Wyrok I ACa 714/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 lipca 2010 r. Sąd Apelacyjny we Wrocła

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I ACa 714/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 lipca 2010 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu – Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Sławomir Jurkowicz Sędziowie: SSA Małgorzata Lamparska (spr.) SSA Anna Guzińska Protokolant: Katarzyna Sandecka po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2010 r. we Wrocławiu na rozprawie sprawy z powództwa P. K. przeciwko Skarbowi Państwa - Zakładowi Karnemu - Aresztowi Śledczemu w O. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 22 kwietnia 2010 r. sygn. akt I C 546/09 oddala apelację i zasądza od powoda na rzecz strony pozwanej 2.700 zł kosztów postępowania apelacyjnego. UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy w punkcie I oddalił powództwo P. K. przeciwko Skarbowi Państwa – Zakładowi Karnemu – Aresztowi Śledczemu o zapłatę zadośćuczynienia w kwocie 100.000 zł, z tytułu naruszenia przez stronę pozwaną dóbr osobistych powoda przez umieszczenie go w celach, w których panowało przeludnienie i niehigieniczne warunki bytowe, zaś w punkcie II zasądził od powoda na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 3.600 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Powyższe rozstrzygnięcie Sąd ten oparł na następujących istotnych ustaleniach faktycznych: --- STRONA 2 --- Powód jest recydywistą penitencjarnym (grupa i podgrupa klasyfikacyjna R 2/z), aktualnie odbywającym karę za popełnienie przestępstwa, określonego w art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k., art. 279 § 1 k.k. i art. 278 k.k. Opuszczenie przez powoda Zakładu Karnego planowane jest na dzień 21.01.2014 r. W pozwanej jednostce powód przebywał w okresach: od 18.09.2003 r. do 12.03.2008 r. i od 20.07.2009 r. do 17.08.2009 r. Cały okres osadzenia powód przebywał w jednostce typu półotwartego, w której cele otwarte są w porze dziennej i osadzeni mają możliwość swobodnego przemieszczania się po terenie oddziału. Przy takich ustaleniach faktycznych, Sąd Okręgowy uznał, że powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Sąd ten, wskazując na treść art. 442 1 § 1 i § 3 k.c., podzielił zarzut strony pozwanej, iż roszczenie powoda w części uległo przedawnieniu, tj. co do zapłaty zadośćuczynienia i odszkodowania w związku z jego pobytem w pozwanym Zakładzie Karnym w okresie do 01.10.2006 r. Odnosząc się natomiast do pozostałej części roszczeń powoda Sąd I instancji powołując się na art. 417 § 1 k.c. stwierdził, iż powód w niniejszej sprawie winien wykazać bezprawność działania strony pozwanej, wielkość szkody wynikającej z tego działania oraz adekwatny związek przyczynowo – skutkowy pomiędzy tą szkodą, a bezprawnym zachowaniem pozwanego. W ocenie tego Sądu powód jednak powyższych okoliczności nie udowodnił, w tym w szczególności nie wykazał on bezprawności działania strony pozwanej. Sąd ten zważył, iż z powszechnie znanego faktu przeludnienia, panującego w jednostkach penitencjarnych, nie można wyprowadzać wniosku, że każdy osadzony był dotknięty tym zjawiskiem. W ocenie Sądu Okręgowego działanie administracji penitencjarnej w stosunku do powoda mieściło się w ramach wyznaczonych przez obowiązujący porządek prawny i nie było nacechowane złą wolą lub próbą jego dyskryminacji. Sąd ten podkreślił również, iż powód nie udowodnił swoich twierdzeń odnośnie tego, że był on nieodpowiednio żywiony w pozwanej jednostce oraz nie miał w niej zapewnionego dostępu do aktów prawnych, a także nie miał warunków do utrzymywania higieny osobistej. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. Apelację od powyższego wyroku wywiódł powód, skarżąc go w całości i wskazując na przeludnienie panujące w celach, w których odbywał on karę pozbawienia wolności w pozwanej jednostce, oraz obciążenie go kosztami postępowania na rzecz strony pozwanej, w sytuacji gdy był on zwolniony od kosztów sądowych w całości. Powołując się na powyższe, powód wniósł o ponowne rozpoznanie jego roszczenia. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja powoda jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu, gdyż zaskarżony wyrok odpowiada prawu, mimo tego, że Sąd Apelacyjny nie podziela wszystkich ocen i wniosków dokonanych przez Sąd I instancji. Odnosząc się w pierwszej kolejności do kwestii przedawnienia części roszczenia powoda wskazać należy, iż Sąd Apelacyjny generalnie podziela ustalenia i ocenę Sądu Okręgowego w tym zakresie. Powód również nie kwestionował w apelacji tego, że część jego roszczenia o zapłatę zadośćuczynienia, w związku z warunkami w jakich odbywał on karę pozbawienia wolności w pozwanej jednostce uległa przedawnieniu. Sąd Apelacyjny odmiennie jednak od Sądu Okręgowego przyjął, iż przedawnieniu uległo roszczenie powoda związane z jego pobytem w zakładzie karnym do dnia 28.09.2006 r., a nie jak błędnie przyjął to Sąd I instancji do dnia 01.10.2006 r. Powód bowiem niniejszy pozew złożył w dniu 29.09.2009 r. (data oddania go przez powoda dyrektorowi --- STRONA 3 --- Zakładu Karnego, por. art. 165 § 3 k.p.c.), z tym dniem zatem przerwany został bieg przedawnienia roszczenia powoda. Tym samym badaniu w niniejszej sprawie podlegał okres pobytu powoda w pozwanym Zakładzie Karnym od dnia 29.09.2006 r. Zgodnie bowiem z art. 442 1 § 1 3 k.c. roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Skoro powód swoją krzywdę upatrywał w warunkach, w jakich odbywał karę pozbawienia wolności w pozwanym Zakładzie Karnym w okresie od 15.09.2003 r. do 12.03.2008 r., to stwierdzić należy, iż o swojej ewentualnej krzywdzie z tym związanej miał wiedzę w trakcie pobytu w pozwanej jednostce, w tym czasie również miał on wiedzę o osobie odpowiedzialnej za tę jego ewentualną krzywdę, a tym samym o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Zatem w zakresie ewentualnych krzywd powoda, jakie miały miejsce od dnia 15.09.2003 r. do dnia 28.09.2006 r., jego roszczenie o zapłatę zadośćuczynienia, stosownie do treści powyższego przepisu, uległo przedawnieniu z dniem 28.09.2009 r. Roszczenia z art. 448 k.c., których powód dochodził w niniejszym postępowaniu, zostały przez ustawodawcę określone w ramach odpowiedzialności z tytułu czynów niedozwolonych i ich przedawnienie następuje w terminie trzyletnim, wskazanym w art. 442 1 § 1 k.c. Powód, wnosząc o zapłatę od strony pozwanej zadośćuczynienia w kwocie 100.000 zł wskazywał, iż w czasie odbywania przez niego kary pozbawienia wolności w pozwanej jednostce doszło do naruszenia jego godności, poprzez umieszczenie go w celach przeludnionych i nieodpowiednio wyposażonych, nie zapewnienie mu dostępu do aktów prawnych i warunków do zachowanie higieny osobistej. Powód wskazał, że powyższe zachowanie pozwanego było sprzeczne z prawem. Wskazać w tym miejscu należy, iż Sąd Apelacyjny nie podzielił oceny Sądu Okręgowego odnośnie tego, że powód nie przebywał w pozwanej jednostce w celach przeludnionych. Sąd I instancji, prawidłowo wskazując i uwypuklając fakt panującego powszechnie w zakładach karnych przeludnienia, skutkującego naruszaniem norm dotyczących powierzchni celi przypadającej na jednego oskarżonego, określonej w art. 110 k.k.w., uznał, że przeludnienie to nie dotknęło powoda, w jakimkolwiek okresie odbywania przez niego kary pozbawienia wolności, w pozwanej jednostce. Zważyć należy, iż zgodnie z treścią art. 228 § 1 k.p.c. fakty powszechnie znane nie wymagają dowodów, a za taki fakt Sąd I instancji słusznie uznał przeludnienie panujące w pozwanej jednostce karnej. Niekonsekwencją tego Sądu było zatem w tym wypadku przyjęcie, iż powód okoliczności powyższej, nie wymagającej dowodu, w świetle powyższego przepisu, nie wykazał. Właśnie bowiem z uwagi na powszechność powyższego faktu przeludnienia cel w zakładach karnych oddaleniu podlegały przez Sąd Okręgowy wnioski dowodowe powoda zmierzające do jego wykazania (tj. m.in. o przeprowadzenie dowodu z raportów dyrektora Zakładu Karnego – Aresztu Śledczego, kierowanych do Sądu Penitencjarnego o stanie przeludnienia w okresie objętym). Okoliczność powyższa bowiem, jako fakt powszechnie znany, nie wymagała dowodzenia. Jednak zgodzić należy się już z Sądem Okręgowym, iż pozostałych okoliczności (tj. oprócz przeludnienia panującego w celach), na które wskazywał powód, nie udowodniło on w toku postępowania. Dowodzenie własnych twierdzeń nie jest obowiązkiem strony (ani materialnoprawnym, ani procesowym), a tylko spoczywającym na niej ciężarem procesowym. Nie istnieje zatem żadna możliwość egzekwowania od strony aktywności w sferze dowodowej, Sąd nie może nakazać czy zobowiązać strony do przeprowadzenia dowodu. Tylko od woli strony zależy, jakie dowody Sąd będzie prowadził. Przeciwko stronie natomiast - co wynika z art. 6 k.c. - skierują się ujemne następstwa jej pasywnej postawy. W przypadku bowiem, gdy postępowanie dowodowe nie przyniosło efektu, Sąd wyda rozstrzygnięcie merytoryczne na niekorzyść osoby, która opierała swe twierdzenia na faktach nieudowodnionych. Samo twierdzenie strony pozwanej nie jest dowodem, a twierdzenie dotyczące istotnej dla sprawy okoliczności (art. 227 k.p.c.) powinno być udowodnione przez stronę to twierdzenie zgłaszającą (tak SN w wyroku z dnia 22 listopada 2001 r., I PKN 660/00, Wokanda 2002, nr 7-8, s. 44). --- STRONA 4 --- Podzielić zatem należy ocenę Sądu I instancji, iż powód w toku niniejszego postępowania nie udowodnił zgłaszanych w pozwie twierdzeń, iż w trakcie odbywania kary pozbawienia wolności powód był nieludzko traktowany i przebywał w niehumanitarnych warunkach, czy też że miał zapewnione nieodpowiednie warunki sanitarne oraz nie miał zapewnionego dostępu do aktów prawnych. Biorąc pod uwagę powyższe, dalsze rozważania Sądu Odwoławczego odnosić się już będą do tego, czy umieszczenie powoda w celi nie spełniającej norm metrażowych wynikających z art. 110 k.k.w., stanowiło naruszenie jego dóbr osobistych i czy w związku z tym naruszeniem zasadnym było jego żądanie o zadośćuczynienie, zgłoszone na podstawie art. 448 k.c. Powód swoje roszczenie o zapłatę zadośćuczynienia wywodził z art. 24 k.c., tj. z naruszenia przez stronę pozwaną jego dóbr osobistych w postaci godności oraz z art. 417 k.c., tj. z wyrządzenia mu szkody przez stronę pozwaną (Skarb Państwa), przy wykonywaniu władzy publicznej. Wskazać przy tym należy, iż aby można stwierdzić, że doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda czy też uznać, że strona pozwana swoim działaniem wyrządziła mu szkodę, za którą odpowiada na gruncie art. 417 k.c., niezbędne jest ustalenie, że jej zachowanie nosiło cechy bezprawności. Przy czym pojęcie bezprawności na gruncie wyżej wskazanych przepisów, tj. zarówno art. 24 k.c. jak i art. 417 k.c., rozumiane jest jako działanie lub zachowanie niezgodne z prawem (ustawą). Jednocześnie trzeba mieć na uwadze, że jedną z niekwestionowanych podstaw wyłączenia bezprawności jest działanie w ramach porządku prawnego, a więc w sytuacji, gdy normy prawa usprawiedliwiają i legalizują wkroczenie w sferę cudzych dóbr osobistych. Przepis art. 248 k.k.w. dopuszczał, w szczególnie uzasadnionych wypadkach, umieszczenie osadzonego na czas określony w warunkach, w których powierzchnia w celi na jedną osobę wynosi mniej niż 3 m 2 , zaś paragraf 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19.04.2006 r. w sprawie trybu postępowania właściwych organów w wypadku, gdy liczba osadzonych w zakładach karnych lub aresztach śledczych przekroczy w skali kraju ogólną pojemność tych zakładów stanowi, że w wypadku wykorzystania miejsc zakwaterowania w dodatkowych celach mieszkalnych, powstałych w wyniku przystosowania innych pomieszczeń do wymogów cel mieszkalnych, osadzonych można umieścić na czas określony w warunkach, w których powierzchnia w celi na jedną osobę wynosi mniej niż 3 m 2 . W ocenie Sądu Apelacyjnego, umieszczenie powoda w celi, której powierzchnia, przypadająca na jednego osadzonego, nie spełniała normy ustawowej, nawet w świetle powołanej wyżej regulacji nie może zostać uznane za działanie w warunkach wyłączających bezprawność. Należy bowiem podkreślić, że art. 248 k.k.w. przewidywał w sytuacjach w nim wskazanych możliwość umieszczenia osadzonego w celi, której powierzchnia na jedną osobę wynosi mniej niż 3 m 2 jedynie na czas określony. Przepis art. 248 k.k.w. i akty wydane na jego podstawie tworzyły lex specialis wobec art. 110 k.k.w i normowały sytuację szczególną, która powinna mieć zastosowanie jedynie wówczas, gdy trzeba odstąpić od reguły. Tymczasem stosowanie tego przepisu wobec osadzonych stało się normą. Nie ulega również wątpliwości, że umieszczenie powoda w celi przeludnionej, nie miało – wobec przeludnienia pozwanych zakładów karnych – charakteru przejściowego. Nadto zagadnienie bezprawności należy do sfery ocen danego zachowania z punktu widzenia porządku prawnego rozumianego szeroko, w tym konwencji międzynarodowych i orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, w świetle których nie zapewnienie więźniom odpowiedniej powierzchni mieszkalnej jednoznacznie stanowi pogwałcenie standardów międzynarodowych. Przy ocenie przesłanki bezprawności nie można również pominąć okoliczności, że nie tyle sama treść, co właśnie praktyczna interpretacja art. 248 k.k.w. i stosowanie jego dyspozycji jako remedium na braki lokalowe więziennictwa, stało się przyczyną uznania paragrafu 1 tego artykułu za niezgodny z Konstytucją (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26.05.2008 r., sygn. akt SK 25/07; przepis ten utracił moc obowiązującą z dniem 6.12.2009 r.). Przy czym w uzasadnieniu powołanego orzeczenia, TK nie wykluczył stosowania art. 248 k.k.w. w rzeczywiście wyjątkowych sytuacjach. Niewątpliwie zatem nie zapewnienie przez Państwo osadzonym w jednostkach penitencjarnych minimalnych norm powierzchniowych nie może w obowiązującym porządku prawnym zostać uznane za działanie w warunkach wyłączających bezprawność --- STRONA 5 --- i uzasadniać konkluzję, iż dobra osobiste powoda, w szczególności zaś jego prawo do odbywania kary pozbawienia wolności w godnych, gwarantowanych ustawą warunkach, nie zostały naruszone. Mając powyższe na uwadze, Sąd Apelacyjny uznał, że zachowanie strony pozwanej, polegające na umieszczeniu powoda w celach nie spełniających norm metrażowych, określonych w art. 110 k.k.w., miało cechy bezprawności. Podkreślić jednak trzeba, iż powyższe nie jest jeszcze wystarczające dla uznania roszczenia powoda o zapłatę na jego rzecz przez stronę pozwaną zadośćuczynienia za usprawiedliwione. Zważyć bowiem należy, iż przesłanką odpowiedzialności materialnej przewidzianej w art. 448 k.c., jest nie tylko bezprawne, ale i zawinione działanie sprawcy naruszenia dobra osobistego (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 12.12.2002 r., V CKN 1581/00 oraz z dnia 19.04.2006 r., II PK 245/05). Bezprawność działania bowiem nie jest wystarczającą przesłanką do zasądzenia odpowiedniego zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c., z uwagi na odesłanie w art. 24 k.c. do „zasad przewidzianych w kodeksie”. Przepis art. 448 k.c. nie może być bowiem interpretowany w oderwaniu od zasad rządzących odpowiedzialnością cywilną oraz systemem ochrony dóbr osobistych. Wskazuje na to usytuowanie art. 448 k.c. w tytule VI księgi trzeciej k.c. „Czyny niedozwolone”, i okoliczność, że generalną zasadą odpowiedzialności, przyjętą w kodeksie cywilnym w odniesieniu do czynów niedozwolonych, jest odpowiedzialność na zasadzie winy. Nadto stwierdzić należy, iż z art. 448 k.c. (na który powołuje się powód) wynika, że przyznanie przez sąd zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych ma charakter fakultatywny. Jako podstawowe kryteria, decydujące o możliwości zasądzenia zadośćuczynienia, wskazuje się m.in. stopień winy naruszyciela, rodzaj naruszonego dobra oraz poczucie pokrzywdzenia poszkodowanego. Podstawą odmowy zastosowania środka, przewidzianego w art. 448 k.c., może być zaś np. nieznaczny rozmiar krzywdy, przebaczenie sprawcy czy niewłaściwe zachowanie poszkodowanego. Decyzja o zasądzeniu zadośćuczynienia winna być również poprzedzona zbadaniem nasilenia złej woli naruszyciela i celowości zastosowania środka w postaci przyznania tytułem zadośćuczynienia kwoty pieniężnej (wyrok z dnia 12 grudnia 2002 r., V CKN 1581/00, OSNC 2004/4/53). Rozstrzygnięcie, w przedmiocie zasadności żądania powoda, wymaga więc, w świetle powołanych wyżej orzeczeń, szerokiego zbadania stopnia dolegliwości powoda, wynikającej z przebywania w przeludnionej celi, i uwzględnienia wpływu wszystkich czynników istotnych dla oceny warunków, w jakich powód odbywa karę. Odnosząc się natomiast do kwestii winy, trzeba wskazać, że tę przesłankę odpowiedzialności za niezapewnienie osadzonym warunków metrażowych, zgodnych z art. 110 § 2 k.k.w., upatrywać należy zasadniczo poza jednostką organizacyjną, która bezpośrednio odpowiadała za warunki, w jakich powód odbywał karę, skoro Zakład Karny nr 1 we W., pomimo przepełnienia, nie mógł odmówić przyjęcia skazanego, a gospodarkę finansową prowadzi w oparciu o prawo budżetowe. Wobec faktu, iż stroną pozwaną jest w niniejszej sprawie Skarb Państwa (jedynie działający poprzez wskazane jednostki organizacyjne), przesłankę ewentualnego zawinienia należało rozpatrywać również w kontekście działań Ustawodawcy, do którego obowiązków należy zapewnienie osadzonym godnych warunków odbywania kary pozbawienia wolności. W ocenie Sądu Apelacyjnego, nie ulegająca wątpliwości okoliczność znacznego niedofinansowania więziennictwa, nie może zostać uznana za przejaw złej woli Ustawodawcy, ani przejaw niehumanitarnej polityki penalnej państwa. Przyczyną przeludnienia nie jest bowiem świadome działanie w celu stworzenia takich warunków odbywania kary, które same w sobie stanowiłyby dodatkową dolegliwość i represję dla osób skazanych. Wskazać należy, iż warunki, w jakich powód odbywa karę, odpowiadają aktualnym możliwościom finansowym Państwa, i nie różnią się od warunków innych więźniów, nie mają więc charakteru jakiejkolwiek indywidualnej dyskryminacji. W świetle powyższego, stopień winy pozwanego Skarbu Państwa za naruszenie dóbr osobistych powoda, poprzez okresowe umieszczanie go w czasie odbywania kary pozbawienia wolności w przeludnionej celi, uznać należy za niski. --- STRONA 6 --- Dokonując z kolei oceny stopnia pokrzywdzenia, którego doznał powód w związku z naruszeniem ustawowej normy minimalnej powierzchni celi na jednego osadzonego, Sąd Apelacyjny wziął pod uwagę, że zarówno powód, jak i osadzeni wraz z nim więźniowie, mogą korzystać z oferowanych przez zakład sposobów spędzania czasu poza celą, i zredukować tym samym dyskomfort wynikający z konieczności wspólnego przebywania w przeludnionym pomieszczeniu. Wskazać należy, iż przebywanie w zatłoczonym pomieszczeniu samo w sobie wiąże się z pewnością z dyskomfortem, jednakże – jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 2 października 2007 r. ( II CSK 269/07) – nie jest to wystarczającą postawą do uwzględnienia żądania o zasądzenie zadośćuczynienia. Możliwość taka istniałaby w przypadku jednoczesnego stwierdzenia, że naruszono takie podstawowe standardy, jak zapewnienie każdemu osadzonemu oddzielnego miejsca do spania, albo oddzielenie węzła sanitarnego od ogólnej przestrzeni celi. Niewątpliwie jednak, materiał dowodowy, zgromadzony w sprawie nie wykazał, aby powód w takich warunkach odbywał karę pozbawienia wolności. Powód nie udowodnił, iż odczuł szczególną krzywdę z faktu przebywania w przeludnionej celi, w pozwanym Zakładzie Karnym. W ocenie Sądu Apelacyjnego, za przyznaniem powodowi kwoty pieniężnej, tytułem rekompensaty za naruszenie dóbr osobistych, nie przemawiał ani stopień nasilenia dolegliwości, odczuwanych przez powoda w związku z przebywaniem w zatłoczonej celi, ani działania strony pozwanej, dokładającej starań w celu zmniejszenia odczuwanego przez powoda dyskomfortu. Warunki, w jakich powód odbywał karę, związane z przeludnieniem celi, choć uciążliwe, nie uzasadniają jednak same przez się powstania roszczenia odszkodowawczego w stosunku do Skarbu Państwa. Zważyć należy, iż pobyt w zakładzie karnym wiąże się z naturalnymi dolegliwościami i ograniczeniami. Odnosząc się już dalej wyłącznie do przesłanek wymienionych w art. 417 k.c., stwierdzić należy, iż użycie w powyższym przepisie pojęcia „szkoda”, bez jej dalszego dookreślenia, wskazuje, że obejmuje ona nie tylko uszczerbek majątkowy wynikły z bezprawnego działania lub zaniechania przy wykonywaniu władzy publicznej, lecz także krzywdę pozostającą w normalnym związku przyczynowym z takim zdarzeniem (por. wyrok SN z dnia 2.10.2007 r., II CSK 269/07, M. Prawn. 2007/21/1172). Niewątpliwie powód w trakcie niniejszego postępowania nie wykazał, aby w związku z zachowaniem strony pozwanej poniósł jakąkolwiek szkodę majątkową, o której mowa w art. 361 § 2 k.c., a więc aby doznał jakiejś straty w swoim majątku lub też utracił jakiekolwiek korzyści, które mógłby on osiągnąć gdyby mu szkody nie wyrządzono. Z kolei odnośnie krzywdy, za którą na podstawie art. 417 k.c. miałaby odpowiadać strona pozwana, to do niej zastosowanie znajdą przepisy regulujące kwestię zadośćuczynienia pieniężnego, wskazane w art. 444-448 k.c. Ten ostatni przepis został zresztą już wyżej omówiony. Zgodnie zaś z art. 445 § 1 k.c. w zw. z art. 444 § 1 k.c., w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia, sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. W niniejszym postępowaniu natomiast powód nie wykazał, aby w związku z przeludnieniem panującym w pozwanej jednostce, które skutkowało tym, że przebywał on w celach, w których nie zachowane były normy metrażowe, określone w art. 110 k.k.w., doznał jakiegoś uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia. Warunki, w jakich powód obywał karę pozbawienia wolności, mimo że mogły być dla niego uciążliwe i trudne, nie wywołały jednak trwałych skutków w jego zdrowiu psychicznym, w każdym razie powód nie udowodnił, aby w związku z nimi doznał jakiegokolwiek rozstroju zdrowia. Powód nie wykazał również, iż przeludnienie celi, w której został osadzony, wywołało jakikolwiek uszczerbek na jego zdrowiu. Podkreślić przy tym należy - na co już wyżej wskazywano - że samo stwierdzenie bezprawności działania funkcjonariuszy Skarbu Państwa nie powoduje powstania obowiązku odszkodowawczego przy braku szkody (por. wyrok SN z 27.08.2008 r., II CSK 132/08, LEX nr 465603). Powód w niniejszej sprawie nie wykazał zaś, aby na skutek bezprawnego działania strony pozwanej, polegającego na umieszczeniu go w celi, w której nie zachowane były normy --- STRONA 7 --- metrażowe, doznał uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia, które warunkują skuteczność zgłoszonego przez niego żądania o zapłatę zadośćuczynienia. Mając na uwadze powyższe Sąd Apelacyjny przyjmując, że umieszczanie powoda przez pozwaną jednostkę w celach nie spełniających norm metrażowych, określonych w art. 110 k.k.w., nie nosiło cech bezprawności, za niezasadne uznał żądanie powoda o zapłatę na jego rzecz zadośćuczynienia w jakiejkolwiek wysokości. Stwierdzić zatem należało, iż mimo nie podzielania przez Sąd Odwoławczy w całości ocen i wniosków Sądu I instancji zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, ostatecznie wydany przez ten Sąd wyrok odpowiadał prawu i jako taki nie podlegał zmianie. Z kolei apelacja powoda, w ocenie Sądu Apelacyjnego, nie zawierała uzasadnionych podstaw i jako taka, na podstawie art. 385 k.p.c., podlegała oddaleniu. Niesłuszny był także zarzut powoda związany z obciążeniem go kosztami sądowymi. Ponieważ przegrał sprawę ma obowiązek ich zwrotu. Sama natomiast sytuacja materialna powoda nie stanowi odstępstwa od zasady wskazanej w art. 98 kpc i nie są to żadne szczególne okoliczności w rozumieniu art. 102 kpc. Orzeczenie o kosztach postępowania odwoławczego Sąd Apelacyjny wydał na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z § 6 pkt 7 i § 12 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 z późn. zm.), zasądzając od powoda na rzecz strony pozwanej kwotę 2.700 zł uznaje, że w tym przypadku nie ma podstaw do zastosowania instytucji przewidzianej w cytowanym art. 102 kpc. Zarządzenie: 1. Odnotować; 2. Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć powodowi oraz pełn. strony pozwanej. mw