§Centrum Prawa KarnegoWykonawczego
← Powrót do orzecznictwa
określenia warunków dostaw

Wyrok I ACa 646/12/p//

określenia warunków dostaw

Teza / krótkie omówienie

określenia warunków dostaw

Treść orzeczenia

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I ACa 646/12 /p//|(,_'E‘<\I‘|\\\%§ w@@m NM ' 415* ?/~f:;g;=;$ WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 grudnia 2012 r. Sqd Apelacyjny w Gdafisku — Wydzia1 I Cywilny W sk1adzie: Przewodniczqcy: SA Ewelina Jokiel Sgdziowiez SA Ewa Giezek (spr.) SA MaIgorzata IdasiakGrodzifiska Protokolantz stazysta po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2012 r. w Gdafisku na rozprawie sprawy z powédztwa J K przeciwko S S Z ograniczona, odpowiedzialnoéciaj w S ‘ 0 zap1ate; na skutek apelacji pozwanej od wyroku Sa,du Okrggowego w Gdafisku Z dnia 29 maja 2012 r. sygn. akt IX 1/ zmienia zaskariony wyrok w punkcie I (pierwszym) 0 tyle tylko, Ze w miej sce zasqdzonych odsetek ustawowych od dat i kwot w nim wskazanych zasqdza odsetki ustawowe od kwoty 5560,69 z10tych od dnia 27 sierpnia 2009 r. do dnia zap1aty, 2/ oddala apelacje; w poz0sta1ym zakresie, 3/ zasqdza od pozwanej na rzecz powoda kwotg 1.350 (jeden tysiqc trzysta piqédziesiqt) z1otych tytu1em zwrotu kosztéw postgpowania apelacyjnego. Na oryginale w1aéciwe podpisy. Sygn. akt I ACa 646/12 /ýIz|(,::'Ê`F¬\I`,\\"Ŝ was» NIM _ 4%* a'-fş,.g§;,~$ WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 grudnia 2012 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku - Wydział I Cywilny W składzie: Przewodniczący: SA Ewelina Jokiel Sędziowie: SA Ewa Giezek (spr.) SA Małgorzata Idasiak-Grodzińska Protokolant: stażysta po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2012 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy z powództwa J K przeciwko S S z ograniczoną odpowiedzialnością w S ' o zapłatę na skutek apelacji pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 29 maja 2012 r. sygn. akt IX 1/ zmienia zaskarżony wyrok w punkcie I (pierwszym) o tyle tylko, że w miejsce zasądzonych odsetek ustawowych od dat i kwot w nim wskazanych zasądza odsetki ustawowe od kwoty 5.560,69 złotych od dnia 27 sierpnia 2009 r. do dnia zapłaty, 2/ oddala apelację w pozostałym zakresie, 3/ zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 1.350 (jeden tysiąc trzysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. Na oryginale właściwe podpisy. --- STRONA 2 --- Sygn. akt I ACa 646/12 UZASADNIENIE Powod J K wnios1 pozew przeciwko S spo1ce 2 ograniczonq odpowiedzialnoéciq 2 siedzibq w S 0 zasqdzenie kwoty 5.560,69 21 2 ustawowymi odsetkami od kwot: 2.806 21 od 1 lutego 2007 r. do dnia zap1aty, 81 1,28 21 od 22 lutego 2007 r. do dnia zap1aty, 204,18 210d 28 kwietnia 2007 r. do dnia 2ap1aty, 1 19,89 21 od 1 paidziernika 2007 r. do dnia 2ap1aty, 385,48 z1od 22 stycznia 2008 r. do dnia 2ap1aty, 144,56 21 od 22 maja 2008 r. do dnia 2ap1aty, 542,46 21 od 22 sierpnia 2008 r. do dnia 2ap1aty, 159,01 21 od 22 paidziemika 2008 r. do dnia 2ap1aty, 300,74 21 od 22 stycznia 2009 r. do dnia zaplaty, 87,09 21 od 22 kwietnia 2009 r. do dnia zap1aty, a ponadto kosztow procesu, w tym kosztow zastopstwa procesowego wed1ug norm przepisanych. Jako podstawe; swego roszczenia wska2ywa1c2yn nieuczciwej konkurencji pozwanej, polegajqcy na bezpodstawnym pobieraniu przez niq innych ni2 mar2a handlowa op1at za przyjocie towaru do spr2eda2y, w postaci 0p1at za us1ugi marketingowe. Wyrokiem 2 dnia 29 maja 2012 r. Sqd Okrggowy w G uw2g1Qdni1 powodztwo w ca1oéci i or2ek10 kosztach postopowania. W uzasadnieniu wyroku Sqd Okrogowy wska2a1na nastgpujqce ustalenia faktyczne: Powod prowad2i1 d2ia1alnoéé gospodarczq pod nazwq ,, , przy czym przedmiotem tej d2ia1alnos'ci by1a spr2eda2 hunowa i detaliczna roznych produktow oraz produkcja wyrobow 2 papieru i tektury. Pozwana pr0wadzi1a dzia1alnoéé gospodarczq, ktorej przedmiotem by1a m. in. spr2eda2 detaliczna w niewyspecjalizowanych sklepach 2 przewagq 2ywnoéci, napojow i wyrobow tytoniowych. W tym celu utr2ymywa1a sklep wielkopowierzchniowy , ' w S naleiqcy do sieci sklepow ,,l , ktorymi 2ar2z;dza1a spo1ka 2 ograniczonq odpowiedzialnoéciq 2 siedzibq w W . sp. 2 o.o. 2awiera1a w imieniu i na rzecz przedsiqbiorcow prowadzqcych poszczegolne sklepy nalezqce do sieci sklepow ,, " umowy o wsp61pracy. Warunki tych umow, w tym tak2e kwestie zwiqzane 2 us1ugami marketingovvymi, kaidorazowy dostawca ustala1 2 ta} spo1kq, jako centralnym podmiotem zarzqdzajqcym sieciq sklepow ,, '. W dniu 2007 r. powod (dostawca) 2awar1 2 sp. 2 0.0., dzia1ajqcq m. in. w imieniu i na rzecz nozwanei (sklem. umowe 0 wsnc'>1nracv w nrzedmiocie okreélenia warunkow dostaw Sygn. akt 1 ACa 646/12 UZASADNIENIE Powód J K wniósł pozew przeciwko S spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S o zasądzenie kwoty 5.560,69 zł z ustawovvymi odsetkami od kwot: 2.806 zł od 1 lutego 2007 r. do dnia zapłaty, 81 1,28 zł od 22 lutego 2007 r. do dnia zapłaty, 204,18 zł od 28 kwietnia 2007 r. do dnia zapłaty, 1 19,89 zł od 1 października 2007 r. do dnia zapłaty, 385,48 zł od 22 stycznia 2008 r. do dnia zapłaty, 144,56 zł od 22 maja 2008 r. do dnia zapłaty, 542,46 zł od 22 sierpnia 2008 r. do dnia zapłaty, 159,01 zł od 22 paździemika 2008 r. do dnia zapłaty, 300,74 zł od 22 stycznia 2009 r. do dnia zapłaty, 87,09 zł od 22 kwietnia 2009 r. do dnia zapłaty, a ponadto kosztów procesu, W tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Jako podstawę swego roszczenia wskazywał czyn nieuczciwej konkurencji pozwanej, polegający na bezpodstawnym pobieraniu przez nią innych niż marża handlowa opłat za przyjęcie towaru do sprzedaży, w postaci opłat za usługi marketingowe. Wyrokiem z dnia 29 maja 2012 r. Sąd Okręgowy w G uwzględnił powództwo w całości i orzekł 0 kosztach postępowania. W uzasadnieniu wyroku Sąd Okręgowy wskazał na następujące ustalenia faktyczne: Powód prowadził działalność gospodarczą pod nazwą ,, , przy czym przedmiotem tej działalności byla sprzedaż hurtowa i detaliczna różnych produktów oraz produkcja wyrobów z papieru i tektury. Pozwana prowadziła działalność gospodarczą, której przedmiotem była m. in. sprzedaż detaliczna w niewyspecjalizowanych sklepach z przewagą żywności, napojów i wyrobów tytoniowych. W tym celu utrzymywała sklep wielkopowierzchniowy , ' w S należący do sieci sklepów ,,l , którymi zarządzała spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W _ sp. z o.o. zawierała w imieniu i na rzecz przedsiębiorców prowadzących poszczególne sklepy należące do sieci sklepów ,, " umowy o współpracy. Warunki tych umów, w tym także kwestie związane z usługami marketingovvymi, każdorazowy dostawca ustalał z tą spółką, jako centralnym podmiotem zarządzającym siecią sklepów ,, '_ W dniu 2007 r. powód (dostawca) zawarł z sp. z o.o., działającą m. in. w imieniu i na rzecz nozwanei (sklep). umowe o wsnółnracv w przedmiocie określenia warunków dostaw --- STRONA 3 --- rzecz nowego produktu mia1a byé okreélana kwotowo lub procentowo i platna na podstawie faktuly VAT wystawionej przez sklep w terminie 14 dni od dnia wystawienia faktury. Dostawca upowa2nia1 sklep do dokonywania potrqcefi na1e2noéci sklepu wynikajqcych 2 umowy, 2 wierzytelnoéciami dostawcy wynikajqcymi 2 dostawy produktow. Potrqcenie mia1o byé dokonywane poprzez oéwiadczenie drugiej stronie, przy czym wystarczajqce by1o wys1anie do dostawcy faksu 2 informacjq o potrqceniu zawierajqcq wskazaniez naleznoéci potrqconej, wierzytelnoéci dostawcy, 2 ktorq nale2noéé sklepu 2osta1a potra,cona, i daty, w ktorej dokonano potrqcenia. Umowa ta pr2ewidywa1a przy tym szereg rabatow i bonusow stosowanych przez dostawce; wobec sklepow. Dostawca o§wiadc2a1tak2e, i2 przeznacza minimum 8 % (rozliczane faktura, marketingowq miesiocznie lub kwartalnie) wartoéci obrotu netto na us1ugi reklamowe zwiqzane 2 towarami dostawcy i reklamy jego marks; i produktow éwiadczone przez sklep, a ponadto kwotc; 1.700 21 za analizo sprzedaiy w dziale (p1atnq do kofica stycznia 2007 1'.) i kwotg 300 21 2a reklame; (udzia1 w katalogach inauguracyjnych sklepu). Przed podpisaniem umowy 0 wspo1prac¢ 2 26 lutego 2007 r. jej strony spor2qdzi1y protoko1 2 negocjacji wamnkow tej umowy zawierajqcy wy1qc2nie propozycje sp. 2 0.0. Protok61 mia1 postaé szablonu. ktory by1 sporzqdzony przez przedstawicieli tej spo1ki. W czasie trwania umowy o wspo1pracy powod dostarc2a1 pozwanej nastopujqce towary zwiqzane 2 wyposaieniem imprez okolicznoéciowychz balony, czapeczki, kotyliony, wstqiki, serpentyny itp., a tak2e artyku1y zwiqzane 2 organizacja, imprez kamawa1owych i na Halloween. Pozwana towary te eksponowa1a w sposob widoczny d1a konsumentow, pozycjonowa1a towaiy, jak rownie2 oferowa1a te towary w promocyjnych cenach i katalogu ogolnokrajowym. Takie us1ugi marketingowe éwiadczy1a jednak w ramach odrobnych umow o éwiadczenie us1ug promocyjnych oraz reklamowych na rzecz dostawcy, ktoiych warunki obowiq2ywa1y strony postopowania w krotkich  najczqéciej kilkudniowych  okresach poprzedzajqcych m. in. rozpoczocie kamawa1u bqdi wigi1i<; Wszystkich Swiotych. Nie umieszc2a1a towarow powoda w gazetkach reklamowych  wskazywano w nich np. typowe towary karnawa1owe (czapeczki, gwizdki, trqbki holograficzne, serpentyny, czy balony) 2 cenami, ale nie by1y to produkty, ktorych dostawca, by1 powod. Do umowy o wspo1pracy 2 26 lutego 2007 r. spo1ka 2 o. 0. w S wystawi1a powodowi nastopujqce faktury VAT 2 tytu1u §wiadc20nych us1ug marketingowych: nr 1 z 31 stycznia 2007 r. na 1a,c2nz; kwoto 2.806 21 (2 terminem p1atnoéci na 31 stycznia 2007 r.), w tym 2a promocje; marki gamy 2a 2006 r. w kwocie 2.074 21, promocja marki koficowka w kwocie 366 21 i us1ugi marketingowe w kwocie 366 21, nr . 2 31 stycznia 2007 r. na1ac2nz; kwoto 81 1,28 21 (2 terminem p1atnoéci na '71 |lIf‘Q(Yr\ '7nfi7 r \ ur hrrn ru |'\nr\||c '2 OZ. i'\O7\!I'2l"IlI‘\l!f\\l!\I nl 1/\x!r\r~i¢> 7'71 ')A 7} i 1'\r\r\ll¢ nri /\1»'\rr\h| Q 0/» rzecz nowego produktu miała być określana kwotowo lub procentowo i płatna na podstawie faktury VAT wystawionej przez sklep w terminie 14 dni od dnia wystawienia faktury. Dostawca upoważniał sklep do dokonywania potrąceń należności sklepu wynikających z umowy, z wierzytelnościami dostawcy wynikającymi z dostawy produktów. Potrącenie miało być dokonywane poprzez oświadczenie drugiej stronie, przy czym wystarczające było wysłanie do dostawcy faksu z informacją o potrąceniu zawierającą wskazanie: należności potrąconej, wierzytelności dostawcy, z którą należność sklepu została potrącona, i daty, w której dokonano potrącenia. Umowa ta przewidywała przy tym szereg rabatów i bonusów stosowanych przez dostawcę wobec sklepów. Dostawca oświadczał także, iż przeznacza minimum 8 % (rozliczane fakturą marketingową miesięcznie lub kwartalnie) wartości obrotu netto na usługi reklamowe związane z towarami dostawcy i reklamy jego markę i produktów świadczone przez sklep, a ponadto kwotę 1.700 zł za analizę sprzedaży w dziale (płatną do końca stycznia 2007 r.) i kwotę 300 zł za reklamę (udział w katalogach inauguracyjnych sklepu). Przed podpisaniem umowy o współpracę z 26 lutego 2007 r. jej strony sporządziły protokół z negocjacji warunków tej umowy zawierający wyłącznie propozycje sp. z o.o. Protokół miał postać szablonu, który był sporządzony przez przedstawicieli tej spółki. W czasie trwania umowy o współpracy powód dostarczał pozwanej następujące towary związane z wyposażeniem imprez okolicznościowych: balony, czapeczki, kotyliony, wstążki, serpentyny itp., a także artykuły związane z organizacją imprez kamawałowych i na Halloween. Pozwana towary te eksponowała w sposób widoczny dla konsumentów, pozycjonowała towary, jak również oferowała te towary w promocyjnych cenach i katalogu ogólnokrajowym. Takie usługi marketingowe świadczyła jednak w ramach odrębnych umów o świadczenie usług promocyjnych oraz reklamowych na rzecz dostawcy, których warunki obowiązywały strony postępowania w krótkich - najczęściej kilkudniowych - okresach poprzedzających m. in. rozpoczęcie kamawału bądź Wigilię Wszystkich Świętych. Nie umieszczała towarów powoda w gazetkach reklamowych - wskazywano w nich np. typowe towary karnawałowe (czapeczki, gwizdki, trąbki holografrczne, serpentyny, czy balony) z cenami, ale nie byly to produkty, których dostawcą był powód. Do umowy o współpracy z 26 lutego 2007 r. spółka z o. o. w S wystawiła powodowi następujące faktury VAT z tytułu świadczonych usług marketingowych: nr 1 Ł 31 stycznia 2007 r. na łączną kwotę 2.806 zł (z terminem płatności na 31 stycznia 2007 r.), w tym za promocję marki gamy za 2006 r. w kwocie 2.074 zł, promocja marki końcówka w kwocie 366 zł i usługi marketingowe w kwocie 366 zł, nr . z 31 stycznia 2007 r. na łączną kwotę 81 1,28 zł (z terminem płatności na '71 |||1'n=‹Yr\ 'TOŰ7 1' \ ur hrrn 'ru |'\nr\||c 'Z ÜĹ. l'\1=7nr'.1r||nl.rr\\xr\/ nl l(\xlr\r~iø '7'7l 'ŸÅ 7]' i lwnnllø nrl /\l"n^r\f|| Q Ü/z. --- STRONA 4 --- nr 303/2008/ 12/0258 2 31 grudnia 2008 r. na 1qc2nq kwot¢ 300,74 21 (z tenninem p1atnoéci na 21 stycznia 2009 r.), w tym 2a bonus rabat retrospektywny 3 % 2a 1V kwarta1 2008 r. w kwocie 82,02 21 i promocjc; marki rozliczenie 2a IV kwana12008 r. w ramach bud2etu 8 % zgodnie 2 umowq w kwocie 218,72 21, nr 303/2009/03/0065 2 31 marca 2009 r. na 1a,c2nq kwotq 87,09 21 (2 tenninem p1atnoéci na 21 kwietnia 2009 r.), w tym 2a bonus rabat retrospektywny 3 % za 1 kwana1 2009 r. w kwocie 63,34 21 i promocjo marki rozliczenie 2a 1 kwarta12009 r. w kwocie 23,75 21. Kwoty wynikajqce 2 tych faktur pozwana kompensowa1a 2 wymagalnymi wierzytelnoéciami powoda wynikajgcymi 2 realizacji umowy o wspo1prac<;, tj. 2 tytu1u dostarczonych towarow do sklepu  nie p1aca,c dostawcy 2a dostarczone towaiy na1e2n0éci, a dostarczajqc mu ,,dokumenty" kompensaty zawierajqcq wskazanie: naleinoéci potrqconej, wierzytelnoéci dostawcy, 2 ktorq na1e2nos'.é sklepu 2osta1a potrqcona, i daty, w ktorej dokonano potrqcenia. Dokumenty te nie 2awiera1y podpisow osoby uprawnionej do wystawienia dokumentu, a wskazywano w nich tylko 2 imienia i nazwiska osoby sporzqdzajqce te dokumenty. W sumie pozwana u2na1a, i2 potrqci1a 2 na1e2no§ci 2a dostarczony towar w okresie od 31 stycznia 2007 r. do 31 marca 2009 r. kwotc; 5.560,69 21. Pismem 2 19 sierpnia 2009 r. powod we2wa1 pozwanq do 2ap1aty kwoty 6.957,4l 21 tytu1em potra,conych wierzytelnoéci stanowiqcych na1e2noéci inne ni2 mar2a handlowa. Powy2s2y stan faktyczny Sqd Okrggowy usta1i1 na podstawie 21o2onych przez strony dokumentach piywatnych, dajqc im wiar¢ w ca1oéci oraz zeznaniach éwiadka A oraz samego powoda. Sqd Okrggowy 2wroci1 uwago przy tym, 2e zeznania éwiadka, jakkolwiek wiaiygodne nie pozwaiajq, 2 uwagi na ich zbyt ogolny charakter, na dokonanie dok1adnych ustalen na okolicznoéé przebiegu negocjacji mic;d2y stronami dotyc2a,cych zwarcia umow o wspo1pracy oraz wykonania us1ug marketingowych oznaczonych jako ,,promocja marki", co nie po2wa1a1o na ustalenie czy i jakie us1ugi promocyjnomarketingowe éwiadc2y1a pozwana na rzecz powoda oraz czy i w jakim stopniu by1y one ekwiwalentne do ustalonych w wystawionych fakturach op1at 2 tego tytu1u. Zeznania powoda Sqd oceni1jako wiarygodne, 2 uwagi na ich spojnoéé i logicznoéé oraz okolicznoéé, 2e 2najdowa1y one potwierdzenie w przedstawionych dokumentach. Sgd wska2a1 rowniei, 2e pozwana nie pr2edstawia1a dowodow podwaiajqcych wiarygodnoéé zeznan powoda odnoénie zaprzeczenia przez niego, 2e okazana przez pozwanq kserokopia gazetki reklamowej 2awiera1a jego produkty, co przy braku jakichkolwiek oznaczen w tej2e gazetce pozwalajqcych na odroinienie tych produktow potwierd2a1o Zeznania powoda. Sqd Okrogowy wska2a1, 2e o przymusowym charakterze narzuconych powodowi poszczegolnych op1at §wiadc2y1y tak2e zasady doéwiadczenia 2yciowego, ktore nie po2wa1a1y na przyjqcie by powod racjonalnie prowadzqc d2ia1a1noé<': gospodarczq god2i1 sie; na zastosowanie 1a,c2nie do 42 % obni2ek na cenie sprzedaiy swoich towarow (do takiego wyniku nur\ur'.\r11i}r\ lnnurinrn rc||rr\r\\uani|= \ue1.'unru/an\/r~1'\ nrn=7 r\nuIr'\r11n> 1'\r\n|Icr'\ur ra1\0fr\\xr Ifn \ nr 303/2008/ 12/0258 z 31 grudnia 2008 r. na łączną kwotę 300,74 zł (z terminem płatności na 21 stycznia 2009 r.), w tym za bonus rabat retrospektyvvny 3 % za IV kwartał 2008 r. w kwocie 82,02 zł i promocję marki rozliczenie za IV kwartał 2008 r. w ramach budżetu 8 % zgodnie z umową w kwocie 218,72 zł, nr 303/2009/03/0065 z 31 marca 2009 r. na łączną kwotę 87,09 zł (z tenninem płatności na 21 kwietnia 2009 r.), w tym za bonus rabat retrospektywny 3 % za I kwartał 2009 r. w kwocie 63,34 zł i promocję marki rozliczenie za 1 kwartał 2009 r. w kwocie 23,75 zł. Kwoty wynikające z tych faktur pozwana kompensowała z wymagalnymi wierzytelnościami powoda wynikającymi z realizacji umowy o współpracę, tj. z tytułu dostarczonych towarów do sklepu - nie płacąc dostawcy za dostarczone towary należności, a dostarczając mu ,,dokumenty" kompensaty zawierającą wskazanie: należności potrąconej, wierzytelności dostawcy, z którą należność sklepu została potrącona, i daty, w której dokonano potrącenia. Dokumenty te nie zawierały podpisów osoby uprawnionej do wystawienia dokumentu, a wskazywano w nich tylko z imienia i nazwiska osoby sporządzające te dokumenty. W sumie pozwana uznała, iż potrąciła z należności za dostarczony towar w okresie od 31 stycznia 2007 r. do 31 marca 2009 r. kwotę 5.560,69 zł. Pismem z 19 sierpnia 2009 r. powód wezwał pozwaną do zapłaty kwoty 6.957,41 zł tytułem potrąconych wierzytelności stanowiących należności inne niż marża handlowa. Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił na podstawie złożonych przez strony dokumentach prywatnych, dając im wiarę w całości oraz zeznaniach świadka A oraz samego powoda. Sąd Okręgowy zwrócił uwagę przy tym, że zeznania świadka, jakkolwiek wiarygodne nie pozwalają, z uwagi na ich zbyt ogólny charakter, na dokonanie dokładnych ustaleń na okoliczność przebiegu negocjacji między stronami dotyczących zwarcia umów o współpracy oraz wykonania usług marketingowych oznaczonych jako „promocja marki", co nie pozwalało na ustalenie czy i jakie uslugi promocyjno-marketingowe świadczyła pozwana na rzecz powoda oraz czy i w jakim stopniu były one ekwiwalentne do ustalonych W wystawionych fakturach opłat z tego tytułu. Zeznania powoda Sąd ocenił jako wiarygodne, z uwagi na ich spójność i logiczność oraz okoliczność, że znajdowały one potwierdzenie w przedstawionych dokumentach. Sąd wskazał również, że pozwana nie przedstawiała dowodów podważających wiarygodność zeznań powoda odnośnie zaprzeczenia przez niego, że okazana przez pozwaną kserokopia gazetki reklamowej zawierała jego produkty, co przy braku jakichkolwiek oznaczeń w tejże gazetce pozwalających na odróżnienie tych produktów potwierdzało zeznania powoda. Sąd Okręgowy wskazał, że o przymusowym charakterze narzuconych powodowi poszczególnych opłat świadczyły także zasady doświadczenia życiowego, które nie pozwalały na przyjęcie by powód racjonalnie prowadząc działalność gospodarczą godził się na zastosowanie łącznie do 42 % obnizek na cenie sprzedaży swoich towarów (do takiego wyniku nn-r\\u'.\rl-1i}r\ l'\n\uinrn -rc||n'\r\ur'›ni|= u'el."„\'nru/anx/f~l'\ nr-n=7 r\n\\lr'\rlln> l'\r\nnL¬r'\ur |",|ł\'›fr\\xr rfn \ --- STRONA 5 --- Sad Okregowy pr2yjz;1, 2e pobierane przez pozwanq na1e2nosci 2 tytu1u op1at bedqcych przedmiotem wystawionych faktur, stanowi1o inne ni2 mar2a handlowa 0p1aty 2a przyjecie towaru do spr2eda2y, a tym samym stanowi1o czyn nieuczciwej konkurencji w rozumieniu art. 15 ust. 1 pkt 4 ustawy 2 dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekstjednolity D2. U. Nr 153 2 2003 r., poz. 1503, 2 poin. 2m.). Sqd podkreé1i1, 2e wskazanie w wymienionym przepisie, jako formy utrudniania dostepu do rynku, pobieranie innych ni2 mar2a handlowa op1at 2a przyjecie towaru do spr2eda2y ma ten skutek, 2e w przypadkach stanow faktycznych objetych hipotezq tej normy, nie jest konieczne dodatkowo wykazywanie, i2 nasta,pi1o w jego wyniku utrudnienie dostepu do rynku. Ustawodawca pr2esa,d2i1 bowiem, 2e tego rodzaju stypizowane ustawowo zachowanie staje sie czynem niedozwolonej konkurencji, a wiec 2e utrudnia ono dostep do rynku. Oznacza to, 2e warunkiem zastosowania tego przepisujest spe1nienie przez nabywce towaru 1qc2nie dwoch pr2es1anek: pobieranie innych ni2 maria op1at i gdy uiszczenie tych op1at warunkuje przyjecie towaru do spr2eda2y. Pozwana posiadajqca znaczqcy ud2ia1 w 1oka1nym rynku sprzedazy, 2awiera1a 2 powodem dodatkowe do umowy 0 wspo1pracy 2 26 lutego 2007 r. umowy o swiadczenie ushlg promocyjnych oraz reklamowych na rzecz dostawcy, na podstawie ktorych to wystawia1a powodowi poszczegolne faktury VAT 2 tytu1u promocji marki i bonusow od obrotu. W oparciu o okolicznosé, 2e kwestionowane przez powoda swiadczenia 2astr2e2one 20sta1y w typowej, szablonowej umowie, sporzqdzonej przy wykorzystaniu standardowych drukow, Sad Okregowy pr2yj2;1, 2e tego rodzaju praktyki mia1y charakter powszechny i obowiqzujqcy wszystkich kontrahentow pozwanej, co wskazuje 2 kolei, 2e zastrzezenie w umowie powyiszych op1at by1o warunkiem koniecznym zawarcia umowy 0 wspo1prace. Porozumienie w zakresie us1ug marketingowych 2osta1o zatem jednostronnie narzucone przez 1 sp. 2 0.0. d2ia1ajqcq w imieniu i na rzecz pozwanej w toku negocjacji poprzedzajqcych zawarcie umowy o wspo1pracy i powod nie mia1 mozliwosci rezygnacji 2 przedmiotowych us1ug. W przypadku natomiast odmowy zastrzeienia przedmiotowych op1at w umowie, niemo21iwe by1oby nawiqzanie, a poiniej kontynuowanie wspo1pracy miedzy stronami. Sqd I instancji 2wroci1 przy tym uwage, 2e 2 punktu widzenia przepisu art. 15 ust. 1 pkt 4 ustawy nie ma znaczenia, czy postanowienia umowne, zastrzegajqce prawo kupujqcego do wskazanych tam niedozwolonych op1at, by1y przez strony negocjowane i wjakim stopniu. Sqd Okregowy wska2a1 r6wnie2, 2e w sytuacji, gdy w typowej umowie sprzedaiy do obowiqzkow sprzedawcy (dostawcy), na1e2q wy1qc2nie swiadczenia o charakterze niepienie2nym, tzn. przeniesienie na rzecz kupujqcego (odbiorcy) w1asnoéci i posiadania rzeczy (art. 535 k.c, art. 605 k.c), na1o2enie na sprzedawce obowiqzkow dodatkowych swiadczen pienieinych, nakazuje domniemywaé, 2e w ten sposob uiszczana jest w rzeczywistosci zabroniona op1ata 2a przyjecie towaru do spr2eda2y. Sprzedajqcy korzysta w takim przypadku 2 u1atwienia dowodowego w wykazywaniu p0pe1nienia pr2e2 lzuunuuiunpnn r\nmu r\ior1r\7\\rn1nn¢=i 1xr\nir||rnnr~ii n ialzim rnnura ul art 1< not 1 nil? /1 notnun! Sąd Okręgowy przyjął, że pobierane przez pozwaną należności z tytułu opłat będących przedmiotem wystawionych faktur, stanowiło inne niż marża handlowa opłaty za przyjęcie towaru do sprzedaży, a tym samym stanowiło czyn nieuczciwej konkurencji w rozumieniu art. 15 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekstjednolity Dz. U. Nr 153 z 2003 r., poz. 1503, z póżn. zrn.). Sąd podkreślił, że wskazanie w wymienionym przepisie, jako formy utrudniania dostępu do rynku, pobieranie innych niż marża handlowa opłat za przyjęcie towaru do sprzedaży ma ten skutek, że w przypadkach stanów faktycznych objętych hipotezą tej normy, nie jest konieczne dodatkowo wykazywanie, iż nastąpiło w jego wyniku utrudnienie dostępu do rynku. Ustawodawca przesądził bowiem, że tego rodzaju stypizowane ustawowo zachowanie staje się czynem niedozwolonej konkurencji, a więc że utrudnia ono dostęp do rynku. Oznacza to, że warunkiem zastosowania tego przepisujest spełnienie przez nabywcę towaru łącznie dwóch przesłanek: pobieranie innych niż marża opłat i gdy uiszczenie tych opłat warunkuje przyjęcie towaru do sprzedaży. Pozwana posiadająca znaczący udział w lokalnym rynku sprzedaży, zawierała z powodem dodatkowe do umowy o współpracy z 26 lutego 2007 r. umowy o świadczenie usług promocyjnych oraz reklamowych na rzecz dostawcy, na podstawie których to wystawiała powodowi poszczególne faktury VAT z tytulu promocji marki i bonusów od obrotu. W oparciu o okoliczność, że kwestionowane przez powoda świadczenia zastrzeżone zostały w typowej, szablonowej umowie, sporządzonej przy wykorzystaniu standardowych druków, Sąd Okręgowy przyjął, że tego rodzaju praktyki miały charakter powszechny i obowiązujący wszystkich kontrahentów pozwanej, co wskazuje z kolei, że zastrzeżenie w umowie powyższych opłat było warunkiem koniecznym zawarcia umowy o współpracę. Porozumienie w zakresie usług marketingowych zostało zatem jednostronnie narzucone przez 1 sp. z o.o. działającą w imieniu i na rzecz pozwanej w toku negocjacji poprzedzających zawarcie umowy o współpracy i powód nie miał możliwości rezygnacji z przedmiotowych usług. W przypadku natomiast odmowy zastrzeżenia przedmiotowych opłat w umowie, niemożliwe byłoby nawiązanie, a później kontynuowanie współpracy między stronami. Sąd I instancji zwrócił przy tym uwagę, że z punktu widzenia przepisu art. 15 ust. 1 pkt 4 ustawy nie ma znaczenia, czy postanowienia umowne, zastrzegające prawo kupującego do wskazanych tarn niedozwolonych opłat, były przez strony negocjowane i wjakim stopniu. Sąd Okręgowy wskazał również, że w sytuacji, gdy w typowej umowie sprzedaży do obowiązków sprzedawcy (dostawcy), należą wyłącznie świadczenia o charakterze niepieniężnym, tzn. przeniesienie na rzecz kupującego (odbiorcy) własności i posiadania rzeczy (art. 535 k.c, art. 605 k.c), nałożenie na sprzedawcę obowiązków dodatkowych świadczeń pieniężnych, nakazuje domniemywać, że w ten sposób uiszczana jest w rzeczywistości zabroniona opłata za przyjęcie towaru do sprzedaży. Sprzedający korzysta w takim przypadku z ułatwienia dowodowego w wykazywaniu popełnienia przez |.'nnui':r~pnr\ r'-nmu r\ior'lr\7\\rnlnnø=i lxr\nl.'||rnnr~ii n ialzim mnxxra ur 'art IC net I nlzf' /l urcfaxxnl --- STRONA 6 --- jest a priori zakazane nawiazywanie pomiedzy sprzedawca, a kupujacym umow 0 swiadczenia dodatkowe; 2. naruszenie przepiséw kodeksu postepowania cywilnego, tj. art. 233 k.p.c, poprzez ca1kowicie niew1as'ciwe ustalenia Sadu poczynione w swietle zgromadzonego w sprawie materia1u dowodowego, majace wp1yw na wynik postepowania w skutek przyjecia, 2e: ' us1ugi marketingowe by1y tylko pozomie wykonywane w celu promocji towarow powoda, a nadto pozwana nie udowodni1a, czy i jakie dzia1ania marketingowe w ramach ustalonych op1at podejmowa1a na rzecz powoda w sytuacji, gdy wykazano, 2e d2ia1ania takie mia1y miejsce i by1y oznaczone jako ,,promocja marki", co potwierd2i1a swiadek A 1, ktorej Sad da1wiar<;,  w konsekwencji Sad Rejonowy w S 2asad2i1 od pozwanej zwrot nale2nosci stwierdzonych fakturami VAT w sytuacji, gdy u2na1, 2e pozwana rzeczywiscie po2ycjonowa1a przedmiotowe towary, ponadto pozwana oferowa1a je w promocyjnych cenach i rek1amowa1a w katalogu ogolnokrajowym, co by1o dokonywane w ramach odrebnych umow o swiadczenie us1ug promocyjnych oraz reklamowych na rzecz dostawcy. Pozwana wnios1a o zmiane 2askar2onego wyroku poprzez oddalenie powodztwa w ca1osci, ewentualnie uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasadzenie od powoda kosztow postepowania 2a obie instancje. W odpowiedzi na apelacje powod wnios1 0 jej oddalenie i zasadzenie od pozwanej na jego rzecz kosztow postepowania apelacyjnego. Sad Apelacyjny 2wa2y1, co nastepuje: Apelacja 2as1uguje na czesciowe uwzglednienie. Pozwana podnoszac zarzut naruszenia art. 233 k.p.c. wska2a1a, 2e Sad 1 instancji b1ednie pr2yja1 by us1ugi marketingowe by1y tylko pozomie przez pozwana wykonywane, gdy2 okolicznosé podejmowania czynnosci oznaczonych jako ,.promocja marki" znajduje potwierdzenie w zeznaniach swiadka A _ _ Przewidziana w art. 233 § 1 k.p.c. zasada swobodnej oceny dowodéw jest jedna 2 podstawowych zasad procesu s1u2aca realizacji zasady prawdy materialnej, rozumianej jako postulat, by ustalenia sadu stanowi1y wieme odzwierciedlenie rzeczywistego stanu rzeczy. Skuteczne kwestionowanie tej swobody mo2e mieé miejsce tylko w okolicznosciach szczegolnych i nie wystarcza stwierdzenie o wadliwosci dokonanych ustaleri faktycznych, odwo1ujace sie do stanu faktycznego, ktrfirv w nr7s=.1<nnani|| Qkarmnecn ndnnwiaria r1er.7\/wistnéci Knnienvne iesf tn wckamnie nr7vn7vn jest a priori zakazane nawiązywanie pomiędzy sprzedawcą, a kupującym umów o świadczenia dodatkowe; 2. naruszenie przepisów kodeksu postępowania cywilnego, tj. art. 233 k.p.c, poprzez całkowicie niewłaściwe ustalenia Sądu poczynione w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, mające wpływ na wynik postępowania w skutek przyjęcia, że: ' usługi marketingowe były tylko pozomie wykonywane w celu promocji towarów powoda, a nadto pozwana nie udowodniła, czy i jakie działania marketingowe w ramach ustalonych opłat podejmowała na rzecz powoda w sytuacji, gdy wykazano, że działania takie miały miejsce i były oznaczone jako ,,promocja marki", co potwierdziła świadek A 1, której Sąd dał wiarę, ' w konsekwencji Sąd Rejonowy w S zasądził od pozwanej zwrot należności stwierdzonych fakturami VAT w sytuacji, gdy uznał, że pozvvana rzeczywiście pozycjonowała przedmiotowe towary, ponadto pozwana oferowała je w promocyjnych cenach i reklamowała w katalogu ogólnokrajowym, co było dokonywane w ramach odrębnych umów o świadczenie usług promocyjnych oraz reklamowych na rzecz dostawcy. Pozwana wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości, ewentualnie uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od powoda kosztów postępowania za obie instancje. W odpowiedzi na apelację powód wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od pozwanej na jego rzecz kosztów postępowania apelacyjnego. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja zasługuje na częściowe uwzględnienie. Pozwana podnosząc zarzut naruszenia art. 233 k.p.c. wskazała, że Sąd I instancji błędnie przyjął by usługi marketingowe były tylko pozomie przez pozwaną wykonywane, gdyż okoliczność podejmowania czynności oznaczonych jako „promocja marki" znajduje potwierdzenie w zeznaniach świadka A _ _ Przewidziana w art. 233 § 1 k.p.c. zasada swobodnej oceny dowodów jest jedną z podstawowych zasad procesu służącą realizacji zasady prawdy materialnej, rozumianej jako postulat, by ustalenia sądu stanowiły wieme odzwierciedlenie rzeczywistego stanu rzeczy. Skuteczne kwestionowanie tej swobody może mieć miejsce tylko w okolicznościach szczególnych i nie vvystarcza stwierdzenie o wadliwości dokonanych ustaleń faktycznych, odwołujące się do stanu faktycznego, ktńrv W nr7r=.knnani|| skarżanecn ndnnwiarla r7r=.r.7\/wistnćci Knnie‹'.7nf› iest fu wskamnie nr7vr'.7vn --- STRONA 7 --- rzecz powoda, powielajac swoje stanowisko wskazywane przed Sadem Okregowym. W konsekwencji, 2ar2ut ten nie 2wa1c2a skutecznie orzeczenia 2 punktu widzenia wskazanej regulacji. Nie mog1 2as1ugiwaé na uwzglednienie rownie2 2ar2ut naruszenia art. 233 k.p.c. w zakresie w jakim pozwana wska2ywa1a na zasadzenie przez Sad Rejonowy w S 1a1e2nosci w sytuacji, gdy Sad ten u2na1, 2e pozwana rzeczywiscie po2ycjonowa1a przedmiotowe towary, oferowa1a je w promocyjnyeh cenach i rek1amowa1a w katalogu ogolnokrajowym, co by1o dokonywane w ramach odrebnych umow. Zarzut ten, jako odnoszacy sie do zniesionego postepowania przed Sadem Okregowym, nie mo2e wywo1aé zamierzonego skutku, ale nawet gdyby uznaé to za 0my1ke, to na1e2y zwrocié uwage, 2e sad 1 instancji usta1i1, zgodnie 2 tvvierdzeniem pozwanej zawartymi w odpowiedzi na pozew, 2e produkty dostarczane przez powoda by1y zamieszczane w ogolnopolskich ulotkach, by1y pozycjonowane, czy te2 sprzedawane w korzystnych celach. Sad Okregowy nie pr2yja,1 jednak2e, by czynnosci te by1y podejmowana na rzecz powoda, w ramach us1ug marketingowych. Brak jest zatem podstaw do konstruowania zarzutu naruszenia an. 233 k.p.c, gdyz orzeczenie, zgodnie 2 iadaniem pozwu, nie jest wynikiem b1ednej oceny dowodow, ale skutkiem dokonanej oceny prawnej ustalonego stanu faktycznego. Sad Apelacyjny w pe1ni pod2ie1i1 ocene prawna roszczenia dokonana przez Sad 1 instancji, przyjmujac w slad 2a tym Sadem, 2e pobieranie przez pozwana objetych iadaniem pozwu kwot, stanowi1o czyn nieuczciwej konkureneji w rozumieniu art. 15 ust. 1 pkt 4 ustawy 2 dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. D2. U. 2003 r., Nr 153, poz. 1503, 2 po2n. 2m.). Odnoszac sie do zarzutu apelacji w zakresie pominiecia przy ocenie prawnej takich ustalonych czynnosci pozwanej jak pozycjonowanie towaru, oferowanie go w promocyjnych cenach, reklamowanie go w ogolnopolskim katalogu, to na1e2y wskazaé, 2e w § 22 umowy ramowej przewidziano wprawdzie mo21iwosc' prowadzenia przez pozwana us1ug marketingowych na rzecz powoda, 1ec2 na wykonanie tej us1ugi winny sie sk1adaé konkretnie okreslone tam czynnosci pozwanej. Pozycjonowanie produktu generalnie rozumiane jest jako d2ia1anie prowadzaee do tego, aby w swiadomosci konsumentow docelowych produkt 2aja,1 okreslone, wyroZniaja,ce i poiadane miejsce w porownaniu 2 produktami konkurencji. Pozycjonowanie jest wiec wykreowaniem takiego wizerunku produktu ktory sk1oni klienta do jego zakupu. Polega wiec na zbadaniu preferencji klientow, pozycji rynkowej towarow konkurencyjnych, zbadaniu cech produktu (dobrych i s1abs2ych) i podjecie d2ia1an celu uzyskania akceptacji ich przez klienta (nabywce). Pozycjonowanie jest zatem ks2ta1towaniem ofeny w celu zajecia wyrainego miejsca w pamieci klientow i w ich d2ia1aniach zwiazanych 2 nabywaniem oferowanych produktow i us1ug. Trafnie oceni1 Sad orzekajqcy, 2e pozwana nie udowodni1a podjecia jakiejkolwiek czesci elementow pozycjonowania towaru dostarczanego przez powoda, jak rownie2 podjecia jakichkolwiek innych czynnosci wymienionych w § 22 umowy, jako Apic}anie rnar|1r>finrvn\1n=\ can fnn mp h11ir=rr1'ri} +.= ||rnr\\\rr\x=\ nizrnélnnin "chin marliilfinnnxnn/011 :5.“ rzecz powoda, powielając swoje stanowisko wskazywane przed Sądem Okręgowym. W konsekwencji, zarzut ten nie zwalcza skutecznie orzeczenia z punktu widzenia wskazanej regulacji. Nie mógł zasługiwać na uwzględnienie również zarzut naruszenia art. 233 k.p.c. w zakresie w jakim pozwana wskazywała na zasądzenie przez Sąd Rejonowy w S rależności W sytuacji, gdy Sąd ten uznał, że pozwana rzeczywiście pozycjonowała przedmiotowe towary, oferowała je w promocyjnych cenach i reklamowała w katalogu ogólnokrajowym, co było dokonywane w ramach odrębnych umów. Zarzut ten, jako odnoszący się do zniesionego postępowania przed Sądem Okręgowym, nie może wywołać zamierzonego skutku, ale nawet gdyby uznać to za omyłkę, to należy zwrócić uwagę, że sąd I instancji ustalił, zgodnie ż tvvierdzeniem pozwanej zawartymi w odpowiedzi na pozew, że produkty dostarczane przez powoda były zamieszczane w ogólnopolskich ulotkach, były pozycjonowane, czy też sprzedawane w korzystnych celach. Sąd Okręgowy nie przyjął jednakże, by czynności te były podejmowana na rzecz powoda, w ramach usług marketingowych. Brak jest zatem podstaw do konstruowania zarzutu naruszenia art. 233 k.p.c, gdyż orzeczenie, zgodnie z żądaniem pozwu, nie jest wynikiem błędnej oceny dowodów, ale skutkiem dokonanej oceny prawnej ustalonego stanu faktycznego. Sąd Apelacyjny w pełni podzielił ocenę prawną roszczenia dokonaną przez Sąd 1 instancji, przyjmując w ślad za tym Sądem, że pobieranie przez pozwaną objętych żądaniem pozwu kwot, stanowiło czyn nieuczciwej konkurencji w rozumieniu art. 15 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz. U. 2003 r., Nr 153, poz. 1503, z póżn. zm.). Odnosząc się do zarzutu apelacji w zakresie pominięcia przy ocenie prawnej takich ustalonych czynności pozwanej jak pozycjonowanie towaru, oferowanie go w promocyjnych cenach, reklamowanie go w ogólnopolskim katalogu, to należy wskazać, że w § 22 umowy ramowej przewidziano wprawdzie rnożliwość prowadzenia przez pozwaną usług marketingowych na rzecz powoda, lecz na wykonanie tej usługi winny się składać konkretnie określone tam czynności pozwanej. Pozycjonowanie produktu generalnie rozumiane jest jako działanie prowadzące do tego, aby w świadomości konsumentów docelowych produkt zajął określone, wyróżniające i pożądane miejsce w porównaniu z produktami konkurencji. Pozycjonowanie jest więc wykreowaniem takiego wizerunku produktu który skłoni klienta do jego zakupu. Polega więc na zbadaniu preferencji klientów, pozycji rynkowej towarów konkurencyjnych, zbadaniu cech produktu (dobrych i słabszych) i podjęcie działań celu uzyskania akceptacji ich przez klienta (nabywcę). Pozycjonowanie jest zatem kształtowaniem oferty w celu zajęcia wyraźnego miejsca w pamięci klientów i w ich działaniach związanych z nabywaniem oferowanych produktów i usług. Trafnie ocenił Sąd orzekający, że pozwana nie udowodniła podjęcia jakiejkolwiek części elementów pozycjonowania towaru dostarczanego przez powoda, jak również podjęcia jakichkolwiek innych czynności wymienionych w § 22 umowy, jako ,rvaarfmra .¬¬„r„›+;„„.¬\„a cara ma „ra ‹¬„;.=„r1:} +a ...¬¬,¬„„„› „r„.=›¿r.=›.¬a.= „aim „¬„r„›f:.¬„mW„~r¬ :Daf --- STRONA 8 --- wniosku znajduje potwierdzenie w okolicznosci, Ze wydawane w ramach akcji promocyjnej gazetki reklamowe o zasiegu ogolnopolskim zawieraly wy1ac2nie nazwe i logo strony pozwanej. Choé posrednio prowadzenie d2ia1a1nosci marketingowej przez pozwana mog1o przyczynié sie do zwiekszenia ilosci towarow jej dostarczanych przez powoda, a wiec posrednio 1e2a1o rowniei w interesie powoda, jednakie w ramach takiej wspo1pracy strony winny mieé zagwarantowane rowne prawa i obowiazki (wyrok Sadu Apelacyjnego w Krakowie 2 dnia 4 wrzesnia 2008 r., I ACa 635/08, Lex nr 516553, Wyrok Sadu Apelacyjnego we Wroc1awiu 2 dnia 3 lutego 2012 r., 1 ACa 1363/1 1, Lex nr 1171389). Natomiast w niniejszej sprawie w istocie rzeczy strona pozwana tak okres1i1a zasady wsp61pracy, 2e rek1amowa1a w1asne towary. W konsekwencji pobor przez pozwana kwot objetych pozwem nie 2najdowa1 uzasadnienia, nie 2najdowa1 bowiem ekwiwalentu w swiadczeniach 2e strony pozwanej, pozwala to 2 kolei na przyjecie, 2e postawa pozwanej stanowi czyn nieuczciwej konkurencji w rozumieniu art. 15 ust. 1 pkt 4 u.2.n.k. S1us2nie przy tym Sad Okregowy wska2a1, 2e konstrukcja wskazanego przepisu nie wymaga dowodzenia przez powoda, 2e w wyniku wskazanego zachowania strony pozwanej nastapi1o utrudnienie dostepu do rynku (wyrok Sadu Apelacyjnego w Warszawie 2 dnia 20 listopada 2011 r., 1 ACa 601/1 1, Lex nr 1 143495, Wyrok Sadu Apelacyjnego w Warszawie 2 dnia 25 listopada 2011 r., I ACa 465/1 1, Lex nr 1 143494). Wystarczajaee jest zatem wykazanie, 2e dos21o do poboru innych ni2 mar2a op1at oraz, 2e warunkuja one przyjecie towaru do sprzedaiy. Nie budzi natomiast watpliwosci Sadu Apelacyjnego, 2e obie pr2es1anki mia1y miejsce w okolicznosciach sprawy. Niezasadnoéé poboru przez pozwana op1at marketingowych potwierdzenie znajduje rowniez w swietle ogolnej konstrukcji umowy spr2eda2y (art. 535 k.c), ktora obowiazki sprzedawcy ogranicza do swiadczen o charakterze niepienie2nym. Na1o2enie zatem na powoda obowiazkow tak2e o charakterze pienie2nym rodzi domniemanie, 2e w ten sposob zostaia na niego na1o2ona zabroniona op1ata za przyjecie towaru do spr2eda2y. Jak wy2ej zas wskazano pozwana nie 2do1a1a obalié tego domniemania. Przymusowy charakter tych op1at wynika zas 2 szablonowej konstrukcji umowy, wskazujacej na powszechnoéé tego typu umow 2 dostawcami produktow dla pozwanej, a w konsekwencji na ich jednostronne narzucenie przez pozwana, jako podmiotu o silniejszej pozycji iynkowej. Choé zeznania swiadka A! ' , jak wskazano, nie sa wystarczajace dla dokonania dok1adnych ustalen w zakresie prowadzonych przez strony negocjacji przed zawarciem umowy, wskazuja, jednak2e, 2e porozumienia stron ,,ba2owa1y na umowie centralnej“ i by1y poprzedzone przekazaniem powodowi ,,na jakich warunkach (pozwana) wspo1pracuje 2 innymi sk1epami" (k. 279). Tym samym zeznania te potwierdzaja, 2e stanowisko negocjacyjne powoda mog1o sie jedynie ograniczaé do zaakceptowania powszechnie proponowanych przez pozwana dostawcom warunkow. Wniosek ten jest rowniei uzasadniony w swietle zasad doswiadczenia Zyciowego, r\u|rur||iar\\I/‘I1 II7I"lBf£ /0 maln r\ra\ur'1nr\nr{r\|'\rn=> 1'“! r\r\u/firl c\\Ir\1'\r\r1r\io nrxrlvi} cin no <'fr\:‘n\uc\r\u= r\kr\\"n>lr wniosku znajduje potwierdzenie W okoliczności, że wydawane w ramach akcji promocyjnej gazetki reklamowe o zasięgu ogólnopolskim zawierały wyłącznie nazwę i logo strony pozwanej. Choć pośrednio prowadzenie działalności marketingowej przez pozwaną mogło przyczynić się do zwiększenia ilości towarów jej dostarczanych przez powoda, a więc pośrednio leżało również W interesie powoda, jednakże W ramach takiej współpracy strony winny mieć zagwarantowane równe prawa i obowiązki (wyrok Sądu Apelacyjnego W Krakowie z dnia 4 września 2008 r., I ACa 635/08, Lex nr 516553, vvyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 3 lutego 2012 r., l ACa 1363/1 1, Lex nr 1171389). Natomiast W niniejszej sprawie W istocie rzeczy strona pozwana tak określiła zasady współpracy, że reklamowała własne towary. W konsekwencji pobór przez pozwaną kwot objętych pozwem nie znajdował uzasadnienia, nie znajdował bowiem ekwiwalentu W świadczeniach ze strony pozwanej, pozwala to z kolei na przyjęcie, że postawa pozwanej stanowi czyn nieuczciwej konkurencji W rozumieniu art. 15 ust. 1 pkt 4 u.z.n.k. Słusznie przy tym Sąd Okręgowy wskazał, że konstrukcja wskazanego przepisu nie wymaga dowodzenia przez powoda, że w wyniku wskazanego zachowania strony pozwanej nastąpiło utrudnienie dostępu do rynku (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 20 listopada 2011 r., I ACa 601/1 1, Lex nr 1 143495, Wyrok Sądu Apelacyjnego W Warszawie z dnia 25 listopada 2011 r., I ACa 465/1 1, Lex nr 1 143494). Wystarczające jest zatem wykazanie, że doszło do poboru innych niż marża opłat oraz, że warunkują one przyjęcie towaru do sprzedaży. Nie budzi natomiast wątpliwości Sądu Apelacyjnego, że obie przesłanki miały miejsce W okolicznościach sprawy. Niezasadność poboru przez pozwaną opłat marketingowych potwierdzenie znajduje również W świetle ogólnej konstrukcji umowy sprzedaży (art. 535 k.c), która obowiązki sprzedawcy ogranicza do świadczeń o charakterze niepieniężnym. Nałożenie zatem na powoda obowiązków także o charakterze pieniężnym rodzi domniemanie, że W ten sposób została na niego nałożona zabroniona opłata za przyjęcie towaru do sprzedaży. Jak wyżej zaś wskazano pozwana nie zdołała obalić tego domniemania. Przymusowy charakter tych opłat vvynika zaś z szablonowej konstrukcji umowy, wskazującej na powszechność tego typu umów Z dostawcami produktów dla pozwanej, a w konsekwencji na ich jednostronne narzucenie przez pozwaną, jako podmiotu o silniejszej pozycji rynkowej. Choć zeznania świadka Ar ' , jak wskazano, nie są Wystarczające dla dokonania dokładnych ustaleń W zakresie prowadzonych przez strony negocjacji przed zawarciem umowy, wskazują jednakże, że porozumienia stron „bazowały na umowie centralnej" i były poprzedzone przekazaniem powodowi ,,na jakich warunkach (pozwana) współpracuje z innymi sklepami" (k. 279). Tym samym zeznania te potwierdzają, że stanowisko negocjacyjne powoda mogło się jedynie ograniczać do zaakceptowania powszechnie proponowanych przez pozwaną dostawcom warunków. Wniosek ten jest również uzasadniony w świetle zasad doświadczenia życiowego, r\',:|r'„\-r||iar'\l/'|'| 1|-rnnri -ro Y'n'›l'r\ r\ra\x1r'łnr\nrłr\|'\r1p l'\\I r\r\\\/Årł c\\lr\l'\r\rlr\iø nnrłvil' ein na <'í'r\=n\xl':\r\u= r\kr\\"n=lr --- STRONA 9 --- najpoiniej 2 chwila dokonania potracenia wierzytelnosci powodki 2 na1e2noscia 2a us1uge marketingowa, a wiec 2 chwila pope1nienia czynu nieuczciwej konkurencji, a tym samym powodowi pr2ys1ugiwa1y od tej daty odsetki 2a opoinienie w mysl art. 481 §1 k.c. Ta argumentacja pomija okolicznosé, 2e wprawdzie roszczenie 0 zwrot uiszczonych przez powoda op1at sta1o sie wymagalne ju2 w chwili spe1nienia tych swiadczen, ale samo w sobie nie oznacza, 2e od tej chwili wystapi1 po stronie pozwanego stan opoinienia w spe1nieniu swiadczenia. Zobowiazanie do zwrotu nienaleinego swiadezenia ma charakter bezterminowy, co powoduje, 2e termin spe1nienia takiego swiadczenia musi byé wyznaczony zgodnie 2 art. 455 k.c. Przepis an. 18 ust. 1 pkt 5 u.2.n.k. przyznaje przedsiebiorcy, ktorego interes 2osta1 2agro2ony lub naruszony, roszczenie o wydanie bezpodstawnie uzyskanych korzysci na zasadach ogolnych. Pr2es1anke braku podstawy prawnej, o ktérej mowa w an. 405 k.c, zastepuje dokonanie czynu nieuczciwej konkurencji (tak Ewa Nowinska, Micha1 du Vall w "Komentarz do ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji", Lewis Nexis Warszawa 2008, str. 304). Roszczenie 2 art. 18 ust. 1 pkt 5 u.2.n.k. nie mo2e byé utoisamiane 2 wynikajacym 2 umowy sprzedaiy roszczeniem o zwrot ceny (por. uzasadnienie uc11wa1y SN 2 dnia 19 sierpnia 2009 r., 111 CZP 58/09). Zobowiazanie do zwrotu nienaleinego éwiadczenia ma charakter beztenninowy, co powoduje, 2e termin spe1nienia takiego swiadczenia musi byé wyznaczony zgodnie 2 art. 455 k.c. (por. wyroki Sadu Najwy2s2ego: 2 dnia 22 marca 2001 r., V CKN 769/00, OSNC 2001/11/166 i 2 dnia 28 kwietnia 2004 r., V CK 461/03, Lex nr 174217). Sad Apelacyjny okres1i1 wobec powyiszego date poczatkowa odsetek przy uwzglednieniu wezwania do zap1aty zawartego w pis'mie 2 dnia 19 sierpnia 2009 r. i zakreslonego w nim, terminu na spe1nienie swiadczenia do dnia 26 sierpnia 2009 r. W zakresie tym 2askar2ony wyrok pod1ega1 w oparciu o art. 386 § 1 k.p.c. przedmiotowej zmianie, o czym orzeezono w punkcie 1 sentencji. Kosztami postepowania Sad Apelacyjny obcia2y1 strone pozwana, przyjmujac, 2e to ona, wobec nieznacznego uwzglednienia jej apelacji w zakresie sposobu naliczania odsetek, jest strona przegrywajaca w sprawie (art. 100 k.p.c). Wysokosé kosztow zastepstwa procesowego powoda Sad Apelacyjny usta1i1 w oparciu o § 6 pkt 4 W zw. Z § 12 ust. 1 pkt 2 § rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwosci 2 dnia 28 wrzesnia 2002 r. w sprawie op1at 2a czynnosci radcow prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Panstwa kosztow nie0p1aconej pomocy prawnej udzielonej przez radce prawnego ustanowionego 2 urzedu (D2.U. Nr 163, poz. 1349 2e 2m.), podwy2s2ajac w oparciu o § 2 ust. 1 i 2 rozporzadzenia wysokosé przyjetej stawki o 50 % 2 uwagi na skomplikowany charakter sprawy. najpóźniej z chwilą dokonania potrącenia wierzytelności powódki z należnością za usługę marketingową, a więc z chwilą popełnienia czynu nieuczciwej konkurencji, a tym samym powodowi przysługiwały od tej daty odsetki za opóźnienie W myśl art. 481 §1 k.c. Ta argumentacja pomija okoliczność, że wprawdzie roszczenie o zwrot uiszczonych przez powoda opłat stało się wymagalne już W chwili spełnienia tych świadczeń, ale samo w sobie nie oznacza, że od tej chwili wystąpił po stronie pozwanego stan opóźnienia w spełnieniu świadczenia. Zobowiązanie do zwrotu nienależnego świadczenia ma charakter bezterminowy, co powoduje, że termin spełnienia takiego świadczenia musi być wyznaczony zgodnie z art. 455 k.c. Przepis art. 18 ust. 1 pkt 5 u.z.n.k. przyznaje przedsiębiorcy, którego interes został zagrożony lub naruszony, roszczenie o wydanie bezpodstawnie uzyskanych korzyści na zasadach ogólnych. Przesłankę braku podstawy prawnej, o której mowa W art. 405 k.c, zastępuje dokonanie czynu nieuczciwej konkurencji (tak Ewa Nowińska, Michał du Vall w "Komentarz do ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji", Lewis Nexis Warszawa 2008, str. 304). Roszczenie z art. 18 ust. 1 pkt 5 u.z.n.k. nie może być utożsamiane z wynikającym z umowy sprzedaży roszczeniem o zwrot ceny (por. uzasadnienie uchwały SN z dnia 19 sierpnia 2009 r., III CZP 58/09). Zobowiązanie do zwrotu nienależnego świadczenia ma charakter beztenninowy, co powoduje, że termin spełnienia takiego świadczenia musi być wyznaczony zgodnie z art. 455 k.c. (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 22 marca 2001 r., V CKN 769/00, OSNC 2001/1 1/166 i z dnia 28 kwietnia 2004 r., V CK 461/03, Lex nr 174217). Sąd Apelacyjny określił wobec powyższego datę początkową odsetek przy uwzględnieniu wezwania do zapłaty zawartego w piśmie z dnia 19 sierpnia 2009 r. i zakreślonego w nim, tenninu na spełnienie świadczenia do dnia 26 sierpnia 2009 r. W zakresie tym zaskarżony wyrok podlegał W oparciu o art. 386 § 1 k.p.c. przedrniotowej zmianie, o czym orzeczono w punkcie 1 sentencji. Kosztami postępowania Sąd Apelacyjny obciążył stronę pozwaną, przyjmując, że to ona, wobec nieznacznego uwzględnienia jej apelacji W zakresie sposobu naliczania odsetek, jest stroną przegrywającą W sprawie (art. 100 k.p.c). Wysokość kosztów zastępstwa procesowego powoda Sąd Apelacyjny ustalił W oparciu o § 6 pkt 4 W ZW. Z § 12 ust. 1 pkt 2 § rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.), podwyższając w oparciu o § 2 ust. I i 2 rozporządzenia wysokość przyjętej stawki o 50 % z uwagi na skomplikowany charakter sprawy.

Słowa kluczowe

#orzeczenie#Wyrok#Sąd Apelacyjny w Gdańsku - Wydział#I ACa 646/12/p//#art. 15 ust. 1 pkt#art. 535 k.c#art. 605 k.c#art. 233 k.p.c#art. 233 k.p.c.#art. 233 § 1 k.p.c.#art. 481 §1 k.c.#art. 455 k.c.#art. 18 ust. 1 pkt#art. 386 § 1 k.p.c.#art. 100 k.p.c#art. 405 k.c