Wyrok I ACa 662/09

--- STRONA 1 --- .‘.> _._I__.L_ . ‘ ,>_ iv Sygn. akt I ACa 662/09 \ ‘H 3%<>,¥$* WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 sierpnia 2009 r. Sqd Apelacyjny W Gdafisku — Wydzial I Cywilny W skIadZie: Przewodniczapyz SSA Renata Artska Sc"gdziowiez SA Teresa Sobolewska SA Jacek Grela (spr.) Protokolantz sekretarz sqdowy Medgorzata CheIch0Wska po rozpoznaniu W dniu 27 sierpnia 2009 r. W Gdafisku na rozprawie sprawy Z powédztwa Z T" przeciwko Skarbowi Pafistwa — Zaldadowi Karnemu W C‘ 0 zapIatq na skutek apelacji pozwanego od Wyroku Sqdu Okrqgowego W S z dnia 22 stycznia 2009 r. sygn. akt I C zmienia zaskarzony Wyrok W punkcie 1 (piewvszym) W ten sposéb, Ze powédztwo oddala. Na oryginale WIaéciwe podpisy .¬.›.v_._I__.L_ _ . ,¿_ :V Sygn. akt I ACa 662/09 z 'êł ă¦¦š:›„¿$' WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 sierpnia 2009 r. Sąd Apelacyjny W Gdańsku - Wydział I Cywilny W składzie: Przewodniczący: SSA Renata Artska Sędziowie: SA Teresa Sobolewska SA Jacek Grela (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Małgorzata Chełchowska po rozpoznaniu W dniu 27 sierpnia 2009 r. W Gdańsku na rozprawie sprawy z powództwa Z T' przeciwko Skarbowi Państwa - Zakładowi Karnemu W C' o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego W S z dnia 22 stycznia 2009 r. sygn. akt I C zmienia zaskarzony wyrok W punkcie 1 (pierwszym) W ten sposób, ze powództwo oddala. Na oryginale właściwe podpisy --- STRONA 2 --- I Sygn. akt I ACa 662/09 UZASADNIENIE Powéd Z T domagal sie zasqdzenia od pozwanego Skarbu Pafisfvva reprezentowanego przez Zaldad Kamy W C: kwoty 80 000 Z1 Z ustawowymi odsetkami od dnia Wyroku do dnia zaplaty oraz zasqdzema od pozwanego kosztéw procesu. W uzasadnieniu Zqdallia WSICHZF.II na szereg okolicznosci, ktore jego zdaniem swiadczq 0 naruszaniu przez pozwanego jego débr osobistych. Pozwany Wniosl 0 oddalenie powodztwa W caIoéci jako bezzasadnego oraz 0 nieobciaganie strony pozwanej kosztami procesu. W uzasadnieniu pozwany podjaj probe zakwestionowania stawianych mu przez powoda zarzutow. Wyrokiem z dnia 22 stycznia 2009 r., zapadlym W sprawie 0 sygn. akt I C ‘, Sqd Okregowy W S. 1: I 1. zasqdzil od pozwanego Slcarbu Pafistwa reprezentowanego przez Zaldad Karny W C na rzecz powoda ZT T kwote 6.7002} (szesé tysiecy siedemset zlotych), 2. oddalii powédztwo W pozostalym zakresie. Podjete rozstrzygniecie Sqd Okregowy uzasadnfl W nastepujqcy sposéb: Powéd Z1 T W pozwanym Zakladzie Karnym W C przebywa od 17 lutego 2003 roku do chwili obecnej. _ W trakcie pobytu W pozwanym zakladzie powod od 7 marca 2003 r. do 13 lutego 2004 r. przebywal W pawilonje P~40 W celi mieszkalnej nr 41, o powierzchni 9,42 m2. Jest to cela trzyosobowa. W celi tej dostawiono 1 Iozko. Na jednego osadzonego przypadaio 2,36 m2. W okresie od 13 lutego 2004 r. do 20 stycznia 2005 r. powod przebywal W oddziale C1, W celi mieszkalnej o pOWI61'ZCI]11I 10,20 m2. Jest to cela trzyosobowa. W celi tej dostawiono I Iozko. Na jednego osadzonego przypadaIo 2,55 m2. l Sygn.. akt I ACa 662/09 UZASADNIENIE Powód Z T domagał się zasądzenia od pozwanego Skarbu Państwa reprezentowanego przez Zakład Kamy W C: kwoty 80 000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia wyroku do dnia zapłaty oraz zasądzenia od pozwanego kosztów procesu. W uzasadnieniu żądania wskazał na szereg okoliczności, które jego zdaniem świadczą o naruszaniu przez pozwanego jego dóbr osobistych. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa W całości jako bezzasadnego oraz o nieobciążanie strony pozwanej kosztami procesu. W uzasadnieniu pozwany podjął próbę zakwestionowania stawianych mu przez powoda zarzutów. Wyrokiem z dnia 22 stycznia 2009 r.,- zapadłym W sprawie 0 sygn. akt I C ', Sąd Okręgowy W S-. L: Ą 1. zasądził od pozwanego Skarbu Państwa reprezentowanego przez Zakład Karny W C na rzecz powoda ZÍ T kwotę 6.700zł (sześć tysięcy siedemset złotych), 2. oddalił powództwo W pozostałym zakresie. Podjęte rozstrzygnięcie Sąd Okręgowy uzasadnił W następujący sposób: Powód Z] T W pozwanym Zakładzie Kamym W C przebywa od 17 lutego 2003 roku do chwili obecnej. _ W trakcie pobytu W pozwanym zakładzie powód od 7 marca 2003 r. do 13 lutego 2004 r. przebywał W pawilonie P~40 W celi mieszkalnej nr 41, 0 powierzchni 9,42 m2. Jest to cela trzyosobowa. W celi tej dostawiono l łóżko. Na jednego osadzonego przypadało 2,36 m2. W okresie od 13 lutego 2004 r. do 20 stycznia 2005 r. powód przebywał W oddziale C-l, W celi mieszkalnej o powierzchni 10,20 m2. Jest to cela trzyosobowa. W celi tej dostawiono I łóżko. Na jednego osadzonego przypadało 2,55 m2. --- STRONA 3 --- 2 W okresie od 20 stycznja 2005 r. do 27 Wrzesnia 2005 r. powéd przebywai W oddziale P36, W celi mieszkalnej nr 24 0 powierzchni 21,49m2. Jest to cela siedmioosobowa. W celi tej dostawiono 1 Iézko. Na jednego osadzonego przypadalo 2,69 m2. W okresie od 14 paidziernika 2005 r. do 12 czerwca 2006 r., powod ponownie przebyWa1 W oddziale P36, W celi mieszkalnej nr 24 0 powierzchni 21,49m2. W okresie od 12 ezelwca 2006 r. do 30 sierpnia 2006 r., powod przebyWa1 W oddziale D, W celi mieszkalnej nr 7 0 powierzchni 24,11 m2. Jest to cela osmioosobowa. Na jednego osadzonego przypadalo 3,11 m2. W okresie od 30 sierpnia 2006 r. do I stycznia 2008 r., poW6d przebywai W oddziale 8A, W celi mieszkalnej nr 124 0 powierzchni 10,20m2. Jest to cela trzyosobowa. W celi tej dostawiono 1 Iozko. Na jednego osadzonego przypadaio 2,55 m2. W okresie od 1 stycznia 2008 r. do 6 stycznia 2008 r., powéd przebywai W oddziale P, W celi mieszkalnej nr 23 o powierzclmi 6,40m2. Byia to cela izolacyjna dla odbywajqcych kare umieszczenia W celi izolacyjnej . Od 6 stycznia 2008 r. do dnia Wydania Wyroku W niniejszej sprawie powod ponownie przebywai W oddziale CI W celi mieszkalnej nr124 0 powierzchni 10,20m2. Powod przebyWa1 W celi, W ktérej na I osadzonego przypadaio mniej niz 3 m2 Iqcznie przez okres 67 miesiecy. Pisn1em_z dnia 13 Wrzesnia 2000 roku Dyrektor Zakladu Kamego W C . poinformowal Sqd Okregowy W S HI Wydziai Penitencjarny, i2 WZWIBCZICU z poleceniem Okregowego Inspektoratu SW W K przygotowania dodatkowych miejsc zakwaterowania dla osadzonych zachodzi koniecznosé dostawienia 1c'>Zek do Wyznaczonych eel, co Iqczy sie ze znmiejszeniem powierzchni przypadajqcej na jednego osadzonego. Dotyczyio to konkretnie Wskazanych oddzialéwi cel. Pismem z dnia 17 maja 2001 roku Dyrektor Zakladu Karnego W C poinformowai Sqd Okregowy W S. HI Wydziai Penitencjamy, i2 zmniejszono powierzchnie przypadajqcq na jednego osadzonego W konkretnie Wskazanych oddziailach i celach. Zadna z informacji kierowanych do Wydzialu Penitencjarnego Sqdu Okregowego W S nie okreslaia okresu, W ktorym mia1o Wystepowaé zageszczenie eel. Dyrektor pozwanego Zaldadu nie WydaWa1 odrebnych zarzqdzefi W przedmiocie okresowego zageszczenia skazanych W celach. Dostawiajqc Iézko do celi clostawia sie niezbedny sprzet kwaterunkowy  tj. szaflce, taboret oraz sté1  adekwatnie do Iiczby osadzonych. Kazdy z osadzonych dysponuje szafl<a,, W ktorej moze przechowyvvaé swoje rzeczy. 2 W okresie od 20 stycznia 2005 r. do 27 września 2005 r. powód przebywał W oddziale P-36, W celi mieszkalnej nr 24 o powierzchni 21,49m2. Jest to cela siedmioosobowa. W celi tej dostawiono 1 łóżko. Na jednego osadzonego przypadało 2,69 m2. W okresie od 14 października 2005 r. do 12 czerwca 2006 r., powód ponownie przebywał W oddziale P-3 6, W celi mieszkahiej nr 24 o powierzchni 21,49m2. W okresie od 12 czerwca 2006 r. do 30 sierpnia 2006 r., powód przebywał W oddziale D, W celi mieszkalnej nr 7 o powierzchni 24,11 m2. Jest to cela ośmioosobowa. Na jednego osadzonego przypadało 3,11 m2. W okresie od 30 sierpnia 2006 r. do l stycznia 2008 r., powód przebywał W oddziale 8A, W celi mieszkalnej nr 124 0 powierzchni 10,20m2. Jest to cela trzyosobowa. W celi tej dostawiono 1 łóżko. Na jednego osadzonego przypadało 2,55 m2. W okresie od l stycznia 2008 r. do 6 stycznia 2008 r., powód przebywał W oddziale P, W celi mieszkalnej nr 23 o powierzchni 6,40m2. Była to cela izolacyjna dla odbywających karę Lunieszczenia w celi izolacyjnej _ Od 6 stycznia 2008 r. do dnia wydania wyroku W niniejszej sprawie powód ponownie przebywał W oddziale C-I W celi mieszkalnej nr 124 0 powierzchni l0,20m2. Powód przebywał W celi, W której na l osadzonego przypadało mniej niż 3 m2 łącznie przez okres 67 miesięcy. Pismemz dnia 13 września 2000 roku Dyrektor Zakładu Karnego W C . poinformował Sąd Okręgowy W S HI Wydział Penitencjarny, iż Wzwiązku z poleceniem Okręgowego Inspektoratu SW W K przygotowania dodatkowych miejsc zakwaterowania dla osadzonych zachodzi konieczność dostawienia łóżek do wyznaczonych cel, co łączy się ze zmniejszeniem powierzchni przypadającej na jednego osadzonego. Dotyczyło to konkretnie wskazanych oddziałówi cel. Pismem z dnia 17 maja 2001 roku Dyrektor Zakładu Karnego W C poinformował Sąd Okręgowy W S-_ III Wydział Penitencjamy, iż zrnniejszono powierzchnię przypadającą na jednego osadzonego W konkretnie wskazanych oddziałach i celach. Żadna z informacji kierowanych do Wydziału Penitencjamego Sądu Okręgowego W S nie określała okresu, W którym miało występować zagęszczenie cel. Dyrektor pozwanego Zakładu nie wydawał odrębnych zarządzeń W przedmiocie okresowego zagęszczenia skazanych W celach. Dostawiając łóżko do celi clostawia się niezbędny sprzęt kwaterunkowy - tj. szaflcę, taboret oraz stół - adekwatnie do liczby osadzonych. Każdy z osadzonych dysponuje szafl<ą, W której może przechowywać swoje rzeczy. --- STRONA 4 --- 3 Kacik sanitarny znajdujacy sie W celi jest Wydzielony od reszty pomieszczenia, lecz Wliczony W metrai. Skazani mega korzystaé regulaminowo raz W tygodniu z cieplej kapieli. Wszyscy osadzeni Wyposazani sq raz na miesiac W srodki higieny osobistej: mydlo toaletowe, proszek do prania, nozyk do golenia, krem do golenia, paste do zebow, papier toaletowy. Wszystkie cele Wyposazane sa raz W miesiacu W srodki do utrzymania czystosci: proszek do szorowania, plyn do WC, piyn do szyb, mydlo W pitynie, plyn do naczyii, paste do podtogi, plyn antybakteryjny, recznjld papierowe, kostki WC oraz Worki na smieci. Powod ma mozliwosé korzystania co drugi dziefi ze swietlicy do zaj eé sportowych. W tych okolicznosciach Sad Okregowy zwazyl, co nastepuje: Zgodnie z art. 30 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przyrodzona i niezbywalna godnosé cztowieka stanowi Zrodio Wolnosci i praW czlowieka i obywatela. Jest ona nienaruszalna, a jej poszanowanie i ochrona jest obowiqzkiem WIEKIZ publicznych. Obowiazek ten powinien byé realizowany przez Wladze publiczne przede Wszystkim tam, gdzie Par'1stWo dziata W ramach imperium realizujac swoje zadania represyjne, ktorych Wykonanie nie moze prowadzié do Wiekszego ograniczenia praw czlowieka i jego godnosci, niz to Wynilqa z zadaii ochronnych i celu zastosowanego srodka. Wymog zapewnienia przez Pafistwo godziwych Wamnkow odbywania kary pozbawienia. Wolnoéci jest jednym z podstawowych Wymagafi demokratycznego pafistwa prawnego, znajdujacym Wyraz W normach prawa miedzynarodowego. Stanowi o tym Wprost art. 10 ust. I ratyfikowanego przez Polske Miedzynarodowego Paktu Praw Osobistych i Publicznych 2 dnia 19 grudnia 1966 roku (Dz. U. z 1977 roku, Nr 38, poz. 167 i 169) zgodnie z Ictorym kazda osoba pozbawiona Wolnosci bedzie tralctowana W sposob humanitarny i z poszanowaniem przyrodzonej godnosci czlowieka. Takze art. 3 Europejskiej Konwencji Praw Cziowieka i Podstawowych Wolnosci z dnia 4 gmdnia 1950 roku, ratyfikowanej przez Polske W 1993 roku (Dz. U. z 1993 roku, Nr 61, poz. 284 ze zrn.) stanowiacy, Ze nikt nie moze byé poddany torturom ani nieludzkiemu Iub ponizajacemu traktowaniu lub karaniu, Wprowadza obowiazek Wiadzy publicznej zapewnienia osobom osadzonym W zaldadach karnych godziwych i humanitarnych Warunkow odbywania kary pozbawienia Wolnosci, nie naruszajacych godnosci ludzkiej. Laczy sie z tym Wynikajaoy z art. 8 ust. I Konwencji nakaz poszanowania zycia prywatnego obywateli i ich prawa do intymnosci, co W odniesieniu do osob osadzonych W zaldadach karnych oznacza obowiazek zapewnienia takich Warunkow bytowych i sanitarnych, W ktorych godnos'é ludzka i prawo do intymnoéci nie doznaja 3 Kącik sanitarny znajdujący się W celi jest wydzielony od reszty pomieszczenia, lecz wliczony W metraż. Skazani mogą korzystać regularninowo raz W tygodniu z ciepłej kąpieli. Wszyscy osadzeni wyposażani są raz na miesiąc W środki higieny osobistej: mydło toaletowe, proszek do prania, nożyk do golenia, krem do golenia, pastę do zębów, papier toaletowy. Wszystkie cele wyposażane są raz W miesiącu w środki do utrzymania czystości: proszek do szorowania, płyn do wc, płyn do szyb, mydło W płynie, płyn do naczyń, pastę do podłogi, płyn antybakteryjny, ręczniki papierowe, kostki wc oraz worki na śmieci. Powód ma możliwość korzystania co drugi dzień ze świetlicy do zajęć sportowych. W tych okolicznościach Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 30 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przyrodzona i niezbywalna godność człowieka stanowi źródło wolności i praw człowieka i obywatela. Jest ona nienaruszalna, a jej poszanowanie i ochrona jest obowiązkiem władz publicznych. Obowiązek ten powinien być realizowany przez Władze publiczne przede wszystkim tam, gdzie Państwo działa W ramach imperium realizując swoje zadania represyjne, których wykonanie nie może prowadzić do większego ograniczenia praw człowieka i jego godności, niż to Wynika z zadan ochronnych i celu zastosowanego środka. Wymóg zapewnienia przez Państwo godziwych Warunków odbywania kary pozbawienia wolności jest jednym z podstawowych wymagań demokratycznego państwa prawnego, znajdującym wyraz W normach prawa międzynarodowego. Stanowi o tym wprost art. 10 ust. l ratyfikowanego przez Polskę Międzynarodowego Paktu Praw Osobistych i Publicznych z dnia 19 grudnia 1966 roku (Dz. U. z 1977 roku, Nr 38, póz. 167 i 169) zgodnie z którym każda osoba pozbawiona wolności będzie traktowana W sposób humanitarny i z poszanowaniem przyrodzonej godności człowieka. Także art. 3 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 4 grudnia 1950 roku, ratyfikowanej przez Polskę W 1993 roku (Dz. U. z 1993 roku, Nr 61, póz. 284 ze zm.) stanowiący, że nikt nie może być poddany torturom ani nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu lub karaniu, wprowadza obowiązek władzy publicznej zapewnienia osobom osadzonym W zakładach karnych godziwych i humanitarnych warunków odbywania kary _pozbawienia wolności, nie naruszających godności ludzkiej. Łączy się z tym wynikający z art. 8 ust. l Konwencji nakaz poszanowania życia prywatnego obywateli i ich prawa do intymności, co W odniesieniu do osób osadzonych W zakładach karnych oznacza obowiązek zapewnienia takich warunków bytowych i sanitarnych, W których godność ludzka i prawo do intymności nie doznąją --- STRONA 5 --- 4 istotnego uszczerbku. Niewqtpliwie Wskazaé na1eZy, Ze odpowiednikami powyzszych norm prawa miedzynarodowego sq art. 40, 41 ust. 4 i 47 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Wprowadzaj qce Wyzej Wskazane zasady na grunt prawa polskiego. Europejski Trybunal Praw Czlowieka, rozpoznajqc sprawy dotyczqce Warunkow odbywania kary pozbawienia Wolnosci, uznat za obowiqzek pafistwa dokonywanie systematycznej kontroli decyzji podejmowanych W zaldadadh kamych W celu zapewrrienia odpowiednich Warunkow Zycia Wieiniow, z uwzglednieniem normalnych i uzasadnionych Wymogow zwiqzanych 2 pozbawieniem Wolnosci (vide: wyrok z dnia 05.I2.1979r., skarga 8224/78 i z dnia 12.01. 1995r., skarga 21915/93). Zajmujqc sie kwestiq Wieikosci celi, W jakiej powinni przebywaé Wieiniowie, jako elementu zapewnieiija godziwych Warunkow odbywania katy pozbawienia Wolnosci, Trybunal uznat za sprzecznq ze standardami Europejskiego Komitetu Zapobiegania Torturorn powierzchnie 2,8m2, przypadajqcq na osadzonego W sprawie zakoficzonej Wyrokiem 2 dnia 9 marca 2006 roku (skarga 111" 73 786/01). W orzeczeniu z dnia 19 kwietnia 2001 roku (skarga 28524/95) Tiybunat stwierdzil, Ze przebywanie W zatioczonej celi Z nieodpowiedniq Wentylacjqi z otwartq toaletq, brakiem mo21iWosci uczestniczenia W zajeciach i kursach or_az~korzysta.nia z biblioteki, powoduje wzrost poczucia przygnebienia i nizszosci i moze byé oceniane jako upokarzajqce oraz porrizajqce traktowanie Wieiniow, stanowiqce naruszenie art. 3 Europejskiej Konwencji Praw Cziowieka. Z koiei W orzeczeniu z dnia 6 marca 2001 roku (skarga nr 40907/98) uznal, Ze sam fakt przetrzymywania Wieinia W przeludnionej celi, W niewlasciwych Warunkach sanitarnych, z niewystarczajqcq Iiczbq, Iozek i brakiem odpowiednich éwiczefi fizycznych stanowi ponizajqce traktowanie, rodzqce obowiqzek Wypiaty odszkodowania. Na gruncie Wyzej przytoczonych orzeczefi Europejskiego Tiybunahi Praw Cziowieka odbywanje zatem kary pozbawienia Wolnosci w przeludnionych celach, z nie oddzielonq toaletq i Wezlem sanitarnym, z nieodpowiedniq Wentylacjq, moze stanowié przejaw ponizajqcego traktowania, prowadzqcego do naruszenia godnosci osob pozbawionych Wo1nos'c.i. Na gruncie prawa polskiego moze uzasadniaé Zqdanie zasqdzenia zadoséuczynienia na podstawie art. 24 k.c. W ZW. z art. 448 k.c. jako naruszajqce dobra osobiste skazanego: godnosé i prawo do intymnosci (vide: Wyrok Sqdu Najwyzszego z dnia 28.02.2007r., V CSK 431/06, LEX nr 255593). Nastepnie Sqd a quo Wskazai, Ze przesianlcq koniecznq do udzielenia ochrony o charakterze nieinajqtkowym (art. 24 § 1 k.c.) jest bezprawnosé dziaiania naruszajqcego dobra osobistego. Z przepisu art. 24 k.c. Wynika donmiemanie bezprawnosci, a co za tym idzie na pokrzywdzonym spoczywa jedynie obowiqzek Wykazania, Ze konkretne dobro osobiste 4 istotnego uszczerbku. Niewątpliwie wskazać należy, że odpowiednikami powyższych norm prawa międzynarodowego są art. 40, 41 ust. 4 i 47 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Wprowadzaj ące wyżej wskazane zasady na grunt prawa polskiego. Europejski Trybunał Praw Człowieka, rozpoznając sprawy dotyczące Warunków odbywania kary pozbawienia wolności, uznał za obowiązek państwa dokonywanie systematycznej _kontroli decyzji podejmowanych W zakładach karnych W celu zapewnienia odpowiednich Warunków życia więźniów, z uwzględnieniem normalnych i uzasadnionych wymogów związanych z pozbawieniem wolności (vide: wyrok z dnia 05.12.1979r., skarga 8224/78 i z dnia 12.01. 1995r., skarga 21915/93). Zajmując się kwestią Wielkości celi, W jakiej powinni przebywać więźniowie, jako elementu zapewnienia godziwych Warunków odbywania kary pozbawienia Wolności, Trybunał uznał za sprzeczną ze standardami Europejskiego Komitetu Zapobiegania Torturom powierzchnię 2,8m2, przypadającą na osadzonego W sprawie zakończonej wyrokiem z dnia 9 marca 2006 roku (skarga nr 73 786/01). W orzeczeniu z dnia 19 kwietnia 2001 roku (skarga 28524/95) Trybunał stwierdził, że przebywanie W zatłoczonej celi z nieodpowiednią wentylacjąi z otwartą toaletą, brakiem możliwości uczestniczenia W zajęciach i kursach or_az«korzystania z biblioteki, powoduje wzrost poczucia przygnębienia i niższości i może być- oceniane jako upokarzające oraz poniżające traktowanie więźniów, stanowiące naruszenie art. 3 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Z kolei W orzeczeniu z dnia 6 marca 2001 roku (skarga nr 40907/98) uznał, że sam fakt przetrzymywania więźnia W przeludnionej celi, W niewłaściwych warunkach sanitarnych, z niewystarczającą liczbą, łóżek i brakiem odpowiednich ćwiczeń fizycznych stanowi poniżające traktowanie, rodzące obowiązek wypłaty odszkodowania. Na gruncie wyżej przytoczonych orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka odbywanie zatem kary pozbawienia wolności W przeludnionych celach, z nie oddzieloną toaletą i węzłem sanitarnym, z nieodpowiednią wentylacją, może stanowić przejaw poniżającego traktowania, prowadzącego do naruszenia godności osób pozbawionych wolności. Na gruncie prawa polskiego może uzasadniać żądanie zasądzenia zadośćuczynienia na podstawie art. 24 k.c. W zw. z art. 448 k.c. jako naruszające dobra osobiste skazanego: godność i prawo do intymności (Vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28.02.2007r., V CSK 431/06, LEX nr 255593). Następnie Sąd a quo wskazał, że przesłanką konieczną do udzielenia ochrony o charakterze niemajątkowym (art. 24 § 1 k.c.) jest bezprawność działania naruszającego dobra osobistego. Z przepisu art. 24 k.c. wynika domniemanie bezprawności, a co za tym idzie na pokrzywdzonym spoczywa jedynie obowiązek wykazania, że konkretne dobro osobiste --- STRONA 6 --- . 5 zostalo naruszone, zas sprawca naiuszenia chcqcy uwohiié sie od odpowiedziainosci musi Wykazaé okolicznosci Wylqczajqce bezprawnoéé jego zachowania. W ooenie Sqdu I instancji, z zebranego W sprawie materialu doWodoWego Wynika, Ze W czasie odbywania kary pozbawienia Wohiosci W Zaldadzie Karnym W C powod szesciokrotnie przebywal W celach przeludnionych. 1 Sqd Okregowy podkreslil, 2e podziela poglqd Wyrazony W Wyroku Sqdu Najwyzszego z dnia 2 paidziemika 2007 roku, zgodnie z ktorym zapewnienie przez Pafistwo godziwych Wamnkow odbywania kaiy pozbawienia Wolnosci jest jednym z podstawowych Wymagafi demokratycznego paiistwa prawnego, jednakze osadzenie skazanego W celi W Wartmach, W ktorych powierzehnia na jednq osobe Wynosila mniej niZ 3 m2, przy spehiieniu przesianek okreslonych W art. 248 § 1 k.k.W., jest zgodne z prawem (vide: Wyrok Sqdu Najwyzszego z dnia 02.10.2007r., II CSK 269/07, OSNCZD 2008/3/75). Nastepnie Sqd I instancji podniosi, Ze zgodnie z art. 248 § 1 k.k.W. W szczegolnie uzasadnionych Wypadkach dyrektor zakiadu karnego lub aresztu sledczego moze umiesoié osadzonych, na czas okreslony, W Warunkach, W ktorych powierzchnia W celi na jednq osobe Wynosi mniej niz 3 m2. O takim umieszczeniu nalezy bezzwlocznie powiadomié sedziego penitencjamego. I . l Zatern — podkreslfl Sqd a quo  tylko W szczegohiie uzasadnionych Wypadkach okreslonych W art. 248 k.k.W. i przy zachowaniu trybu postepowania Wskazanego W tym przepisie oraz W przewidzianych W nim przepisach Wykonawczych (por. Rozporzqdzenie Ministra Sprawiedliwosci z dnia 26 siezpnia 2003 r. W sprawie trybu postepowania Wiasciwych organéw W Wypadku, gdy liczba osadzonych W zakladach karnych Iub aresztach sledczych przekroczy W skali kraju ogolnq pojemnosé tych zaldadow, Dz. U. nr 152, poz. 1497), n1oZe dojsé do ograniczenia Wielkoéci powierzclmi celi na jednego skazanego ponizej 3m2, jednakze jedynie na czas okreslony. Musi to byé czas scisle okreslony i nie nadmiemie diugi, chodzi bowiem 0 Wyjqtek od zasady. W swietle zacytowanych powyzej przepisow niewqtpliwym i bezspornym jest — uznai Sqd Okregowy  Ze dziaianie pozwanego Zakiadu Karnego W C. . W stosunku do powoda byio bezprawne, bowiem powierzchnia przypadajqca na niego byia mniejsza niZ 3m2, a pozwany nie Wykazai, Ze czas, na jaki powod zostai osadzony W przeludnionych celach byi z gory okreslony. Wrecz przeciwnie, ze zlozonych przez pozwanego informacji Dyrektora pozwanego Zaldadu adresowanych do Sqdu Okregowego W S Wydziaiu Penitencjarnego z dnia 13 Wrzesnia 2000 r. (k. 34) oraz 17 maja 2001 r. (k. 35) Wynika, Ze . 5 zostało naruszone, zaś sprawca naruszenia chcący uwohiić się od odpowiedzialności musi wykazać okoliczności wyłączające bezprawność jego zachowania. W ocenie Sądu I instancji, z zebranego W sprawie materiału dowodowego wynika, że W czasie odbywania kary pozbawienia wolności W Zakładzie Kamym W C powód sześciokrotnie przebywał W celach przeludnionych. ` Sąd Okręgowy podkreślił, że podziela pogląd wyrażony W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 2 paździemika 2007 roku, zgodnie z którym zapewnienie przez Państwo godziwych Warunków odbywania kary pozbawienia wolności jest jednym z podstawowych wymagań demokratycznego państwa prawnego, jednakże osadzenie skazanego W celi W wartmach, W których powierzchnia na jedną osobę wynosiła mniej niż 3 m2, przy spełnieniu przesłanek określonych W art. 248 § l k.k.w., jest zgodne z prawem (Vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 02.10.2007r., Il CSK 269/O7, OSNC-ZD 2008/3/75). Następnie Sąd I instancji podniósł, że zgodnie z art. 248 § l k.k.W. W szczególnie uzasadnionych wypadkach dyrektor zakładu karnego lub aresztu Śledczego może umieścić osadzonych, na czas określony, W wartmkach, W których powierzchnia W celi na jedną osobę wynosi mniej niż 3 m2. O takim umieszczeniu należy bezzwłocznie powiadomić sędziego penitencjamego. Š _ I Zatem _ podkreślił Sąd a quo - tylko W szczegóhiie uzasadnionych wypadkach określonych w art; 248 k.k.W. i przy zachowaniu trybu postępowania wskazanego W tym przepisie oraz W przewidzianych W nim przepisach wykonawczych (por. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 26 sierpnia 2003 r. W sprawie trybu postępowania właściwych organów W wypadku, gdy liczba osadzonych W zakładach karnych lub aresztach śledczych przekroczy W skali kraju ogólną pojemność tych zakładów, Dz. U. nr 152, poz. 1497), może dojść do ograniczenia wielkości powierzchni celi na jednego skazanego poniżej 3m2, jednakże jedynie na czas określony. Musi to być czas ściśle określony i nie nadmiernie długi, chodzi bowiem 0 Wyjątek od zasady. W świetle zacytowanych powyżej przepisów niewątpliwym i bezspornym jest - uznał Sąd Okręgowy - że działanie pozwanego Zakładu Karnego W C, . W stosunku do powoda było bezprawne, bowiem powierzchnia przypadająca na niego była mniejsza niż 3m2, a pozwany nie wykazał, że czas, na jaki powód został osadzony W przeludnionych celach był z góry określony. Wręcz przeciwnie, ze złożonych przez pozwanego informacji Dyrektora pozwanego Zakładu adresowanych do Sądu Okręgowego W S Wydziału Penitencjarnego z dnia 13 września 2000 r. (k. 34) oraz 17 maja 2001 r. (k. 35) wynika, że --- STRONA 7 --- 6 przeludnienie eel miato de facto eharakter bezterminowy, skoro infomiaeje te poehodzq sprzed osmiu lat, a przeludnienie eel utrzymuje sie do dzisiaj. Z uwagi na. powyzsze uznaé nalezaio — Wywiodl Sqd a quo  i2 przebywanie przez powoda beztemninowo W zageszezonyeh eelaeh narusza jego godnose i uzasadnia przyznanie mu  W trybie art. 24 k.c. W ZW. z art. 448 k.e.  zadoséuezynienia pienieznego stosownie do doznanej krzyvvdy. Ustalajqe Wysokosé zadoseuezynienia Sqd I instancji Wziqt pod uwage, Ze powod Iqcznie przez okres 67 rniesieey przebywal W eeli, W ktorej na 1 osadzonego przypadalo mniej niz 3 m2. Biorqe pod uwage Wszystkie okolieznosei sprawy, a zwlaszeza stopiefi zageszezenia eeli, W ktorej przebywai powod oraz dlugosé tego okresu, Sqd uznai, Ze odpowiedniq kwotq zadoséuczynienia jest kwota 100 21 za kazdy miesiqe pobytu W przeludnionej eeli, Iqcznie 6.700 Z1 za 67 miesieey osadzenia. W oeenie Sqdu, powyzsza kwota jest odpowiednia tak do eharalcteru i rodzaju naruszonego dobra osobistego jak i do stopnia i zakresu jego naruszenia. W pozostalym zakresie — zdaniem Sqdu I instancji  powodztwo podlegato oddaleniu. Powod oprocz zarzutu umieszczenia W przeludnionej eeli, zarzueil pozwanemu takze brak nalezytego Wyposazenia eeli, brak intymnosei W ezynnoseiach higienieznyeh i fizjologieznyeh, przegrzanie celi latem i niedogrzanie zimq, brak eiepiej Wody W eelaeh, zbyt maiq ezestotliwosé kqpieli, brak swietliey, Zbyt maiy spaeerniak. Czeseiowo zarzuty te potwierdzii W swoieh zeznaniach swiadek R B (k. 99 99v), ktore korespondujq z zeznaniami powoda (k. 137137v). W oeenie Sqdu Okregowego Wersji tej przeezqjednak twierdzenia pozwanej jednostki poparte dokumentami zaiqezonymi do odpowiedzi na pozew. Po pierwsze, ehybiony okazai sie zarzut powoda odnosnie braku nalezytego Wyposazenia celi. Zgodnie z § 28 ust. 1 rozporzqdzenia Ministra Sprawiedliwosei z dnia 25 sierpnia 2003 r. W sprawie regulaminu organizaeyjno  porzqdkowego Wykonywania kaiy pozbawienia Wolnosei eela mieszkalna powinna bye Wyposazona W 16Zko dla kazdego skazanego, odpowiedniq do Iiezby skazanyeh ilosé stolow, szafek i taboretow oraz srodkow do utrzymania ezystosei W celi. Dostawiajqe iozko do eeli pozwany dostawial niezbedny sprzet kwaterunkowy  tj. szafl<e, taboret oraz stoi  adekwatnie do liezby osadzonych. RoWnie2 W sWoieh zeznaniaeh s'Wiadek R B przyznai, Ze W czteroosobowej celi znajdowaiy sie dWa maie stoliki, ezteiy taborety, a kazdy z osadzonych dysponowai szaflqq, W ktorej niogi przeehowywaé swoje rzeczy. Gdy ehodzi o zarzut braku intymnosei W ezynnoseiaeh higienieznyeh i fizjologieznyeh zauwazyé nalezy — stwierdzii Sqd a quo  iz konieeznose umiejseowienia urzqdzefi 6 przeludnienie cel miało de facto charakter bezterminowy, skoro infonnacje te pochodzą sprzed ośmiu lat, a przeludnienie cel utrzymuje się do dzisiaj. Z uwagi na. powyższe uznać należało - wywiódł Sąd a quo - iż przebywanie przez powoda beztemiinowo W zagęszczonych celach narusza jego godność i uzasadnia przyznanie mu - W trybie art. 24 k.c. W zw. z art. 448 k.c. - zadośćuczynienia pieniężnego stosownie do doznanej krzywdy. Ustalając wysokość zadośćuczynienia Sąd I instancji wziął pod uwagę, że powód łącz.nie przez okres 67 miesięcy przebywał W celi, W której na l osadzonego przypadało mniej niż 3 m2. Biorąc pod uwagę Wszystkie okoliczności sprawy, a zwłaszcza stopień zagęszczenia celi, W której przebywał powód oraz długość tego okresu, Sąd uznał, że odpowiednią kwotą zadośćuczynienia jest kwota 100 zł za każdy miesiąc pobytu W przeludnionej celi, łącznie 6.700 zł za 67 miesięcy osadzenia. W ocenie Sądu, powyższa kwota jest odpowiednia tak do charakteru i rodzaju naruszonego dobra osobistego jaki do stopnia i zakresu jego naruszenia. W pozostałym zakresie - zdaniem Sądu I instancji - powództwo podlegało oddaleniu. Powód oprócz zarzutu umieszczenia W przeludnionej celi, zarzucił pozwanemu także brak należytego wyposażenia celi, brak intymności W czynnościach higienicznych i fizjologicznych, przegrzanie celi latem i niedogrzanie zima, brak ciepłej wody W celach, zbyt małą częstotliwość kąpieli, brak świetlicy, zbyt mały spacerniak. Częściowo zarzuty te potwierdził W swoich zeznaniach świadek R B (k. 99- 99v), które korespondują z zeznaniami powoda (k. 137-137V). W ocenie Sądu Okręgowego wersji tej przecząjednak twierdzenia pozwanej jednostki poparte dokumentami załączonymi do odpowiedzi na pozew. Po pierwsze, chybiony okazał się zarzut powoda odnośnie braku należytego wyposażenia celi. Zgodnie z § 28 ust. l rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 sierpnia 2003 r. W sprawie regulaminu organizacyjne - porządkowego wykonywania katy pozbawienia Wolności cela mieszkalna powinna być wyposażona W łóżko dla każdego skazanego, odpowiednią do liczby skazanych ilość stołów, szafek i taboretów oraz środków do utrzymania czystości W celi. Dostawiając łóżko do celi pozwany dostawiał niezbędny sprzęt kwaterunkowy - tj. szatkę, taboret oraz stół - adekwatnie do liczby osadzonych. Również W swoich zeznaniach świadek R B przyznał, że W czteroosobowej celi znajdowały się dwa małe stoliki, cztery taborety, a każdy z osadzonych dysponował szafką, W której mógł przechowywać swoje rzeczy. Gdy chodzi o zarzut braku intymności W czynnościach higienicznych i fizjologicznych zauważyć należy - stwierdził Sąd a quo - iż konieczność umiejscowienia urządzeń --- STRONA 8 --- 7 sanitarnyeh W eelaeh W zaldadaeh karnyeh typu zamknietego Wynika z przepisow k.k.W. Tylko bowiem W zaldadaeh kamyeh typu pototwaitego i otwartego urzqdzenia sanitarne mogq bye usytuowane poza eelami mieszkalnymi (alt. 110 § 3 kkw). W eelu zagwarantowania osadzonym intymnosei W takieh Warunkach, kqeild sanitarne sq vvydzielone i osloniete od celi staiq zabudowq z piyty lub innego materialu. Potwierdzil to rowniez swiadek R B (k. 99). Nastepnie, Sqd I instancji stwierdzil, Ze nie znalazl rowniez potwierdzenia zarzut powoda dotyezqey utrudnieii W utrzymaniu higieny osobistej. Z § 30 ust. 3 rozporzqdzenia Ministra Sprawiedliwosei z dnia 25 sierpnia 2003 r. W sprawie regulaminu organizaeyjno  porzqdkowego Wykonywania kary pozbawienia Wolnosei Wynika, Ze skazany korzysta co najmniej raz W tygodniu z eieplej kqpieli. Skazany zatrudniony przy pracach brudzqeych korzysta 2. odpowiedriio ezestszyeh kqpieli. Kqpiel skazanego ehorego odbywa sie Wediug WSI{8.Z&l'I lekarza. Nadto skazani korzystajqcy ze swietliey do zajee sportowyeh majq mozliwosé skorzystania z natrysku po zajeciaeh. Jak Wynika z przediozonyeh przez pozwanego rozdziehaikow na srodki higieny indywidualnej (k. 4951) Wszyscy osadzeni Wyposaiani sq raz na miesiqe W s'rodki higieny osobistej: mydlo toaletowe, proszek do prania, nozyk do golenia, krem do golenia, paste do zebow, papier toaletowy. Oproez tego Wszystkie eele W}/pOS3.ZEL11E3 sq raz W miesiqeu W srodki do utrzymania czystosei: proszek do szorowania, plyn do WC, piyn do szyb, mydto W ptynje, plyn do naezyii, paste do podiogi, ptyn antybalcteryjny, reezniki papierowe, kostki We oraz World na smieei (rozdzielniki na srodki do utrzymania ezystosci W pomieszezeniaeh ZK W C 1., k. 4648). Podobnie zarzut braku dostepu do swietliey okazal sie niezym nieuzasadniony, uznai Sqd Okregowy. Powod moze bowiem korzystaé z szerokiej oferty zajeé kulturalno  oswiatowyeh i sportowyeh. .Z grafiku zajeé swietlieowych (k. 42) Wynika, i2 powod ma mozliwosé korzystania eo drugi dziefi ze swietliey do zaj ee sportowyeh. Natomiast spaeerniki, z ktoryeh mogq korzystaé osadzeni raz dziennie, muszq bye zabezpieezone ze Wzgledow oehronnyeh murem z plyt betonowyeh. Spaeery odbywaj q sie W Wyznaczonyeh grupaeh. Reasumujqe, nalezaio przyjqé  uznal Sqd Okregowy  Ze oproez zarzutu nadniiernego zageszczenia W eeli, Zaden inny zarzut bezprawnego dziaiania pozwanego W stosunlcu do powoda nie znalazi potwierdzenia W zebranym materiale i nie zostai udowodniony przez powoda. Z uwagi na powyzsze — stwierdzii ostatecznie Sqd a quo  na1eZa1o orzee jak W pkt. 1 i 2 senteneji. 7 sanitarnych W celach W zakładach karnych typu zamkniętego wynika z przepisów k.k.w. Tylko bowiem W zakładach karnych typu półotwartego i otwartego urządzenia sanitarne mogą być usytuowane poza celami mieszkalnymi (art. 110 § 3 kkw). W celu zagwarantowania osadzonym intymności W takich warunkach, kąciki sanitarne są wydzielone i osłonięte od celi stałą zabudową z płyty lub innego materialu. Potvvierdził to również świadek R B (k. 99). Następnie, Sąd I instancji stwierdził, że nie znalazł również potwierdzenia zarzut powoda dotyczący utrudnień W utrzymaniu higieny osobistej. Z § 30 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 sierpnia 2003 r. W sprawie regulaminu organizacyjno - porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności wynika, że skazany korzysta co najmniej raz W tygodniu z ciepłej kąpieli. Skazany zatrudniony przy pracach brudzących korzysta z odpowiednio częstszych kąpieli. Kąpiel skazanego chorego odbywa się według wskazań lekarza. Nadto skazani korzystający ze świetlicy do zajęć sportowych mają możliwość skorzystania z natrysku po zajęciach. Jak wynika z przedłożonych przez pozwanego rozdziehnków na środki higieny indywidualnej (k. 49-51) wszyscy osadzeni wyposażani są raz na miesiąc W s'rodki higieny osobistej: mydło toaletowe, proszek do prania, nożyk do golenia, krem do golenia, pastę do zębów, papier toaletowy. Oprócz tego wszystkie cele wyposażane są raz W miesiącu w środki do utrzymania czystości: proszek do szorowania, płyn do wc, płyn do szyb, mydło w płynie, plyn do naczyń, pastę do podłogi, płyn antybakteryjny, ręczniki papierowe, kostki wc oraz worki na śmieci (rozdzielniki na środki do utrzymania czystości W pomieszczeniach ZK w C =., k. 46-48). Podobnie zarzut braku dostępu do świetlicy okazał się niczym nieuzasadniony, uznał Sąd Okręgowy. Powód może bowiem korzystać z szerokiej oferty zajęć kulturalno - oświatowych i sportowych. .Z grafiku zajęć świetlicowych (k. 42) wynika, iż powód ma możliwość korzystania co drugi dzień ze świetlicy do zajęć sportowych. Natomiast spacerniki, z któlych mogą korzystać osadzeni raz dziennie, muszą być zabezpieczone ze względów ochronnych murem z płyt betonowych. Spacery odbywają się W wyznaczonych grupach. Reasumując, należało przyjąć - uznał Sąd Okręgowy - że oprócz zarzutu nadmiernego zagęszczenia W celi, żaden inny zarzut bezprawnego działania pozwanego w stosunku do powoda nie znalazł potwierdzenia W zebranym materiale i nie został udowodniony przez powoda. Z uwagi na powyższe - stwierdził ostatecznie Sąd a quo - należało orzec jak w pkt. 1 i 2 sentencji. --- STRONA 9 --- 8 Powyzsze rozstrzygniecie W punkeie 1 (pierwszym) zaskarizyi apelacjq pozwany i zarzucajqc naruszenie prawa materiahiego przez niewiaseiwe jego zastosowanie, W szczegelnosei art. 24 W zwiqzku z art. 448 kodeksu cywihiego; Wniesi o zmiane zaskarzonego Wfyroku i oddalenie powedztwa W ealosei. Sqd Apelaeyjny ustalii i zwazyl, eo nastepuje: Apelaeja zasiugiwaia na uwzglednienie. Sqd Apelaeyjny, W pehii, podziela i przyjmuje za swoje, Wszystkie istotne dla rozstrzygniecia, ustalenia Sqdu pierwszej instancji oraz dokonanq oeene prawnq, o ile ponizej, nie uznal odmiennie. W pierwszym rzedzie, nalezy podzielie zapatrywanie Sqdu Okregowego, Ze przebywanie osadzonego W przeludnionej celi narusza jego dobra osobiste, ehociazby W postaei godnosci. Z punlctu Widzenia, zarewno przepisew Prawa Unijnego, jak i przepisew prawa Wewnetrznego, podlegajqeyeh Wykladni ze strony, tak Trybunalu Konstytueyjnego, jak i Sqdu NajWy2szego, umieszezenie osadzonego W celi nie posiadajqeej minirnalnego metrazu na jednq osobe, jest dziataniem Paiistwa noszqeym znamiona bezprawnosei. Zarewno W judykaturze, jak i literaturze przedmiotu, Wypraeowane zostaiy pewne okolicznosci egzoneraeyjne (kontratypy) uchylajqee bezprawnose. Jednym z kontratypew jest dzialanie W granieach obowiqzujqeego prawa. Sqd a quo, prZyWo1a1 W swoim rozstrzygnieeiu dyspozyeje art. 248 § 1 k.k.W. Przepis cyt. artykulu daje mozliwose odstqpienia, przy zaehowaniu odpowiednich Warunkow, od zapewnienia osadzonemu minimalnego metrazu eeli — 3 ml. Niewqtpliwie, jeszeze przez lcilka miesiecy rzeezony przepis stanowi obowiqzujqee prawo. Bezsporne, rewniez jest to, Ze Wypelnienie jego dyspozyeji, spravvia, Ze zostaje uehylona bezprawnose dziaiania bqdi zanieehania okreslonego podmiotu. W oeenie Sqdu I instancji, pozwany W zasadzie Wypeinii trese tego przepisu, poza jednym elementem, a inianowieie, nie zostai okreslony czas pobytu powoda W przeludnionej celi. Zdaniem Sqdu Okregowego, Winien bye Wskazany doldadny termin osadzenia danej osoby W celi nie odpowiadajqcej minimalnemu metrazowi. 8 Powyższe rozstrzygnięcie W punkcie 1 (pierwszym) zaskarżył apelacją pozwany i zarzucając naruszenie prawa materiahiego przez niewłaściwe jego zastosowanie, W szczególności art. 24 W związku z art. 448 kodeksu cywilnego; wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa w całości. Sąd Apelacyjny ustalił i zważył, co następuje: Apelacja zasługiwała na uwzględnienie. Sąd Apelacyjny, w pełni, podziela i przyjmuje za swoje, Wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia, ustalenia Sądu pierwszej instancji oraz dokonaną ocenę prawną, o ile poniżej, nie uznał odmiennie. W pierwszym rzędzie, należy podzielić zapatrywanie Sądu Okręgowego, że przebywanie osadzonego W przeludnionej celi narusza jego dobra osobiste, chociażby W postaci godności. Z punktu widzenia, zarówno przepisów Prawa Unijnego, jak i przepisów prawa wewnętrznego, podlegających wykładni ze strony, tak Trybunału Konstytucyjnego, jak i Sądu Najwyższego, umieszczenie osadzonego W celi nie posiadającej minimalnego metrażu na jedną osobę, jest działaniem Państwa noszącym znamiona bezprawności. Zarówno W judykaturze, jak i literaturze przedmiotu, vvypracowane zostały pewne okoliczności egzoneracyjne (kontratypy) uchylające bezprawność. Jednym z kontratypów jest działanie W granicach obowiązującego prawa. Sąd a quo, przywołał W swoim rozstrzygnięciu dyspozycję art. 248 § 1 k.k.W. Przepis cyt. artykułu daje możliwość odstąpienia, przy zachowaniu odpowiednich wartmków, od zapewnienia osadzonemu minimalnego metrażu celi - 3 mz. Niewątpliwie, jeszcze przez kilka miesięcy rzeczony przepis stanowi obowiązujące prawo. Bezsporne, również jest to, że Wypełnienie jego dyspozycji, sprawia, że zostaje uchylona bezprawność działania bądź zaniechania określonego podmiotu. W ocenie Sądu I instancji, pozwany w zasadzie wypełnił treść tego przepisu, poza jednym elementem, a mianowicie, nie został określony czas pobytu powoda W przeludnionej celi. Zdaniem Sądu Okręgowego, winien być wskazany dokładny termin osadzenia danej osoby W celi nie odpowiadającej minimalnemu metrażowi. --- STRONA 10 --- 9 Sqd Apelaeyjny nie podziela takiej Wyldadni dyspozycji art. 248 § 1 k.k.W. Uzasadnieniem bowiem Wprowadzenia tej szezegolnej regulaeji, byt permanentny wzrost liezby skazanyeh, nastepnie osadzanyeh W zakiadaeh karnyeh na terenie kraju, przy zaehowaniu dotyehezasowej bazy Iokalowej. Zatem, W oeenie Sqdu Apelaeyjnego, ,,ezas okreslony”, o kterym mowa jest W analizowanym przepisie, na1e2y rozumiee, j ako bariere dla osadzania skazanyeh W przeludnionyeh celaeh na state. Naruszeniem przepisu art. 248 § 1 k.k.W. bytoby umieszczenie danego skazanego W przeludnionej celi na okres odbyeia caiej bqdi znaeznej czesei kary pozbawienia Wolnosei. W sytuaeji natomiast, gdy osadzony jest przenoszony z jednyeh eel do innyeh, po uptywie pewnego odeinka ezasu (W przypadku powoda po upiywie kilku miesiecy), to nale2y przyjqe, Ze W danej, przeludnionej celi przebywat on przez czas okreslony. Konkluzji tej nie zmienia okolieznose, Ze byWa (jak rewniez W przypadku powoda), Ze osadzony po odbyeiu pewnej czesei kary W przeludnionej eeli, zostaje przeniesiony do kolejnej celi nie spetniajqeej Wymogew metrazowych. Nalezy zauwazye, Ze eytowany przepis stanowi jednoznaeznie o umieszczeniu osadzonych, na czas okreslony, W Warunkach, W kteryeh powierzehnia W celi na jednq osobe Wynosi nmiej niz 3 m2. MoWa jest zatem o konkretnym przypadku, o konkretnej celi, a nie 0 odbywaniu kary pozbawienia Wolnosei W ogehiosei, W Wanmkaeh przeludnienia. W oeenie Sqdu Apelaeyjnego, tylko zaprezentowana poWyZej Wyldadnia, oddaje sens i mozliwosei zastosowania regulaeji zawaitej W art. 248 § 1 k.k.W., W realiaeh i W3IUl1I{E1CI'1 polskiego Wieziennietwa. W tym stanie rzeezy, zdaniem Sqdu Apelacyjnego, pozwany umieszczal powoda W celaeh nie odpowiadajqeyeh Wymaganemu metrazowi, zgodnie Z Wymogami Wyplywajqeymi Z1I‘6§Ci art. 248 § 1 k.k.W. Skoro zas, byte to dziaianie zgodne z obowiqzujqeym porzqdkiem prawnym, to Wystqpii kontratyp uchylaj qcy bezprawnose po stronie pozwanego. W tym stanie rzeezy, Sqd Apelaeyjny, na podstawie art. 386 § 1 k.p.e., orzekt, jak W senteneji.  ,5? _ . = ' 3.1 _'\)klk\:" t’I.,L)~*~.!* ~ _.: ' . \__ \\ 9 Sąd Apelacyjny nie podziela takiej wykładni dyspozycji art. 248 § l k.k..w. Uzasadnieniem bowiem wprowadzenia tej szczególnej regulacji, był permanentny wzrost liczby skazanych, następnie osadzanych W zakładach karnych na terenie kraju, przy zachowaniu dotychczasowej bazy lokalowej. Zatem, W ocenie Sądu Apelacyjnego, „czas określony”, o którym mowa jest W analizowanym przepisie, należy rozumieć, jako barierę dla osadzania skazanych W przeludnionych celach na stałe. Naruszeniem przepisu art. 248 § 1 k.k.w. byłoby umieszczenie danego skazanego w przeludnionej celi na okres odbycia całej bądź znacznej części kary pozbawienia wolności. W sytuacji natomiast, gdy osadzony jest przenoszony z jednych cel do innych, po upływie pewnego odcinka czasu (w przypadku powoda po upływie kilku miesięcy), to należy przyjąć, że W danej, przeludnionej celi przebywał on przez czas określony. Konkluzji tej nie zmienia okoliczność, że bywa (jak również W przypadku powoda), że osadzony po odbyciu pewnej części kary W przeludnionej celi, zostaje przeniesiony do kolejnej celi nie spełniającej wymogów metrażowych. Należy zauważyć, że cytowany przepis stanowi jednoznacznie o umieszczeniu osadzonych, na czas określony, W warunkach, W których powierzchnia W celi na jedną osobę wynosi mniej niż 3 m2. Mowa jest zatem o konkretnym przypadku, o konkretnej celi, a nie o odbywaniu kary pozbawienia wolności W ogóhiości, W warunkach przeludnienia. W ocenie Sądu Apelacyjnego, tylko zaprezentowana powyżej wykładnia, oddaje sens i możliwości zastosowania regulacji zawartej w art. 248 § 1 k.k.w., W realiach i warunkach polskiego więziennictwa. W tym stanie rzeczy, zdaniem Sądu Apelacyjnego, pozwany umieszczał powoda W celach nie odpowiadających wymaganemu metrażowi, zgodnie z wymogami wypływającymi z treści art. 248 § 1 k.k.w. Skoro zaś, było to działanie zgodne z obowiązującym porządkiem prawnym, to wystąpił kontratyp uchylający bezprawność po stronie pozwanego. W tym stanie rzeczy, Sąd Apelacyjny, na podstawie art. 386 § 1 k.p.c., orzekł, jak W sentencji. -- .ET _ . = ` ,1_L‹.,c<.:›, i'l.,L)~"t~..-M - _.: '- '_ \__ \'\