Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
_,._ a _ 0 _ W Sygn. akt I ACa 63 0/11 rr“*\.> ‘= .’ WYROK ‘W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 lipca 2011 r. Sqd Apelacyjny W GdE1I:1S1{Ll— Wydziak I Cywilny W sldadziez Przewodniczqcy: SSA Wiodzimierz Gawrylozyk Sqdziowie: SA Dorota. Gierczak SOde1. Dariusz Janiszewski (spr.) _ Protokolanti sekr. sa,d0Wy Anna Woinicka p0 rozpoznaniu W dniu 5 lipca 2011 1". W Gdafisku na. rozprawie sprawy z powédztwa W.F_ przeciwko S1<arb0WiPa1fistWa Zakladowi Kamemu WKO1‘O11OWi6, ' Zakiadowi Karnemu W Grudziqdzu, Zakladowi Karnemu We W%0c}a.W1<u, Aresztowi Sledczemu WIl10WI‘OC1ElWiL1 0 zapkatg na skutek apelacji obu stron 0d Wyroku Sqdu Olmggowego W Bydgoszczy ' z dnia. 26 stycznia. 2011 1*. sygn. aktl C ,164/07 I. zmienia. zaskarzony Wyrokz . 1. W punlccie 1(pierWsz,y‘m) W ten sposéb, Ze zasqdza 0d pozwanego Skarbu Pafistwa — Zaldadu Karnego W Koronowie, Zakiadu Karnego W 1»... ~' '— \3».~..=».. .;.... _,__ a _ fg _ aa Sygn. akt I ACa 63 0/1 l ,'r“¬\.«' “=' Í WYROK VV IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 lipca 2011 r. Sąd Apelacyjny W Gdańsku F Wydział I Cywilny W składzie: Przewodniczący: SSA Włodzimierz Gawrylczyk Sędziowie: SA Dorota Gierczak SO del. Dariusz Janiszewski -(spin). _ Protokolant: sekt. sądowy Anna Wożnicka po rozpoznaniu W dniu 5 lipca 2011 r. W Gdańsku na rozprawie sprawy z powództwa W.F- przeciwko Skarbowi Państwa - Zakładowi Karnemu W Koronowie, ' Zakładowi Karnemu W Grudziądzu, Zakładowi Karnemu We Włocławku, Aresztowi Sledczeinu W Inowrocławiu 0 zapłatę na skutek apelacji obu stron od wyroku Sądu Olāręgowego W Bydgoszczy ` z dnia 26 stycznia 2011 r. sygn. aktI C ,l64/07 I. zmienia zaskarżony Wyrok: . 1. W punkcie l(pierWszym) W ten sposób, że zasadza od pozwanego Skarbu Państwa - Zakładu Karnego W Koronowie, Zakładu Karnego W ¬›... -^'-"'~ "-- ~-3~'-.-'--«..-=... .;....
--- STRONA 2 ---
_ 2 Grudziqdzu i Zak%adI;1Karneg0 we Wiodawku na rzecz powoda Vi—F.kW0te; 5.000 (pigé tysiegcy) zlotych z ustawowymi odsetkami od dnia 4 kwietnia 2007 roku do dnia zapiatyg 2. W punkcie 2 (drugim) W ten sposéb, Ze ustala odpowiedzialnoéé pozwanego S1<;arbu.Pa1’1stwa W Zaldadu Karnego W Koronowie, Zaldadu Karnego W Grudziqdzu iZa1dadu Karnego We W%0c%aWI<u za skut1§_i braku prawidiowego leczenia powoda mogqce powstaé W przyszltofici; 3. W punlqtach 5 (pieltygn), 6 (széstym), 7 (sic'1dmym)_i 8 (ésmym) W ten sposéb, 2e zasagdza od powoda na rzecz pozwanego kwote; 1.000 (jeden tysiqc) zbotych tytukem zwrotu kosztéw procesu; _ ' ' II. oddala obie apelacje W pozostalym zalcresie; III. zasqdza 0d powoda na rzecz pozwanego kwoteg 500 (piegéset) zhatych tytulfem zwirom kosztéw procesu za druge; instancjg; IV. zasqdza 0d Sl<a1'bu_Pa1istWa — Szgdu Okreggowego W Bydgoszczy na rzecz adwokata }‘I<—1<Wot&; 2.700 (dwa tysiagce siedemset) z%otych pOWi€;lCSZOn£1 0 nalezny podatek 0d towaréw i using _tytu%em nieopiaconej . \ pomocy prawnej éwiaclczonej powodowi Z urzgdu W postqpowaniu apelacyjnej. Na oryginale Wlaéciwe podpisy . _ _ ,..;...........‘.....__.,. mp,“ ... _ 2 Grudziądzu i Zakładu Karnego we Włocławku na rzecz powoda Vl._F.kwotę 5.000 (pięć tysięcy) złotych z ustawowyini odsetkami od dnia 4 kwietnia 2007 roku do dnia zapłaty; - 2. w punkcie 2 (drugim) w ten sposób, ze ustala odpowiedzialność pozwanego Skarbu.Państwa « Zakładu Karnego W Koronowie, Zakładu Karnego w Grudziądzu i Zakładu Karnego we Włocławku za skutki braku prawidłowego leczenia powoda mogące powstać w przyszłosci; 3. W punktach 5 (piatyin), 6 (szóstym), 7 (siód1ny1n)_i 8 (ósmym) w ten sposób, że zasadza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 1.000 (jeden tysiąc) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu; _ ' ' II. oddala obie apelację W pozostałym zakresie; III. zasadza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu za druga instancję; IV. zasadza od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego W Bydgoszczy na rzecz adwokata ř-I<_kWotę 2.700 (dwa tysiace siedemset) złotych powiększona o należny podatek od towarów i usług tytułem nieopłaconej . ¬ pomocy prawnej świadczonej powodowi z urzędu w postępowaniu apelacyjnej. Na oryginale właściwe podpisy _ _ _ ,___-...._...-....„...._-.„. zz-,... ... ..¬ --
--- STRONA 3 ---
.. ...._ .1. _.. .. . ____ _ __ _ _ _ _ __ I _ _ 20 Qo@IW 3 Sygnatura 2_1kt I ACa 63 0/ 11 UZASADNIENIE Powod W‘F_ domagal siq od pozwanego Skarbu Pafistwa Zaldadu Kamego W Koronowie zasqdzenia kwoty 80000 Z1: Z ustawowymi odsetkami od dnia Wniesienia pozwu do dnia zap%aty, a takze ustalenia odpowiedzialnoéci pozWanego na. przyszioéé. W uzasadnieniu swojego Z2gdania. twierdzfl, i2 zostgl osadzony W_ celi dla osob palgcyoh mimo, 2e jest osobzg niepala,ca,. Zg%a.sza% pisemne Wnioski 0 przeniesienie go do celi dia oséb niepalqcych. Nadto zarzucil, 12 pozwany ignorowal koniecznoéé zapewnienia powodowi opieki zdrowotnej i W%aéciWej diety, mimo, Ze powod od 2000 roku choruje na Wirusowe zapeilenie Wqtroby typu B. Pozwany nie leczyi powoda. na to schorzenie, co doprowadzié mog%o do postopu ohoroby i marskoéoi Wqtroby. Powod ma obnizone samopoozucie psychiczne i jest nerwowy. Wskazanej W}/ZGj kwoty domaga sic; tytulem zadoééuczynieriia za krzywdo doznanq rozstrojem zdrowia oraz naruszeniem jego débr osobistych. Pozwany Skarb Pafistwa Zaklad Karny W Koronowie Wnioslt o oddalenie powodztwa i 0 zasqdzenie zwrotu kosztow postopowania. Za.rzuci%, i2 powod zosted osadzony W celi dla. osob niepalgcyoh. Nie zgiaszak skarg dotyozqcyoh Warunkow i sposobu osadzenia, ani tego, Ze przebywa 2: osobami palqcymi. Nie WykazyWa% takze objawéw chorobowych, W kwestii samopoczucia psychicznego WdI'OZO1'1O u powoda stosowne leczenie po konsultacji medycznej. Po stwierdzeniu u powoda Wirusowego zapalenia Wajcroby typu B mia% on zalecone; diet:g lekkostrawneg, ktéra W pfihli odpowiada temu typowi schorzenia. . 6 _ W toku posts;powania. W trybié art. 67 § 2 kpc jako stationes fisci Skarbu Pafistwa Wskazany zostai Zaldad Karny We Wlocfiawku, Zakiad Karny W Grudziqdzu iAreszt ‘§Iedczy Wlnovvrodawiu. ' ..1.. ---._ ...__ .=-. -_._ .. _ ____ _ __ _ _ _ _ __ _ _ _ *aa éoafëß/- 3 Sygnatura akt I' ACa 630/1 l UZASADNIENIE Powód W_F- domagał się od pozwanego Skarbu Państwa Zakładu Karnego W Koronowie zasądzenia kwoty 80000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, a takze ustalenia odpowiedzialności pozwanego na przyszłość. W uzasadnieniu swojego żądania twierdził, iż został osadzony w_ celi dla osób palących mimo, ze jest osobą niepalącą. Zgłaszał pisemne wnioski o przeniesienie go do celi dla osób niepalących. Nadto zarzucił, iz pozwany ignorował konieczność zapewnienia powodowi opieki zdrowotnej i właściwej diety, mimo, że powód od 2000 roku choruje na wirusowe zapalenie wątroby typu B. Pozwany nie leczył powoda na to schorzenie, co doprowadzić mogło do postępu choroby i marskości wątroby. Powód ma obniżone samopoczucie psychiczne i jest nerwowy. Wskazanej wyzej kwoty domaga się tytułem zadośćuczynienia za krzywdę doznaną rozstrojem zdrowia oraz naruszeniem jego dóbr osobistych. Pozwany Skarb Państwa Zakład Karny w Koronowie wniósł o oddalenie powództwa i o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zarzucił, iż powód został osadzony W celi dla osób niepalących. Nie zgłaszał skarg dotyczących warunków i sposobu osadzenia, ani tego, ze przebywa z osobami palącymi. Nie wykazywał także objawów chorobowych, W kwestii samopoczucia psychicznego wdrożono u powoda stosowne leczenie po konsultacji medycznej. Po stwierdzeniu u powoda wirusowego zapalenia wątroby typu B miał on zaleconą dietę lekkostrawną, która w pełni odpowiada temu typowi schorzenia. _ I _ W toku postępowania W trybie art. 67 § 2 kpc jako stationes fisci Skarbu Państwa wskazany został Zakład Karny we Włocławku, Zakład Karny w Grudziądzu iAreszt Śledczy wlnowrocławiu. ' ._j_.
--- STRONA 4 ---
_ww\=_.~¢¢¢..__.. _ _ _ _ _ — — —.14,;_.9....:“......._..,.... ,._._.;.0.. , _. __ ________ _m_____H__ _._“_;.__~_ W uzupeinieniu odpowiedzi na pozew Skarb Pafistwa Zakiad Karny We Wiooiawku Wniosi 0 oddalenie powédztwa i o zasedzenie zwrotu kosztow postepowania zarzueaja,c, iZ powodowi nigdy nie odmowiono pomoey medycznej i go Ieczono na podane przez niego doiegiiwoéci, stosujqc odpowiednia, diete. W eelaeh zaé bardzo rygozystycznie jest przestrzegany zakaz palenia. Skarb Paifistwa Zaldad Karny W Grudziqdzu za.rzuc_ii, iz powod nie skarzyl sie na’ opieke medyeznq oraz nie zglzaszak dolegliwoéei, zaé Skarb Pafistwa Areszt Sledczy W Inowrociawiu twierdzii, i2 powéd przebywai W piacéwoe pozwanego jedynie od 9 iistopada do 1 grudnia 2009 roku i W trakcie pobytu by} ieczony naiezycie. Zaskarzonym Wyrokiem 2» dnia 26 stycznia 2011 roku Sgd Okregowy W Bydgoszczy zasqdzik od pozwanego Skarbu Pafistwa. Zaldadu Karnego W Koronowie, Zakiadu Karnego W Grudziqdzu i' Aresztu Siedezego W Inowrociawiu na rzecz powoda kwote 5000 21 Z ustawowymi odsetkami od dnia 4 kwietnia 2007 roku do dnia zaplaty, ustalii odpowiedzialnoéé Skarbu Paiistwa Zakiadu Karnego W Koronowie, Zakiadu Karnego W Grudziqdzu i Aresztu §1edczego W Inowrociawiu za. skutki braku prawidiowego leczenia powoda mogqce powstaé W przysfloéci, W pozostaiej czeéci powodztwo oddalii, zasqdzii ze Skarbu Pafistwa Szyzlu Okregowego W Bydgoszczy na rzecz Ia AG P. I<.kWote 4428 zi tytuiem nieopiaeonej pomocy prawnej éwiadczonej powodowi z urzedu, zase,dzi% od powoda na rzeoz Skarbu Pafistwa Zakladu Karnego We W%oc%aWku kwote 3600 zi tytukem zwrotu kosztéw zastepstwa procesowego oraz na rzecz Skarbu Pafistwa — Zakiadu Karnego W Grudziqdzu, Zakiradu Kamego W Koronowie i Aresztu §1edczego W Inowrociawiu kwote po 3384 Z1: tytukem zwrotu kosztéw zastep stwa procesowego. Sacd Okregowy usialii, iZ powod przebywai We Wszystkich Wskazanyeh placowkach pozwanego Skarbu Pafistwa. W zakiadzie karnym W Koronowie powod zadeklarowai sie jako osoba niepalqca i zostefl osadzony W ceii dla niepalqcych. 4 W celi tej by} osadzony ktéry nie respektowai zaiecefi administraeji Zakiadu Karnego i palii okoio 10 papieroséw dziennie W obecnoéei powoda. Powéd W 2002 roku W Wywiadzie iekarskim W Zakiadzie Karnym We Wiociawku pedal, Ze ipalii jedna, paczke d_zi.ennie,'1eoz W 2004 roku mégi juz nie palié. Do Zakiadu Kamego W Koronowie powéd przybyi z rozpoznanym przewleklym Wirusowym Zapaleniem Wqtroby tjpu B oraz z 2 Q5 _-›‹›w¬=_-.‹-aa-«-.-_..._ _ _ _ _ _ ' - M' - -'- -'~----'--'---.'-¿,;_¬-.¿z\..__-¿„.......-_..,.... „_¬-_.;›-V.. . __ __ ________ _m______~_ ___U_¿.______ W uzupełnieniu odpowiedzi na pozew Skarb Państwa Zakład Karny we Włocławku wniósł o oddalenie powództwa i o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zarzucając, iż powodowi nigdy nie odmówiono pomocy medycznej i go leczono na podane przez niego dolegliwości, stosując odpowiednią dietę. W celach zaś bardzo rygorystycznie jest przestrzegany zakaz palenia. Skarb Państwa Zakład Karny W Grudziądzu zarzucił, iz powód nie skarżył się na opiekę medyczną oraz nie zgłaszał dolegliwości, zaś Skarb Państwa Areszt Śledczy w Inowrocławiu twierdził, iz powód przebywał w placówce pozwanego jedynie od 9 listopada do 1 grudnia 2009 roku i W trakcie pobytu był leczony należycie. Zaskarzonym wyrokiem z dnia 26 stycznia 201l roku Sąd Okręgowy W Bydgoszczy zasądził od pozwanego Skarbu Państwa - Zakładu Karnego w Koronowie, Zakładu Karnego W Grudziądzu i' Aresztu Śledczego W Inowrocławiu na rzecz powoda kwotę 5000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 4 kwietnia 2007 roku do dnia zapłaty, ustalił odpowiedzialność Skarbu Państwa - Zakładu Karnego w Koronowie, Zakładu Karnego w Grudziądzu i Aresztu Śledczego W Inowrocławiu za skutki braku prawidłowego leczenia powoda mogące powstać w przyszłości, w pozostałej części powództwo oddalił, zasądził ze Skarbu Państwa Sądu Okręgowego w Bydgoszczy na rzecz ła Ag F- I<.kwotę 4428 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej powodowi z urzędu, zasądził od powoda na rzecz Skarbu Państwa Zakładu Karnego we Włocławku kwotę 3600 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oraz na rzecz Skarbu Państwa - Zakładu Karnego w Grudziądzu, Zakładu Karnego W Koronowie i Aresztu Śledczego w Inowrocławiu kwotę po 3384 zł tytułem zwrotu kosztów zastęp stwa procesowego. Sąd Okręgowy ustalił, iż powód przebywał we wszystkich wskazanych placówkach pozwanego Skarbu Państwa. W zakładzie karnym w Koronowie powód zadeklarował się jako osoba niepaląca i został osadzony w celi dla niepalących. 4 W celi tej był osadzony który nie respektował zaleceń administracji Zakładu Karnego i palił około 10 papierosów dziennie w obecności powoda. Powód W 2002 roku W wywiadzie lekarskim W Zakładzie Karnyrn we Włocławku podał, ze palił jedną paczkę dzi.ennie, lecz w 2004 roku mógł już nie palić. Do Zakładu Karnego W Koronowie powód przybył z rozpoznanym przewlekłym' wirusowym zapaleniem wątroby typu B oraz z 2 ŜĹS
--- STRONA 5 ---
choroba, W1".ZOd_OW§.. Po konsultaoji medycznej WdI‘OZO110 Wobec powoda leozenie lekiem Ranigast. Powod by% tez skierowany na konsultaoje psyehiatryczna, i Wdl‘OZ0nO Wobec niego stosowne leezenie zwigzane z nadmieme, nerwowoseie. Powodowi zalecono zrownowazona, diete, z ktorej Wyeliminowano produkty nadmiernie obciqzajgee W€:}tI‘Ob€;. Powod nie skarzyi sie na sposob ieczenia, zaé zgiasza} dolegliwoéci bolowe brzucha. Zdaniern Sqdu Okregowego roszczenie powoda W czeéci zasiugiwefio na uwzgiednienie. Zasadny by} bowiem zarzut nieprawidiowego ieczenia powoda, jak i zarzut odnoszszey sie do przebywania powoda W celi z osoba16 palqca, papierosy. Niezasadnie powéd zarzucai zaé stosowanie Wobec niego nieprawidlowej diety. Z opinii biegiego sqdowego Wynika bowiem Wyrainie, it stosowana Wobec powoda dieta Iekkostrawna byia prawidiowa. Z ustalefi Sqdu Okregowego Wynika, i2 powéd palii papierosy przez co najmniej 15 lat, nie zgiaszai Zadnych doiegliwosei zWia,zanych z paieniem tytoniu przez Wspéiosadzonego. Ewentualne zmiany W Wqtrobie powoda Wiqzaé nalezy giéwnie Z efektem Wieloletniego paienia tytoniu. Bieme palenie niesie ze sobe, identyczne skutki jak palenie aktywne. Bez Wejtpienia powod, choé osadzony W celi dla. osob niepalqcych, przebywai z osobe paiqcq i byl; narazzony na. bieme palenie. Okolicznoéé ta s’Wiadczy, Ze Za.1<iad Karny W Koronowie nie przestrzegal rygorystycznie zakazu palenia W takich ceiach. Sqd Okregowy W oparciu o opinie biegiego sqdowego — A.usta1ii, 12 nie ma mozliwosci stwierdzenia czy zmiaily W Wgtrobie powoda powstaiy przed czy po zakazeniu aibowiem nieznana jest data. zakazenia. Dokumentaeja medyezna nie dostareza. informacji pozwalaj agcych na. stwierdzenie, ii W Wynilcu zwkoki W diagnozowaniu poW6d doznal uszczerbku na zdrowiu. Powod nie byi jednak leczony prawidiowo bowiem oproez podania 1ek6W Winien zostaé skierowany na leczenie specjaiistyczne. Said Okregowy oeenii Zgdanie pozwu W kontekscie przepisu art. 448 kc W ZW. z art. 24 kc. Wobec Skarbu Pazistwa Zakladu Karnego We W3:ociaW1<u Said Okregowy oddalii powodztwo aibowiem skutecznie zostai podniesiony zarzut przeda.Wnienia. W placowce tej powod przebywal od 17 kwietnia 2002 roku do 9 styoznia 2003 roku, zas pozew zosta} ziofzony W dniu 4 kwietnia 2007 roku, a zatem po upiywie 3 lat od kiedy osoba poszkodowana dowiedziaia sie o osobie SPIBWCY . _ A ' ..___ 3 _ ___ _.'...;._...=.e....;_,..¢....._._;..2,_...._._,;;,,_.;.,._...;...,......,.,......._._ .... .... .. ... .,, .... iiiss chorobą wrzodowa. Po konsultacji medycznej wdrożone wobec powoda leczenie lekiem Ranigast. Powód był też skierowany na konsultację psychiatryczną i wdrożono wobec niego stosowne leczenie związane z nadmierną nerwowością. Powodowi zalecono zrównoważoną dietę, z której wyeliminowano produkty nadmiernie obciążające wątrobę. Powód nie skarżył się na sposób leczenia, zaś zgłaszał dolegliwości bólowe brzucha. - Zdaniem Sądu Okręgowego roszczenie powoda w części zasługiwało na uwzględnienie. Zasadny był bowiem zarzut nieprawidłowego leczenia powoda, jak i zarzut odnoszący się do przebywania powoda w celi z osobą palącą papierosy. Niezasadnie powód zarzucał zaś stosowanie wobec niego nieprawidłowej diety. Z opinii biegłego sądowego wynika bowiem wyraźnie, iż stosowana Wobec powoda dieta lekkostrawna była prawidłowa. Z ustaleń Sądu Okręgowego wynika, iż powód palił papierosy przez co najmniej 15 lat, nie zgłaszał żadnych dolegliwości związanych z paleniem tytoniu przez współosadzonego. Ewentualne zmiany W wątrobie powoda wiązać należy głównie z efektem wieloletniego palenia tytoniu. Bierne palenie niesie ze sobą identyczne skutki jak palenie aktywne. Bez wątpienia powód, choć osadzony W celi dla osób niepalących, przebywał z osobą palącą i był narażony na bierne palenie. Okoliczność ta świadczy, że Zakład Karny w Koronowie nie przestrzegał rygorystycznie zakazu palenia w takich celach. Sąd Okręgowy w oparciu o opinię biegłego sądowego _ A. ustalił, iż nie ma możliwości stwierdzenia czy zmiany w wątrobie powoda powstały przed czy po zakażeniu albowiem nieznana jest data zakażenia. Dokumentacja medyczna nie dostarcza informacji pozwalających na stwierdzenie, iż W wyniku zwłoki w diagnozowaniu powód doznał uszczerbku na zdrowiu. Powód nie był jednak leczony prawidłowo bowiem oprócz podania leków winien zostać skierowany na leczenie specjalistyczne. Sąd Okręgowy ocenił żądanie pozwu W kontekście przepisu art. 448 kc w zw. z art. 24 kc. Wobec Skarbu Państwa Zakładu Karnego we Włocławku Sąd Okręgowy oddalił powództwo albowiem skutecznie został podniesiony zarzut przedawnienia. W placówce tej powód przebywał od 17 kwietnia 2002 roku do 9 stycznia 2003 roku, zaś pozew został złożony w dniu 4 kwietnia 2007 roku, a zatem po upływie 3 lat od kiedy osoba poszkodowana dowiedziała się o osobie SPFBWCY _ _ _ ' ____ 3 _ W _.'...;-__...=.n....¿_..-.„....-..._¿.„_..._._._,__-,,,.;.,._...;.-.„._,.„„.-¬.¬......_._ _.__ ..._ ._ .__ .„ .... *ha
--- STRONA 6 ---
Sad Okregowy miarkujae zasadzone zadoséuczynienie Wziai pod uwage, if: Zadna 2. placowek pozwanego nie WdroZy%a Wlaéciwego ieczenia powoda W kierunku diagnostyki i dalszej konsultacji. Z drugiej strony leczenie doraine bylo prawidiowe. Odnosnie przebywania powoda W celi z osoba paiaca Sad Okregowy stwierdzil, i2 bierne palenie Wywoiuje skutki tozsame z paleniem czynnym. Jednak powod do 2002 roku przez 15 lat czynnie palfl, co zapewne tez miaio Wpi}/W na jego zdrowie. Na zakiadzie kamym ciazyk jednak obowiazek egzekwowania zakazu palenia W celach dla niepalacych, aby faktyeznie zapevmié oohrone osobom, ktore nie paia. O kosztach postepowania Sad Okregovsqi orzekl na mocy przepisu art. 98 kpo. Zdaniem tego sadu W sprawie nie Wystepuja Zadne okoiicznoéci, ktore uprawnialyby do odstapienia od zasady zwrotu kosztow. PoW6d przed Wytoczeniem powodztwa Winien rozwazyé czy przysiuguje mu dochodzone roszezenie, W jakiej Wysokosci i od kogomoze Zadaé jego zaspokojenia. Powyzszy Wyrok zaskarzyiy apelacjarni obie strony procesu. Powod zaskarzonemu Wyrokowi zarzucil naruszenie prawa materialnego: art. 4421 § 1 kc przez nieuzasadnione uwzglednienie zarzutu przedawnienia Wobec Zakiadu Kamego We W%oclaWku mimo, Ze sad pierwszej instaneji W ogole nie ustaiii kiedy poW6d dowiedziai sie o szkodzie i osobie zobowiazanej do jej naprawienia, art. 448 “kc przez calkowity brak uzasadnienia Wysokoéci zasadzonej kwoty 5000 zi i brak Wskazania dlaczego kwota ta stanowi odpowiednia sume zasadzona tytu%em zadoééuczynienia za doznana krzywde, art. 24 kc przez pominiecie naruszenia dobr osobistych powoda jak godnoéé, prawo do leczenia oraz OddZi8.h/V\/8.l'1iEl na sfere Zyeia psychicznego mimo, 2e powod powoiywai sie na naruszenie tych dobr, naruszenie przepisow postepowania, ktore miaio Wpi'§/‘W118. Wynik sp1'aW"y: art. 233 § 1 kpe przez doWo1neuzn'anie, Ze W sprawie zostai skutecznie podniesiony zarzut przedawnieniaroszczenia mimo braku ustaleifi dotyezaoych tego kiedy powod dowiedziai sie oszkodzie i 0 osobie zobowiazanej do jej naprawienia, A .4 Sad Okręgowy rniarkujac zasądzone zadośćuczynienie wziął pod uwagę, iz żadna z placówek pozwanego nie wdrożyła właściwego leczenia powoda w kierunku diagnostyki i dalszej konsultacji. Z drugiej strony leczenie doraźne było prawidłowe. Odnośnie przebywania powoda w celi z osoba palaca Sad Okręgowy stwierdził, iż bierne palenie wywołuje skutki tożsame z paleniem czynnym. Jednak powód do 2002 roku przez 15 lat czynnie palił, co zapewne też miało wpływ na jego zdrowie. Na zakładzie karnym ciążył jednak obowiązek egzekwowania zakazu palenia w celach dla niepalących, aby faktycznie zapewnić ochronę osobom, które nie pala. O kosztach postępowania Sad Okręgovxqf orzekł na mocy przepisu art. 98 kpc. Zdaniem tego sadu w sprawie nie występują żadne okoliczności, które uprawnialyby do odstąpienia od zasady zwrotu kosztów. Powód przed wytoczeniem powództwa winien rozważyć czy przysługuje mu dochodzone roszczenie, w jakiej wysokości i od kogopmoze żądać jego zaspokojenia. Powyższy wyrok zaskarzyły apelacjarni obie strony procesu. Powód zaskarzonemu wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego: - art. 4421 § 1 kc przez nieuzasadnione uwzględnienie zarzutu przedawnienia wobec Zakładu Karnego -we Włocławku mimo, ze sąd pierwszej instancji w ogóle nie ustalił kiedy powód dowiedział się 0 szkodzie i o-sobie zobowiazanej do jej naprawienia, - art. 448 'kc przez całkowity brak uzasadnienia wysokości zasadzonej kwoty 5000 zł i brak wskazania dlaczego kwota ta stanowi odpowiednią sumę zasadzona tytułem zadośćuczynienia za doznana krzywdę, - art. 24 kc przez pominięcie naruszenia dóbr osobistych powoda jak godność, prawo do leczenia oraz oddziaływania na sferę zycia psychicznego mimo, ze powód powoływał się na naruszenie tych dóbr, naruszenie przepisów postepowania, które miało wpływ na wynik sprawy: - art. 233 § 1 kpc przez dowolne uznanie, ze w sprawie został skutecznie podniesiony zarzut przedawnieniaroszczenia mimo braku ustaleń dotyczących tego kiedy powód dowiedział się oszkodzie i o osobie zobowiązanej do jej naprawienia, - , ~.-4
--- STRONA 7 ---
art. 98 § 3 kpc W zW. Z art. 99 kpc przez uznanie, Ze kosztami niezbednymi do celowej obrony pozwanego ‘oyto zasadzenie na rzecz jednego pozwanego Wynagrodzenia czterech ustanowionych radcow prawnych, art. 67 § 2 kpc przez ‘otedne uznanie, Ze W sprawie Wystepuja eztery podmioty pozwane mimo, Ze jest jeden podmiot Skarb Paflstwa, _ art. 328 § 2 kpc przez brak Wyjasnienia W uzasadnieniu Wyroku na jakich przestankach ijakiej podstawie prawnej sad uwzglednit zarzut przedawnienia, kiedy powod dowiedziat sie o szkodzie i osobie odpoWiedz.ia1nej za jej naprawienie, na jakiej podstawie sad U.Z1’1fl1,iZ1{W01L8. 5000 zt jest odpowiednia W rozumieniu art. 448 kc. Powoiujao sie na powfyzsze zarzuty powod Wniosl o zrniane zaskarzonego Wyroku i uwzglednienie powodztwa W caiosci, o zasadzenie na rzeez jego peinomocnika 2 urzedu kosztow nieoplaoonej pomocy prawnej, ewentualnie o uchylenie zaskarzonego Wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sadowi pierwszej instaneji. W uzupeinieniu apelaeji powod zarzuoit rowniez naruszenie przepisu art. 102 kpo mimo istnienia szczegoinych okolicznosci, ktore sa podstawa jego zastosowania. Apelacje od powyzszego Wyroku Wniost roWnie2 Skarb Pafistwa dziatajacy przez reprezentuj ace go W procesie stationes fisci. Skarb Pafistwa Zakiad Karny W Koronowie domaga} sie zmiany Wyroku W punkcie 1 i oddalenia powodztwa W catosci oraz zasadzenia zwrotu kosztow postepowania apelaeyjnego, ewentualnie uchylenia Wyroku W calosci i skierowania sprawy do ponownego rozpoznania zarzuoajac; naruszenie przepisu art. 24 kc W zw. z art. 448 kc przez btedna Wykiadnie i niewtaéciwe zastosowanie i uznanie, Ze palenie papieroséw W celi przez swiadka K_ b}/10 bezprawnym dziataniem funkcjonariuszy, biedne zastosowanie art. 24 kc zarniast art. 417 kc W kwestii ieczenia powoda, naruszenie art. 361 kc W ZW. z art.j444 kc i art. 448 ko przez ustalenie, Ze poW6d poniosi szkode na skutek nieprawidtowego leczenia, a tyrn samym nalezy mu sie zadoééuczynienie, . A naruszenie art. 233 kpc przez doWo1na ocene srodkow dowodowych. . . 5 ._ _ . ...,_.... ........... _.. ,_;...,.... ..........,.._......».. __ . _“__ ___'_ ______‘_______ __ “MM, < - art. 98 § 3 kpc w zw. z art. 99 kpc przez uznanie, że kosztami niezbędnymi do celowej obrony' pozwanego było zasądzenie na rzecz jednego pozwanego wynagrodzenia czterech ustanowionych radców prawnych, - art. 67 § 2 kpc przez błędne uznanie, że w sprawie występują cztery podmioty pozwane mimo, że jest jeden podmiot Skarb Państwa, _ - art. 328 § 2 kpc przez brak wyjaśnienia W uzasadnieniu wyroku na jakich przesłankach ijakiej podstawie prawnej sąd uwzględnił zarzut przedawnienia, kiedy powód dowiedział się o szkodzie i osobie odpowiedzialnej za jej naprawienie, na jakiej podstawie sąd uznał, iż kwota 5000 zł jest odpowiednia w rozumieniu art. 448 kc. Powołując się na powyższe zarzuty powód wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa W całości, o zasądzenie na rzecz jego pełnomocnika z urzędu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. W uzupełnieniu apelacji powód zarzucił również naruszenie przepisu art. 102 kpc mimo istnienia szczególnych okoliczności, które są podstawą jego zastosowania. Apelację od powyższego wyroku wniósł również. Skarb Państwa działający przez reprezentujące go W procesie stationes fisci. Skarb Państwa Zakład Karny W Koronowie domagał się zmiany wyroku w punkcie i i oddalenia powództwa w całości oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego, ewentualnie uchylenia wyroku w całości i skierowania sprawy do ponownego rozpoznania zarzucając; -naruszenie przepisu art. 24 kc w zw. z art. 448 kc przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że palenie papierosów w celi przez świadka K_ było bezprawnym działaniem funkcjonariuszy, -błędne zastosowanie art. 24 kc zamiast art. 417 kc w kwestii leczenia powoda, -naruszenie art. 361 kc w zw. z a.rt.,444 kc i art. 448 kc przez ustalenie, że powód poniósł szkodę na skutek nieprawidłowego leczenia, a tym samym należy mu się zadośćuczynienie, . 4 -naruszenie art. 233 kpc' przez dowolną ocenę środków dowodowych. - _ . 5 ._ _- .' - - ...,_..-.. „.........¬.... ...__ ,_¿...„..... ...__„....,„_......›.. __ _ _„__ _„_ ______________ __ fm`W ‹
--- STRONA 8 ---
[ Skarb P8.f1S’£WE:1 Areszt Sledczy W Inowroetawiu zaskariyl Wyrok W punktaeh 1 i 2 zarzucajac: naruszenie przepisu art. 233 § 1 kpc przez btedna Wyktadnie i ocene materiahi dowodowego oraz sprzeeznosé ustalefi sadu z trescia zebranego W sprawie materiat dowodowego i przyjecie, Ze powod byi nieW1aéciWie 1eczony W tej piacowce, 1naruszenie przepisu art. 217 kpo W zw. z art. 224 kpc przez pominiecie Wniosku pozwanego o przeprowadzenie dowodu z dokumentacji lekarskiej powoda z lat 20062010, . _naruszenie art. 328 § 2 kpc przez brak Wskazaniaw uzasadnieniu podstawy faktycznej rozstrzygiiiecia dotyczacej statio fisci Aresztu Sledozego W Inowroctawiu oraz dowodow, na ktorych sad opari orzeczenie i Wyjasnienie podstawy prawnej, naruszenie prawa materialnego przez biedna Wyktadnie niewiaéciwe zastosowanie: art. 24 kc przez przyjeoie, Ze doszio do bezprawnego naruszenia dobra osobistego poWoda zdrowia przez jego niewiaéciwe leczenie, art. 448 kc przez przyjecie, Ze Z tytulu naruszenia dobra osobistego powod dozna1 krzywdy i zasadzenie na jego rzecz zadoséuezynienia pieniefznego. Powohijac sie na powyzsze zarzuty pozwany Skarb Pafistwa Areszt Siedczy W Inowrociawiu Wniost o zmiane zaskarzonego Wyroku W punktach 1 i 2 , zasadzenie zwrotu kosztéw postepowania, ewentualnie o uchylenie zaskarzonego Wyroku i przekazanie sprawy sadowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania przy uwzglednieniu kosztow postepowania odwoiawczego. Wodpowiedzi na apelacje powoda Skarb Pafistwa Zakiad Karny W Koronowie Wniosi o oddalenie apelacji jako bezzasadnej i o zasadzenie zwrotu kosztow postepowania. * * W odpowiedzi na ape1acje'p0Woda Skarb Pa1‘1stWa' Zakiad Karny We Wtociawku Wniosi o oddaienie apelacji, zmiane W3/rolfcu i oddalenie powédztwa W caioéci oraz 0 zasadzenie zWrotu'koszt6W postepowania. . " W1 .. ..¢. .__.;..=...>_.;......._._,;.;.=' _ . " _ A "" ""‘“"‘."'.'_‘1' f'."""9"""""*"""‘"“'@"'"*‘‘' . Ll...‘.......~;_..... 7 1 440: » [ Skarb Państwa Areszt Śledczy w Inowrocławiu zaskarżył wyrok w punktach 1 i 2 zarzucając: -naruszenie przepisu art. 233 § l kpc przez błędną wykładnię i ocenę materiału dowodowego oraz sprzeczność ustaleń sądu z treścią zebranego w sprawie materiał dowodowego i przyjęcie, że powód był niewłaściwie lec-zony w tej placówce, -naruszenie przepisu art. 217 kpc w zw. z art. 224 kpc przez pominięcie wniosku pozwanego o przeprowadzenie dowodu z dokumentacji lekarskiej powoda z lat 2006-2010, . _-naruszenie art. 328 § 2 kpc przez brak wskazaniaw uzasadnieniu podstawy faktycznej rozstrzygnięcia dotyczącej statio fisci Aresztu Śledczego w Inowrocławiu oraz dowodów, na których sąd oparł orzeczenie i wyjaśnienie podstawy prawnej, -naruszenie - prawa materialnego przez błędną wykładnię niewłaściwe zastosowanie: art. 24 kc przez przyjęcie, że doszło do bezprawnego naruszenia dobra osobistego powoda- zdrowia - przez jego niewłaściwe leczenie, art. 448 kc przez przyjęcie, że z tytulu naruszenia dobra osobistego powód doznał krzywdy i zasądzenie na jego rzecz zadośćuczynienia pieniężnego. Powołując się na powyższe zarzuty pozwany Skarb Państwa Areszt Śledczy w Inowrocławiu wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w punktach l i 2 , zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania przy uwzględnieniu kosztów postępowania odwoławczego. Wodpowiedzi na apelację powoda Skarb Państwa Zakład Karny w Koronowie wniósł o oddalenie apelacji jako bezzasadnej i o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. f ~ W odpowiedzi na apelację 'powoda Skarb Państwa" Zakład Karny we Włocławku wniósł o oddaienie apelacji, zmianę wyroku i oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie zwrotu 'kosztów postępowania. .' ~ Wi .. ..-¬- ._..›_.....›_.:..-....._._.;.;-_=' . _ _ " _ ^ "" ""“"'."'.'_`I' f'."""9-"“"¬"""'ł""""'¿"'-"-'¬"" _ -LĘ...'.-.......„a..._... ¬- - 1 ;mz -»
--- STRONA 9 ---
. Sad Apelacyjny zwairyl, co nastgpuje. Sad Apeiacyjny podziela W czesei ustalenia faktyczne poczyniorie przez Sad pierwszej instancji, ktore przyjmuje za WiflSI'18, czyniac je, z zastrzezzeniem Wynikajacym z ponizszyeh rozwaiafi, oparciem rowniei dla Wiasnego rozstrzygniecia. Kontrola instancyjna zarzucanego apeiacja naruszenia przepisow praWa inaterialnego moze byé dokonywana jedynie W kontekécie prawidtowo poczynionych ustaleii faktycznych, W niewadiiwie przeprowadzonym postepowaniu, stad W pierwszej kolejnosci nalezy rozwazyé zarzuty dotyczace naruszenia przepisow proceduralnych. Oceniajac apelacje powoda stwierdzié nalezy, ii jest ona jedynie W niewielkiej czesci uzasadniona. Naiezy Wskazae, i2 chociaz powod W czesci Wstepnej apelacji zaskarzai Wyrok W caioéci, a nastepnie doprecyzowai, it W punktach 1,5,6,'7,8 to jednak W kontekscie tresci uzasadnienia apelacji stwierdzié naiezy, i2 granice zaskarzenia obejmuja faktycznie pkt 3 Wyroku (oddalenie powodztwa W pozostaiej czesci) oraz punkty 58 (W zakresie kosztow postepowania orzeozonyoh na rzeez pozwanego). W tych granioach Sad. Apeiacyjny dokonai tez rozpoznania apelacji powoda. ' Niesiusznie zarzuca powod naruszenie przepisu art. 328 § 2 kpc. Sporzadzenie przez sad pierwszej instancji uzasadnienia W sposob nie W peini odpowiadajacy stawianym mu Wymaganiom moze bowiem stanowié usprawiediiwiona podstawe apeiacji tylko Wtedy, gdy przedstawione W nim motywy rozstrzygniecia nie pozwalaja na przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarzonego orzeczenia. Ma to miejsce tyiko W tych Wyjatkowych okolicznoéciaeh, W ktorych tresé uzasadnienia orzeczenia sadu pierwszej instancji , unieinozliwia catkowicie dokonanie ooeny toku Wywodu, ktory doprowadzii do Wydania orzeczenia lub W przypadku zastosowania prawa materialnego do niedostatecznie jasno ustalonego stanu faktytcznego. Z taka sytuaoja nie mamy zas ‘doom/nienia W okolicznosciach niniejszej SPTBWY. ~ . Aczkoiwiek Wskazaé nalezy, ii uzasadnieriie zaskarzonego Wyroku Wzakresie W jakim odnosi sie do kwestii przedawnienia roszczenia powoda jest nader 7 ' _ ,___‘; __m__; . Sąd Apelacyjny zważył, co następuje. Sąd Apelacyjny podziela w części ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd pierwszej instancji, które przyjmuje za własne, czyniąc je, z zastrzeżeniem wynikającym z poniższych rozważań, oparciem również dla własnego rozstrzygnięcia. Kontrola instancyjna zarzucanego apelacją naruszenia przepisów prawa materialnego może być dokonywana jedynie w kontekście prawidłowo poczynionych ustaleń faktycznych, w niewadliwie przeprowadzonym postępowaniu, stąd w pierwszej kolejności należy' rozważyć zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych. Oceniając apelację powoda stwierdzić należy, iż jest ona jedynie w niewielkiej części uzasadnione. Należy wskazać, iż chociaż powód w części wstępnej apelacji zaskarżał wyrok w całości, a następnie doprecyzował, iż w punktach l,5,6,'7,8 to jednak w kontekście treści uzasadnienia apelacji stwierdzić należy, iż granice zaskarżenia obejmują faktycznie pkt 3 wyroku (oddalenie powództwa w pozostałej części) oraz punkty 5-8 (w zakresie kosztów postępowania orzeczonych na rzecz pozwanego). W tych granicach Sąd Apelacyjny dokonał też rozpoznania apelacji powoda. ' Niesłusznie zarzuca powód naruszenie przepisu art. 328 § 2 kpc. Sporządzenie przez sąd pierwszej instancji uzasadnienia w sposób nie w pełni odpowiadający stawianym mu wymaganiom może bowiem stanowić usprawiedliwioną podstawę apelacji tylko wtedy, gdy przedstawione w nim motywy rozstrzygnięcia nie pozwalają na przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia. Ma to miejsce tylko w tych wyjątkowych okolicznościach, w których treść uzasadnienia orzeczenia sądu pierwszej instancji . uniemożliwia całkowicie dokonanie oceny toku wywodu, który doprowadził do wydania orzeczenia lub w przypadku zastosowania prawa materialnego' do niedostatecznie jasno ustalonego stanu faktycznego. Z taką sytuacją nie mamy zaś 'doicąfnienia w okolicznościach niniejszej SPÍBWY. ~ . - Aczkolwiek wskazać należy, iż uzasadnienie zaskarżonego wyroku wzakresie w jakim odnosi się do kwestii przedawnienia roszczenia powoda jest nader 7 ` _ ,___„¿ __m,_,
--- STRONA 10 ---
lakoniczne, to jednak, Wbrew zarzutowi powoda, mozna na podstawie jego tresci ocenié czym kierowai sic; ten sad uznajac trafnosé podniesionego zarzutu przedawnienia. Mianowicie Sad Okregowy WS1(ElZ&1, iz powzieoie Wiedzy o szkodzie i osobie sprawey nalezy Wiazaé z okresem pobytu poWoda W Zakiadzie Karnym We Wiociawku. Skoro od czasu pobytu W tej placowce do chwili Wniesienia pozwu uplynat termin 3 1at, zdaniem tego sadu, doszio do przedawnienia zgiaszanego roszczenia. Inna natomiast kwestia jest czy przyjecie tego momentu rozpoczecia biegu przedawnienia roszozenia powoda, W okolicznoéciach niniejszej spraW"y, jest prawidiowe. Zarzut W tym zakresie Winien jednak dotyczyé naruszenia odpowiedniego jjrzepisu prawa materialnego regulujacego przedawnienie poprzez jego niewiasciwe zastosowanie, nie zas naruszenia regulaeji okreslajacej elementy konieczne uzasadnienia wyroku. Wbrew zarzutowi powoda Sad Okregowy, aczkolwiek W bardzo zwieziy sposob, przedstawii W uzasadnieniu swojego rozstrzygniecia mot)/Wy jakimi kierowai sie orzekajac kwote 5000 Z1 tytulemi zadoséuczynienia za doznana przez powoda krzywde. Wskazai bowiena, i2 Z jednej strony Wziai pod uwage fakt, i2 pomimo, Ze powod od 2002 roku byi zakazony Wirusowym zapaleniem Watroby typu B, to Zadna 2 piaoowek pozWanego nie Wdrozyia Wtasiciwego dalszego leczenia powoda W kierunku diagnostyki i dalszej konsuitacji, z drugiej zas strony zastosowane doraine dotychczasowe leczenie byio prawidiowe. Odnoszac sie do przebywania powoda W eeli z osoba palaca sad ten stwierdzii, ii mialo to Wplyw na tzw. bierne palenie powoda Wywoiujaoe skutki tozsame z paleniern czynnym. Powodjednakie palil czynnie do 2002 roku przez 15 lat, co zapewne miaio Wpiyw na stan jego zdrowia. Sad Okregowy Wskazai tez, it na zakiadzie karnym ciazyi obowiazek egzekwowania zakazu paienia W celach dla niepalacych, aby zapewnié faktycznie ochrone osobom, ktore nie paia. Odmienna kwestia jest zaé czy Wziecie pod uwage tyiko Wskazanych okolieznosci i zasadzenie kwoty 5000 zi stanowi odpowiednia sume tytuiem zadoséuczynienia za doznana krzywde. Zarzut W tym zakresie Winien jednak dotyczyé naruszenia przepisu praWa materialnego tj. art. 448 kc, nie zaé przepisu regulujacego elemeiity konieczne uzasadnienia Wyroku. A ' . Nietrafnie zarzuiea powod namszenieprzepisu art. 233 § 1 kpc. .. ‘sf 4 a.....,.<=......<....._¢...i_ ==...._.=..;.._....,_..a..:,._..<..t;,.;.;..,,~.,..............__ _ .,,.,,.. ,, lakoniczne, to jednak, wbrew zarzutowi powoda, można na podstawie jego treści ocenić czym kierował się ten sąd uznając trafność podniesionego zarzutu przedawnienia. Mianowicie Sąd Okręgowy wskazał, iż powzięcie wiedzy o szkodzie i osobie sprawcy należy wiązać z okresem pobytu powoda w Zakładzie Karnym we Włocławku. Skoro od czasu pobytu w tej placówce do chwili wniesienia pozwu upłynął termin 3 lat, zdaniem tego sądu, doszło do przedawnienia zgłaszanego roszczenia. Inną natomiast kwestią jest czy przyjęcie tego momentu rozpoczęcia biegu przedawnienia roszczenia powoda, w okolicznościach niniejszej sprawy, jest prawidłowe. Zarzut w tym zakresie winien jednak dotyczyć naruszenia odpowiedniego przepisu prawa materialnego regulującego przedawnienie poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, nie zaś naruszenia regulacji określającej elementy konieczne uzasadnienia wyroku. Wbrew zarzutowi powoda Sąd Okręgowy, aczkolwiek w bardzo zwięzły sposób, przedstawił w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia motywy jakimi kierował się orzekając kwotę 5000 zł tytułem. zadośćuczynienia za doznaną przez powoda krzywdę. Wskazał bowiem, iż z jednej strony wziął pod uwagę fakt, iż pomimo, że powód od 2002 roku był zakażony wirusowym zapaleniem wątroby typu B, to zadna z placówek pozwanego nie wdrożyła właściwego dalszego leczenia powoda W kierunku diagnostyki i dalszej konsultacji, z drugiej zaś strony zastosowane doraźne dotychczasowe leczenie było prawidłowe. Odnosząc się do przebywania powoda W celi z osobą palącą sąd ten stwierdził, iż miało to wplyw na tzw. bierne palenie powoda wywołujące skutki tożsame z paleniem czynnym. Powódjednakże palił czynnie do 2002 roku przez 15 lat, co zapewne miało wpływ na stan jego zdrowia. Sąd Okręgowy wskazał tez, iż na zakładzie karnym ciążył obowiązek egzekwowania zakazu palenia w celach dla niepalących, aby zapewnić faktycznie ochronę osobom, które nie palą. Odmienną kwestią jest zaś czy wzięcie pod uwagę tylko wskazanych okoliczności i zasądzenie kwoty 5000 zł stanowi odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Zarzut w tym zakresie winien jednak dotyczyć naruszenia przepisu prawa materialnego tj. art. 448 kc, nie zaś przepisu regulującego elementy konieczne uzasadnienia wyroku. , ' _ Nietrafnie zarzuca powód naruszenie przepisu art. 233 § l kpc. .. ,sf ¬‹ -« =.....,.‹=.¬¬......-..._¿.„-.¿¬ ==.-..._.=..;.....„.,_..„..:,._.--.¿..„;..ą.;....,„.,.....,.......„__ _ ....„., .,
--- STRONA 11 ---
D0 naruszenia Wskazanego przepisu mogloby dojsé tyiko Wowczas, gdyby skariacy Wykazai uchybienie podstawowym reguiom stuzacym ocenie Wiarygodnosci i mocy poszczegolnych d0Wod6W, tj. reguiom logicznego mysienia, zasadzie doswiadczenia Zyciowego i Wiasciwego kojarzenia faktow. Jezeii zaé z okreélonego materiahi dowodowego sad Wyprowadza Wnioski iogicznie poprawne i zgodne z doswiadczeniem Zyciowym, to ocena sadu nie narusza regui swobodnej oceny dowodéw i musi sis; ostaé, choéby W rownym stopniu, na podstawie tego materiah; dowodowego, dawaiy sie Wysnuc’: Wnioski odrnienne. Tylko W przypadku, gdy brak jest iogiki W Wiazaniu Wnioskow z. zebranymi dowodami lub gdy Wnioskowanie sadu WykracZa poza sehematy iogiki formalnej albo, W‘oreW zasadom doéwiadczenia Zyciowego, nie uwzgiednia jednoznacznyoh praktycznych zwiazkow przyczynowoskutkowych, to przeprowadzona prze2 sad ocena dowodow moze bye skutecznie podwaiona. Sytuacja taka nie zachodzi jednak W okolicznosciach niniejszej sprawy, W szczegolnosci zas powod nie Wykazai W apelaeji zaistnienia Wyzej Wskazanych uchybiefi. . Jak Wynika z powyzszego przepis art. 233 § 1 kpc odnosi sie do sfery oceny dowodow i skuteczne podniesienie zarzutu jego naruszenia Wirmo dotyczyc’: tej materii. Ewentualny biad W subsurnpcji stanu faktyoznego pod okresiona norme prawa nie miesci sie W granieach zarzutu 1'1E1Z'1.1SZ€1'1iEl Wskazanego Wyzej przepisu prawa procesowego , bowiem dotyczy jednego Z etapow meehanizmu stosowania prawa materialnego. Wadliwe przyjeoie, ii. W danyrn stanie faktycznym znajduje zastosowanie przepis prawa materialnego regulujacy przedawnienie roszczefi mote zatem skutkowaé zarzutem naruszenia tego przepisu poprzez jego niewiasciwe zastosowanie. ' Nietrafnie zarzuca powod naruszenie przepisu art. 67 § 2 kpc. W orzecznictwie Sadu Najwyzszego ugruntowai sie siuszny poglad, zgodnie z ktorym sad obowiazany jest czuwaé z urzedu na tym, aby Skarb Paiistwa byt reprezentowany W procesie przez Wiaéciwa jednostke organizacyjna. Zauwazono tez, i2 W sytuacji, kiedy dochodzone roszczenie Wiaze sis; z dziaialnosciaikiiku jednostek organizacyjnych Skarbu Paristwa, Wszystkie te jednostki sa upowaznione do dziaiania za Skarb Paiistwa i powinny Wziaé udziai W postepowaniu, ktorego przedmiotem jest takie roszczenie. Materiainoprawna konstrukoja zakiadajaca jednolitoséi Skarbu Pafistwa, jako osoby prawnej, Wywiera W sferze przepisow piroceduralnych ten skutek, Ze niezaleznie od__,_W_ie1_os_ci_ Wskazanych AW pozwie i orzeczeiiiu sadowyrn ;. . ».....;.=.... .,.=.==1am;. .4..,,..,_,. _ y___‘_’_._____ H __ _‘ _,__:_ ______‘ ._ Do naruszenia wskazanego przepisu mogłoby dojść tylko wówczas, gdyby skarżący wykazał uchybienie podstawowym regulorn służącym ocenie wiarygodności i mocy poszczególnych dowodów, tj. regulom logicznego myślenia, zasadzie doświadczenia życiowego i właściwego kojarżenia faktów. Jezeli zaś z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne. Tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub gdy wnioskowanie sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyc-zynowo-skutkowych, to przeprowadzona przez sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona. Sytuacja taka nie zachodzi jednak W okolicznościach niniejszej sprawy, w szczególności zaś powód nie wykazał w apelacji zaistnienia wyżej wskazanych uchybień. _ Jak wynika z powyższego przepis art. 233 § 1 kpc odnosi się do sfery oceny dowodów i skuteczne podniesienie zarzutu jego naruszenia winno dotyczyć tej materii. Ewentualny błąd w subsurnpcji stanu faktycznego pod określoną normę prawa nie mieści się W granicach zarzutu naruszenia wskazanego wyzej przepisu prawa procesowego , bowiem dotyczy jednego z etapów mechanizmu stosowania prawa materialnego. Wadliwe przyjęcie, iż w danym stanie faktycznym znajduje zastosowanie przepis prawa materialnego regulujący przedawnienie roszczeń może zatem skutkować- zarzutem naruszenia tego przepisu poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. " Nietrafnie zarzuca powód naruszenie przepisu art. 67 § 2 kpc. W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntował się słuszny pogląd, zgodnie z którym sąd obowiązany jest czuwać z urzędu na tym, aby Skarb Państwa był reprezentowany w procesie przez właściwą jednostkę organizacyjną. Zauważono też, iż w sytuacji, kiedy dochodzone roszczenie wiąże się z działalnościąlkilku jednostek organizacyjnych Skarbu Państwa, wszystkie te jednostki są upoważnione do działania za Skarb Państwa í powinny wziąć udział w postępowaniu, którego przedmiotem jest takie roszczenie. l\/iaterialnoprawna konstrukcja zakładająca jednolitość' Skarbu Państwa, jako osoby prawnej, wywiera w sferze przepisów proceduralnych ten skutek, że niezależnie od__,_h\§j_ieloś_ci_ wskazanych tw pozwie i orzeczeniu sądowym - ;_ . -›.-.....'.=..... .,.=.--¬1-i.‹..¬i-;. .;..„„..,_„ _ „_____›_,„___ '_ __ _‹ _›__,_ '______` ._
--- STRONA 12 ---
1. paiistwowych jednostek organizacyjnych lub ich organow, 2 ktorych dziatalnoscia Wiaze sie dochodzone roszczenie, strona, pozwana jest ZELWSZ6 Skarb Pafistwa, a nie Wskazane jednostki. W apelacji powod zarzuca, i2 Sad Okregowy btednie przyjai, Ze W sprawie Wystepuje czterech pozwany, nie zas jeden Skarb Paiistwa. Zarzut taki jest jednak nieuprawniony. Decydujace znaczenie dlajego oceny ma bowiem tresé zaskarzonego Wyroku. Zarowno jego kornparycja, jak i przede Wszystkim sentencja Wyraénie Wskazuja, ii W sprawie Wystepowaia jedna strona pozwaria tj. Skarb Pafistwa. Wbrew zarzutowi apeiacji Sad Okregowy nie oddaiii poWodztWa W caiosci Wobec jednego statio fisci Skarbu Pafistwa, a Wobec pozostalych uwzgiednit powodztwo W czeéci. Przeczy temu tresc sentencji Wyroku. Oceny powyzszej nie zmienia fakt, iz W uzasadnieniu swojego rozstrzygniecia Sad Okregowy niefortunnie uzyi sformutowania, ii oddaiii W catosci poW6d2.*tWo Wobec Skarbu Paristwa Zakiadu Karnego We Wiociawku. De facto bowiem sad ten uznai, ii dochodzone roszczenie nie jest zwiazane Z dziaialnoscia tego statio fisci, czego konsekwencja byio jego pominiecie W sentencji rozstrzygniecia o zgioszonym roszczeniu. R6Wnie2 uzycie W uzasadnieniu Wyroku sformuiowafiz ,, pozwany zakiad karny, pozwany areszt sledozy, czy pozwane placowki” nie swiadczy o tym, ii Sad Okregowy biednie przyjai , ii W sprawie Wystepuje Wiecej podmiotow po stronie pozwanej niz jeden Skarb Pafistwa. Sformuiowania te, aczkolwiek W okolicznosciach sprawy nieprawidiowe, nie miaiy jednak Wpij/Wu na zapadie rozstrzygniecie o zgtoszonym roszczeniu zwazywszy, Ze z natury rzeczy uzasadnienie sporzadzane jest po ogioszeniu orzeczenia i Wyraza jedynie motywy Wczesniej podjetego rozstrzygniecia. _ Niezasadnie powod zarzuca naruszenie przepisu art. 24 kc. W ocenie Sadu Apelacyjnego Wiasciwe okreéienie dobra osobistego, ktore jest przedmiotem ochrony sadowej WA danyrn sporze, jest niezbedne dla praWid1oWej oceny, czy o1<res’;10ne‘idzia1anie naruszyio konkretne dobro osobiste, a nastepnie, czy dziaianic to byio bezprawne. Dowod, 2e dane dobro osobiste_zostaio zagrozone iub naruszone, ciazy na osobie poszukujacej ochrony prawnejna podstawie art. 24 k.c. Nie jest zatem Wystarczajace samo powoianie sie na zagrozenie czy naruszenie danego dobra 1* 9'10 * sir # —v J! F‘II‘l\I _. . _ . , . . ~ ..<_MHrra....,..q,,.44?.,|,,.=...,..,.,\.».. .__.._ A _ _ ___ “___*__d; U A _:.‘;_.m_ I 1. państwowych jednostek organizacyjnych lub ich organów, z których działalnością wiąże się dochodzone roszczenie, stroną pozwaną jest zawsze Skarb Państwa, a nie wskazane jednostki. W apelacji powód zarzuca, iż Sąd Okręgowy błędnie przyjął, że w sprawie występuje czterech pozwany, nie zaś jeden Skarb Państwa. Zarzut taki jest jednak nieuprawniony. Decydujące znaczenie dlajego oceny ma bowiem treść zaskarżonego wyroku. Zarówno jego komparycja, jak i przede wszystkim sentencja wyraźnie wskazują, iż W sprawie występowała jedna strona pozwana tj. Skarb Państwa. Wbrew zarzutowi apelacji Sąd Okręgowy nie oddalił powództwa w całości wobec jednego statio Íisci Skarbu Państwa, a wobec pozostałych uwzględnił powództwo W części. Przeczy temu treść sentencji wyroku. Oceny powyższej nie zmienia fakt, iz w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Sąd Okręgowy nieforturmie użył sformułowania, iż oddalił w całości powództwo wobec Skarbu Państwa Zakładu Karnego we Włocławku. De facto bowiem sąd ten uznał, iż dochodzone roszczenie nie jest związane z działalnością tego static fisci, czego konsekwencją było jego pominięcie w sentencji rozstrzygnięcia o zgłoszonym roszczeniu. Również użycie w uzasadnieniu wyroku sformułowań: ,, pozwany zakład karny, pozwany areszt śledczy, czy pozwane placówki” nie świadczy o tym, iż Sąd Okręgowy błędnie przyjął, iż w sprawie występuje więcej podmiotów po stronie pozwanej niz jeden Skarb Państwa. Sformułowania te, aczkolwiek w okolicznościach sprawy nieprawidłowe, nie miały jednak wplywu na zapadłe rozstrzygnięcie o zgłoszonym roszczeniu zważywszy, że z natury rzeczy uzasadnienie sporządzane jest po ogłoszeniu orzeczenia i wyraża jedynie motywy wcześniej podjętego rozstrzygnięcia. _ Niezasadnie powód zarzuca naruszenie przepisu art. 24 kc. W ocenie Sądu Apelacyjnego właściwe określenie dobra osobistego, które jest przedmiotem ochrony sądowej wp danym sporze, jest niezbędne dla prawidłowej oceny, czy określone *S działanie naruszyło konkretne dobro osobiste, a następnie, czy działanie to było bezprawne. - Dowód, że dane dobro osobistezostało zagrożone- lub naruszone, ciąży na osobie poszukującej ochrony prawnejna podstawie art. 24 k.c. Nie jest zatem wystarczające samo powołanie się na zagrożenie czy naruszenie danego dobra tt .~1o ~ ~ nr -'M ¬ J. W-. _. _ _ _ , . -_ -¬~ ---.-¬.¬_.-.»..„-fr-......-.,..„¿,„.¿4?...,..›....,..-,..\.›.. _.-.__ Ą _ _ ___ “___¶__-'¿ U ń _¦.`¿_;m_ l
--- STRONA 13 ---
osobistego. Natorniast na tym, kto podjai dziaianie zagrazajace dobru osobistemu innej osoby lub naruszajace to dobro, spoczywa ciezar dowodu, Ze nie byio ono bezprawne. W toku postepowania powod twierdzii, i2 doszio do naruszenia jego dobr osobistych tj. prawa do leczenia, godnosci i oddzialywania na sfere jego Zycia psychicznego. W apelacji twierdzii rowniez, Ze naruszono jego czeéé. W ocenie Sadu Apeiacyjnego czesé jako dobro osobiste obejrnuje rc'>Wnie2 godnosc osobista. Zgodnie przyjmuje sie zarowno W doktrynie, jak i W orzecznictwie, ii godnosfc» jest tym dobrem osobistym cziowieka, ktore odzwierciedia Wewnetrzne poczucie Wlasnej Wartosci i Waznosci jako indywidualnej osoby ludzkiej (tzw. czeéc Wewnetrzna). Doznaje naruszenia Wowczas, gdy inna osoba przez swoje zachowanie daje Wyraz gorszej ocenie, co Wywotuje usprawiedliwiony stan dyskomfortu psychicznego u adresata. Oczywiste jest, Ze ta gorsza ocena, Zeby mogia Wywoiac przezycie (odczuwanie), musi dojsc do Wiadomosci osoby nia dotknietej. Z koiei przez czesé zewnetrzna dobre imie, reputacje , naieiy rozumiec ocene jaka inni ludzie maja o Wartosci danego cziowieka, a Wiec jego obraz W oczach osob trzecich. O naruszeniu czci zewnetrznej mozna zas mowic dopiero Wowczas, gdy dyskredytujaca jednostke ocena dotrze do osob trzecich, zostanie upubliczniona. W ocenie Sadu Apeiacyjnego, W okoiicznosciach niniejszej sprawy, powod nie Wykazai aby sam fakt umieszczenia go W celi z osoba paiaca tytori, czy brak poddania go dalszemu ieczeniu i diagnostyce, stanowiiy przejawy poniiajacego traktowania jego osoby i naruszyiy jego czesc, czy jej aspekt Wewnetrzny tj. godnoéé osobista, tym bardziej, Ze powéd nie W3/kaza1, iZ W czasie osadzenia zgiaszai jakiekolwiek zastrzezenia, co do takiej sytuacji. Zdaniem Sadu Apeiacyjnego doszlo zas do naruszenia imiego dobra osobistego powoda jakim jest jego zdrowie. Dziaianie godzace W bezpieczefistwo zdrowotne, powodujace obawe o stan zdrowia, naruszajace praWo do ochrony zdrowia, leczenia jest dziaianiem zagraiajacym zdrowiu. Zdrowie jest zatem kategoria szeroka, obejmujaca r6WnieZ zdrowie psychiczne. . 8 _ i ..____ 11 ...._.._ . _. _.,=~v ,. .....e.....¢,.._\qu,¢~,=~?\,a..;..,_.,,_,,_,___ _(f____“_____{_h_fi__._’_' _'__’H_ __~:_n_w__?‘___ ___‘_,__ _ _ __ ._ _ "$1 osobistego. Natomiast na tym, kto podjął działanie zagrażające dobru osobistemu innej osoby lub naruszające to dobro, spoczywa ciężar dowodu, ze nie było ono bezprawne. W toku postępowania powód twierdził, iż doszło do naruszenia jego dóbr osobistych tj. prawa do leczenia, godności i oddziaływania na sferę jego życia psychicznego. W apelacji twierdził również, ze naruszono jego cześć. W ocenie Sądu Apelacyjnego cześć jako dobro osobiste obejmuje również. godność osobistą. Zgodnie przyjmuje się zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie, iż godność» jest tym dobrem osobistym człowieka, które odzwierciedla wewnętrzne poczucie własnej wartości i ważności jako indywidualnej osoby ludzkiej (tzw. cześć wew_nętrzna). Doznaje naruszenia wówczas, gdy inna osoba przez swoje zachowanie daje wyraz gorszej ocenie, co wywołuje usprawiedliwiony stan dyskomfortu psychicznego u adresata. Oczywiste jest, że ta gorsza ocena, żeby mogła wywołać przeżycie (odczuwanie), musi dojść do wiadomości osoby nią dotkniętej. Z kolei przez cześć zewnętrzną - dobre imię, reputację , należy rozumieć ocenę jaką inni ludzie mają o wartości danego człowieka, a więc jego obraz w oczach osób trzecich. O naruszeniu czci zewnętrznej można zaś mówić dopiero wówczas, gdy dyskredytująca jednostkę ocena dotrze do osób trzecich, zostanie upubliczniona. W ocenie Sądu Apelacyjnego, w okolicznościach niniejszej sprawy, powód nie wykazał aby sam fakt umieszczenia go W celi z osobą palącą tytoń, czy brak poddania go dalszemu leczeniu i diagnostyce, stanowiły przejawy poniżającego traktowania jego osoby i naruszyły jego część, czy jej aspekt wewnętrzny tj. godność osobistą, tym bardziej, że powód nie wykazał, iż w czasie osadzenia zgłaszał jakiekolwiek zastrzeżenia, co do takiej sytuacji. Zdaniem Sądu Apelacyjnego doszło zaś do naruszenia innego dobra osobistego powoda jakim jest jego zdrowie. Działanie godzące w bezpieczeństwo- zdrowotne, powodujące obawę o stan zdrowia, naruszające prawo do ochrony zdrowia, leczenia jest działaniem zagrażającym zdrowiu. Zdrowie jest zatem kategorią szeroką, obejmującą również zdrowie psychiczne. . r _ I __„__,_ U ____„_ _ _.‹ ..,-=~v ,. ...._-e.-..-.¿=.,,-,«ąij|=..›,-=~ş\,z..;..,..„_,-_-,___ _,_______________'__„___¿__._,_, ____9__` __›_=_n_w__?____ _____,__ _ _ ____ _ it
--- STRONA 14 ---
Sad Okregowy uwzgledniajajc powodztwo W czesci Wskazai zas, iz powod nie byi praWid1oWo leczony, poprzez brak diagnostyki i . leczenia przeciwwirusowego. Wskazaé nalezy, iz leczenie to ma na celu doprowadzenie do spowolnienia, zahamowania lub cofniecia zmian zapalnych W Watrobie, a takze choéby czesciowo Wioknienia, zapobiega Wiec marskosci Watroby i jej rakowi (opinia biegiego k. 386). Brak Wdrazania leczenia W3/Woluje zatem obawe o stan zdrowia. Z kolei umieszczenie powoda W celi z osoba palaca naraziio go na utrate zdrowia i spowodowaio dyskomfort psychiczny Wynikajacy z koniecznosci Wdychania dymu tytoniowego i przebywania W pornieszczeniu z zanieczyszczonym powietrzem. Sad ten dokonai zatem prawidiowych ustaleri, co do naruszenia dobra osobistego poWoda odpowiadajacego dobru zdrowia. Naruszenie dobra osobistego miaio zas charakter zawiniony bowiem strona pozwana Wiedziaia o stanie zdrowia powoda i nie Wdrozyla Wskazanego przez biegiego leczenia i diagnostyki oraz nie zapewniia powodowi osadzenia W ce1i z osobami niepaiacymi. Nie respektowaia tez zakazu niepalenia W ceii przeznaczonej dla osob niepaiacych do czego byia zobowiazana. Nietrafnie zarzuca powod naruszenie przepisu art. 448 kc. Z tresci apeiacji Wynika, iz powod kwestionuje, iz zasadzona kwota jest odpowiednia do doznanej krzywdy. W judykaturze utrwalii sie poglad, stosownie do ktorego przy ocenie, jaka suma jest odpowiednia tytuiem zadoséuczynienia za doznana hzywde spowodowana naruszeniem dobr osobistych, nalezy miec na uwadze rodzaj dobra, ktore zostaio naruszone oraz charakter, stopiefi nasilenia i ozas trwania doznawania przez osobe, ktorej dobro zostaio naruszone, ujenmych przezyé psychicznych spowodowanych naruszeniem (krzywda). Dla oceny tej nie jest tez bez znaczenia S’[OpiBfl Winy osoby naruszajacej dobra osobiste, cel ktory zamierzaia ona osiagnaé podejmujac dziaianie naniszajace te dobra i korzysé majatkowa, jaka W zwiazku z tyrn dziaianiem, uzyskaia iub spodziewata sie uzyskac. Istotna okoiicznoscia indywidualizujaca rozmiar krzywdy jest Wiek poszkodowanego. . Prawda jest, co zarzuca powod, iz Sad Okregowy ustaiajac kwote odpowiedniego zadoééuczynienia nie odniési sie Wprost do stopnia cierpieii fizycznych i psychicznych powoda, ich intensywnosci i diugotrwaiosci, Waznosci dobra naruszonego iwieku powoda. Okolicznosé ta sama przez sie nie stanowi jednak podstawy do zrriiany lub uchylenia zaskarzonego Wyroku; A _ W dacie orzekania powod miai 33 lata. ‘ . .12» 5*)?’ ,5 0*?) """""'_ ' " ' ......._ _.. . __ _ \' ;__ .7 1» €.~.<.3»,¢.;._;_~',..,.,..._...._. ;. ______ ________ _.. . *9 . _ _ _ . _ .r' _. __ ., ..........._.:__m....,;.___>..,.....,._._...' ... _ ____ ;_ _ _.__________,_v___M_._;_\__ Sąd Okręgowy uwzględniając powództwo w części wskazał zaś, iż powód nie był prawidłowo leczony, poprzez brak diagnostyki i _ leczenia przeciwwirusowego. Wskazać należy, iż leczenie to ma na celu doprowadzenie do spowolnienia, zahamowanie lub cofnięcia zmian zapalnych w wątrobie, a także choćby częściowo włóknienia, zapobiega więc marskości wątroby i jej rakowi (opinia biegłego k. 386). Brak wdrażania leczenia wywołuje zatem obawę o stan zdrowia. Z kolei umieszczenie powoda w celi z osobą palącą naraziło go na utratę zdrowia i spowodowało dyskomfort psychiczny wynikający z konieczności wdychania dymu tytoniowego i przebywania w pomieszczeniu z zanieczyszczonym powietrzem. Sąd ten dokonał zatem prawidłowych ustaleń, co do naruszenia dobra osobistego powoda odpowiadającego dobru zdrowia. Naruszenie dobra osobistego miało zaś charakter zawiniony bowiem strona pozwana wiedziała o stanie zdrowia powoda i nie wdrożyła wskazanego przez biegłego leczenia i diagnostyki oraz nie zapewniła powodowi osadzenia w celi z osobami ni-epalącymi. Nie respektowała też zakazu niepalenia w celi przeznaczonej dla osób niepalących do czego była zobowiązana. Nietrafnie zarzuca powód naruszenie przepisu art. 448 kc. Z treści apelacji wynika, iz powód kwestionuje, iż zasądzona kwota jest odpowiednia do doznanej krzywdy. W judykaturz.e utrwalił się pogląd, stosownie do którego przy ocenie, jaka suma jest odpowiednia tytułem zadośćuczynienia za doznaną hzywdę- spowodowaną naruszeniem dóbr osobistych, należy mieć na uwadze rodzaj dobra, które zostało naruszone oraz charakter, stopień nasilenia i czas trwania doznawania przez osobę, której dobro zostało naruszone, ujemnych przeżyć psychicznych spowodowanych naruszeniem (krzywda). Dla oceny tej nie jest też bez znaczenia stopień winy osoby naruszającej dobra osobiste, cel który zamierzała ona osiągnąć podejmując działanie naruszające te dobra i korzyść majątkowa, jaką w związku z tym działaniem, uzyskała lub spodziewała się uzyskać. Istotną okolicznością indywidualizującą rozmiar krzywdy jest wiek poszkodowanego. _ Prawdą jest, co zarzuca powód, iż Sąd Okręgowy ustalając kwotę odpowiedniego zadośćuczynienia nie odniósł się wprost do stopnia cierpień fizycznych i psychicznych powoda, ich intensywności i długotrwałości, ważności dobra naruszonego iwieku powoda. Okoliczność ta sama przez się nie stanowi jednak podstawy do zmiany lub uchylenia zaskarżonego wyroku; _ _ W dacie orzekania powód miał 33 lata. t _ .l-2» ?*”?` _Ê Ofi """""'_ ' " ' ~ ........_ __ _ _ __ __ \-' ;_-_- ~_' 1-¬. -6.--.‹.'„ą=s,--qq.-_¿._~`,...-..,..._...._. ;_ _______ ________ _._ _ *_ , _ - - - -_ _ _ _ ,~¬'-' _ . __ ‹.¬.-. ..-.........._¿___„.„....„¬___..,._..,,..._„._ -... _ ____ ,_ _ _.__________,__„____„_________
--- STRONA 15 ---
Odnosnie naruszenia dobra osobistego poWoda zdroWia W zwiazku z osadzeniein go W ceii z osoba palaca, to stwierdzié nalezy, iz stan ten trwai pied miesiecy,.na co Wskazuje analiza akt sprawy. Tzw. bierne palenie Wywoiuje dla zdrowia skutki tozsame z paieniem czymiyrn. Jednoczesnie brak jest Wiarygodnego dowodu, iz W tym czasie powod zgiaszai administracji zaktadu karnego niedogodnosci z tym_ zWiazane i dornagai sie przeniesienia do innej celi iub przeniesienia osoby paiacej, iub zgiaszai inne dolegliwosci zwiazane z narazeniem na Wdychanie dymu tytoniowego. Brak jest tez jednoznacznego dowodu na Wpiyw dymu papierosowego na przebieg. choroby HBV u ludzi. Iezeii u powoda miaiyby powstac zmiany W Watrobie W powiazaniu z paieniem papierosow, to gtownie byioby to efektem jego Wieioletniego (15 lat do 2002 roku, 1 paczka dziennie) czynnego paienia (opinia biegiego k. 288, 291). Odnosnie naruszenia dobra osobistego poWodazdroWia W zwiafzku z brakiem Wdrozenia Wobec niego praWid1oWej diagnostyki i leczenia przeciWWi1"usoWego stwierdzic nalezy, iz strona P02W8.1'13. o Wirusowym zapaieniu Watroby typu B u powoda Wiedziaia co najmniej od 2002 roku. Pomimo, Ze stwierdzone Wowczas przeW1e_k1e zapalenie watroby uzasadniaio Wdrozenie dalszej diagnostyki i leczenia przeciwwirusowego strona pozwana nie podjeia tych czynnosci. Przewlekie zapalenie Watroby objawia sie u powoda niewielkimi zmianami zapalnymi miazszu Watroby, minimalriym Wioknieniem, replikacja Wirusa, podwyzszeniem aktywnosci aminotransferaz, brakiem cech niewydolnosci Watroby. Do zakazenia mogio dojsé przed pobytem poWoda_W placowkach pozwanego. Brak jest mozliwosci stwierdzenia kiedy zmiany W Watrobie powoda Wystapiiy. Nie mozna tez stwierdzic, ze W zwiazku z niepodjeciem terapii przeciwwirusowej nastapiio pogorszenie stanu zdrowia powoda. Brak jest dowodow na to aby powod W czasie. pobytu W placowkach pozwanego zgiaszai jakiekoiwiek dolegliwosci fizyczne zwiazane z WZW, W szczegolnosci zas nie mogi zgiaszaé odczuwalnych dolegliwosci psychiczriych zwiazanych z brakiem leczenia, skoro 2 zebranego W sprawie materiaiu doWodoWego nie W'§/Hikfl aby W, ogéle dysponowat Wowczas Wiedza, iz irme leczenie (diagnostyka, leczenie przeciwwirusowe) Winno sie Wobec niego stosowaé. 8Wiadczy o tym chociazby fakt, iz powod zmodyfikowai zadanie pozwu dopiero po tym jak biegiy sadowy zwrocil uwage W swojejtopinii na brak Wdrozenia odpowiedniego leczenia. Wczcsniej poW6d gt6Wnie zarzucat brak podawania mu Wiasciwej diety. Z koiei stosowana Wobec powoda dieta lekkostrawna i ieczenie sylirnarolem byly praWid1oWe. i ZWazywszy na powyzsze stwierdzic A naiezy, iz przesadne jest twierdzenie apelacji, ze powod W Wyniku naruszenia dobra osobistego ‘oyi narazony na ogrornne cierpienie fizyczne ipsychiczne. .13 ._. ;==s\. ..'..~ .\=.~ .;1,=>:..»;1..,......;._.__... __. ,_, k__.__,,__s_,__,___ . ;;__\____~___w_,,;______;'.____. __ Odnośnie naruszenia dobra osobistego powoda- zdrowia- W związku z osadzeniein go W celi z osobą palącą, to stwierdzić należy, iż stan ten trwał pięć miesiecy, na co Wskazuje analiza akt sprawy. Tzw. bierne palenie wywołuje dla zdrowia skutki tożsame z paleniem czynnym. Jednocześnie brak jest wiarygodnego dowodu, iż W tym czasie powód zgłaszał administracji zakładu karnego niedogodności z tym związane i domagał się przeniesienia do innej celi lub przeniesienia osoby palącej, lub zgłaszał inne dolegliwości związane z narazeniem na Wdychanie dymu tytoniowego. Brak jest też jednoznacznego dowodu na Wpływ dymu papierosowego na przebieg choroby HBV u ludzi. Jeżeli u powoda miałyby powstać zmiany W wątrobie W powiązaniu z paleniern papierosów, to głównie byłoby to efektem jego wieloletniego (15 lat do 2002 roku, l paczka dziennie) czynnego palenia (opinia biegłego k. 288, 291). Odnośnie naruszenia dobra osobistego powoda-zdrowia- W związku z brakiem wdrożenia wobec niego prawidłowej diagnostyki i leczenia przec-iwwirusowego stwierdzić należy, iż strona pozwana o wirusowym zapaleniu wątroby typu B u powoda wiedziała co najmniej od 2002 roku. Pomimo, ze stwierdzone Wówczas przewlekłe zapalenie wątroby uzasadniało Wdrożenie dalszej diagnostyki i leczenia przeciwwirusowego Strona pozwana nie podjęła tych czynności. Przewlekłe zapalenie wątroby objawia się u powoda niewielkimi zmianami zapalnyrni miązszu wątroby, minimalnym Włóknieniem, replikacją wirusa, podwyższeniem aktywności aminotransferaz., brakiem cech niewydolności wątroby. Do zakażenia mogło dojść przed pobytem powodaw placówkach pozwanego. Brak jest możliwości stwierdzenia kiedy zmiany W Wątrobie powoda wystąpiły. Nie można też stwierdzić, że W związku z niepodjeciem terapii przeciwwirusowej nastąpiło pogorszenie stanu zdrowia powoda. Brak jest 'dowodów na to aby powód w czasie. pobytu W placówkach pozwanego zgłaszał jakiekolwiek dolegliwości fizyczne związane z WZW, W szczególności zaś nie mógł zgłaszać odczuwalnych dolegliwości psychicznych związanych z. brakiem leczenia, skoro z zebranego W sprawie materiału dowodowego nie wynika aby w, ogóle dysponował Wówczas Wiedzą, iż inne leczenie (diagnostyka, leczenie przeciwwirusowe) winno się Wobec niego stosować. Świadczy o tym chociażby fakt, iż powód zmodyfikował żądanie pozwu dopiero po tym jak biegły sądowy zwrócił uwagę W swojejopinii na brak wdrożenia odpowiedniego leczenia. Wcześniej powód głównie zarzucał brak podawania mu właściwej diety. Z kolei stosowana Wobec powoda dieta lekkostrawna i leczenie sylirnarolem były prawidłowe. I Z-Ważywszy na powyższe stwierdzić ` należy, .iż przesadne jest- twierdzenie apelacji, że powód W wyniku naruszenia dobra osobistego 'był narażony na ogromne cierpienie fizyczne ipsychiczne. - .13 „__ -zi-=--H.-. ..'-.-.H ¬›¬=.¬- .;¿,.›-='›¿..„-;z..„._....;._.__... ___ ,_, „__._„,__-‹_,_,,,__ . ¿;,„„____„___w_„,______¿.____. __
--- STRONA 16 ---
| \ I tto Wyzej przywotane okolicznosci skianiaja do twierdzenia, iz krzywda jakiej doznai powod W Wyniku naruszenia jego dobra osobistego zdrowia, jest W zasadzie niewieika. V Samo odwoianie sie do funkcji kompensacyjnej zadoséuczynienia czy braku ,,odczuWa1nosci” zasadzonej kwoty dla pozwanego nie moze zatem skutkowac podwyzszeniern kwoty zasadzonego zadoséuczynienia, jesli przede Wszystkim doznana krzywda jest oceniana jako niewielka. Nadto nalezy zauwazyé, iz zarzucenie zanizenia kW0ty zadoscuczynienia, be tak de facto naiezy rozumieé zgtoszony przez powoda zarzut, moze bye W postepowaniu odwoiawczym skuteczne tylko Wtedy, gdy zaskarzone orzeczenie W sposob oczywisty narusza zasady ustaiania zadoscuczynienia, bowiem W ramach kontroii instancyjnej nie jest mozliwe Wkraczanie W sfere swobodnego uznania sedziowskiego. A Wysokosé swiadczenia przyznawanego na podstawie art. 448 k.c. ma bowiern charakter ocermy, dlatego sad meriti ma stosunkowo duzy zakres swobody przy jego okresianiu, co rownoczesnie ogranicza moziiwosé ingerencji W te sfere przez sad odwoiawczy. Z tego Wzgledu skuteczne zakwestionowanie Wysokosci zasadzoriego zadoscuczynienia staje sic inozliwe tylko Wowczas, gdy jego nieproporcjonalnoso do Wyrzadzonej krzywdy jest bardzo Wyrazna czy Wrecz razaca. Taka sytuacja, na co Wskazuja, Wyzej poczynione uWag.i, W niniejszej sprawie jednak nie zachodzi, W szczegolnosci powod W apeiacji nie przedstawii takiej argumentacji, ktora Wykazywaiaby razace zanizenie zasadzonego zadoscuczynienia. Wyrok co do Wysokosci kwoty zasadzonej tytuiem zadoscuczynienia odpowiada zatem praWu. ' Trafnie natomiast powod zarzuca. naruszenie przepisu art. 4421 § 1 kc. Z ogolnej reguiy Wskazanej W art. 117 § 2 k.c. Wynika, ze przedawnienie uwzgiednia sie tylko W razie zgioszenia zarzutu przez pozwanego. Stosownie Wiec do art. 6 k.c. ciezar udowodnienia okolicznosci uzasadniajacych uwzglednienie zarzutu przedawnienia spoczywa na pozwanym. W okolicznosciach niniejszej sprawy pozwany ograriiczyi sie jedynie do podniesienia same go zarzutu przedawnienia. Sad Okregowy uwzgledniajac ten zarzut odniosi sie do okresu W jakim powod przebywai W Zakiadzie Karnyrn We Wloclawku uznajac, iz Wowczas powéd powziai Wiedzc o osobie sprawcy, a do chwili Wniesienia pozwv. upiynai termin trzyletni. 4 Wskazaéi jednak nalezy, iz rnajacy zastosowanie W sprawie przepis art. 442 1 § 1 kc (z racji przepisu art. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny Dz.U.07.80.538) stanowi, iz roszczenie o naprawienie szkody Wyrzadzonej czynem niedozwoionym uiega przedawnieniu z upiywem lat trzech od dnia, W ktorym poszkodowany dowiedziai sie o szkodzie i o osobie obowiazanej do jej naprawienia. Jednakze termin ten nie moze byc diuzszy niz dziesiec lat od dnia, W ktorym nastapiio zdarzenie Wywohijace szkode. 14_j .< wt_.=...,......_a_av,,.~.....,\::_.~¢..¢_;_.= _;.. ,..____._;__,,___,__ .,.,._.__._,,; _,_ 1,“... ,...,..,...,......,..._..s_..._'..._ .. _... .,, _... .,.. | \ I tre Wyżej przywołane okoliczności skłaniają _do twierdzenia, iż krzywda jakiej doznał powód W wyniku naruszenia jego dobra osobistego - zdrowia, jest W zasadzie niewielka. V Samo odwołanie się do funkcji kompensacyjnej zadośćuczynienia czy braku „odczuwalności” zasądzonej kwoty dla pozwanego nie może zatem skutkować podwyższeniem kwoty zasądzonego zadośćuczynienia, jeśli przede wszystkim doznana krzywda jest oceniana jako niewielka. Nadto należy zauważyć, iż zarzucenie zaniżenia kwoty zadośćuczynienia, bo tak de facto należy rozumieć zgłoszony przez powoda zarzut, może być w postępowaniu odwoławczym skuteczne tylko wtedy, gdy zaskarzone orzeczenie W sposób oczywisty narusza zasady ustalania zadośćuczynienia, bowiem W ramach kontroli instancyjnej nie jest możliwe wkraczanie W sferę swobodnego uznania sędziowskiego. A Wysokość świadczenia przyznawanego na podstawie art.. 448 k.c. ma bowiem charakter ocenny, dlatego sąd meriti ma stosunkowo duży zakres swobody przy jego określaniu, co równocześnie ogranicza możliwość ingerencji W tę sferę przez sąd odwoławczy. Z tego względu skuteczne zakwestionowanie wysokości zasądzonego zadośćuczynienia staje się możliwe tylko wówczas, gdy jego nieproporcjonalność do Wyrządzonej krzywdy jest bardzo wyraźna czy wręcz rażąca. Taka sytuacja, na co wskazują wyżej poczynione uwagi, W niniejszej sprawie jednak nie zachodzi, W szczególności powód W apelacji nie przedstawił takiej argumentacji, która wykazywałaby rażące zaniżenie zasądzonego zadośćuczynienia. Wyrok co do wysokości kwoty zasądzonej tytułem zadośćuczynienia odpowiada zatem prawu. ' Trafnie natomiast powód zarzuca naruszenie przepisu art. 4421 § l kc. Z- ogólnej reguły wskazanej W art. 117 § 2 k.c. Wynika, że przedawnienie uwzględnia się tylko W razie zgłoszenia zarzutu przez pozwanego. Stosownie Więc do art. 6 k.c. ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających uwzględnienie zarzutu przedawnienia spoczywa na pozwanym. W okolicznościach niniejszej sprawy pozwany ograniczył się jedynie do podniesienia samego zarzutu przedawnienia. Sąd Okręgowy uwzględniając ten zarzut odniósł się do okresu W jakim powód przebywał W Zakładzie Karnym We Włocławku uznając, iż wówczas powód powziął wiedzę o osobie sprawcy, a do chwili wniesienia pozwu upłynął termin trzyletni. Ą Wskazać' jednak nalezy, iż maj ący zastosowanie W sprawie przepis art. 442 1 § l kc (z racji przepisu art. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny - Dz.U.07.80.538) stanowi, iz roszczenie o naprawienia szkody wyrządzonej czynem niedozwolonyrn ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, W którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia, W którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę. 14_, - .¬ ¬fl-_.~.¬.-.¬......_a_-W-›,›¦.-._.„\8:..~¿-~..‹_;_.= _;__ ,,.____„_;__,,___„_. .,.,.____._¬„ _._ ,,..„... ,....,,..,,..,_.,,„.._'..z_..-._'..._ ., _... .,. .... .„..
--- STRONA 17 ---
Termin ten W pierwszym zdaniu przepisu ma charakter a tempore scientiae. Istotnym jest zatem W okolicznosciach niniejszej sprawy ustalenie, kiedy powod powziai Wiedze 0 doznanej 1<IZyWdZ1B i osobie sprawcy W. Wyniku naruszenia jego dobra osobistego zdrowia. Z akt sprawy nie Wynika aby powod bedac osadzonym W Zaktadzie Kamym We Wtoclawku dysponowai Wiedza, o tym, iz jego dobro osobiste W postaci zdrowia jest naruszane przez brak Wdrozenia prawidtowej diagnostyki i leczenia przeciwwirusowego, a tym samyrn, ze doznaje krzywdy. Nie ma Wiec podstaw, Wobec braku doWodoW przeciwnych, do twierdzenia, iz roszczenie powoda uiegio przedawnieniu. Siusznie tez zarzuca powod, ze Sad O1<.riegoWy dopuscii sie naruszenia przepisow regulujacych zasady orzekania o kosztach postepowania. Nawet gdyby uznaé, iz W sprawie Winna mieé zastosowania zasada odpowiedzialnos’oi za Wynik procesu nieprawidiowe ‘oyio zasadzenie od powoda na rzecz jednej strony pozwanej kosztow zastepstwa procesowego zwiazanych z dziaianiem" czterech profesjonalnych peinomocnikow. Orzeczenie takie naruszyio przepis art. 98 § 3 kpc W zW. z art. 99 kpc, ktoiy stanowi, iz do niezbednych kosztow procesu strony reprezentowanej przez radce prawnego zalicza sie Wynagrodzenie jednego radcy prawnego. Zdariiem Sada Apeiacyjnego W sprawie Winien miec zastosowame przepis art. 102 kpc uzasadniajacy zasadzenie od strony poWodoWej tylko czesci kosztow postepowania. ' Przepis ten mdWi o " Wypadkach szczegoinie uzasadnionych", nie definiuje jednak tego pojecia. Mozliwosé zastosowania tego przepisu pozostaje Wiec suwerenriym uprawnieniem jurysdykcyjnym sadu, dokonujacego oceny dopuszczainosci jego stosowania W okolicznosciach faktycznych sprawy. Z tego Wzgledu sposob stosowania art. 102 k.p.c. podlega dyskrecjonalnej ocenie sedziowskiej. W orzecznictwie Wyjaéniono, ze korzystanie przez strone ze zwolnienia od kosztow sadowych samo przez sie nie uzasadnia zastosowanie art. 102 k.p.c. . Wymog Wystapienia szczegéinie uzasadnionego Wypadku VW1<1'L1CZ&1 automatyzm stosowania tego przepisu, jednakze sytuaoja materialna i 'zycioWa strony moze stanowié przesianke uwzgiedniana przy badaniu podstaw do szczegolnego potraktoWania strony przegrywajacej, W szczegolnosci gdy Wytaczaj ac powodztwo strona povvodowa byla subiektywnie przeswiadczona o shisznosci dochodzonego roszczenia. A rt.15 . _ .,=..:._._..._... ._.¢=.<=.._.,._..._,»\g$fu_.r:....|...f_.__.. . ,,, _.,,_;_..,._,..,;_,;.,;j ;,fl__._;‘i_' __ Termin ten w pierwszym zdaniu przepisu ma charakter a tempore scientiae. Istotnym jest zatem w ol<oliczno.ściach niniejszej sprawy ustalenie, kiedy powód powział wiedzę 0 doznanej krzywdzie i osobie sprawcy w. wyniku naruszenia jego dobra osobistego - zdrowia. Z akt sprawy nie wynika aby powód bedac osadzonym w Zakładzie Kamym we Włocławku dysponował wiedza, o tym, iz jego dobro osobiste W postaci zdrowia jest naruszane przez brak wdrożenia prawidłowej diagnostyki i leczenia przeciwwirusowego, a tym samym, że doznaje krzywdy. Nie ma więc podstaw, wobec braku dowodów przeciwnych, do twierdzenia, iż roszczenie powoda uległo przedawnieniu. Siusznie też zarzuca powód, ze Sad Okręgowy dopuścił sie naruszenia przepisów regulujących zasady orzekania o kosztach postępowania. Nawet gdyby uznać, iz w sprawie winna mieć zastosowania zasada odpowiedzialności za wynik procesu nieprawidłowe bylo zasądzenie od powoda na rzecz jednej strony pozwanej kosztów zastępstwa procesowego związanych z działaniem' czterech profesjonalnych pełnomocników. Orzeczenie takie naruszyło przepis art. 98 § 3 kpc w zw. z art. 99 kpc, który stanowi, iz do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez radcę prawnego zalicza się wynagrodzenie jednego radcy prawnego. Zdaniem Sądu Apelacyjnego w sprawie winien mieć zastosowanie przepis art. 102 kpc uzasadniający zasądzenie od strony powodowej tylko części kosztów postępowania. ' Przepis ten mówi o " wypadkach szczególnie uzasadnionych", nie definiuje jednak tego pojęcia. Mozliwość zastosowania tego przepisu pozostaje wiec suwerennym uprawnieniem jurysdykcyjnym sądu, dokonujacego oceny dopuszczalności jego stosowania w okolicznościach faktycznych sprawy. Z tego względu sposób stosowania art. 102 k.p.c. podlega dyskrecjonalnej ocenie sędziowskiej. W orzecznictwie wyjaśnione, że korzystanie przez stronę ze zwolnienia od kosztów sądowych samo przez się nie uzasadnia zastosowanie art. 102 k.p.c. . Wymóg wystąpienia szczególnie uzasadnionego wypadku wyklucza automatyzm stosowania tego przepisu, jednakże sytuacja materialna i życiowa strony może stanowić przesłanke uwzględniana przy badaniu podstaw do szczególnego potraktowania strony przegrywajacej, w szczególności gdy wytaczaj ac powództwo strona powodowa była subiektywnie przeświadczona o sluszności dochodzonego roszczenia. Ą rr~.15 _ _ ..,=..:._._„.._... ._.±¬=-.‹=..-_.,.-¬...›_„\¿5fu°~._.‹¦....|...-.-¿_....-_¬¬ . „,, _.,._;_.:,__.,.,,_.,.,;, „',„__._;‹¿_' __
--- STRONA 18 ---
Diatego tez nalezaio W kontekscie okolicznosci sprawy uwzglednic fakt, iz powod zostal obciazony kosztami zastepstwa procesowego trzykrotnie przevvyzszajacymi opiate sadowa od pozwu, od ktorej zostat zwolniony prawomocnym postanowieniem saduzuwagina swoja sytuacje majatkoWa,. Subiektywne przeéwiadczenie powoda o siusznosci dochodzonego roszczenia zostaio zas W czesci potwierdzone przez sad meriti orzeczeriiem, ktore uznaio zasade zgioszonego roszczenia i jego Wysokosc W czesci. Wskazac tez naiezy. 2e okoiicznosci sprawy przekonuj a, ze W niniejszej sprawie obciazenie strony poWodoWej kosztami procesu na rzecz. przeciwnika W caiosci byioby niesprawiedliwe. Koszty te prawie trzykrotnie przewyzszaja bowiem uwzglednione powodztwo. Zwazywszy na powyzsze okoiicznosci oraz. uwzgledniajac fakt, iz powod Winien uprzednio rozwazyé r6Wnie:'z siusznosc Wysokosci zgéiaszanego roszczenia nalezalo powoda obciazyé kosztarni procesu W czesci obejmujacej jedynie kwote 1000 zi. . W pozostatym zakresie apelacja powoda jako niezasadna z przyczyn Wyzej przywoianych podiegaia oddaleniu. W ocenie Sadu Apelacyjnego apelacja pozwanego Skarbu Pafistwa byia zasadna jedynie W niewieikim zakresie. Shisznie bowiem pozwany zarzuca, iz W okoiicznosciach sprawy brak byio podstaw do ustaienia, iz dochodzone roszczenie Wiaze sie z dziaialnoscia, statio fisci pozwanego tj. Aresztem Sledczym WInoWroc1aWiu. Z zebranego W sprawie material dowodowego Wynika bowiem jednoznacznie, iz powod przebywai W tej jednostce pozwanego W dniach od 9 listopada do 1 grudnia 2009 roku (21 dni) i z jednostki tej zostai skierowany na ieczenie do Szpitaia Zakiadu Karnego W Potulicach na Oddziai Hepatologiczny, gdzie zostaia Wykonana powodowi niezbedna diagnostyka, o ktorej mowit biegly sadowy ._./XGW swoich opiniach ziozonych W sprawie. W tej sytuacji nalezy uznac, i2‘: powod W zadnym razie nie Wykazai aby W czasie krdtkotrwaiego pobytu powoda W‘ tej jednostce p0zWanego doszio do naruszenia jego dobra osobistcgo W postaci zdrowia. Sad Okregowy naruszyi zatemiprzepis art. 24 kc W 2W. 2 art. 448 kc uznajac odmiennie. _ W . . 16g» ww \ »~|v:w<»:\=~¢_~\\"r1.> .: _...= =I.....¢.¢.,...=.1..|'.;M.1q=1=5=ni.,...,...a..;....._..'.;.....;.... ....... ,_. __ Dlatego też należało w kontekście okoliczności sprawy uwzględnić fakt, iż powód został obciązony kosztami zastępstwa procesowego trzykrotnie przewyższającymi opłatę sądowa od pozwu, od której został zwolniony prawomocnym postanowieniem sąduzuwagi na swoją sytuację majątkową. Subiektywne przeświadczenie powoda o słuszności dochodzonego roszczenia zostalo zaś W części potwierdzone przez sąd meriti orzeczeniem, które uznało zasadę zgłoszonego roszczenia i jego wysokość w części. Wskazać też należy, że okoliczności sprawy przekonują, że w niniejszej sprawie obciążenie strony powodowej kosztami procesu na rzecz przeciwnika w całości byłoby niesprawiedliwe. Koszty te prawie trzykrotnie przewyższają bowiem uwzględnione powództwo. Zwazywszy na powyższe okoliczności. oraz. uwzględniając fakt, iz powód winien uprzednio rozważyć również słuszność wysokości zgłaszanego roszczenia należało powoda obciążyć kosztami procesu w części obejmującej jedynie kwotę 1000 zł. _ W pozostałym zakresie apelacja powoda jako niezasadna z przyczyn wyżej przywołanych podlegała oddaleniu. W ocenie Sądu Apelacyjnego apelacja pozwanego Skarbu Państwa była zasadna jedynie w niewielkim zakresie. Slusznie bowiem pozwany zarzuca, iż w okolicznościach sprawy brak było podstaw do ustalenia, iz dochodzone roszczenie wiąże się z działalnością static fisci pozwanego tj. Aresztem Sledczym w Inowrocławiu. Z zebranego w sprawie materiał dowodowego wynika bowiem jednoznacznie, iż powód przebywał w tej jednostce pozwanego w dniach od 9 listopada do l grudnia 2009 roku (21 dni) i z jednostki tej został skierowany na leczenie do Szpitala Zakładu Karnego W Potulicach na Oddział Hepatologiczny, gdzie została wykonana powodowi niezbędna diagnostyka, o której mówił biegły sądowy ĹA_w swoich opiniach złożonych w sprawie. W tej sytuacji należy uznać, iż powód w żadnym razie nie wykazał aby w czasie krótkotrwałego pobytu powoda we tej jednostce pozwanego doszło do naruszenia jego dobra osobistego w postaci zdrowia. Sąd Okręgowy naruszył zatemiprzepis art. 24 kc W zw. z art. 448 kc uznając odrniennie. _ e . _ 16,, ww -u »'~›‹‹‹'=|':\w‹›:\=~-‹---_--=---'N-'f-J--.› .: _...--= --=--2.-....¿.„...=.‹..|'¬;~....-3--a,›=7=¿¿i‹¿„.„wa-..;....._..'.Ł.....¿.¬.. -......-. ,_. __
--- STRONA 19 ---
\ Okoiicznosé ta skutkuje zas koniecznoscia pominieciem tej jednostki pozwanego przy orzekaniu o roszczeniu powoda. Siusznie tez zauwazyi pozwany, iz W odniesieniu do tej jednostki W uzasadnieniu zaskarzonego Wyroku brak jest Wskazania z jakich przyczyn Sad Okregowy uznai, iz zgioszone roszczenie Wiaze sie z jej dziaialnoscia. Nietrafiiie zas pozwany Skarb Pazistwa zarzuca naruszenie przepisu art. 217 kpc W zw. z art. 224 kpc. Zasadnie bowiem Sad Okregowy nie zwrocii sie 0 dostarczenie dokumentacji medycznej powoda za lata 20062010 opierajac sie W tym zalqesie na tresci opinii biegiego sadowego, z ktorej Wynika, iz dokumentacja ta niczego W sprawie nie zmieni, skoro Wiadomo, iz do 2010 roku nie Wdrozono Wobec powoda Ieczenia, to leczenia takiego nie byte rowniez W 2006 roku (k.436v). Nadto na posiedzeniu , na ktorym zamknieto rozprawe peinornocnicy strony pozwanej oswiadczyii, iz nie skiadaja zadnych Wnioskow dowodowych i nie Wnosza 0 L1ZLlp€iI11€1'1i6 postepowania dowodowego. Niezasadnie zarzuca pozwany Skarb Pafistwa naruszenie przepisu art. 233 § 1 kpc poprzez dowoina ocene dowodow i brak dania Wiary zeznaniom funkcjonariusza swiadka NW 1\/pi jej notatce, a danie Wiaiy swiadkowi K: ' Jak Wskazano Wczesniej do naruszenia przepisu art. 233 § 1 kpc mogioby dojsc tylko Wéwczas, gdyby skarzacy Wykazai uchybienie podstawowym reguiom shizacym ocenie Wiarygodnosci i mocy poszczegéinych dowodow, tj. reguitom logicznego myslenia, zasadzie doswiadczenia zyciowego i Wiasciwego kojarzenia faktow. Takiej argumentacji pozwany zas W apelacji nie zaoferowaét. Samo odwoianie sie do doswiadczenia Zyciowego i twierdzenie, iz osadzeni czestokroci mijaja sic z prawda niejest Wystarczaj ace dla podwazenia zeznafi swiadka ktéry nie zeznawai przeciez W swojej sprawie, nie rniai zatem powodow do zeznawania nieprawdy. Wskazaé nalezy, iz pozwany Skarb Paristwa W odpowiedzi na zobowiazanie sadu Z dnia 20 Wrzesnia 2007 1‘Oi{1.l (k.53)przemi1cza1 fakt, 12 Kjhi byi osoba palaca, skiadajac jedynie kserokopie akt osobowych dwoch pozostaiych Wspoiosadzonych . z powodein, ktorzy zadek1aroWa1i sie jako osoby niepalace. gt i 17 .»:~»~\Q1...__.'..,+..,.gap,'=....>~t_s..,,=..=,~.g,._...~....." .. M .= .... ¢V\Q _..... .. ...... \ Okoliczność ta skutkuje' zaś koniecznością pominięciem tej jednostki pozwanego przy orzekaniu o roszczeniu powoda. Słusznie też zauważył pozwany, iż W odniesieniu do tej jednostki w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku brak jest wskazania z jakich przyczyn Sąd Okręgowy uznał, iż zgłoszone roszczenie wiąże się z jej działalnością. Nietratnie zaś pozwany Skarb Państwa zarzuca naruszenie przepisu art. 217 kpc w zw. z art. 224 kpc. Zasadnie bowiem Sąd Okręgowy nie zwrócił się o dostarczenie dokumentacji medycznej powoda za lata 2006-2010 opierając się w tym zalqesie na treści opinii biegłego sądowego, z której wynika, iż dokumentacja ta niczego w sprawie nie zmieni, skoro wiadomo, iz do 2010 roku nie wdrozono wobec powoda leczenia, to leczenia takiego nie było również w 2006 roku (k.436v). Nadto na posiedzeniu , na którym zamknięto rozprawę pełnomocnicy strony pozwanej oświadczyli, iż nie składają żadnych wniosków dowodowych i nie wnoszą o uzupełnienie postępowania dowodowego. Niezasadnie zarzuca pozwany Skarb Państwa naruszenie przepisu art. 233 § l kpc poprzez dowolną ocenę dowodów i brak dania wiary zeznaniom funkcjonariusza świadka B/Ü l\/ni jej notatce, a danie wiary świadkowi K: ` Jak 'wskazano wcześniej do naruszenia przepisu art. 233 § 1 kpc mogłoby dojść tylko wówczas, gdyby skarżący' wykazał uchybienie podstawowym regułom służącym ocenie wiarygodności i mocy poszczególnych dowodów, tj. regułom logicznego myślenia, zasadzie doświadczenia życiowego i właściwego kojarzenia faktów. Takiej argumentacji pozwany zaś w apelacji nie zaoferował. Samo odwołanie się do doświadczenia życiowego i twierdzenie, iż osadzeni częstokroć mijają się z prawdą niejest wystarczające dla podważenia zeznań świadka który nie zeznawał przeciez w swojej sprawie, nie miał zatem powodów do zeznawania nieprawdy. Wskazać należy, iż pozwany Skarb Państwa W odpowiedzi na zobowiązanie sądu z ania 20 września 2007 roku (1<.s3)prz@m1i@zai fan, iz Bíhå był osobą palącą, składając jedynie kserokopie akt osobowych dwóch pozostałych współosadzonych . z powodem, którzy zadeklarowali się jako osoby niepalące. ¿“ Ű 17 .---»J-W-~\--›,;&.‹..-__.'..¬+..,.-şip-f‹,'=.»¬-_..›~t¬i..„,=«.=-„.g„.-¬„-...¬~.....--" ._ ...c .= ----„_ M, _..._ ._ ......
--- STRONA 20 ---
Zeznajac swiadek 1\/Q M—tWierd_zi1a zas, iz 1*}. musiai bye osoba niepa1aca,jes1iby1osadzony z powodem. Jezeii zas W trakcie odbywania kary dana osoba zmienia zdanie z osoby niepalacej na palaca lub odwrotnie, to musi ziozyc pisemna dekiaracje, ktora umieszcza sie W aktach osobo poznaWczych(k. 89). Po zeznaniach tych pozwany Wyjasnii, iz Iampo osadzeniu W celi nr 33 zgiosii ustna deklaracje, 2e jako osoba niepaiaca prosi 0 pozostawienie go W tej celi, co skutkowaio stosowna adnotacja, dokonana przez Wychowawce W aktach osobowych. Powyzsze twierdzenie kioci sie jednak z Wczesniejszymi zeznaniami swiadka i\/[brak jest bowiern pisernnej deklaracji swiadka o zmiariie jego preferencji jako osoby niepalacej. 8Wiadek ten zaprzeczyi tez twierdzeniu, iz Wyrazai zgode na zmiane tej preferencji. Przyznai, iz palii W celi, W ktorej byi osadzony z powodem i Wychowawczyni mowiia do niego ,,pa.nie I.niech pan. ty1e nie pali” (k.125v). Powyzsze uzasadnia zatem twierdzenie, iz zarowno zeznania swiadka 1\/ijak i sporzadzona przez tego swiadka notatka 0 osadzeniu powoda z osobami niepalacymi i nie p31B1'_11L1 tytoniu W celi poWoda nie zasluguja na Wiare. H Niezasadnie tez zarzuca pozwany Skarb Pafistwa, iz doszio do naruszenia przepisu art. 24 kc W zw. z art. 448 kc. Zdaniem pozwanego skoro powod byi osadzony W celi dla niepalacych, to nie mozna pozwanemu zarzucié, iz dziaiat bezprawnie. W ocenie Sadu Apelacyjnego bezprawnosci C1Z1E1iEtI]1Ei pozwariego nalezy upatrywac W fakcie, iz W celi dla osadzonych niepalacych razem z powodem zostaia osadzona osoba, ktora dekiarowaia palenie i codziennie paliia tytofi W celi W obecnosci powoda, zaé strona pozwana to tolerowata, co oznacza, iz nie egzekwowaia przestrzegania zakazu palenia W ceii dla osob niepalacych. Zostai zatem naruszony obowiazujacy W dacie osadzenia powoda W Zaktadzie Karnym W Koronowie przepis § 2 ust. 2 Rozporzadzenia Ministra Sprawiediiwosci z dnia 26 iistopada 1996 1". W sprawie okresienia zasad dopuszczainosci uzywania Wyrobow ‘tytoniovq/ch W obiektach zamknietych podlegiych Ministrowi Sprawiediiwosci ( Dz.U.96. 140.658 i zm. ). ' . 18__ , 1» _..~.h ,,,WW._»~_¢......,.=... ._ ._...... ___,_____f__g__..__%_,__,_N;m_:;_$_r_n _ __ _’___ n _M Zeznając świadek Na M_twierd_ziła zaś, iż mb. musiał być osobą niepalącą, jeśli był osadzony z powodem. Jeżeli zaś w trakcie odbywania kary dana osoba zmienia zdanie z osoby niepalącej na palącą lub odwrotnie, to musi złożyć pisemną deklarację, którą umieszcza się w aktach osobo poznawczych(k. 89). Po zeznaniach tych pozwany wyjaśnił, iż Iw.po osadzeniu w celi nr 33 zgłosił ustną deklarację, że jako osoba niepaląca prosi o pozostawienie go w tej celi, co skutkowało stosowną adnotacją dokonaną przez wychowawcę w aktach osobowych. Powyższe twierdzenie kłóci się jednak z wcześniejszymi zeznaniami świadka l\/[brak jest bowiem pisemnej deklaracji świadka o zmianie jego preferencji jako osoby niepalącej. Świadek ten zaprzeczył też twierdzeniu, iż wyrażał zgodę na zmianę tej preferencji. Przyznał, iz. palił w celi, w której był osadzony z powodem i wychowawczyni mówiła do niego „panie I.niech pan tyle nie pali” (k.125v). Powyższe uzasadnia zatem twierdzenie, iż zarówno zeznania świadka l\/Ü jak i sporządzona przez tego świadka notatka o osadzeniu powoda z osobami niepalącymi i nie paleniu tytoniu w celi powoda nie zasługują na wiarę. ni - Niezasadnie też zarzuca pozwany Skarb Państwa, iż doszło do naruszenia przepisu art. 24 kc w zw. z art. 448 kc. Zdaniem pozwanego skoro powód był osadzony w celi dla niepalących, to nie można pozwanemu zarzucić, iż działał bezprawnie. W ocenie Sądu Apelacyjnego bezprawności działania pozwanego należy upatrywać w fakcie, iż W celi dla osadzonych niepalących razem z powodem została osadzona osoba, która deklarowała palenie i codziennie paliła tytoń w celi w obecności powoda, zaś strona pozwana to tolerowała, co oznacza, iż nie egzekwowała przestrzegania zakazu palenia w celi dla osób niepalących. Został zatem naruszony obowiązujący w dacie osadzenia powoda W Zakładzie Kamym w Koronowie przepis § 2 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 26 listopada 1996 r. W sprawie określenia zasad dopuszczalności używania wyrobów tytoniowych w obiektach- zamkniętych podległych Ministrowi Sprawiedliwości ( Dz.U.96. 140.658 i zm. ). ` _ l8__ ,_ --¬,» _..~„„ „,¬«.„'.-_»~_«_..¬¬.,¿=¬. ._ ._...... ___,_____f__,_¿-.__%_,_____,„¿„_¦L_:à_W„` ß __ _,___ __ üń
--- STRONA 21 ---
Z zebranego W sprawie materiai dowodowego Wynika zas, iz o paleniu W celi przez swiadka K” N.Wiedzia.1 swiadek Mi, 0 czym swiadcza, Wyzej przytoozone jej s1oWa. Nadto doswiadczenie zyciowe pozwala jednoznacznie uznac , iz zwazywszy 1121. fakt, iz cela jest pomieszczeniem zamknietym o niewielkiej kubaturze, palenie W niej tytoniu niewatpliwie jest odczuwaine po otWarciu drzwi do niej. Swiadek jako Wychowczyni musiata zatem czué, iz ktérys z osadzonych palii tytofi W celi. Z zebranego W sprawie materiahi dowodowego nie Wynika zas, iz swiadek ta podjeia jakies dziaiania W celu przeciwdziaiania temu procederowi, co obciaza strone pozwana i stanowi 0 jej zawinionym, bezprawnym dziaianiu. Niezasadnie zarzuca pozwany biedne zastosowanie przepisu art. 24 kc zamiast art. 417 kc, a W konsekwencji naruszeiiie przepisu art. 361 kc W zW. z art. 444kc i art. 448 kc. W sytuacji, gdy powodowi przysluguja roszczenia oparte na rozriych podstawach prawnych Wybor nalezy do powoda. W okolicznosciach niniejszej sprawy powod ostatecznie sprecyzowai, 12 dochodzi roszczenia tytuiem zadoséuczynienia za doznana krzywde Wskutek riaruszenie jego dobr osobistych min. prawa do leezenia. Na podstawie art. 448 kc kompensowana jest krzywda, a Wiec szkoda niemajatkowa W'yWOi&1'121 naruszeniem dobra osobistego, polegajaoa na fizycznych dolegliwosciach i psychicznych cierpieniach pokrzywdzonego. Przepis art.'417 k.c. przewiduje zas odpowiedzialnosc odszkodowawcza za szkode Wyrzadzona czynem niedozwoionym, zdetiniowanym jako "niezgodne 2 prawem dziaianie iub zaniechanie przy W§f1(O1'l§’V\r'8I11L1 Wiadzy publicznej“. Stanowi Wiec on ogolna podstawe odpowiedziainosci Wi8.C1Z pubticznych za ich Wiadcze dziatania. W sytuacji, gdy dziaiania te stanowia naruszenie dobr osobistych zastosowariie ma przepis art. 24 kc W zW. z art. 448 kc. Przy roszczeniu opartym na tej podstawie prawnej powod nie inusi Wykazywac, is doznat szkody W rozumieniu przepisu art. 361. § 2 kc, ani ze doznai uszczerbku Wskutek uszkodzenia ciaia lub rozstroju zdrowia. akWynika z Wczesniejszego Wywodu powod Wykazai, iz jego dobro osobiste W postaci . ' _ 19 . ._........>e,==..=i=¢_\».;.._e.f=.;, .. _.. ._ ,___,__ _ .f___._________M_7_w_w='_._‘____________“ W (_ ‘_ _ ts’ Z zebranego w sprawie materiał dowodowego wynika zaś, iż o paleniu w- celi przez świadka Kj Nßwieaziai świadek Mi, 0 czym świadczą wyżej przytoczone jej słowa. Nadto doświadczenie życiowe pozwala jednoznacznie uznać , iż zważywszy na fakt, iż cela jest pomieszczeniem zamkniętym o niewielkiej kubaturze, palenie W niej tytoniu niewątpliwie jest odczuwalne po otwarciu drzwi do niej. Świadek jako wychowczyni musiała zatem czuć, iż któryś z osadzonych palił tytoń W celi. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika zaś, iż świadek ta podjęła jakieś działania w celu przeciwdziałania temu procederowi, co obciąża stronę pozwaną i stanowi o jej zawinionym, bezprawnym działaniu. Niezasadnie zarzuca pozwany błędne zastosowanie przepisu art. 24 kc zamiast art. 4l'7 kc, a w konsekwencji naruszenie przepisu art. 361 kc w zw. z art. 444kc i art. 448 kc. W sytuacji, gdy powodowi przysługują roszczenia oparte na różnych podstawach prawnych wybór należy do powoda. W okolicznościach niniejszej sprawy powód ostatecznie sprecyzował, iż dochodzi roszczenia tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę wskutek naruszenie jego dóbr osobistych m.in. prawa do leczenia. - Na podstawie art. 448 kc kompensowana jest krzywda, a więc szkoda niemajątkowa wywołana naruszeniem dobra osobistego, polegająca na fizycznych dolegliwościach i psychicznych cierpieniach pokrzywdzonego. Przepis art..4l7 k.c. przewiduje zaś odpowiedzialność odszkodowawczą za szkodę wyrządzoną czynem niedozwolonym, zdetiniowanym jako "niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej". Stanowi więc on ogólną podstawę odpowiedzialności władz publicznych za ich władcze działania. W sytuacji, gdy działania te stanowią naruszenie dóbr osobistych zastosowanie ma przepis art. 24 kc w zw. z art. 448 kc. Przy roszczeniu opartym na tej podstawie prawnej powód nie musi wykazywać, iż doznał szkody w rozumieniu _przepisu art. 361. § 2 kc, ani że doznał uszczerbku wskutek uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia. akwynika z wcześniejszego wywodu powód wykazał, iż jego dobro osobiste w postaci . . ' _ _ 19 _ ._„..-..›-ę.-„~..='„_\»‹.:._„.f=.;„ ¬. ... ._ ,_._„ _ .9__._________¬`_7__„,_`M-'_._,___________„ _H (_ `_ _ ru'
--- STRONA 22 ---
zdrowia. zostaio naruszone i doznzfi Z tej przyozyny krzywdy. Krzywda zostalra wyrzgdzona zawinionym dziahaniem pozwanego. Ciezar dowodu, Ze dzia%e,nia pozwanego odpowiadalry obowiqzujqcym normom i nie doszio do naruszenia dobr osobistyoh, spoczywa jednak na pozwanym zgodnie z art. 6 W zwiezku z art. 24 k.c. Pozwany W apelacji niezasadnie zatem stare sie przerzucié cieizar dowodu bezprawnoéci swoich dziaiafi na powoda. Pozwany nie Wykaza}a zas braku swojej bezprawnoéci. Pozwany zarzuca, i2 powod nie zgiaszai skarg na osadzenie z osoba, paisca, W judykaturze Wskazano, it zgoda pokrzywdzonego Wy1a,cza bezprawnosé zachowania sie sprawcy naruszenia dobra osobistego. Jest aktem woli stanowiacoym wyraz swiadomoéci uprawnionego co do przysbugujzgcego mu prawa. Wypowiedzenia sie oraz zamiaru zamanifestowania na zewmqtrz skorzystania z tego prawa. Jednakze 0 braku sprzeciwu W’jI1'€:1Z8.j8;O€gO zgode mozna mowié tylko Wtedy, gdy istniala okazja do swobodnego wyrazenia sprzeciwu, a mimo to uprawniony W tym zakresie jednoznacznie pozosted bezezyrmy. Okolicznosci konkretnego stanu faktycznego powinny przesqdzaé o tym, ezy bezczynnosc': uprawnionego moze bye poozytana za jego zgode. Bieme znoszenie stanu naruszenia dobra osobistego mote bye podyktowane Wielu roznymi przyczynami. Bez upewnienia. sie 0 rzeczywistych przyczynach bezczynnosci uprawnionego oraz ewentualnie ta1<z'e i powodowanych nim racjach zawodne mote sie okazaé wnioskowanie 0 Wyrazaniu przez niego zgody na dziefiania niekorzystne. Nie mofzna przy tym tracié z pola widzenia, Ze zarowno zgoda, jak i wyrazenie sprzeciwu pozostajq W sferze uprawniefi poszkodowanego, a nie jego obowiqzkéw, W zwiszku Z czyrr; z postawy bezczynnej nie sposob czynié poszkodowanemu zarzutu. Brak jest zas W sprawie dowodu, Ze powéd W sposob Wyraény Wyraza} zgode na. osadzenie W celi z osobe palqco. Sa,d Apelacyjny nie podziela zaé poglqdu pozwanego, i2 obowiarzkiem wieziennej S1"L1Zby zdrowia jest jedynie zachowanie osob pozbawionych Wolnosci przy Zyciu W niepogorszonym stanie zdrowia. Fakt pozbawienia wolnosci nie moze bowiem stanowié ograniozenia dla ochrony dobr osobistych osob osadzonyoh, W szczegolnosci tak istotnego dobra jakirn jest zdrowie. Z “opinii biegiego sqdowego 1.1%.. Wynika, 12 W przypadku przewlekiego WZW typu B dfagnostyka i ewentualne dalsze leczenie przeciwwirusowe jest koniecznym, n0rma1n__ie, prawid%oWo zalecanym ..20. . . _,__,\.;,.q.,¢,_,\ .v..,,.__..,,,__,,__j;,,,_.__,__¢...'.,\~_:¢=:5"""=**> up0. I3.a..;;.w4a.¢..;....._A_.=...+\.,...;_~.. . . zdrowia zostało naruszone i doznał z tej przyczyny krzywdy. Krzywda została wyrządzone zawinionym działaniem pozwanego. Ciężar dowodu, że działania pozwanego odpowiadały obowiązującym normom i nie doszło do naruszenia dóbr osobistych, spoczywa jednak na pozwanym zgodnie z art. 6 w związku z art. 24 k.c. Pozwany W apelacji niezasadnie zatem stara się przerzucić ciężar dowodu bezprawności swoich działań na powoda. Pozwany nie wykazała zaś braku swojej bezprawności. Pozwany zarzuca, iż powód nie zgłaszał skarg na osadzenie z osobą palącą. W judykaturze wskazano, iz zgoda pokrzywdzonego wyłącza bezprawność zachowania się sprawcy naruszenia dobra osobistego. Jest aktem woli stanowiącym wyraz. świadomości uprawnionego co do przysługującego mu prawa wypowiedzenia się oraz zamiaru zarnanifestowania na zewnątrz skorzystania z tego prawa. Jednakże o braku sprzeciwu wyrażającego zgode można mówić tylko wtedy, gdy istniała okazja do swobodnego wyrażenia sprzeciwu, a mimo to uprawniony W tym zakresie jednoznacznie pozostał bezczynny. Okoliczności konkretnego stanu faktycznego powinny przesądzać o tym, czy bezczynność uprawnionego może być poczytana za jego zgodę. Bierne znoszenie stanu naruszenia dobra osobistego może być podyktowane wielu różnymi przyczynami. Bez upewnienia się o rzeczywistych przyczynach bezczynności uprawnionego oraz ewentualnie takz`e i powodowanych nim racjach zawodne może się okazać wnioskowanie o wyrażaniu przez niego zgody na działania niekorzystne. Nie można przy tym tracić z pola widzenia, że zarówno zgoda, jak i wyrażenie sprzeciwu pozostają W sferze uprawnień poszkodowanego, a nie jego obowiązków, w związku z czym z postawy bezczynnej nie sposób czynić poszkodowanemu zarzutu. Brak jest zaś w sprawie dowodu, że powód w sposób wyraźny wyrażał zgodę na osadzenie w celi z osobą palącą. Sąd Apelacyjny nie podziela zaś poglądu pozwanego, iż obowiązkieni Więziennej służby zdrowia jest jedynie zachowanie osób pozbawionych wolności przy życiu w niepogorszonym stanie zdrowia. Fakt pozbawienia wolności nie może bowiem stanowić ograniczenia dla ochrony dóbr osobistych osób osadzonych, w szczególności tak istotnego dobra jakim jest zdrowie. Z "opinii biegłego sądowego J.A_ wynika, iz w przypadku przewlekłego WZW- typu B diagnostyka i ewentualne dalsze leczenie przeciwwirusowe jest koniecznym, normalnie, prawidłowo zalecanym . _ -'_-.20_ _ . _,__,,.¿,.„¿.¿,_,\ .„..„,.....,.„_-„„-,_-_¦¿,„_._,.__,..¬`.›¬\»‹-_--:‹=~:¿'-""=“='> -' .ap-›. I-3.-¿'..;;.'¬---4a.@¬‹-.-.;...--¬-.-_„_.«....+..,.-..;._'... .- _ _
--- STRONA 23 ---
dziaianiem (opinia k. 136)._Uzasadni0na przeszkoda dla takiego dziatania nie moze byé zatem sam fakt pozbawienia osoby chorej Woinosci. Stanowiiobyl to bowiem naruszenie konstytucyjnego prawa do ochrony zdrowia (art. 68 ust. 1 Konstytueji RP ). _K.onl<iuduja,c stwierdzié nalezy, ii Sad Okregowy prawidiowo opari swoje rozstrzygniecie na przepisach art. 24 kc W ZW. z art. 448 kc. Z przytoczonych Wyzej przyczyn Wyrok nalezaio jednak zmienié We wskazanym zakresie, co Sad Apelacyjny uczynit na podstawie art. 386 § 1 kpc. W pozostaiym zakresie Sad Apeiacyjny apelacje obu stron oddalii jako niezasadne na mocy przepisu art. 385 kpc. O kosztach postepowania Sad Apelacyjny orzeki na mocy przepisu art. 108 § 1 kpc W ZW. z art. 102 kpe uwzgledniajac \7Qr'Z€j przywoiane powody i Wysokosc’: kosztow zastepstwa procesowego za Wystepowanie profesjonalnych peinomocnikow W postepowaniu odwolawczym przed Sadem Apelacyjnym. _ O kosztaoh naleznych peinomocnikowi powoda z urzedu Sad Apelacyjny orzeki na mocy przepisu § 13 ust. 1 pkt 2 W zw. z § 6 pkt 6 i § 19 Rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwosci z dnia'28 Wrzesnia 2002 r. W sprawie opiat za czynnosci adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Pafistwa kosztow nieopiaconej pomocy prawnej udzielonej z urzedu (Dz.U.O2.163.1348 i zm.). ""I"1,TI'Li;"‘?“"‘'€";";“"“°"“"r*~'=~p\'1‘Mp.\gv.~.w~." ,_,..",___.'__:.' '..,.. . . . działaniem (opinia k. l36)._Uzasadnioną przeszkodą dla takiego działania nie może być zatem sam fakt pozbawienia osoby chorej wolności. Stanowiłoby' to bowiem naruszenie konstytucyjnego prawa do ochrony zdrowia (art. 68 ust. l Konstytucji RP ). _Konkludując stwierdzić należy, iż Sąd Okręgowy prawidłowo oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisach art. 24 kc w zw. z art. 448 kc. Z przytoczonych wyżej przyczyn wyrok należało jednak zmienić we wskazanym zakresie, co Sąd Apelacyjny uczynił na podstawie art. 386 § 1 kpc. W pozostałym zakresie Sąd Apelacyjny apelacje obu stron oddalił jako niezasadne na mocy przepisu art. 385 kpc. O kosztach postępowania Sąd Apelacyjny orzekł na mocy przepisu art. lO8 § 1 kpc w zw. z art. l02 kpc uwzględniając wyżej przywołane powody i wysokość kosztów zastępstwa procesowego za występowanie profesjonalnych pełnomocników w postępowaniu odwoławczym przed Sądem Apelacyjnym. _ O kosztach należnych pełnomocnikowi powoda z urzędu Sąd Apelacyjny orzekł na mocy przepisu § 13 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 6 pkt 6 i § l9 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia'28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U.02.l63. 1 348 i zm.). ""-I"Í,TI'L¿¿"'?""'-'Š`;";'“Ÿ*°*'*'-"r*""=~r\":'¬'ii_p-.agv.‹.N~." ,_,.."„___.`_'_:.` '..,-..- _ . _
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Apelacyjny W Gdańsku F Wydział#I ACa 63 0/11 rr#art. 67 § 2 kpc#art. 448 kc#art. 24 kc.#art. 98 kpo.#art. 4421 § 1 kc#art. 24 kc#art. 233 § 1 kpe#art. 98 kpc.#art. 233 § 1 kpc#art. 98 § 3 kpc#art. 99 kpc#art. 328 § 2 kpc#art. 448 kc.#art. 102 kpo#art. 417 kc#art. 361 kc#art. 448 ko#art. 233 kpc#art. 102 kpc#art. 217 kpo#art. 224 kpc#art. 217 kpc#art. 328 § 2 kpc.#art. 233 § 1 kpc.#art. 67 § 2 kpc.#art. 24 k.c.