Postanowienie I ACa 649/11 I ACz 851/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 lipca 2011 r. Sąd Apelacy

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I ACa 649/11 I ACz 851/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 lipca 2011 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie – Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Jan Kremer Sędziowie: SSA Maria Kus-Trybek SSA Zbigniew Ducki Protokolant: st.sekr.sądowy Barbara Piaszczyk po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2011 r. w Krakowie na rozprawie sprawy z powództwa J. K. przeciwko Skarbowi Państwa - Dyrektorowi Zakładu Karnego w Tarnowie o zapłatę na skutek apelacji i zażalenia powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Tarnowie z dnia 20 kwietnia 2011 r. sygn. akt I C 860/10 I. w uwzględnieniu zażalenia zmienia punkt II zaskarżonego wyroku w ten sposób, że odstępuje od obciążenia powoda na rzecz Skarbu Państwa-Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kosztami postępowania; II. oddala apelację; III. nie obciąża powoda na rzecz Skarbu Państwa-Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kosztami postępowania apelacyjnego; IV. przyznaje od Skarbu Państwa- Sądu Okręgowego w Tarnowie na «ć \ Ś* ' \3 \(4 'Å 1 '›' \ -\\\ Ÿ' “Wy Ŝžzxäfi' , kk _ăšš "'-_=="`¬ á \ ;śåiiëę øßø ` --- STRONA 2 --- rzecz adwokata A. K. Kancelaria Adwokacka w Tarnowie ul. … wynagrodzenie w kwocie 3.321zł ( trzy tysiące trzysta dwadzieścia jeden złotych) , w tym 621zł tytułem podatku VAT, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu. --- STRONA 3 --- Sygn. akt I ACa 649/11 UZASADNIENIE Powód J. K. w pozwie skierowanym przeciwko Skarbowi Państwa – Dyrektor Zakładu Karnego w Tarnowie, wniósł o zasadzenie na jego rzecz od strony pozwanej odszkodowania w kwocie 100.000 zł. W podstawie faktycznej dochodzonego roszczenia powód wskazał, że w Zakładzie Karnym (dalej ZK) w Tarnowie przebywał od 14 października 2008 r. do 1 marca 2010 r. Podczas tego pobytu podlegał leczeniu w ramach więziennej służby zdrowia. Jednakże leczenie to budziło wątpliwości z tego względu, że powód dysponował, za zgodą Dyrektora ZK w Tarnowie własna dokumentacją medyczna w postaci wyników badań poczynionych przed osadzeniem go w ZK w Tarnowie. Dotyczyło to m.in. wyniku badań tomografu komputerowego (TK) głowy i kręgosłupa, zdjęć RTG uda prawego, kolana, kręgosłupa, miednicy, klatki piersiowej, dokumentacji neurologicznej, ortopedycznej i chirurgicznej. Jednakże dokumenty te powód utracił podczas przeszukania przeprowadzonej przez funkcjonariusza służby więziennej w celi nr 229, w której był osadzony. O fakcie tym powód powiadomił stosowne władze. Zdaniem powoda utrata wspomnianej dokumentacji medycznej uniemożliwi mu uzyskanie prawa do renty w ZUS. Twierdzi on także, że został uznany za osobę o lekkim stopniu niepełnosprawności, z czym nie wiąże się jednak prawo do świadczeń rentowych. Wyliczając wartość dochodzonego roszczenia powód wskazał, że składa się na niego kwota renty w wysokości 800 zł miesięcznie, co w przypadku zachowania przez niego życia przez ponad 10 lat daje kwotę dochodzona pozwem. Strona pozwana zastępowana przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa wniosła o oddalenie powództwa i o zasądzenie od powoda kosztów zastępstwa procesowego. Strona pozwana w szczególności zarzuciła, że powód wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi wynikającemu z art. 6 k.c. nie przedstawił dowodów i okoliczności dotyczących zasadności zgłoszonego w sprawie roszczenia. Dotyczy to przede wszystkim warunków zaginięcia wskazywanej w pozwie dokumentacji medycznej. Wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2011 r. wydanym do sygn. akt I C 860/10 Sąd Okręgowy w Tarnowie Wydział I Cywilny powództwo oddalił, zasądził od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii Adwokackiej adw. A. K. kwotę 4.428 zł tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną powodowi z urzędu; zasądził od powoda na rzecz Skarbu Państwa Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 3.600 zł tytułem kosztów postępowania. Powyższe orzeczenie zapadło na skutek ustalenia następującego stanu faktycznego sprawy: Powód przebywał ZK w Tarnowie od 14 października 2008 r. do dnia 1 marca 2010 r., kiedy to został przeniesiony do ZK w Rzeszowie, później w dniu 5 marca 2010 r. do ZK w Zamościu, gdzie przebywał do czasu warunkowego przedterminowego zwolnienia, które nastąpiło w dniu 13 sierpnia 2010 r. Przed osadzeniem w więzieniu powód pozostawał w leczeniu ze schorzeniami kręgosłupa, stawu kolanowego. Leczył się także neurologicznie i laryngologicznie. W związku ze stanem zdrowia powód przez 26 lat pozostawał na rencie. Był zaliczony do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności i z tego tytułu pobierał świadczenie w kwocie 680 zł miesięcznie. Po osadzeniu w ZK w Tarnowie powód w dalszym ciągu był leczony w ramach więziennej służby zdrowia. Miało to związek z bólami grzbietu, kręgosłupa, kolan, przewlekłą chrypką (nikotynowego zapalenia krtani), grzybicą stóp, oraz zmianami --- STRONA 4 --- dermatologicznych na grzbiecie. Pozostawał pod opieką lekarzy ogólnego, laryngologa, neurologa, psychiatry i chirurga. Jakkolwiek złożono mu propozycje poddania go badaniom lekarza onkologa, to jednak nie udzielił na to zgody. Podobnie nie zgodził się na propozycje przeniesienia go na Oddział Laryngologiczny Szpitala Aresztu Śledczego w Bydgoszczy celem podjęcia specjalistycznego leczenia. Zdarzało się, że powód kwestionował metody leczenia proponowane mu przez lekarzy więziennej służby zdrowia. Miały m.in. miejsce sytuacje, że powód nie przyjmował ordynowanych mu leków. W związku z uwagami powoda co do sposobu leczenia został zobowiązany do przedłożenia dokumentacji medycznej w leczenia przed osadzeniem w ZK. Nadto powód wystąpił o wydanie mu na potrzeby postępowania rentowego, zaświadczenia dla ZUS, N-9, do czego było konieczne przedłożenie dokumentów dokumentujących leczenie, któremu podlegał przed osadzeniem w ZK. W dniu 25 września 2009 r. powód dostarczył do ambulatorium ZK w Tarnowie kopie dokumentacji wcześniejszego leczenia, co zostało potwierdzone wpisem, Kierownika Ambulatorium w książeczce zdrowia powoda. W dniu 2 października 2009 r. wydano powodowi wypełnione na druku N-9 świadectwo o stanie jego zdrowia na potrzeby przedłożenia w ZUS, celem uzyskania świadczeń społecznych. W dniu 12 stycznia 2010 r. powód odebrał przedłożoną przez niego dokumentację medyczną, gdyż okazała się ona nieprzydana dla potrzeb jego leczenia. Odbiór tejże dokumentacji powód potwierdził w książeczce zdrowia własnoręcznym podpisem. Ostatni raz powód korzystał z opieki Ambulatorium ZK w Tarnowie w dniu 5 lutego 2010 r. Orzeczeniem z dnia 8 lutego 2011 r. Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Dębicy powód został zaliczony do osób o lekkim stopniu niepełnosprawności. Aktualnie uzyskuje świadczenie społeczne w kwocie 236 zł. W ocenie warunków ustalenia stanu faktycznego sprawy Sąd Okręgowy zauważył, że powód będący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 6 k.c., nie wykazał warunków wzmiankowanej w pozwie utraty dokumentów medycznych. W rozważaniach prawnych Sąd I instancji, po szczegółowej analizie przesłanek przepisu art. 417 k.c. z powołaniem się na warunki przepisu art. 361 § 2 k.c. odnośnie związku przyczynowego pomiędzy szkodą, a niezgodnym z prawem działaniem lub zaniechaniem w wykonywaniu funkcji władzy publicznej, w szczególności stwierdził, że warunkiem uwzględnienia roszczenia powoda było dokonanie ustaleń w przedmiocie zaistnienia zdarzenia wyrządzającego szkodę powodowi poprzez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej. Na tym tle Sąd Okręgowy skonstatował, że powód nie zdołał wykazać zasadniczej przesłanki dla przypisania odpowiedzialności strony pozwanej tj. zdarzenia będącego źródłem szkody. Nie udowodnił bowiem, że utracił wyżej wspominaną dokumentację medyczną w okresie, w którym był osadzony w ZK w Tarnowie i to w wyniku działania funkcjonariuszy strony pozwanej. Ograniczył się jedynie do wskazania, że utracił owe dokumenty podczas przeszukania celi nr 229, w której był osadzony podczas pobytu w ZK w Tarnowie. Wykazaniu okoliczności utraty dokumentów nie czyni zadość dowód z przesłuchania powoda, w których podał, że informacje o tym zdarzeniu zawarte są w dokumentacji prowadzonej przez stronę pozwaną. Nadto nie przytoczył dalszych okoliczności, kiedy zdarzenie to miało miejsce, twierdząc jedynie, że w czasie przeszukania celi dokumenty medyczne wyrzucono na korytarz, a potem do śmieci. Fakty te nie zostały potwierdzone przez innych współ-osadzonych wobec braku aktywności dowodowej w tym względzie powoda. Twierdzenia powoda o okolicznościach zaginięcia --- STRONA 5 --- dokumentów nie znajdują potwierdzenia w istniejącym materiale dowodowym w postaci dokumentacji więziennej prowadzonej przez stronę pozwaną. Dotyczy to akt osobowych powoda i jego dokumentacji medycznej, w których rzekomo miało znajdować się potwierdzenie okoliczności zaginięcia dokumentacji medycznej powoda znajdującej się w jego posiadaniu. W szczególności brak jest zapisów o przeszukaniu celi w której znajdował się powód i utracie przez niego dokumentów, rzekomych skargach do administracji ZK o utracie dokumentów medycznych. Wobec braku wykazania przez powoda faktu dopuszczenia się przez stronę pozwaną czynu, który wywołał u niego szkodę, bezprzedmiotową była ocena dalszych przesłanek koniecznych dla przypisanie stronie pozwanej na podstawie art. 417 k.c. odpowiedzialności. Na marginesie Sąd Okręgowy z powołaniem się na pogląd judykatury stwierdził, że nawet w przypadku przyjęcia, że to strona pozwana bezprawnym czynem pozbawiła powoda przedmiotowej dokumentacji medycznej, to i tak jego roszczenie nie zostałoby uwzględnione, ponieważ nieuzyskanie świadczeń rentowych z natury rzeczy ma charakter hipotetyczny. Powód także nie wskazał jakie szczególne znaczenie miały badania TK, natomiast z jego zeznań wynika, że lekarz zwrócił mu te dokumenty ponieważ nie były mu potrzebne. Fakt , że powód we wcześniejszym okresie uzyskiwał świadczenia rentowe wskazuje jedynie na to, że w okresie kiedy mu je przyznawano (2007 r.) występowały ku temu warunki. Natomiast ostatnim orzeczeniem ZUS z lutego 2011 r. zaliczono powoda do osób o lekkim stopniu niepełnosprawności i nie przyznano mu z tego tytułu świadczenia pieniężnego. W ogóle zaś podstawą wydania orzeczenia nie były tylko dokumenty przedłożone przez powoda, ale także wyniki przeprowadzonych badań na potrzeby postępowania rentowego. Wątpliwości budzi również fakt, że na podstawie dokumentów sprzed lat dokonywałoby oceny zasadności przyznawania świadczeń. Z tego względu brak jest podstaw do przyjęcia, że normalnym następstwem zniszczenia dokumentów było pozbawienie osoby uprawnionej prawa do renty. Również bezzasadnym, zdaniem Sądu I instancji było twierdzenie powoda o braku możliwości odtworzenia utraconej dokumentacji medycznej, gdyż jednostka dokonująca badania obowiązana była ją archiwizować i wydawać osobom uprawnionym. W końcu Sąd Okręgowy zauważył, że wielkość dochodzonego roszczenia nie znajduje uzasadnienia w okolicznościach faktycznych sprawy, ponieważ odpowiedzialnością odszkodowawczą objęte są jedynie normalne następstwa zdarzenia, które w niniejszym wypadku obejmowały koszty odtworzenia dokumentacji medycznej, ewentualnie kwotę odpowiadającą wielkości świadczeń, których powód nie otrzymał w okresie odtwarzania dokumentacji. Natomiast nie może to zawierać wszelkich świadczeń, które powód mógłby otrzymać w związku ze stanem zdrowia, bowiem nie jest wykluczone, że ze względu na stan zdrowia czy też wiek powód w końcu otrzyma świadczenia rentowe. Nadto powód nie wyczerpał w pełni swych uprawnień związanych z dochodzeniem renty, gdyż nie zaskarżył orzeczenia ZUS. Orzekając o kosztach postępowania Sąd I instancji z powołaniem się na art. 98 k.p.c. oparł się o zasadę odpowiedzialności stron za jego wynik. Zauważył przy tym, z powołaniem się na przepis art. 108 u.k.s.c. że fakt zwolnienie powoda od kosztów sądowych sam w sobie nie stanowi podstawy oddalenia wniosku o zwrot stronie przeciwnej poniesionych przez nią kosztów postępowania. W ogóle zaś w sprawie nie występowały warunki do zastosowania art. 102 k.p.c., ponieważ powód od prawie roku przebywa na wolności, jego stan zdrowia nie stanowi przeszkody do podjęcia zatrudnienia. Ma on zawód doświadczenie zawodowe, ponieważ przez ostanie lata wykonywał on usługi fryzjerskie, za co był wielokrotnie wynagradzany. Przy opuszczaniu ZK utrzymywał, że nosi się w przyszłości z zamiarem prowadzenia działalności gospodarczej. --- STRONA 6 --- W apelacji od powyższego wyroku powód wnosząc o jego zmianę i orzeczenie zgodnie z żądaniem pozwu, zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 233 § 1 k.p.c. wynikające z braku wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału, konsekwencja czego było wydanie skarżonego wyroku, podczas gdy zdaniem powoda istniały podstawy do wydania orzeczenia zgodnie z żądaniem zawartym w pozwie. Na kanwie powyższego powód zaznaczył, że jest dogłębnie przekonany o słuszności swej racji w sprawie. Jego zdaniem w wyniku nieodpowiedzialnych działań strony pozwanej został pozbawiony całej dokumentacji medycznej (niemożliwej do odtworzenia), co eliminuje możliwość podjęcia przez niego starań w ZUS o rentę. Powód twierdzi, że był przekonany o znajdowaniu się w jego dokumentacji informacji w przedmiocie zaginięcia jego dokumentacji medycznej, kto dowodził wyżej wskazywany przeszukaniem , kto zajął zakwestionowane wtedy dokumenty. W piśmie stanowiącym apelacje w sprawie powód wnosi także zażalenie na postanowienie o kosztach postępowania zawarte w pkt. 3 wyroku wydanym w sprawie podnosząc w nim brak należytego rozważenia jego sytuacji materialnej, a w konsekwencji niezastosowania art. 102 k.p.c., a nadto wzajemną sprzeczność argumentacji Sądu zawartej w uzasadnieniu wyroku i postanowienia Sądu z dnia 12 listopada 2010 r., dotyczącego zwolnienia powoda od kosztów sadowych w całości. Wskazując na powyższe powód wniósł o uchylenie skarżonego postanowienia i nieobciążanie go kosztami postępowania. W odpowiedzi na apelację strona pozwana wniosła o jej oddalenie i o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Sąd bowiem słusznie uznał, że przeprowadzone w sprawie postępowanie wykazało, że nie zachodzą w niej przesłanki odpowiedzialności Skarbu Państwa; nieuprawniony jest zarzut naruszenia przez Sąd swobodnej oceny dowodów; w sprawie nie zachodziły w odniesienia do powoda okoliczności dające podstawę do twierdzenia o możliwości zastosowania art. 102 k.p.c. w postaci „szczególnie uzasadnionego wypadku” w oparciu o które Sąd Okręgowy mógł znaleźć podstawę do odstąpienia obciążania powoda na rzecz strony pozwanej kosztami postępowania. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja powoda jest nieuzasadniona ponieważ podniesiony w niej zarzut dotyczący naruszenia prawa procesowego nie mógł doprowadzić do uwzględnienia jej wniosku. Na wstępie wypada zauważyć, że wszelkie ustalenia stanu faktycznego sprawy w kontekście zaoferowanych przez strony dowodów są kompletne, stąd też mogące stanowić wystarczającą podstawę do wydanego przez Sąd I instancji orzeczenia. Odnosząc się do zarzutu apelacji o naruszeniu przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 233 § 1 k.p.c. wynikające z braku wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiały, konsekwencją którego było wydanie zaskarżonego wyroku, trzeba stwierdzić o całkowitej jego bezzasadności. Trudno byłoby bowiem po lekturze uzasadnienia orzeczenia Sądu I instancji dojść do przekonania o nieprawidłowym czy też niekompleksowym rozważeniu przez Sąd Okręgowy zebranego materiału. Przypomnieć trzeba, że postawienie zarzutu naruszenia przez sąd art. 233 § 1 k.p.c. wymaga wykazania, że doszło do uchybienia zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, gdyż jedynie to może być przeciwstawione uprawnieniu sądu do dokonania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie strony o innej doniosłości poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie niż ocena sądu (por. orzeczenia SN z 6 --- STRONA 7 --- listopada 1998 r., II CKN 4/98, niepubl., z dnia 10 kwietnia 2000 r., VCKN 17/2000, OSNC 2000, nr 10, poz. 189, z 5 sierpnia 1999 r., II UKN 76/99, OSNAiUS 2000, nr 19, poz. 732). Tymczasem powód, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego, na kanwie wspomnianego zarzutu podniósł jedynie, że domaga się odszkodowania, ponieważ w wyniku nieodpowiedzialnych działań pracowników pozwanego został pozbawiony całej dokumentacji medycznej, a to pozbawia go możliwości starań o rentę ZUS, albowiem dokumentacji medycznej nie da się odtworzyć. Zatem powód nawet nie stawia konkretnych zarzutów mogących być podstawą do twierdzeń o naruszeniu wspomnianego przepisu prawa. Nie może stanowić tego samo przekonanie powoda o zaginięciu jego dokumentacji medycznej podczas przeszukania celi w której był osadzony, tym bardziej, że potwierdzenie zaginięcia dokumentacji nie zawiera zawartości teczek A i B prowadzonych przez administrację więzienną dla powoda, w których rzekomo miały się znajdować informacje o jego pismach w sprawie zaginięcia dokumentacji, odpowiedzi kto dowodził przeszukaniem, kto przejął zakwestionowane dokumenty powoda, kto był odpowiedzialny za akcje przeszukania. Powód, jak to prawidłowo wywiódł Sąd I instancji, winien dla możliwości uwzględnienie zgłoszonego roszczenia wykazać zdarzenie wyrządzające mu szkodę, w postaci utraty, z przyczyny działań czy zaniechań funkcjonariuszy ZK, jego dokumentacji medycznej. Jednakże nie czyni tego ograniczając się do wskazania, że utracił owe dokumenty w czasie przeszukania celi nr 229, w której był osadzony podczas pobytu w ZK w Tarnowie. Słusznie stwierdza Sąd Okręgowy, że nie może być wystarczającym dowodem dla udowodnienia zaginięcia wspominanych dokumentów medycznych, treść przesłuchania powoda, który nawet nie przytoczył towarzyszącym temu okoliczności w postaci choćby czasu zdarzenia. Wbrew obowiązkowi wynikającemu z dyspozycji art. 6 k.c., 232 i 3 k.p.c. powód, co już wcześniej zauważono reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, nie przedstawił jakichkolwiek dowodów, jak choćby w postaci z przesłuchania świadków, w osobach współosadzonych z powodem, funkcjonariuszy ZK, którzy uczestniczyli w rzekomym przeszukaniu celi nr 229. Powyższe tym bardziej, że okoliczności dotyczące zaginięcia dokumentów nie znajdują potwierdzenia w aktach osobowych powoda jego dokumentacji medycznej, w których zdaniem powoda miało znajdować się potwierdzenie okoliczności zaginięcia dokumentów. Brak jest w nich zapisów dotyczących przeszukania celi, skarg do administracji więziennej o utracie dokumentów. W tej sytuacji prawidłowa była konstatacja Sądu I instancji o braku wykazania przez powoda faktu dopuszczenia się przez stronę pozwaną czyny który wywołał u niego szkodę, co samo przez sie czyni rozpoznawane powództwo jako bezzasadne. Z tych wszystkich względów Sąd Apelacyjny, na podstawie art. 385 k.p.c. apelację powoda oddalił. Odnosząc się natomiast do złożonego zażalenia na postanowienie o kosztach postępowania zawarte w pkt. 3 wzmiankowanego wyroku trzeba dojść do przekonania, iż jest ono zasadne. Istotnie przy rozważaniu sytuacji ekonomicznej powoda w kontekście orzekania o kosztach postępowania zabrakło Sądowi I instancji kompleksowej jej oceny przez pryzmat przesłanek przewidzianych w art. 102 k.p.c., branej wszak pod uwagę przez sąd bez wniosku strony przegrywającej. Co prawda nie można zaakceptować poglądu żalącego się, że Sąd Okręgowy rozstrzygając o kosztach postępowania popadł w sprzeczność co do treści swego postanowienia z 12 listopada 2010 r. względem okoliczności na podstawie których rzeczone koszty od powoda na rzecz strony pozwanej zasądził (por. post. SA w Katowicach z 17 stycznia 2007 r. I ACz 27/07. LEX 27/07), jednakże orzeczenie o kosztach nie jest prawidłowe. Nie zostały bowiem wzięte przez Sąd I instancji pod uwagę okoliczności --- STRONA 8 --- związane z faktem pozostawania powoda przez szereg lat w izolacji więziennej, jego przedemerytalny wiek oraz konsekwencje faktyczne z tym związane. (por. postanowienia SN: z 10 marca 2011 r., V CZ 107/10, LEX nr 786400, 11 sierpnia 2011 r., I CZ 51/10, LEX nr 737252). W pierwszej jednak kolejności przypomnieć wypada, że przepis art. 102 k.p.c. wyraża zasadę słuszności w orzekaniu o kosztach i stanowi wyjątek od zasady przewidzianej w art. 98 k.p.c. statuującej z kolei odpowiedzialność stron za wynik procesu. Szczególne znaczenie dla możliwości zastosowania omawianego przepisu w kwestii przyjęcia wystąpienia szczególnie uzasadnionego wypadku, mają nie tylko okoliczności związane z samym przebiegiem postępowania, ale także dotyczące stanu majątkowego i sytuacji życiowej strony. Okoliczności te powinny być oceniane z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego. Powód omawianej sprawy jest niewątpliwie osobą ubogą, co znalazło wyraz w orzeczeniu Sądu Okręgowego w którym został zwolniony od kosztów sądowych. Było to efektem braku posiadania przez niego środków materialnych wobec opuszczenia Zakładu Karnego i nie istnienia warunków do podjęcia pracy. Nie można zgodzić się z tezą Sądu Okręgowego jakoby wobec upływu prawie roku od opuszczenia ZK sytuacja majątkowa powoda winna ulec zmianie. Wbrew odmiennym twierdzeniom powód nie jest z zawodu fryzjerem. Istotnie zajmował się fryzjerstwem ale jedynie w związku z pobytem w ZK. To zaś nie dawało podstaw do stwierdzenia, o możliwości podjęcia przez niego pracy po opuszczeniu ZK, a już na pewno podjęcia działalności gospodarczej, skoro nie dysponuje on dla takiego przedsięwzięcia jakimkolwiek majątkiem. Istotne znaczenie dla oceny możliwości uzyskiwania przez powoda środków materialnych jest jego wiek (niemal 60 lat) oraz fakt, że w związku ze stanem zdrowia przez 26 lat pozostawał na rencie. Wszystko to świadczy, że w sprawie wystąpił szczególnie uzasadniony wypadek dający możliwość do nieobciążania powoda jako strony przegrywającej sprawę kosztami postępowania na rzecz strony pozwanej. Wobec powyższego Sąd Apelacyjny, na podstawie art. 386 § 1 w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. orzekł o nieobciążaniu powoda na rzecz strony pozwanej kosztami postępowania przed Sądem I instancji. Orzekając o kosztach postępowania apelacyjnego Sąd wziął pod uwagę fakt, że sytuacja majątkowa, osobista i życiowa powoda, od wspominanego wyżej czasu nadal nie uległa zmianie, a wręcz się pogorszyła. Powód w dalszym ciągu nie pracuje, nie posiada z uwagi na wiek realnej ekspektatywy zmiany tej sytuacji, uzyskuje świadczenia społeczne w kwocie 236 zł. Możliwe w jego sytuacji zatrudnienie może mu przynieść dochody, które, co najwyżej wystarczą na nieodzowne do życia środki konsumpcyjne. W tej sytuacji wystąpiły warunki do nieobciążania powoda na rzecz strony pozwanej na zasadzie art. 102 k.p.c. kosztami postępowania apelacyjnego. O przyznaniu na rzecz pełnomocnika z urzędu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej w postępowaniu apelacyjnym orzeczono na podstawie § 19, 20 w zw. z § 13 ust. 1 pkt. 2, § 6 pkt. 6 i §2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1398 ze zm.).