W tej sferze życia społecznego przez art. 110 § 2 k.k.w. i art. 248 § l k.k.w. W efekcie zatem nie dopatrzył się Sąd Okręgowy cech bezprawności W tych działaniach funkcjonariuszy pozwanego, które polegały na umieszczeniu powoda W celi nie spełniającej nonny powierzchniowej 3m2 na jednego osadzonego. Nie dostrzegł Sąd Okręgowy naruszenia dóbr osobistych powoda przez osadzenie go W celi z palącymi, podczas gdy jest on osobą niepalącą. Osadzenie W celi, W której umozliwia się palenie tytoniu .- zdaniem Sądu Okręgowego - nie stanowi ani 3 --- STRONA 5 --- zagrozenia, ani gwiaszcza naruszenia dobr osobistych W rozurnieniu art. 23 i 24 k.c. oraz art. 448 k.c, zwiaszcza W sytuacji kiedy poczatkowo poWod nie sprzeciwiai sie temu i z sobie Wiadomych przyczyn chciat z osobami palacymi przebywaé. Kiedy powod Wyrainie okreslii swoje stanowisko, zostai przeniesiony do celi dla niepalacych. Niedogodnosci zwiazane dz przebywaniem W celi dla palacych miaiy eharakter przejsciowy, wynikaiy ze stanu liczbowego osadzonych W Zakiadzie, nie mialy cech szykany czy celowego ograniczania powoda W prawie do godnego odbywania kary. Deeyzje 0 odsunieeiu powoda od pracy i nauki zostaiy podjete z racjonalnych przyczyn i Wynikly z postepowania powoda. Dokumenty sporzadzone W Zakiadzie Karnym W N W, a zwiazane z tyrni ograniczeniami, to jest opinia Wyohowawcy, notatka zastepcy kierownika dzialu ochrony, decyzja komisji penitencjarnej, na podstawie art. 24 § I zd. 1 k.c. podlegaja badaniu W piaszczyiznie tresei i formy, Tresé analizowanajest pod katem prawdziwosei, a forma z tego punktu Widzenia, czy nie jest obrailiwa. Dokumenty te  zdaniem Sadu Okregowego przygotowane zostaiy przez kompetentne organy, nie sposob podwazaé ich prawdziwosci, a ze Wzgiedu na forme nie mozna uznaé, by byiy sporzadzone W celu obraZe11ia,_czy upokorzenia powoda. Jako podstawe orzeczenia o kosztach postepowania Wskazai Sad okregowy art. 98 k.p.c. '  Wyrok Sadu Okregowego z 12 czerwca 2008 r. powod zaskarzyi W caiosei. Apelujacy zarzucii, Ze Sad Okregowy popelnii biedy W ustaleniach faktycznych przyjetych Iza podstawe rozstrzygniecia, bezzasadnie opari sie przy tym na oswiadczeniach pozwanego, a pominai Wnioski dowodowe powoda, ktore dawalyby podstawe dla poczynienia ustaleii dla niego korzystnych. Pominiety zostai na przykiad Wniosek dowodowy z 21 sierpnia 2008 r., ktory zmierzai do ustalenia sposobu tworzenia przez pozwanego dokumentacji osobowej powoda oraz zatacznik do pisma z 12 maja 2008 r. W postaci publikacji PAP zawierajacy dane statystyczne. Sad Okregowy stronniezo przyjai W tym zakresie argumenty pozwanego i zlekcewazyi te dowody, ktore przedstawii mu powod, a swiadezy o tym takze posiugiwanie sie takimi poj eciami i zwrotarni, jakieh uzywai pozwany W swoich pismach procesowych. 4. zagrożenia, ani _zwłaszcza naruszenia dóbr osobistych w rozumieniu art. 23 i 24 k.c. oraz art. 448 k.c, zwłaszcza W sytuacji kiedy początkowo powód nie sprzeciwiał się temu i z sobie wiadomych przyczyn chciał z osobami palącymi przebywać. Kiedy powód wyraźnie określił swoje stanowisko, został przeniesiony do celi dla niepalących. Niedogodności związane iz przebywaniem W celi dla palących miały charakter przejściowy, wynikały ze stanu liczbowego osadzonych W Zakładzie, nie miały cech szykany czy celowego ograniczania powoda W prawie do godnego odbywania kary. Decyzje o odsunięciu powoda od pracy i nauki zostały podjęte z racjonalnych przyczyn i wynikły z postępowania powoda. Dokumenty sporządzone w Zakładzie Karnym W N W, a zwiazane z tymi ograniczeniami, to jest opinia wychowawcy, notatka zastępcy kierownika działu ochrony, decyzja komisji penitencjarnej, na podstawie art. 24 § I zd. 1 k.c. podlegają badaniu W płaszczyźnie treści i formy, Treść analizowanajest pod katem prawdziwości, a forma z tego punktu widzenia, czy nie jest obraźliwa. Dokumenty te - zdaniem Sądu Okręgowego -przygotowane zostały przez kompetentne organy, nie sposób podwazać- ich prawdziwości, a ze wzgiędu na formę nie można uznać, by były sporządzone W celu obrazenia,_czy upokorzenia powoda. Jako podstawę orzeczenia o kosztach postępowania wskazał Sąd okręgowy art. 98 k.p.c. ` - Wyrok Sądu Okręgowego z 12 czerwca 2008 r. powód zaskarzył w całości. Apelujący zarzucił, że Sąd Okręgowy popełnił błędy W ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, bezzasadnie oparł się przy tym na oświadczeniach pozwanego, a pominął Wnioski dowodowe powoda, które dawałyby podstawę dla poczynienia ustaleń dla niego korzystnych. Pominięty został na przykład wniosek dowodowy z 21 sierpnia 2008 r., który zmierzał do ustalenia sposobu tworzenia przez pozwanego dokumentacji osobowej powoda oraz załącznik do pisma z 12 maja 2008 r. W postaci publikacji PAP zawierający dane statystyczne. Sąd Okręgowy stronniczo przyjął W tym zakresie argumenty pozwanego i zlekcewazył te dowody, które przedstawił mu powód, a świadczy o tym także posługiwanie się takimi pojęciami i zwrotarni, jakich używał pozwany w swoich pismach procesowych. 4. --- STRONA 6 --- Ustalenia Sadu Okregowego, zdaniem apelujaeego, sa peine sprzecznosci, gdyz z jednej strony ustalii, ze powod prosit, by go przeniesiono do celi dla niepalacych, a z drugiej Wskazai, Ze wczesniej niZ 28 stycznia 2005 r. powod nie Zadai przeniesienia do innej celi. Powod twierdzii, Ze zostal przeniesiony do celi dla niepalacyeh, gdy napisal W tej sprawie do Studenckiej Poradni Prawnej przy Uniwersytecie Jagiellofiskim, bo jego prosby byiy ignorowane. Powod Wskazal, Ze W jego ksiaieczce zdrowia figuruja zapisy, Ze jest niepalacy. W taki. tez sposéb zadeklarowai sie przy przyjeciu go do Zaktadu Karnego. Z jego prosb o przeniesienie do celi dla niepalacych Wiadze Zakiadu nic sobie nie robiiy, poki nie zaistniaio zagrozenie, Ze powod o problemie tym poinformuje osoby zewnetrzne. A Powod akcentowai, 2e jego pozew nie dotyczy samego faktu przepetnienia celi 111' 81 W okresie odbywania W niej kary, ale dotyczy nastepstw tego przepeinienia, to jest eierpiefi i stresow Wyniklych z przebywania W celi przepehiionej. Wsrod tych nastepstw sa tez negatywne skutki zdrowotne przebywania W celi przepeinionej Z osobami palacymi, przy czym po przeniesieniu do innego zakiadu karnego czesé Wystepujacych. Wczesniej u powoda dolegliwosci mineia, ale pozostaia nerwowosé, stany Iekowe, problem}/' ze stawami barkowyrni i kolanowymi. PoWod twierdzii, Ze cela nr 81 przed remontem byia brudna, siabo oswietlona, zadymiona Wskutek przebywania W niej osob palacych. Niektore osoby, Z ktorymi przyszio mu odbywaé kare, byiy agresywne i przebywanie z nimi taezyio sie z duzym stresem. Pozwany przyznai, Ze naruszyi norme Z art. 110 § 2 k.k.W., a art. 248 § 1 k.k.W. zezwalajacy W Wyjatkowych przypadkach na odstepstwo od tej norrny zostai przez Trybunai Konstytucyjny Wyrkiem Z 16 maja 2008 r. uznany za niezgodny z Konstytucja. Juz to Wystarczy dla przyjecia odpowiedzialnoéci pozwanego za bezprawne umieszczenie powoda W celi przepeinionej i Z palacymi. Realizacja przez powoda prawa gwarantowanego mu W art. 63 Konstytucji zostaia potraktowana przez pozwanego, a za nim przez Sad Okregowy, jako dziatanie naruszaj ace porzadek Wewnetrzny zakiadu kamego. Bezzasadnie Sad Okregowy pominai Wniosek powoda, by pozwany przedstawii jakies materiaiy, z ktorych by Wynikaio, Ze podiegat do buntu W zakiadzie karnym, co mogioby tiumaczyé sporzadzanie opinii niekorzystnych dla powoda. Sad zapoznai sie aktami osobowymi 5 Ustalenia Sądu Okręgowego, zdaniem apelującego, są pełne sprzeczności, gdyż z jednej strony ustalił, że powód prosił, by go przeniesiono do celi dla niepalących, a z drugiej wskazał, ze wcześniej niż 28 stycznia 2005 r. powód nie żądał przeniesienia do innej celi. Powód twierdził, że został przeniesiony do celi dla niepalących, gdy napisał W tej sprawie do Studenckiej Poradni Prawnej przy Uniwersytecie Jagiellońskim, bo jego prośby były ignorowane. Powód wskazał, ze W jego książeczce zdrowia figurują zapisy, ze jest niepalący. W taki. też sposób zadeklarował się przy przyjęciu go do Zakładu Karnego. Z jego próśb o przeniesienie do celi dla niepalących władze Zakładu nic sobie nie robiły, póki nie zaistniało zagrożenie, że powód o problemie tym poinformuje osoby zewnętrzne. A Powód akcentował, że jego pozew nie dotyczy samego faktu przepełnienia celi nr 81 w okresie odbywania w niej kary, ale dotyczy następstw tego przepełnienia, to jest cierpień i stresów wynikłych z przebywania W celi przepełnionej. Wśród tych następstw są też negatywne skutki zdrowotne przebywania w celi przepełnionej z osobami palącymi, przy czym po przeniesieniu do innego zakładu karnego część występujących wcześniej u powoda dolegliwości minęła, ale pozostała nerwowość, stany lękowe, problemy' ze stawami barkowymi i kolanowymi. Powód twierdził, ze cela nr 81 przed remontem była brudna, słabo oświetlona, zadymiona wskutek przebywania w niej osób palących. Niektóre osoby, z którymi przyszło mu odbywać karę, były agresywne i przebywanie z nimi łączyło się z dużym stresem. Pozwany przyznał, ze naruszył normę z art. l10 § 2 k.k.w., a art. 248 § 1 k.k.w. zezwalający w wyjątkowych przypadkach na odstępstwo od tej normy został przez Trybunał Konstytucyjny wyrkiem z 16 maja 2008 r. uznany za niezgodny z Konstytucją. Już to Wystarczy dla przyjęcia odpowiedzialności pozwanego za bezprawne umieszczenie powoda w celi przepełnionej i z palącymi. Realizacja przez powoda prawa gwarantowanego mu W art. 63 Konstytucji została potraktowana przez pozwanego, a za nim przez Sąd Okręgowy, jako działanie naruszające porządek wewnętrzny zakładu karnego. Bezzasadnie Sąd Okręgowy pominął wniosek powoda, by pozwany przedstawił jakieś materiały, z których by wynikało, ze podzegał do buntu w zakładzie karnym, co mogłoby tłumaczyć sporządzanie opinii niekorzystnych dla powoda. Sąd zapoznał się aktami osobowymi 5 --- STRONA 7 --- powoda z inicjatywy jego peinomocnika, a z akt tych nie Wynikaio, by powod byi Ekarany 2a buntownietwo. Sad Olcregowy pominai jednak te kwestie W uzasadnieniu Wyroku. Odsuniecie od pracy i nauki oznaczato dla powoda utrate dochodow, dzieki ktorym miai zorganizowaé swoje Zycie na Wolnosci oraz utrate moicliwosci podniesienia kwalifikacji. Powod Wskazat teZ, Ze pozwany przyznai sie posrednio do naruszenia tajemnicy jego korespondencji W sprawozdaniu z 9 czerwca 2005 r., co oznacza, Ze bezprawnie kontrolowai jego korespondencje urzedowa. Q ..__ Z powoianiem sie na zarzuty streszczone Wyzej, powod Wniosi o zmiane zaskarionego Wyroku i uwzglednienie powodztwa W caiosci. Pozwany Wniost o oddalenie apelacji. Sad Apelacyjny zwazyi, co nastepuje: 1. W pierwszym rzedzie rozwazenia wymagaja te zarzuty powoda, ktore odnosza sie do przebiegu i Wynikow postepowania dowodowego przeprowadzonego W sprawie, gdyz poprawne zastosowanie prawa materialnego jest mozliwe tylko W odniesieniu do nieWad1iWie ustalonych faktow. Zakres okolicznosci faktycznych Wymagajacy ustalenia W konkretniej, ocenianej przez sad sprawie zaleiy od rodzaju Zadania. zgioszonego przez powoda. Sad Zadaniem tym jest zwiazany (art. 321 § 1 1<.p.c), W tym sensie, Ze nie moze Wyrokowaé co do przedmiotu, ktory nie by1 objety Zadaniem, ani zasadzaé ponad Zadanie. Na Zadanie, o jakim jest mowa W powoianyrn przepisie skiada sie Wypowiedi o tresci oczekiwanego przez powoda orzeezenia W powiazaniu z zespoiem okolieznosci, ktore W swietle przepisow prawa materialnego czynia poWoda uprawnionym a pozwanego zobowiazanym. Zauwazyé trzeba, Ze fachowo reprezentowany powod skonkretyzowai rodzaj dochodzonych W sprawie roszczefina rozprawie 3 marca 2008 r. (k. 272) i W pismie procesowym 2 14 lutego 2008 r. (k. 265266). W piémie z 14 iutego 2008 r. powod stwierdzii, ze obok zadoséuczynienia finansowego Zada przeprosin i sprostowania pomowienia go o buntownictwo poprzez umieszczenie stosowanego oswiadczenia W jego aktach osobowych. Na rozprawie '3 marca 2008 r. oswiadczyi, Ze zada zadoséuczynienia za naruszenie’ jego dobr osobistych z odwotaniem sie do pisma z 7 listopada 2007 r. W pismie tyin 1noWa byia o zadoséuczynieniu za stres, eierpienie 6 powoda z inicjatywy jego pełnomocnika, a z akt tych nie wynikało, by powód był karany za buntownictwo. Sąd Okręgowy pominął jednak te kwestie w uzasadnieniu wyroku. Odsunięcie od pracy i nauki oznaczało dla powoda utratę dochodów, dzięki którym miał zorganizować swoje zycie na wolności oraz utratę możliwości podniesienia kwalifikacji. Powód wskazał też, że pozwany przyznał się pośrednio do naruszenia tajemnicy jego korespondencji W sprawozdaniu z 9 czerwca 2005 r., co oznacza, że bezprawnie kontrolował jego korespondencję urzędową. i .___ Z powołaniem się na zarzuty streszczone wyżej, powód wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa w całości. Pozwany wniósł o oddalenie apelacji. Sąd Apelacyjny zwazył, co następuje: l. W pierwszym rzędzie rozważenia wymagają te zarzuty powoda, które odnoszą się do przebiegu i wyników postępowania dowodowego przeprowadzonego w sprawie, gdyż poprawne zastosowanie prawa materialnego jest możliwe tylko W odniesieniu do niewadliwie ustalonych faktów. Zakres okoliczności faktycznych wymagający ustalenia w konkretniej, ocenianej przez sąd sprawie zalezy od rodzaju żądania zgłoszonego przez powoda. Sąd żądaniem tym jest związany (art. 321 § 1 k.p.c), W tym sensie, ze nie może wyrokować co do przedmiotu, który nie był objęty żądaniem, ani zasądzać ponad żądanie. Na żądanie, o jakim jest mowa w powołanym przepisie składa się wypowiedź o treści oczekiwanego przez powoda orzeczenia w powiązaniu z zespołem okoliczności, które w świetle przepisów prawa materialnego czynią powoda uprawnionym a pozwanego zobowiązanym. Z-auwazyć trzeba, że fachowo reprezentowany powód skonkretyzował rodzaj dochodzonych w sprawie roszczeńna rozprawie 3 marca 2008 r. (k. 272) i w piśmie procesowym z 14 lutego 2008 r. (k. 265-266). W piśmie z 14 lutego 2008 r. powód stwierdził, że obok zadośćuczynienia finansowego żąda przeprosin i sprostowania pomówienia go o buntownictwo poprzez umieszczenie stosowanego oświadczenia W jego aktach osobowych. Na rozprawie '3 marca 2008 r. oświadczył, ze żąda zadośćuczynienia za naruszenie jego dóbr osobistych z odwołaniem się do pisma z 7 listopada 2007 r. W piśmie tym mowa była o zadośćuczynieniu za stres, cierpienie 6 --- STRONA 8 --- przypadajacej na jednego skazanego, okreslonej W art. 110 § 2 k.k.W., osadzenie go W celi dla palacych, chociaz domagai sie osadzenia W celi dla niepalacyeh, bezpodstawnie cofneli mu zezwolenie na zatrudnienie i nauezanie, a dalej ~ czy dziaiania tego rodzaju doprowadzily do naruszenia dobr osobistych powoda W postaci zdrowia oraz czci i dobrego imienia, byty bezprawne oraz czy istniaiy okolicznosci, ktore te ewentualna bezprawnoéé mogiy Wyiaczyé. Osobnym problemem W sprawie jest ocena legitymacji biernej Skarbu Palistwa, ktorej Sad Okregowy dokonai Wiaéciwie i Wymogu Wykazania zawinienia sprawey naruszenia dobr osobistyeh, jako Warunku zasadzenia zadoséuczynienia z art. 448 k.c, co byioby aktuaine dopiero po stwierdzeniu, Ze do naruszenia dobr osobistych powoda W ogole doszto.  Trzeba W tym miejscu podkreslié, Ze poza zakresem zainteresowania Sadu musza pozostaé te Watki apelacji sporzadzonej przez powoda osobiseie, ktore nie dotycza podstawy faktycznej Wiasciwej dla I'OSZCZ€f!, przy ktorych powod ostatecznie pozostai albo Wskazane po raz pierwszy przez powoda jako ewentualne Zrodio roszezefi. W taki sposob ocenié trzeba odwoiywanie sie przez poWoda do nastepstw majatkowych odsuniecia go od pracy, ktore bylyby postacia szkody W rozumieniu art. 415 i 417 k.c. (cofniete roszczenia) oraz kwestie odnoszace sie do zarzucanego pozwanemu naruszenia tajemnicy korespondencji powoda. Takiej formy naruszenia dobr osobistych powod bowiem nie Wymienii W pismie z 7 Iistopada 2007 r. i na rozprawie 3 marea 2008 r. l 2. Gdy idzie 0 istotne W sprawie ustalenia faktyczne Sadu Okregowego, to powod zarzuca, Ze dane 11a temat Wygladu celi nr 81 Sad zebrai po ogledzinach przeprowadzonych juz po jej Wyremontowaniu. Tylko ta droga Sad inogi jednak pozyskaé Wiedze 0 powierzchni, sposobie zagospodarowania, Wygladzie oraz sposobie oswietlenia celi, a  co trzeba podkreslié  ostatecznie sprecyzowane roszczenia powoda tyczyiy sie nadmiernego zageszczenia celi, nie zas jej estetyki, stanu technicznego i funkcjonalnosci. Poza sporem jest, Ze okresowo W celi nr 81 przebywaio Wiecej skazanych niz przewiduje norma 3m2 powierzchni na jednego osadzonego. Powod niekwestionuje jednak ustalefi, Ze Wiadze Zakiadu Karnego W 8 przypadającej na jednego skazanego, określonej w art. 110 § 2 k.k.w., osadzenie go w celi dla palących, chociaz domagał się osadzenia w celi dla niepalących, bezpodstawnie cofnęli mu zezwolenie na zatrudnienie i nauczanie, a dalej ~ czy działania tego rodzaju doprowadziły do naruszenia dóbr osobistych powoda W postaci zdrowia oraz czci i dobrego imienia, były bezprawne oraz czy istniały okoliczności, które tę ewentualną bezprawność mogły wyłączyć. ,Osobnym problemem W sprawie jest ocena legitymacji biernej Skarbu Państwa, której Sąd Okręgowy dokonał właściwie i wymogu wykazania zawinienia sprawcy naruszenia dóbr osobistych, jako warunku zasądzenia zadośćuczynienia z art. 448 k.c, co byłoby aktualne dopiero po stwierdzeniu, że do naruszenia dóbr osobistych powoda wogóle doszło. - Trzeba W tym miejscu podkreślić, że poza zakresem zainteresowania -Sądu muszą pozostać te wątki apelacji sporządzonej przez powoda osobiście, które nie dotyczą podstawy faktycznej właściwej dla roszczeń, przy których powód ostatecznie pozostał albo wskazane po raz pierwszy przez powoda jako ewentualne źródło roszczeń. W taki sposób ocenić trzeba odwolywanie się przez powoda do następstw majątkowych odsunięcia go od pracy, które byłyby postacią szkody w rozumieniu art. 415 i 417 k.c. (cofnięte roszczenia) oraz kwestie odnoszące się do zarzucanego pozwanemu naruszenia tajemnicy korespondencji powoda. Takiej formy naruszenia dóbr osobistych powód bowiem nie wymienił W piśmie z 7 listopada 2007 r. i na rozprawie 3 marca 2008 r. I 2. Gdy idzie o istotne w sprawie ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego, to powód zarzuca, że dane na temat wyglądu celi nr 81 Sąd zebrał po oględzinach przeprowadzonych już po jej wyremontowaniu. Tylko tą drogą Sąd mógł jednak pozyskać wiedzę 0 powierzchni, sposobie zagospodarowania, wyglądzie oraz sposobie oświetlenia celi, a - co trzeba podkreślić - ostatecznie sprecyzowane roszczenia powoda tyczyły się nadmiemego zagęszczenia celi, nie zaś jej estetyki, stanu technicznego i funkcjonalności. Poza sporem jest, że okresowo W celi nr 81 przebywało więcej skazanych niż przewiduje norma 3m2 powierzchni na jednego osadzonego. Powód niekwestionuje jednak ustaleń, że władze Zakładu Karnego w 8 --- STRONA 9 --- N Wykorzystywaiy W takich syttlacjach tiyb postepowania przewidziany W art. 248 § 1 k.k.W. i informowaiy o przeludnieniu sad penitencjarny. Ma racje powod o iie zarzuca, Ze W uzasadnieniu zaskarzonego Wyroku niezbyt konsekwentnie prezentowana jest kwestia jego postawy Wobec osadzenia go W celi dla palacych. Dla dokonania oceny prawnej sprawy istotne znaczenie maja stwierdzenia Sadu Okregowego przytoczone W obrebie ustaleii faktycznych, a mianowicie, Ze powod nie protestowai przeciwko osadzeniu go z palacymi, a zazadai przeniesienia do celi dla niepaiacych dopiero 28 stycznia 2005 r. W trakcie rozmowy z Dyrektorein Zakiadu Karnego. Sad Wskazuje przy tym, 2e Wczesniej powod kierowat ustne, nieformalne prosby do funkejonariuszy Shlzby Wieziennej o zmiane celi na cele dla niepalacych. ' Podstawe dla takich ustaleii tworza zeznania powoda, ktory stwierdzii, 2e ,,po przyjsciu do Zakiadu Karnego W N ustnie zgiaszaiem, Ze jestern osoba niepa1aca"(...), ,,nie pamietam nazwisk osob, ktore palily W celach, poniewaz W tamtym czasie nie nosiiem sie z zamiarem dochodzenia swoich roszcze1i"(...), ,,co najmniej dwom oddziaiowym zgiaszatem fakt, aby przeniesiono mnie do celi niepa1acej"(..), ,,Nigdy nie zwrocono sie do mnie o ziozenie pisemnego oswiadczenia, czy jestem osoba paiaca, czy nie (...). Dopiero dwa tygodnie przed odjazdem zastepca dyrektora W2iai ode mnie pisemne oswiadczenie, Ze nie pale tytoniu, oraz Ze fakt ten zgiaszaiem W momencie przyjazdu". Z dalszej czesci tych zeznaii Wynika, Ze do rozmowy z Zastepca Dyrektora doszto po tym, jak Wtadze Zakiadu Z korespondencji powoda dowiedziaiy sie, iz przebywanie W celi Z palacymi stanowi dla niego problem. Powod kwestionuje podstawy dla przeczytania przez pracownikow Zakiadu Karnego pisma skierowanego do studentow z Poradni Prawnej przy U], ale Wskazaé trzeba, ze gdyby nie to zdarzenie, to do rozmowy Z Dyrektorem zapewne by nie doszio. Tymezasem natychmiast po tej rozmowie powod zostai przeniesiony do celi dla niepalacych. Wpisow W ksiazeczce zdrowia powoda, zi ktorych Wynika, Ze lekarzowi deklarowai, i2 nie pali tytoniu nie sposob jest traktowaé rownorzednie Z Zadaniem przeniesienia do celi dla niepalacyeh. Pozbawione podstaw sq tez te zarzuty powoda, ktore tyeza sis; niedokiadnego Wyjasnienia nastepstw przebywania W celi nr 81 dla 9 N wykorzystywały W takich sytuacjach tryb postępowania przewidziany W art. 248 § l k.k.w. iinformowaly o przeludnieniu sąd penitencjarny. Ma rację powód o ile zarzuca, że W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku niezbyt konsekwentnie prezentowana jest kwestia jego postawy wobec osadzenia go w celi dla palących. Dla dokonania oceny prawnej sprawy istotne znaczenie mają stwierdzenia Sądu Okręgowego przytoczone W obrębie ustaleń faktycznych, a mianowicie, ze powód nie protestował przeciwko osadzeniu go z palącymi, a zażądał przeniesienia do celi dla niepalących dopiero 28 stycznia 2005 r. w trakcie rozmowy z Dyrektorem Zakładu Karnego. Sąd wskazuje przy tym, że wcześniej powód kierował ustne, nieformalne prośby do funkcjonariuszy Służby Więziennej o zmianę celi na celę dla niepalących. ' Podstawę dla takich ustaleń tworzą zeznania powoda, który stwierdził, że ,,po przyjściu do Zakładu Kamego W N ustnie zgłaszałem, że jestem osobą niepalącą"(...), ,,nie pamiętam nazwisk osób, które palily W celach, ponieważ w tamtym czasie nie nosiłem się z zamiarem dochodzenia swoich roszczeń"(...), ,,co najmniej dwóm oddziałowym zgłaszałem fakt, aby przeniesiono mnie do celi niepalącej”('..), „Nigdy nie zwrócono się do mnie o złożenie pisemnego oświadczenia, czy jestem osobą palącą, czy nie (...). Dopiero dwa tygodnie przed odjazdem zastępca dyrektora wziął ode mnie pisemne oświadczenie, że nie palę tytoniu, oraz ze fakt ten zgłaszałem w momencie przyjazdu”. Z dalszej części tych zeznań wynika, że do rozmowy z Zastępcą Dyrektora doszło po tym, jak władze Zakładu z korespondencji powoda dowiedziały się, iż przebywanie W celi z palącymi stanowi dla niego problem. Powód kwestionuje podstawy dla przeczytania przez pracowników Zakładu Kamego pisma skierowanego do studentów z Poradni Prawnej przy UI, ale wskazać trzeba, że gdyby nie to zdarzenie, to do rozmowy z Dyrektorem zapewne by nie doszło. Tymczasem natychmiast po tej rozmowie powód został przeniesiony do celi dla niepalących. Wpisów W książeczce zdrowia powoda, z których wynika, że lekarzowi deklarował, iż nie pali tytoniu nie sposób jest traktować równorzędnie z żądaniem przeniesienia do celi dla niepalących. Pozbawione podstaw są też te zarzuty powoda, które tyczą się niedokładnego wyj aśnienia następstw przebywania w celi nr 81 dla 9 --- STRONA 10 --- jego zdrowia. Sad ziecii stosowne opinie lekarskie, z ktorych ostatecznie Wynika, Ze stan zdrowia poWoda jest bardzo dobry, nie cierp on na schorzenia zalezne od palenia tytoniu, czy to czynnie, czy biernie. To samo odnosi sie do stanu jego narzadu Wzroku, (k. 254 i k. 256). Sad nie miai potrzeby dociekania, jakie jest irodto nieznacznie nasilonych u powoda Zrnian W obrebie lewego stawu barkowego, skoro lekarz opiniuj acy Wykluczyi ich zwiazek Z biernym paleniem tytoniu, ozy przeludnieniem W eeli, a taka byta podstawa faktyczna zgloszonych roszczefi. Sad Okregowy Wskazai, na jakiej podstawie funkcjoiiariusze pozwanego podj Wobec powoda decyzje o cofnieciu mu zgody na zatrudnienie i nauke. Wyjasnii te2, W jakich okolicznosciach doszio do sporzadzenia notatek o sposobie zachowania poWoda i opinii na jego temat. Akta osobowe powoda nie dawaty podstaw do 1lS1;&1€f'1, Zeby powod byt karany za ,,buntoWnictWo" i W konsekwencji z tego, Ze W uzasadnieniu brak jest Wzmianki o stosowaniu Wobee powoda tego typu kar nie rnozna czynié Sadowi zarzutu. Skoro pozwany nie zgiaszal Wnioskow o dopuszczenie dowodow z dokumentow maj acych swiadczyé o postawie powoda Wobec Wi&C1Z Zakiadu i Wspoiosadzonych, to Sad nie mogi nakiadaé na niego obowiazku dostarczenia takich dowodow, jakich oczekiwai powod (grypsow, notatek, skarg itp.). Reasumuj ac stwierdzié trzeba, Ze nie sa zadane zarzuty powoda odnoszace sie do przebiegu i Wynikow postepowania dowodowego przeprowadzonego W sprawie i W konsekwencji Sad Apelacyjhy przyjal ustalenia Sadu pierwszej instancji za Wiasne. 3. Jak juz zostato powiedziane, Warunkiem odpowiedzialnosci za naruszenie dobr osobistych jest stwierdzenie, Ze zidentyfikowane przez Zadajacego oehrony dziaianie iub zaniechanie zagrazaio iub naruszalo jego dobra osobiste W rozumieniu art. 23 k.c, oraz Ze byio ono bezprawne i nie zachodziiy okolicznoéci Wytaczaj ace bezprawnosé, 2 tym, Ze przy istniejacym domniemaniu bezprawnosci dokonanego naruszenia, ciezar Wykazania okolicznosci zwalniajacych od odpowiedzialnosici spoezywa na pozwanym. Mozna zgodzié sie z powodem, Ze teoretycznie osadzenie go dla odbycia kary pozbawienia Wolnosci W celi z taka iioscia osob, ii nie jest zachowana norma 3m2 powierzchni dla jednego skazanego moie prowadzié do naruszenia dobra osobistego jakim jest zdrowie. Pobyt W pozwanym Zakiadzie Karnym nie spowodowat jednak uszczerbku na zdrowiu powoda.  10 jego zdrowia. Sad zlecił stosowne opinie lekarskie, z których ostatecznie wynika, że stan zdrowia powoda jest bardzo dobry, nie cierp on na schorzenia zależne od palenia tytoniu, czy to czynnie, czy biernie. To samo odnosi się do stanu jego narządu wzroku, (k. 254 i k. 256). Sąd nie miał potrzeby dociekania, jakie jest źródło nieznacznie nasilonych u powoda zmian W obrębie lewego stawu barkowego, skoro lekarz opiniuj ący wykluczył ich związek z biernym paleniem tytoniu, czy przeludnieniem w celi, a taka była podstawa faktyczna zgłoszonych roszczeń. Sąd Okręgowy wskazał, na jakiej podstawie funkcjonariusze pozwanego podj wobec powoda decyzję o cofnieciu mu zgody na zatrudnienie i nauke. Wyjaśnił też, W jakich okolicznościach doszło do sporządzenia notatek o sposobie zachowania powoda i opinii na jego temat. Akta osobowe powoda nie dawały podstaw do ustaleń, zeby powód był karany za ,,buntownictwo" i W konsekwencji z tego, że w uzasadnieniu brak jest wzmianki o stosowaniu wobec powoda tego typu kar nie można czynić Sądowi zarzutu. Skoro pozwany nie zgłaszał wniosków o dopuszczenie dowodów z dokumentów maj ących świadczyć o postawie powoda wobec władz Zakładu i współosadzonych, to Sąd nie mógł nakładać na niego obowiązku dostarczenia takich dowodów, jakich oczekiwał powód (grypsów, notatek, skarg itp.). Reasumując stwierdzić trzeba, że nie są zadane zarzuty powoda odnoszące sie do przebiegu i wyników postępowania dowodowego przeprowadzonego w sprawie i w konsekwencji Sąd Apelacyjny przyjął ustalenia Sądu pierwszej instancji za własne. 3. Jak już zostało powiedziane, warunkiem odpowiedzialności za naruszenie dóbr osobistych jest stwierdzenie, że zidentyfikowane przez żądającego ochrony działanie lub zaniechanie zagrazało lub naruszało jego dobra osobiste w rozumieniu art. 23 k.c, oraz że było ono bezprawne i nie zachodziły okoliczności wyłączaj ące bezprawność, z tym, że przy istniejącym domniemaniu bezprawności dokonanego naruszenia, ciężar wykazania okoliczności zwalniających od odpowiedzialności spoczywa na pozwanyrn. Można zgodzić się z powodem, że teoretycznie osadzenie go dla odbycia kary pozbawienia wolności w celi z taką ilością osób, iz nie jest zachowana norma 3m2 powierzchni dla jednego skazanego może prowadzić do naruszenia dobra osobistego jakim jest zdrowie. Pobyt w pozwanym Zakładzie Karnym nie spowodował jednak uszczerbku na zdrowiu powoda. - 10 --- STRONA 11 --- Odbywanie kary pozbawienia Wolnosci W Warunkach opisanych Wyzej mogio natomiast prowadzié do naruszenia dobra osobistego powoda, jakim jest godnosé. Godnosé osobista jest ta sfera osobowosci, ktora konkretyzuje sie W poczuciu Wiasnej Wartosci cziowieka i oczekiwaniu szacunku ze strony innych ludzi. Poczucie to, ktore stanowi istotny element psychiki czlowieka, ksztattowane jest przez szereg okolicznosci zewnetrznych (Wyrok Sadu Najwyzszego z 25 kwietnia 1989 r., 1 CR 143/89, OSPiKA 1990, poz. 330). Obowiazek poszanowania godnosci cziowieka powinien bye realizowany przez VV121dZ€~~pIl1J11CZI1€ przede Wszystkim tam, gdgie Pafistwo dziaia W ramach imperium, realizujac swoje zadania represyjne, ktorych Wykonanie nie moie prowadzié» do Wiekszego ograniczenia praW cztowieka i jego godnosci, nii to Wynika z zadafi ochronnych i celu zastosowanego srodka.   Oceniaj ac opisane dziaianie pozwanego Z punktu Widzenia zgodnosci z prawem, Wskazaé trzeba, Ze Dyrektor Zakladu Karnego stosownie do przepisu art. 248 § 1 k.k.W. Wydai decyzje o umieszczeniu osadzonych, na czas okreslony, W Warunkach, W ktorych powierzchnia. W celi na jedna osobe Wynosi mniej niz 3 m , a decyzja ta zostaia utrzymana W mocy przez sad penitencj arny. Dziaianie pozwanego poiegajace na uznieszczeniu poWoda W celi z Wieksza iloscia skazanych nizby to Wynikaio z normy 3m2 dla jednego osadzonego W tym czasie,gdy zostaio podjete, byio zgodne z prawem, a konkretnie z art. 248 § 1 k.k.W., § 2 ust. 4 rozp. Ministra Sprawiedliwoéci Z 26 sierpnia 2003 r., Dz. U. Nr 152, poz. 1497 i § 14 rozp. Ministra Sprawiedliwosci z 25 sierpnia 2003 r. W sprawie regulaminu organizacyjnoporzadkowego Wykonywania kary pozbawienia Wolnosci, Dz. U. Nr 152, poz. 1493 (pot. Wyrok Sadu Najwyzszego z 2 paidziernika 2007 r., II CSK 269/07 Wydany W niemal identycznym stanie faktycznym i prawnym). Ma Wprawdzie racje powod, Ze Trybunai Konstytucyjny W Wyroku z 26 maja 2008 r., SK 25/07, Dz. U. 2008, nr 96, poz. 620, stwierdzii, Ze art. 248 § 1 k.k.W. jest niezgodny z art. 40, art. 41 ust. 4 i art. 2 Konstytucji, ale jednoczesnie przyjai, Ze traci on moc obowiazujaca z uplywem 18 miesiecy od dnia ogioszenia Wyroku, a zatem 6 grudnia 2009 r. Stosowanie tego przepisu przed data utarty mocy obowiazuj acej musi bye uznane za legalne. VVbreW sta11oWisku Sadu‘OkregoWego, osadzenie osoby niepalacej tytoniu i odbywaj acej kare pozbawienia Wolnosci Wceli Z osobami palacymi moze prowadzié 11 Odbywanie kary pozbawienia wolności w warunkach opisanych wyzej mogło natomiast prowadzić do naruszenia dobra osobistego powoda, jakim jest godność. Godność osobista jest tą sfera osobowości, która konkretyzuje się W poczuciu własnej wartości człowieka i oczekiwaniu szacunku ze strony innych ludzi. Poczucie to, które stanowi istotny element psychiki człowieka, kształtowane jest przez szereg okoliczności zewnętrznych (wyrok Sądu Najwyższego z 25 kwietnia 1989 r., 1 CR 143/89, OSPiKA 1990, poz. 330). Obowiązek poszanowania godności człowieka powinien być realizowany przez władze. publiczne przede wszystkim tam, gdzie Państwo działa w ramach imperium, realizując swoje zadania represyjne, których wykonanie nie może prowadzić do większego ograniczenia praw człowieka i jego godności, niz to wynika z zadań ochronnych i celu zastosowanego środka. - - Oceniaj ąc opisane działanie pozwanego z punktu widzenia zgodności z prawem, wskazać trzeba, ze Dyrektor Zakładu Karnego stosownie do przepisu art. 248 § l k.k.w. wydał decyzję o umieszczeniu osadzonych, na czas określony, W warunkach, w których powierzchnia w c-eli na jedną osobę wynosi mniej niz 3 m , a decyzja ta została utrzymana w mocy przez sąd penitencj arny. Działanie pozwanego polegające na umieszczeniu powoda W celi z większą ilością skazanych nizby to wynikało z normy 3m2 dla jednego osadzonego W tym czasie, gdy zostało podjęte, było zgodne- z prawem, a konkretnie z art. 248 § 1 k.k.w., § 2 ust. 4 rozp. Ministra Sprawiedliwości z 26 sierpnia 2003 r., Dz. U. Nr 152, poz. 1497 i § 14 rozp. Ministra Sprawiedliwości z 25 sierpnia 2003 r. w sprawie regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności, Dz. U. Nr 152, poz. 1493 (por. wyrok Sądu Najwyższego z 2 października 2007 r., II CSK 269/07 wydany w niemal identycznym stanie faktycznym i prawnym). Ma wprawdzie rację powód, ze Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 26 maja 2008 r., SK 25/07, Dz. U. 2008, nr 96, poz. 620, stwierdził, ze art. 248 § l k.k.w. jest niezgodny z art. 40, art. 41 ust. 4 i art. 2 Konstytucji, ale jednocześnie przyjął, ze traci on moc obowiązującą z upływem 18 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku, a zatem 6 grudnia 2009 r. Stosowanie tego przepisu przed datą utarty mocy obowiązującej musi być uznane za legalne. Vifbrew stanowisku Sądu`Okręgowego, osadzenie osoby niepalącej tytoniu i odbywaj ącej karę pozbawienia wolności Wceli z osobami palącymi może prowadzić 11 --- STRONA 12 --- do naruszenia dobra osobistego, jakirn jest Zdrowie. Powod nie ucierpiai jednak na zdrowiu Wskutek przebywania W celi z osobami palacymi, a zatem o dokonanym naruszeniu tego dobra nie ma. mowy, a najwyzej o zagrozeniu naruszenia, ktore to zagrozenie zostaio usuniete na diugo przed Wszczeciem procesu. Stosownie do rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwosci 2 26 listopada 1996 r. W sprawie okreslenia zasad dopuszczalnosci uiywania Wyrobow tytoniowych W obiektach zarnknietych podlegiych Ministrowi Sprawiedliwosci, Dz. U. nr 140, poz. 658, ze zm., Wydanego na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy z 9 listopada 1995 r.___uo ochronie zdrowia przed nastepstwami uzywania tytoniu i Wyrobow tytoniowych, Dz. U. z 1996 r. Nr 10, poz. 55, dopuszeza sie mozliwosé uzywania Wyrobow tytoniowych W celach mieszkalnych przez osoby pozbawione Wolnosci W zakiadach karnych typu zamknietego, a dla osadzonych uzywajacych Wyrobow tytoniowych Wyznacza sie odrebne cele mieszkalne. U2)/'W8.I116 Wyrobow tytoniowych W takich zakiadach poza ceiami mieszkalnymi jest natomiast dopuszczalne W miejscu i czasie Wyznaczonym przez dyrektora zakiadu karnego. Norma Wynikajaca z tych przepisow jest zatem zakaz palenia tytoniu W celach zakiadow karnych. Powod, jako osoba niepalaca, umieszczony jednak zostai W celi nr 81 dla palacych. Jak Wynika z materiaiu dowodowego, przy przyj eciu do Zakladu Karnego deklarowai Wprawdzie, Ze nie pali, ale stosunkowo dtugo przebywai z palacymi W celi nr 39 i  jak twierdzi — nie sprzeciwiai sie temu, bo traktowai ten stan, jako przejsciovty. Takapostawa powoda mogia Wzbudzié u funkcjonariuszy Sluzby Wieziennej przekonanie, ice powod jednak akceptuje odbywanie kary Z osobami palacymi. PoWod jest swiadom sWoich uprawnieii i srodkow, za pomoca ktorych moie te uprawnienia reaiizowaé, a jednak nie skiadai pisemnych deklaracji, 2e domaga sie zmiany celi przed Wezwaniern go przez Dyrektora Zaldadu Karnego na rozmowe W tej sprawie. Natychmiast po tyrn, jak powéd zadeklarowai, Ze jako niepalacy nie chce przebywaé z palacymi zmieniono mu cele. Wczesniej, jak ustala Sad Okregowy, powod informowai Wychowawce, Ze chciaiby przeniesienia do celi dla niepaiacych, ale Wyrazone W tej formie oczekiwania nie byty realizowane. Racjonalnie brzmia argumenty pozwanego, Ze do tego rodzaju deklaracji podchodzi sie W sposob ostrozny, bo osadzeni Wykorzystuja uprawnienie do 12 do naruszenia dobra osobistego, jakim jest zdrowie. Powód nie ucierpiał jednak na zdrowiu wskutek przebywania w celi z osobami palącymi, a zatem o dokonanym naruszeniu tego dobra nie ma mowy, a najwyżej o zagrożeniu naruszenia, które to zagrożenie zostało usunięte na długo przed wszczęciern procesu. Stosownie do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 26 listopada 1996 r. w sprawie określenia zasad dopuszczalności używania wyrobów tytoniowych w obiektach zamkniętych podległych Ministrowi Sprawiedliwości, Dz. U. nr 140, poz. 658, ze zm., wydanego na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy z 9 listopada 1995 r. _,vo ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych, Dz. U. z 1996 r. Nr 10, poz. 55, dopuszcza się możliwość używania wyrobów tytoniowych w celach mieszkalnych przez osoby pozbawione wolności w zakładach karnych typu zamkniętego, a dla osadzonych używających wyrobów tytoniowych wyznacza się odrębne cele mieszkalne. Używanie wyrobów tytoniowych w takich zakładach poza celami mieszkalnymi jest natomiast dopuszczalne W miejscu i czasie wyznaczonym przez dyrektora zakładu karnego. Normą wynikającą z tych przepisów jest zatem zakaz palenia tytoniu w celach zakładów karnych. Powód, jako osoba niepaląca, umieszczony jednak został w celi nr 81 dla palących. Jak wynika z materiału dowodowego, przy przyjęciu do Zakładu Kamego deklarował wprawdzie, że nie pali, ale stosunkowo długo przebywał z palącymi w celi nr 39 i - jak twierdzi - nie sprzeciwiał się temu, bo traktował ten stan, jako przejściovty. Takapostawa powoda mogła wzbudzić u funkcjonariuszy Służby Więziennej przekonanie, że powód jednak akceptuje odbywanie kary z osobami palącymi. Powód jest świadom swoich uprawnień i środków, za pomocą których może te uprawnienia realizować, a jednak nie składał pisemnych deklaracji, że domaga się zmiany celi przed wezwaniem go przez Dyrektora Zakładu Kamego na rozmowę w* tej sprawie. Natychmiast po tym, jak powód zadeklarował, ze jako niepalący nie chce przebywać z palącymi zmieniono mu celę. Wcześniej, jak ustala Sąd Okręgowy, powód informował wychowawcę, że chciałby przeniesienia do celi dla niepalących, ale wyrażone w tej formie oczekiwania nie były realizowane. Racjonalnie brzmią argumenty pozwanego, że do tego rodzaju deklaracji podchodzi się w sposób ostrożny, bo osadzeni wykorzystują uprawnienie do 12 --- STRONA 13 --- przebywania W celi dla palacych badi niepalacych jako instrument dla dobierania Wediug sWoich kryteriow skiadu osob W konkretnyeh celach. Zadoseuczynienie, o jakim jest mowa W art. 448 k.c. moze bye przyznane W razie stwierdzenia naruszenia dobra osobistego, nie zas tyiko zagrozenia jego naruszeniem, a fakt przebywania powoda W celi dla palacych nie doprowadzii do jakiegokolwiek uszczerbku na zdrowiu powoda. Niezaleznie od powyzszego Wskazae trzeba, Ze uzycie W art. 448 k.c. sformuiowania ,,sad moze przyznae' OZ11E1CZE1, Ze przyznanie zadoseuczynienia nie jest obligatoryjne nawet W razie zaistnienia naruszenia dobra osobistego, natomiast musi bye usprawiedliwione przez okolicznosci konkretnego przypadku. ocenie Sadu Apelacyjnego okolicznosci, W jakich powed trafii do celi dla palacych nie pozwalaja uznae, Zeby powed umieszczony zostai W tej celi dla szykany. Przez dose diugi czas pobytu Wtej celi powod nie Zadai przeniesienia, a nastapito ono natychmiast po tym; jak zadeldarowai Wobec Dyrektora, ze chce przebywae z osobami niepalacymi. Takze te okoiicznosci czynia Zadanie zasadzenia zadoseuczynienia bezzasadiiym. " Odsunieeie powoda od zatrudnienia i nauczania miaio podstawe W decyzji Dyrektora Zakiadu Kamego z 31 stycznia 2005 r. podjetej na podstawie art. 121 § 5 k.k.W. (k. 55) i decyzji komisji penitencjarnej 2'3 Iutego 2005 1'. (k. 56). Decyzje te podjete zostaiy W zakresie kompetencji Wskazanych Wyiej organow i mogiy podlegae kontroli sadu penitencjaroego. Skoro powod  co bezspome  takiej kontroli nie uruchomii i nie uzyskai na przewidzianej prawem drodze potwierdzenia bezprawnoéci Wymienionych Wyzej rozstrzygniee, to rezuitatu takiego nie moze teZ uzyskae W toczacylm sie kilka lat peiniej postepowaniu cywilnym. Z uwagi na brak cechy bezprawnosci, odsuniecie powoda od zatrudnienia i nauczania nie moze uzasadniae roszczenia z art. 448 k.C. 4 ’ Roszczenie o usuniecie skutkew naruszenia debr osobistych powoda poprzez z102enie do jego akt oswiadczenia 0 przeproszeniu go za przygotowanie i rozpowszechnianie opinii, jakoby by1.buntoWnikiem nie moze bye uwzglednione 2 tego tytuiu, 2e sporzadzenie notatki z 28 stycznia 2005 r. oraz opinii o powodzie przez Wychowawce z pozwanego Za1<1adu Karnego, jak rewniez umotywowanie decygji z 3 13 przebywania W celi dla palących* bądż niepalących jako instrument dla dobierania wedlug swoich kryteriów składu osób w konkretnych celach. Zadośćuczynienie, o jakim jest mowa w art. 448 k.c. może być przyznane w razie stwierdzenia naruszenia dobra osobistego, nie zaś tylko zagrożenia jego naruszeniem, a fakt przebywania powoda W celi dla palących nie doprowadził do jakiegokolwiek uszczerbku na zdrowiu powoda. Niezależnie od powyższego wskazać trzeba, że użycie w art. 448 k.c. sformułowania „sąd może przyznać' oznacza, że przyznanie zadośćuczynienia nie jest 'obligatoryjne nawet w razie zaistnienia naruszenia dobra osobistego, natomiast musi być usprawiedliwione przez okoliczności konkretnego przypadku. ocenie Sądu Apelacyjnego okoliczności, W jakich powód trafił do celi dla palących nie pozwalają uznać, żeby powód umieszczony został w tej celi dla szykany. Przez dość długi czas pobytu w tej celi powód nie żądał przeniesienia, a nastąpiło ono natychmiast po tym, jak zadeklarował wobec Dyrektora, że chce przebywać z osobami niepalącymi. Także te okoliczności czynią żądanie zasądzenia zadośćuczynienia bezzasadhym. ' Odsunięcie powoda od zatrudnienia i nauczania miało podstawę w decyzji Dyrektora Zakładu Kamego z 31 stycznia 2005 r. podjętej na podstawie art. 121 § 5 k.k.w. (k. 55) i decyzji komisji penitencjarnej 23 lutego 2005 r. (k. 56). Decyzje te podjęte zostały w zakresie kompetencji wskazanych wyżej organów i mogly podlegać kontroli sądu penitencjarnego. Skoro powód - co bezsporne - takiej kontroli nie uruchomił i nie uzyskał na przewidzianej prawem drodze potwierdzenia bezprawność-i wymienionych wyżej rozstrzygnięć, to rezultatu takiego nie może tez uzyskać w toczącylm się kilka lat później postępowaniu cywilnym. Z uwagi na brak cechy bezprawności, odsunięcie powoda od zatrudnienia i nauczania nie może uzasadniać roszczenia z art. 448 k.c. , ' Roszczenie o usunięcie skutków naruszenia dóbr osobistych powoda poprzez złożenie do jego akt oświadczenia o przeproszeniu go za przygotowanie i rozpowszechnianie opinii, jakoby był.buntownikiem nie może być uwzględnione z tego tytułu, że sporządzenie notatki z 28 stycznia 2005 r. oraz opinii o powodzie przez _wychowawcę z pozwanego Zakładu Kamego, jak również umotywowanie decyzji z 3 13 --- STRONA 14 --- lutego 2005 r. przez komisje penitencjarna nie miaio cech dziaiania godzacego W dobra osobiste powoda i bezprawnego.  Notatka z 28 stycznia 2005 r. sporzadzona jzostata przez byiego zastepce kierownika. ochrony Zakiadu Karnego W N. Autor Wskazai W niej, Ze powed ma negatywny Wpiyw na Wspe1osadzonych, podgrzewa Wsrod nich nastroje roszczeniowe, a to moze doprowadzie do zbiorowego zaktocenia porzadku i bezpieczefistwa Zakiadu. Notatka zostaia zredagowana przez uprawniona osobe W Wykonaniu obowiazkew Wynikajacych z § 89 rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwosci z 23 paédziernika 2003 r. WSpI'8.W1'3 sposobew ochrony jednostek organizacyjnych Stuzby Wieziennej. Dz. U. nr 194, poz. 1092 ze zrn. W notatcenie sa uzywane sformuiowania obrailiwe dla powoda W celu jego ponizenia, czy osmieszenia, natomiast oddaje ona to, W jaki sposob autor postrzega Wplyw powoda na Wspeiwieiniew. Tak same ocenie trzeba opinie Wychowawcy na temat powoda, znajdujaca oparcie W danych osobopoznayvczych. Opinia ta byia materiaiem dla komisji penitencjarnej dla podjecia decyzji z 3 lutego 2005 1'. Tak notatka, jak i opinia sporzadzone zostaly przez kompetentne osoby, W granicach okreslonych porzadkiem prawnym i nie Wykraczaly W zakresie Wyrazonych W nich ocen poza niezbedna dla okreslonych prawem celow potrzebe. Potrzeba ta byio utrzymanie porzadku i bezpieczeiistwa W zakiadzie karnym. Dziaiariia te podjete byiy W ramach obowiazujacego prawa, co Wyklucza przyjecie, Zeby miaty cechy bezprawnego naruszenia debr osobistych powoda. Majac powyzsze na uwadze, na podstawie art. 385 k.p.c. oraz § 2 ust. 3 i § 6 pkt 5 i § 13 ust. 1 pkt 2 rozporzadzenia 1\/Iinistra Sprawiedliwoéci z 28 Wrzesnia 2002 r. W sprawie oplata za czynnosci adwokackie (...), Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze 2111., Sad Apelacyjny orzeki, jak W sentencji. ‘ 1 lutego 2005 r. przez komisję penitencjarną nie miało cech działania godzącego w dobra osobiste powoda i bezprawnego. -- Notatka z 28 stycznia 2005 r. sporządzona została przez byłego zastępcę kierownika ochrony Zakładu Karnego w N. Autor wskazał w niej, że powód ma negatywny wpływ na współosadzonych, podgrzewa wśród nich nastroje rosżczeniowe, a to może doprowadzić do zbiorowego zakłócenia porządku i bezpieczeństwa Zakładu. Notatka została zredagowana przez uprawnioną osobę W wykonaniu obowiązków wynikających z § 89 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 23 października 2003 r. W sprawie sposobów ochrony jednostek organizacyjnych Służby Więziennej. Dz. U. nr 194, poz. 1092 ze zm. W notatce _nie są używane sformułowania obraźliwe dla powoda W celu jego poniżenia, czy ośmieszenia, natomiast oddaje ona to, W jaki sposób autor postrzega wplyw powoda na współwięźniów. Tak samo ocenić trzeba opinię wychowawcy na temat powoda, znajdującą oparcie w danych osobopoznawczych. Opinia ta była materiałem dla komisji penitencjarnej dla podjęcia decyzji z 3 lutego 2005 r. Tak notatka, jak i opinia sporządzone zostaly przez kompetentne osoby, W granicach określonych porządkiem prawnym i nie wykraczaly W zakresie wyrażonych w nich ocen poza niezbędną dla określonych prawem celów potrzebę. Potrzebą tą było utrzymanie porządku i bezpieczeństwa w zakładzie karnym. Działania te podjęte byly w ramach obowiązującego prawa, co wyklucza przyjęcie, żeby miały cechy bezprawnego naruszenia dóbr osobistych powoda. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 385 k.p.c. oraz § 2 ust. 3 i § 6 pkt 5 i § 13 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. W sprawie oplata za czynności adwokackie (...), Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm., Sąd Apelacyjny orzekł, jak W sentencji. “ «