Wyrok I ACa 67/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 marca 2011 r. Sąd Apelacyjny w Katowica

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I ACa 67/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 marca 2011 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący : SSA Ewa Jastrzębska Sędziowie : SA Lucyna Świderska-Pilis (spr.) SO del. Tomasz Ślęzak Protokolant : Anna Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2011 r. w Katowicach na rozprawie sprawy z powództwa J. S. i P. K. przeciwko A. Z. o nakazanie i zapłatę na skutek apelacji powodów od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 13 października 2010 r., sygn. akt II C 145/10 znosząc postępowanie w zakresie rozprawy z dnia 13 października 2010 r. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Katowicach pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego. I ACa 67/11 UZASADNIENIE Powodowie J. S. i P. K. wnosili o zobowiązanie pozwanej A. Z. do złożenia pisemnego oświadczenia o treści: „A. Z. Prokurator Prokuratury Rejonowej w D. delegowana do Prokuratury Okręgowej w K. przeprasza Panów J. S. i P. K. za bezpodstawne zarzucenie im składania fałszywych zeznań i złożenie fałszywego zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa w sprawie dotyczącej funkcjonariuszy publicznych: Naczelnika Urzędu Skarbowego w W., --- STRONA 2 --- prokuratorów Prokuratury Rejonowej w W., sędziów Sądu Rejonowego w W.. Prokuratora Prokuratury Okręgowej w L., funkcjonariusza Policji w W., pracownika Izby Skarbowej we W., przedsiębiorcy z W. – w pismach kierowanych do Sądu Rejonowego K., z dnia 2 lutego 2010 roku, sygn. akt IV Kp 216/10 i 217/10”; zasądzenie od pozwanej na rzecz powodów kwoty po jeden złoty oraz zasądzenie na rzecz Państwowego Domu Dziecka (...) w W. kwoty 1 200 złotych, a to tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych powodów. Ponadto powodowie wnosili o zasądzenie kosztów procesu. Pozwana wnosiła o oddalenie powództwa i o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów procesu. W uzasadnieniu A. Z. wskazywała, iż działała w ramach porządku prawnego. W toku przeprowadzonej rozprawy Sąd Okręgowy w Katowicach oddalił wniosek pełnomocnika powodów o odroczenie rozprawy. Zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy w Katowicach powództwo oddalił i zasądził od powodów na rzecz pozwanej, w częściach po ½, kwotę 540 złotych, tytułem kosztów procesu. Sad pierwszej instancji w uzasadnieniu wskazał, iż wniosek powodów o odroczenie rozprawy winien ulec oddaleniu, bowiem przedłożone przez pełnomocnika zaświadczenie lekarskie nie odpowiadało wymogom z art. 214 1 §1 kpc. W ocenie Sądu pierwszej instancji niesporne postępowanie pozwanej nie nosiło cech bezprawności. Niezbędnym i oczywistym elementem pracy oskarżyciela publicznego jest stawianie podejrzanym zarzutów, które to zarzuty są następnie weryfikowane w postępowaniu sądowym. Prokurator nie może być w swoich działaniach ograniczony z uwagi na prawdopodobieństwo naruszenia dóbr osobistych. Apelację od powyższego rozstrzygnięcia złożyli powodowie, wnosząc o jego uchylenie, zniesienie postępowania w zakresie dotkniętym nieważnością i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Nadto powodowie wnosili o zasądzenie kosztów procesu. Skarżący zarzucali naruszenie prawa procesowego, a to art. 214§1 kpc w związku z art. 214 1 §1 kpc w związku z art. 379 pkt 5 kpc poprzez przeprowadzenie rozprawy i wydanie wyroku, w sytuacji gdy pełnomocnik powodów przedłożył do akt sprawy usprawiedliwienie nieobecności na rozprawie w dniu 13 października 2010 roku wraz z zaświadczeniem lekarskim i informacją, że jest ono wystawione w związku z pobytem w szpitalu, co z kolei potwierdza zaświadczenie przez lekarza sądowego przy Sądzie Okręgowym w Ś. S. G. – w związku z czym usprawiedliwienie to było zgodne z wymogami określonymi w art. 214 1 §1 kpc. W konsekwencji doprowadziło to do nieważności postępowania na rozprawie polegającą na pozbawieniu strony możliwości obrony swoich praw; naruszenie art. 233 kpc poprzez nierozważenie materiału dowodowego i w konsekwencji przyjęcie, że pozwana nie musi wykazywać, że jej zarzuty wobec powodów były prawdziwe z tego powodu, że jako prokurator ma formalne prawo do postawienia zarzutów; naruszenie art. 227 kpc poprzez bezzasadne oddalenie wniosków dowodowych zgłoszonych w pozwie, w sytuacji gdy dowody te miały być przeprowadzone w celu wykazania, że wbrew treści zarzutów sformułowanych wobec powodów nie dopuścili się oni zarzucanych im czynów oraz, że postępowanie prowadzone przez pozwaną było sprzeczne z przepisami kodeksu postępowania karnego. Sąd Apelacyjny zważył: Apelacja winna odnieść skutek. --- STRONA 3 --- Art. 214 §1 stanowi, iż rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość w doręczeniu wezwania albo jeżeli nieobecność strony jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć. W sprawie rozpoznawanej Pełnomocnik powodów do wniosku o odroczenie rozprawy dołączył zaświadczenie lekarskie, z którego wynikało, iż przebywał w szpitalu. Pobyt w szpitalu, a następnie rehabilitacja poszpitalna stanowi niewątpliwie nadzwyczajną okoliczność uniemożliwiającą obecność na rozprawie. Też w takiej sytuacji trudno wymagać od pełnomocnika, by ustanowił zastępstwo substytucyjne, zważywszy też odległość Sądu rozpoznającego sprawę od siedziby pełnomocnika. Przeprowadzenie rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie wyroku, mimo że pełnomocnik strony złożył uzasadniony wniosek o jej odroczenie, powoduje nieważność postępowania. Zaniechanie oceny tego wniosku należy więc uznać za pozbawienie strony możności obrony jej praw w rozumieniu art. 379 pkt 5 kpc (I CSK 20/08 LEX nr 515438) Wprawdzie art. 214 1 §1 kpc wymaga aby usprawiedliwienie niestawiennictwa z powodu choroby stron, ich przedstawicieli ustawowych, pełnomocników, świadków i innych uczestników postępowania, miało formę zaświadczenia potwierdzającego niemożność stawienia się na wezwanie lub zawiadomienie sądu, wystawionego przez lekarza sądowego, niemniej jednak konieczność przedstawienia owego zaświadczenia oceniać należy pod kątem okoliczności danej sytuacji. W sprawie niniejszej pełnomocnik przebywał w szpitalu, stąd natychmiastowe wystawienie zaświadczenia lekarza sądowego mogło napotykać trudności, stąd też należało rozprawę odroczyć na podstawie powołanego art. 214§1 kpc. Zaświadczenie lekarza sądowego pełnomocnik uzyskał, jednakże dopiero w dniu rozprawy i dołączone zostało do apelacji. Złożenie owego usprawiedliwienia potwierdza usprawiedliwioną nieobecność pełnomocnika na rozprawie, co skutkuje przyjęciem, iż powodowie pozbawieni zostali możliwości obrony swoich praw w rozumieniu art. 379 pkt 5 kpc. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy dokona Sąd oceny zachowania pozwanej pod kątem istnienia przesłanki bezprawności działania. Zgodzić należy ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, iż niezbędnym i oczywistym elementem pracy oskarżyciela publicznego jest m. in. stawianie podejrzanym zarzutów popełnienia czynów karalnych, które to zarzuty są następnie weryfikowane w postępowaniu sądowym. Nie oznacza to jednakże, iż prokurator w swym działaniu nie jest ograniczony i nie może nastąpić przekroczenie uprawnień. Wymaga to jednak oceny. Z powołanych względów na podstawie art. 386§2 kpc orzeczono jak w sentencji.