Wyrok I ACa 701/02 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 grudnia 2002 r. Sąd Apelacyjny w Katow

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I ACa 701/02 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 grudnia 2002 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący : SSA Lucjan Nowak (spr.) Sędziowie : SSA Mieczysław Brzdąk SSA Iwona Wilk Protokolant : Aleksander Gajda po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2002 r. w Katowicach sprawy z powództwa (...) Spółki Akcyjnej w R. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej w B. o zapłatę na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 23 stycznia 2002 r. sygn. akt. XIII GC 641/01 1/ z m i e n i a zaskarżony wyrok w pkt 2 w ten sposób, że zasądza od pozwanej na rzecz powódki kwotę 515.169,92zł (pięćset piętnaście ty- sięcy sto sześćdziesiąt dziewięć 92/100 złotych) z ustawowymi odset- kami: • od kwoty 121.741,20zł od dnia 15.V.2001r.: • od kwoty 393.428,72zł od dnia 5.XI.2001 r., a w pozostałej części powództwo oddala; • w pkt 3 w ten sposób, że zasądza od pozwanej na rzecz --- STRONA 2 --- powódki kwotę 33.358,48zł (trzydzieści trzy tysiące trzysta pięćdziesiąt osiem 48/100 złotych) tytułem kosztów procesu; 2/ w pozostałej części apelację oddala i zasądza od pozwanej na rzecz powódki kwotę 31.858,48zł (trzydzieści jeden tysięcy osiemset pięćdziesiąt osiem 48/100 złotych) tytułem kosztów procesu za drugą instancję. sygn. I ACa 701/02 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy w Katowicach zasądził od pozwanej (...) S.A. na rzecz powódki (...) S.A. kwotę 259,446,20zł z ustawowymi odsetkami: od kwoty 129.733,10zł od dnia 30.V.1998r. od kwoty 129.733,10zł od dnia 27.VI.1998r.: w pozostałej części powództwo oddalił i orzekł o kosztach procesu. Sąd Okręgowy ustalił, że wyrokiem z dnia 22.V.1997r. sygn. akt XX Cgg 286/95 Sąd Wojewódzki w Katowicach zasądził od (...) SA., (...) SA i Zakładów (...) SA w B. solidarnie na rzecz Przedsiębiorstwa (...) w K. kwotę 1.665.240zł z ustawowymi odsetkami od 22.V.1997r. tytułem odszkodowania za szkodę wyrządzoną ruchem zakładu górniczego w linii tramwajowej nr (...). W dniu 26.V.1998r. wszyscy zobowiązani z tego wyroku zawarli porozumienie w którym ustalono sposób rozliczenia kwoty należnej (...) w K.. (...) SA zobowiązała się do spełnienia świadczenia w 70% (...) SA w 17,5% a (...) w 12,5%. W § (...) porozumienia ustalono, że stronie, która do dnia jego zawarcia zrealizowała w całości lub części wyrok przysługuje prawo żądania zwrotu bądź części pretensji głównej, odsetek i kosztów egzekucji komorniczej, które zgodnie z treścią porozumienia zobowiązane były ponieść pozostałe straty porozumienia. Komornik Sądowy Rewiru I przy Sądzie Rejonowym w B. wyegzekwował z rachunku bankowego powódki kwotę 140.219,19zł w dniu 27.IV.1998r., kwotę 34.633,81zł w dniu 24.IV.1998r., kwotę 937zł w dniu 5.V.1998r., kwotę 185.333zł w dniu 19.VI.1998r., kwotę 185.333zł w dniu 26.V.98r,. kwotę 185.333zł w dniu 22.VII.98r., kwotę 336.185,56zł w dniu 22.VII.98r., kwotę 185.333zł w dniu 6.VIII.98r. i kwotę 191.375.03zł w dniu 9.IX.98r.. W przedmiotowej sprawie istota sporu sprowadza się do oceny zasadności zarzutu przedawnienia podniesionego przez pozwaną, mianowicie czy roszczenie powódki ulega 10 letniemu terminowi przedawnienia czy też 3 letniemu jako roszczenie wynikające z działalności gospodarczej. Porozumienie stron rozstrzygało o roszczeniach w sytuacji gdy tylko jeden z dłużników zaspokoił wierzyciela, określiły nawet 30 dniowy termin w jakim powinno nastąpić rozliczenie kosztów egzekucyjnych. Tak więc stronom porozumienia przyświecał ten sam cel, do którego ustanowienia w art. 118 kc przewidział krótszy bo trzyletni termin przedawnienia. Chodziło o zapewnienie stabilności i pewności obrotu w niniejszej sprawie decydujące znaczenie ma fakt ścisłego związku szkody z prowadzoną działalnością gospodarczą. Roszczenie powódki ulega zatem 3 letniemu okresowi przedawnienia. Pewność obrotu gospodarczego ma ogromne znaczenie jeśli zważyć, że w procesie idzie o niebagatelną kwotę 774.636,12zł. Pozew w niniejszej sprawie został wniesiony 19.V.2001r. co oznacza, że nie uległy przedawnieniu jedynie te roszczenia dla których 3 letni termin przedawnienia upłynął po dacie wniesienia pozwu. Nie uległo przedawnieniu zatem żądanie zapłaty kwoty 259.486,20zł. Żądanie zostało rozszerzone o kwotę 393.428,72zł w dniu 29.X.2001r. w tym czasie było już przedawnione. Z tego względu na podstawie art. 376 kc i § (...) porozumienia z dnia 26.V.1998r. Sąd --- STRONA 3 --- Okręgowy zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 259.466,20zł, a w pozostałym zakresie powództwo oddalił, uznając roszczenie w tej części za przedawnione. W apelacji powódka wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku przez uwzględnienie powództwa w całości. Wyrokowi zarzuciła obrazę prawa materialnego tj. art. 118 kc i art. 376 § 1 kc. Sąd Apelacyjny zważył co następuje: Apelacja powódki zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 118 kc jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi lat dziesięć, a dla roszczeń o świadczenie okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – trzy lata. Sąd Okręgowy uznał, że żądanie regresowe powódki jest roszczeniem związanym z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zdaniem Sądu Apelacyjnego stanowisko to jest błędne. Już w uzasadnieniu uchwały z dnia 11.VI.1992r. III CZP 64/92 (OSNCP 12/92 poz. 225) Sąd Najwyższy stwierdził, że należy dostrzegać różnicę pomiędzy zakresem pojęć „prowadzenie działalności gospodarczej” a „prowadzenie przedsiębiorstwa”. Czynności podejmowane przez podmiot gospodarczy wchodzą w zakres jego działalności gospodarczej, gdy pozostają w normalnym, funkcjonalnym związku z tą działalnością, w szczególności podejmowane są w celu realizacji zadań związanych z przedmiotem działalności tego podmiotu. Szerszym co do zakresu jest pojęcie „prowadzenie przedsiębiorstwa” oraz „czynności pozostające w związku z prowadzeniem przedsiębiorstwa.” W obrębie tego pojęcia znajdują się czynności związane z funkcjonowaniem przedsiębiorstwa w znaczeniu przedmiotowym (patrz Uchwała 7 sędziów S.N. z 14.V.1998 III CZP 12/98 OSNC 10/1998 poz.151). Z całą pewnością roszczenie regresowe powódki oparte na podstawie art. 441 § 2 kc, a nie jak błędnie przyjął Sąd Okręgowy art. 376 k.c., nie pozostaje w normalnym, funkcjonalnym związku z działalnością gospodarczą Spółki (...). Tym bardziej dochodzenie tego roszczenia nie ma na celu realizacji zadań związanych z wydobywaniem węgla kamiennego. Bez wątpienia jednak stanowi czynność związaną przedmiotowo z funkcjonowaniem przedsiębiorstwa. Żądanie regresowe powódki oparte na podst. art. 441 § 2 k.c. nie jest zatem roszczeniem związanym z prowadzeniem działalności gospodarczej. Tym samym ulega przedawnieniu 10 letniemu. Skoro tak. to powództwo główne w całości należało uwzględnić albowiem pozwana nie kwestionowała go merytorycznie. Tak więc na podst. art. 386 § 1 kpc zaskarżony wyrok należało zmienić przez zasądzenie od pozwanej na rzecz powódki dalszej kwoty 515.169,92zł z ustawowymi odsetkami od dnia opóźnienia. Odsetki od już zasądzonej kwoty zostały zasądzone wadliwie jednakże orzeczenie w tej części nie zostało zaskarżone. Na podstawie art. 481 k.c. odsetki należne są za czas opóźnienia czego nie można utożsamiać z wymagalnością roszczenia. Świadczenie pozwanej jest świadczeniem bezterminowym, o opóźnieniu może więc być mowa dopiero od wezwania do spełnienia świadczenia. Zdaniem Sądu Apelacyjnego odnośnie kwoty 121.741,20zł pozwana była w opóźnieniu od 15.V.2001r. (wezwanie do zapłaty z 30.IV.2001r. k-7), a odnośnie kwoty 393.428.72zł od rozszerzenia powództwa. Powództwo o odsetki za wcześniejszy okres należało zatem oddalić. W tym też zakresie na podstawie art. 385 kpc apelacja powódki została oddalona. O kosztach procesu za obie instancje orzeczono na podstawie art. 98 kpci 108 § 1 kpc, mając na uwadze, że oddalenie powództwa i apelacji dotyczyło znikomej części roszczenia.