Wyrok I ACa 628/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

--- STRONA 1 --- "yr _ Sygn. akt I ACa 628/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ ’ Dnia 31 stycznia 2012 r. %L0L<3(;:»\J Sad Apelacyjny W S. I Wydziai Cywilny: W sidadzie nastgpujatcym: A Przewodniczapyz SSA Iwona Wiszniewska Sqdziowier SSA Maria Iwankiewicz (sp1".) SSA Eugeniusz Skotarczak Protokolant: seknsadowy Magdalena Stachera _ po rozpoznaniu na rozprawile W dniu 19 stycznia 2012 r. ' sprawy z powédztwa T. R. przeciwko Skarbowi Pafistwa  Zaldadowi Karnemu W G. 0 zap%atQ na skutek apelacji powoda od Wyroku Sadu Olcrggowego W G. z dnia 16 czerwca 2011 r., sygn. akt I C 26/10 I. oddala apelacjg; II. odstgpuje 0d obciqiania powoda kosztami zastegpstwa strony pozwanej W postgpowaniu apelacyjnym. ' "›.r _ Sygn. akt I ACa 628/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ ' Dnia 31 stycznia 2012 r. $'LoL‹3(;f'\J Sąd Apelacyjny W S. I Wydzial Cywilny: w składzie -następującym: 1 Przewodniczący: SSA Iwona Wisz-niewska Sędziowie: SSA Maria Iwankiewicz (spf.) SSA Eugeniusz Skotarcz-ak Protokolant: sekimsądowy Magdalena Staohera _ po rozpoznaniu na rozprawie W dniu 19 stycznia 2012 r. ' sprawy z powództwa T.- R. przeciwko Skarbowi Państwa - Zakładowi Karnemu W G. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego W G. z dnia 16 czerwca 2011 r., sygn. akt I C 26/10 I. oddala apelację; II. odstępuje od obciążania powoda kosztami zastępstwa strony pozwanej W postępowaniu apelacyjnym. ` --- STRONA 2 --- S}“gm. akt I ACa 628/11 UZASADNIENIE Powod T. R. pozwem z dnia 25 stycznia 2010 1:. Wniosl o zasadzerlie od Skarbu Paflstwa  Zaldadu Karnego w G. zadoééuczynienia W kwocie 300.000 21 2 ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu. W/slcazal, ii ‘W dniu 7 stycznia 2005 r.zosta1 osadzony W celu odbycia kary pozbawienia wolnoéci W Zakladzie Karnym w G., gdzie przeb§wva1 do dnia 15 kwietnia 2005 1'. W wyniku pobytu w zakladzie karnym powéd nabawil sir; zakaienia stopy, w wyniku czego doszio do amputacji. Twicrdzil, 2e objawy puchnigcia stopy byly bagatefizowane przez sluibg wiozienna, a samoa leczenie sprowadzalo sig do stosowania okladéw. Pozwany Skatb Pafistwa  Zaklad Karny W Gorzowic Vmlip. W odpowiedzi na pozew wniésl 0 oddalenie powédztwa i zasadzenic kosztéw postqpowania wg norm przepisanych, w tym kosztéw zastgpstwa procesowego na rzecz Skarbu Pafistwa  Prokuratorii Generalncj Skarbu Pafistwa. W uzasadnieniu pozwany podniésl zarzut przedawnienia, albowiarn zdarzenie miaio zaistnicé W okresie pobytu powoda W zakiadzie karnym od 7 stycznia do 15 kwiatnia 2005 r., zaé pozew zostai sporzadzony 20 stycznia 2010 r. Niezaleiznie od powyiszego Wyrazil przekonanie, inc roszczenie powoda jest bezzasadne, gdyi powéd nie wykazali Zadnej z przeslanek zasadzenia zadoééuczynienia Pozwan}' podkroélii, 2c powiklania cukrzycy W postaci stopy cukrzycowej 2 martwica,11:a.1e2a do 1'1atuxah1ego przebiegu powiklafi tej choroby. \Y/yroldem 2 dnia 16 czerwca 2011 1:. Sad Oktzggowy W G. oddafil powédztwo T. R. przeoiwko Skarbowi Pafistwa  Zak1adowi Karnemu w G. o zaplatq oraz odstapil od. obciaiania powoda kosztami sadowymi i kosztami zastegpstwa procesowego na rzecz pozwanego. Sad O1<1'QgO\Vy wydal wyrok tej treéci po dokonaniu ustalcfi faktycznych 2 ktéijrch W'jfI111.{H., Ze T. R. od 1994 r. choruje na cuktzycg. Przeb§:waja,c na wolnoéci leczyl sio farinakologicznie, ptzyjmujac insulinrg, nic Wyrownujqc glikenlii. W dniu 7 Stycznia 2005 r. powéd zostal zatrzymany i nastrgpnego dnia zostal doprowadzony do Zakladu Karnego W G. Podczas przyjqcia pedal, Ze cierpi na cukrzyc»; i miaidiycq. Zastosowano leczenie insulinq Actrapid R  38 j, O 32 j, Mixtard 30HMK  34j,0No  Spa w razie bélu, rnetformax 2 x 850, Amizepin 2x11 oraz dietg cukrzycoxvev Powod zostal poinformowany, 2e W czasie przyj1nowania dicty cukrzycowej jest przeciwwskazane otzzymywaxlie W paczkach produktéw zabronionych dla diety i papieroséw. Przypornniano mu o zaniechaniu palenia tytoniu i stosowania jakichkolwick uiywek. Powéd zob0\viaza1 sic; do écislego przestrzegania wy1ni<:ni0nyAch zalecefi. Dnia 27 stycznia 2005 r. xozpoznano u powoda tzw. stopg cukrzycowq prawa i iao uzgodnieniu skierowano do Oddzialu We\vnQUZncg0 Szpitala przy Areszcie Slqdczym w S., gdzie przebywal od 28 stycznia 2005 r. do 23 lutago 2005 r. W’ dniu '2 marca 2005 r. powrécil do ZK W G., gdzie 3 marca 2005 1:. W trakcie wizyty arnbulatoryjnej zdiagnozowano objawy marwvicy palca IV stop}* prawej i zlecono ' 2 Sygn. akt I ACa 628/11 UZASADNIENIE Powód T. R. pozwem z dnia 25 stycznia 2010 r. wniósł 0 zasądzenie od Skarbu Państwa - Zakładu Karnego w G. zadośćuczynienia W kwocie 300.000 zł z ustawowyrni odsetkami od dnia wniesienia pozwu. W/skazał, iż w dniu 7 stycznia 2005 r.‹został osadzony w celu odbycia kary pozbawienia wolności W Zakładzie Karnym W G., gdzie przebywał do dnia 15 kwietnia 2005 r. W wyniku pobytu w zakładzie karnym powód nabawił się zakażenia stopy, w wyniku czego doszło do amputacji. Twierdził, że objawy puchnięcia stopy były bagatelizowane przez służbę więzienna, a samo leczenie sprowadzało się do stosowania okładów. Pozwany Skarb Państwa - Zakład Karny' w Gorzowie Vflkp. W odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa. W uzasadnieniu pozwany podniósł zarzut przedawnienia, albowiem zdarzenie miało zaistnieć w okresie pobytu powoda w zakładzie karnym od 7 stycznia do 15 kwietnia 2005 r., zaś pozew został sporządzony 20 stycznia 2010 r. Niezależnie od powyższego wyraził przekonanie, że roszczenie powoda jest bezzasadne, gdyż powód nie wykazał zadnej z przesłanek zasądzenia zadośćuczynienia Pozwany podkreślił, że powikłania cukrzycy w postaci stopy cukrzycowej z rnartwicą należą do naturalnego przebiegu powikłań tej choroby. \Y/'yrokiern z dnia 16 czerwca 2011 r. Sąd Okręgowy w G. oddalił powództwo T. R. przeciwko Skarbowi Państwa - Zakładowi Karnemu w G. o zapłatę oraz odstąpił od obciążania powoda kosztami sądowymi i kosztami zastępstwa procesowego na rzecz pozwanego. Sąd Okręgowy wydał wyrok tej treści po dokonaniu ustaleń faktycznych z których wynika, że T. R. od 1994 r. choruje na cukrzycę. Przebywając na wolności leczył się farrnakologicznie, przyjmując insulinę, nie Wyrównując glikenlii. W dniu 7 stycznia 2005 r. powód został zatrzymany i następnego dnia został doprowadzony do Zakładu Karnego w G. Podczas przyjęcia podał, ze cierpi na cukrzycę i miażdżycę. Zastosowano leczenie insuliną Actrapid R - 58 j, O -32 j, Mixtard 30HMK - 34j,iNo - Spa W razie bólu, rnetforrnax 2 x 850, Amizepin 2x11 oraz dietę cukrzycowa. Powód został poinformowany, że W czasie przyjmowania diety cukrzycowej jest przeciwwskazane otrzymywanie w paczkach produktów zabronionych dla diety i papierosów. Przypornniano mu o zaniechaniu palenia tytoniu i stosowania jakichkolwiek używek. Powód zobowiązał się do ścisłego przestrzegania wymienionych zaleceń. Dnia 27 stycznia 2005 r. rozpoznano u powoda tzw. stopę cukrzycowa prawa, i po uzgodnieniu skierowano do Oddziału Wewnętrznego Szpitala przy Areszcie Sledczym w S., gdzie przebywał od 28 -stycznia 2005 r. do 23 lutego 2005 r. W' dniu 2 marca 2005 r. powrócił do ZK w G., gdzie 3 marca 2005 r. w trakcie wizyty arnbulatoryjnej zdiagnozowano objawy rnartwicy palca IV stopy prawej i zlecono ' 2 --- STRONA 3 --- konsultacjrg diabetologiczna, ktora mjaia miejsce W dniu 22 marca 2005 1'. Lekarz specjalista rozpoznal stopo cukrzycowa niedokrwienna. z rnartwica zakaéona palcow IV i V z zajgciem érodstopia stop}? prawcj i zlecii leczenie chitutgiczne W Warunkach szpitalnych. Po powrocie ze S. powod zaczal palié papierosy. T. R. ponownie zostal przettansportowany na Oddzial Wewrlottzny Szpitala Aresztu Sledczego W S.. Powéd odméwil zaproponowanego leczenia chirurgicznego. W dniu 13 kwietnia 2005 r. ponownie zostal przettansportowany do Zakladu Karnego W G. z rozlegla martwica stopy prawej. Nastgpnego dnia W zwiazku z tym, 2e odmowfi poddania sig zabicgowi, a istnialo zealne zagroienie dla jego zdrowia i iycia, o schorzeniu poinformowano Sad Okrggowy W G. III \Wydzia1 Penitencjarny, zastqpco dyrektora jednostki i Lekarza Naczelnego Okrggowego Inspektoratu Sluéby Wiaziennej W S.. W dniu 15 kwietnia 2005 r. powod W"§rrazi¥>zgod<; na leczenie i po uzgodnieniu z ordynatorcin Oddziaiu Chjrurgicznego S£l1T10dZ161.l"iCgO Publicznego Szpitala Wojcwédzkiego W G. zostai tam przewieziony. W tym sarnym dniu Sad Okrqgowy W G. udziclil powodowi przerwy W odbywaniu kary pozbawienia Wolnoéci. Sad pierwszej instancji ustalil, 2e leczenie powoda W szpitalu i W Wamnkach arnbulatoryjnych bylo prowadzone W sposéb prawidiowy, bra}: bylo rnozliwoéci Wczeéniejszego rozpoznania zapalenia i uniknigcia amputacji. W oparciu o poWy2':sze ustalenia faktycznc Sad Okrogowy uznal, is powodztwo T. R. opartc o tteéé art. 24 § 1 k.c. W zW. z art. 448 k.c. okazzdo sir; niezasadne. Sad przyja1,_ is roszczonie powoda nie ulegio przedawnieniu. Zdarzenie Wywohzjace szkodo trwalo W okrcsie od 8 stycznia 2005 r. do 15 kwicmia 2005 r. ‘W czasic zdarzenia oboxviazywala norrna art. 442 k.c., ktora zostala zastapiona poprzez rcgulacjg art. 442 lc.c. dodana ustawa z dnia 16 lutego 200? r. o zmianie ustawy  Kodeks cywvilny (Dz.U. Nr S0, poz. 538). Zgoclnie Z art. 2 ustawy zrnieniajacej do roszczefi, o ktorych rnoWa W art. 1, powstalych przed dniem Wejécia W izycie njniejszej ustawy, a Wcdlug przepisow dotychczasowych W tym dniu jeszcze nic:przedaWnionych, stosuje sig przepisy art. 442 k.c. Powyiszy przepis Wszedl W Zycie W dniu 10 sierpnia 2007 r. Sad ten stwierdzil, Ze tyrn samyrn nit: doszlo do przcdawnicnia roszczenia powoda, albowir:n.1 nie minal termin okteélony przepisem art. 442 § 3 k.c. Nastopnifi Sad Orzekajacy stwierdzil, is mimo Wszystko powod nie Wykazal zasadnoéci swego roszczcnia. Powod domagal sio zaplaty zadoééuczynienia za biadne, niewlaéciwe leczenie fbrak leczenia) podczas swojego pobytu W zakiadzic karnym W G.. jednakée powéd W WW. zakladzie przebyWa1 W okresach od 8 stycznia 2005 r. do 27 stycznia 2005 r., od 2 marca 2005 r. do 22 marca 2005 r. i od 13 do 15 kwictnia 2005 1:. Sad opar1 swe ustalenia ma. trcéci opinii Uniwersytetu W T. Zakladu l\/[edycyny Sadowej W B., 2 ktorej Wynika, ii pozwany Skarb Pafistwa  Zaklad Karny W G. nic jest odpowicdzialnyfiza krz}/"wdg jakiej doznal }_5oWod. Przedc Wszystlcirn, zdaniem Sadu Okrogowego, aamc Wyniki badafl laboratoryjnych O"\VySO1<Z1II1 poziomie glikemji nie éwiadcza o Wadliwoéci lecz enia, bowiem znacznie podwyiszonc Wartoéci poWod mial przed osadzeniem, przebpvajac W szpita1u_. Zatcm Sam badafi nie moie byé rrriarodajny. . ' 3 0 konsultację diabetologiczną, która miała miejsce w dniu 22 marca 2005 r. Lekarz specjalista rozpoznał stopę cukrzycowa niedokrwienną z martwicą zakażoną palców IV i V z zajęciem śródstopia stopy prawej i zlecił leczenie chirurgiczne w warunkach szpitalnych. Po powrocie ze S. powód zaczął palić papierosy. T. R. ponownie został przettansportowany na Oddział Wewnętrzny Szpitala Aresztu Śledczego W S.. Powód odmówił zaproponowanego leczenia chirurgicznego. W dniu 13 kwietnia 2005 r. ponownie został przetransportowany do Zakładu Karnego w G. z rozległą martwicą stopy prawej. Następnego dnia w związku z tym, że odmówił poddania się zabiegowi, a istniało realne zagrożenie dla jego zdrowia i życia, o schorzeniu poinformowano Sąd Okręgowy w G. III \7C7ydzíał Penitencjarny, zastępcę dyrektora jednostki i Lekarza Naczelnego Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w S.. W dniu 15 kwietnia 2005 r. powód wyraziłzgodę na leczenie i po uzgodnieniu z ordynatorem Oddziału Chirurgicznego Samodzielnego Publicznego Szpitala Wojewódzkiego w G. został tam przewieziony. W tym samym dniu Sąd Okręgowy' w G. udzielił powodowi przerwy w odbywaniu kary pozbawienia wolności. Sąd pierwszej instancji ustalił, że leczenie powoda w szpitalu i w warunkach ambulatoryjnych było prowadzone w sposób prawidłowy, brak było możliwości wcześniejszego rozpoznania zapalenia i uniknięcia amputacji. W oparciu o powyższe ustalenia faktyczne Sąd Okręgowy uznał, że powództwo T. R. oparte o treść art. 24 § I k.c.- w zw. z art. 448 k.c. okazało się niezasadne. Sąd przyjął, że roszczenie powoda nie uległo przedawnieniu. Zdarzenie wywołujące szkodę trwało w okresie od 8 stycznia 2005 r. do 15 kwiemia 2005 r. ŃV czasie zdarzenia obowiązywała norma art. 442 k.c., która została zastąpiona poprzez regulację art. 442 k.c. dodana ustawą z dnia 16 lutego 200? r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny (Dz.Ü. Nr S0, poz. 558). Zgodnie z art. 2 ustawy zmieniającej do roszczeń, o których mowa w art. 1, powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, a według przepisów dotychczasowych w tym dniu jeszcze nieprzedawnionych, stosuje się przepisy art. 442 k.c. Powyższy przepis wszedł w życie w dniu 10 sierpnia 2007 r. Sąd ten stwierdził, że tym samym nie doszło do przedawnienia roszczenia powoda, albowiem nie minął termin określony' przepisem art. 442 § 3 k.c. Następnie Sąd Orzekający stwierdził, że mimo wszystko powód nie wykazał zasadności swego roszczenia. Powód domagał się zapłaty zadośćuczynienia za błędne, niewłaściwe leczenie (brak leczenia) podczas swojego pobytu W zakładzie karnym w G.. jednakże powód w ww. zakładzie przebywał w okresach od 8 stycznia 2005 r. do 27 stycznia 2005 r., od 2 marca 2005 1:. do 22 marca 2005 r. i od 13 do 15 kwietnia 2005 1:. Sąd oparł swe ustalenia na. treści opinii Uniwersytetu w T. Zakładu Medycyny Sądowej W B., 2 której wynika, iż pozwany Skarb Państwa - Zakład Karny w G. nie jest odpowiedzialnyjza krzywdę jakiej doznał powód. Przede wszystkim, zdaniem Sądu Okręgowego, same wyniki badań laboratoryjnych o-wysokim poziomie glikemii nie świadczą o wadliwości lecz enia, bowiem znacznie podwyższone wartości powód miał przed osadzeniem, przebywając w szpitalu. Zatem sam badań nie może być miarodajny. . ' 3 0. --- STRONA 4 --- Natorniast zgodnic 2 opinia bieglych Stopa cuktzycowa i 1etinopatia sa przowleklyini powildanialni cukrzycy, co Wskazuje Zc dolcgliwoéci te Wystgpowaiy u poWoda Wczeéniej, lciikanaécie riuiesigcy lub kilka lat przed przyjociem go do zakladu karnego W Bardzo czosto, mimo prawidliowego leczenia, proces martwicy postgpujc, co prowadzi do dalszych arnputacji koriczyn. Poczatck zrnian bywa czosto niezauwaiony, przebiega W Sposob skap0objaWoWy a poczatkowe zmiany sa czosto bagatclizowanc przez chorych. Biegli, majac do dyspozycji cala dokumentacjo mcdyczna powoda z okresu jego pobytu W zakiadzie karnyrn jednoznacznie i W sposéb nie budzacy Watpliwoéci stwierdzili, fie Ieczenie zarowno szpitalne W S., jak i ambulatoiyjne W zakladzie karnym W G. bylo prawidlowe. Nie byio moiliwoéci Wczeéniejszcgo rozpoznania zapalenia i uniknigcia arnputacji. Skoro Wigc leczenie powoda W Warunkach Wigziennych przcbiegalo W sposob prawidlow}', to Sad pierwszej instancji uznai, fie nie moic on odpowiadaé za skutki schorzenia na jakie powod cierpial, jcszczc przcd przyjgciern do 2aldadu karnego i ktore nie pozostaja W adekwatnym zwiazku przyczynowym 2 jego pobytern W zakladzie karnyin. PoWod przy przyjociu podai‘, 2e cierpi na cukrzycq; i rniaidiycg. W zwiazku z tym zostal ptzebadany i zastosowano Wobec niego Ieczenie, W postaci leczcnia farmakologicznego i diet;' cukrzycowej, itlfotlnujac powoda o ltoniccznoéci przesttzegania diety i skutkaoh jej nia stosowania. PoWod korzystaif 2 powyiszego leczenia. W chWil.i rozpoznania zmian zxviazanych ze_ stopa cukrzycowa pozwany zakhrd karny podjal dzialania celern skutecznego leczenia powoda. Aby skutecznoéé ta zapcwnié powod zostal przcttansportowany do oddziaiu szpitalnego Aresztu Slcdczego W S., gdzie byly Warunki podjgcia leczenia stopy cukrzycowej. Niestety pomimo praWid1oWo stosowanego leczcnia farrnakologiczncgo nie uzyskano poprawy i jedynyrn skutecznyrn érodkiern leczniczym byh amputacja stopy, na co nie zgodzil sir; powod. Swoja zgodq: na ainputacjo stopy Wyrazil tylko pod Warunkiern is zabieg zostanie przeprowadzony W Warunkach Wolnoéciowych. Majac na uwadze falct, Ze leczenie powoda W okresie jcgo pobytu W zakladzie karnyrn W G. bylo prawidliowe i nie bylo n'10Z]iWo§ci, aby Wczeéniej vvykryé zapalenie i uniknaé amputacji stopy, a WIQC krzywda jakiej doznal powéd nie pozostaje W adekwatnym zwiazku przyczynourym 2 dzialaniem pozwanego zakladu karnego, Sad Okrggowy oddalii poWc'>dztWo oraz orzekl 0 kosztach procesu na podstawie art. 102 1~:.p.c. Ap elacjo od tego Wyroku W czgéci oddalajacoj powodztwo Wywiédi powod, domagajac sig uchylenia zaskarionego Wyroku W zaskarionej czgéci i przekazama sprawy do ponownego rozpoznania. . Zaskarzonernu orzeczeniu zarzucil sprzeoznoéé istotnych ustalcii sadu z trcécia zebranego W sprawie materialu doWodoWego, polegajaoa na przyjdciu, 2e leczenie T. R. 1IlYiOupI6.\V1diO‘»VC W sytuacji, gdy osadzony pozbawiony byiflmozliwoéci codziennego badania poziornu cukru, co utliemoilixviaio podawanie Wlaéciwych dawek insuliny, nadto by} ,,1eczony” poprzez rnoczenie nogi W Wodzie, oraz chciano bezzasadnie aijnputowaé mu nogo powyiej kolana. . ' . 4 Natomiast zgodnie z opinią biegłych stopa cukrzycowa i retlnopatia są przewlekłyrni powikłaniaini cukrzycy, co wskazuje że dolegliwości te występowały u powoda wcześniej, kilkanaście miesięcy lub kilka lat przed przyjęciem go do zakładu karnego w Bardzo często, mimo prawidłowego leczenia, proces martwicy postępuje, co prowadzi do dalszych arnputacji kończyn. Początek zmian bywa często niezauważony, przebiega W sposób skąpoobjawowy a początkowe zmiany są często bagatelizowane przez chorych. Biegli, mając do dyspozycji całą dokumentację medyczna powoda z okresu jego pobytu w zakładzie karnym jednoznacznie i w sposób nie budzący wątpliwości stwierdzili, że leczenie zarówno szpitalne w S., jak i ambulatoiyjne w zakładzie karnym w G. było prawidłowe. Nie było możliwości wcześniejszego rozpoznania zapalenia i uniknięcia arnputacji. Skoro więc leczenie powoda w warunkach więziennych przebiegało w sposób prawidłowy, to Sąd pierwszej instancji uznał, że nie może on odpowiadać za skutki schorzenia na jakie powód cierpiał, jeszcze przed przyjęciem do zakładu karnego i które nie pozostają w adekwatnym związku przyczynowym z jego pobytem w zakładzie karnym. Powód przy przyjęciu podał, że cierpi na cukrzycę i miażdżycę. W związku z tym został przebadany i zastosowano wobec niego leczenie, w postaci leczenia farmakologicznego i diety cukrzycowej, informując powoda o konieczności przestrzegania diety i skutkach jej nie stosowania. Powód korzystał z powyższego leczenia. W chwili rozpoznania zmian związanych ze stopą cukrzycową pozwany zakład karny podjął działania celem skutecznego leczenia powoda. Aby skuteczność tą zapewnić powód został przettansportowany do oddziału szpitalnego Aresztu Śledczego w S., gdzie były warunki podjęcia leczenia stopy eukrzycowej. Niestety pomimo prawidłowo stosowanego leczenia farmakologicznego nie uzyskano poprawy i jedynym skutecznym środkiem leczniczym była arnputacja stopy, na co nie zgodził się powód. Swoją zgodę na amputację stopy wyraził tylko pod warunkiem że zabieg zostanie przeprowadzony w warunkach wolnościowych. Mając na uwadze fakt, że leczenie powoda w okresie jego pobytu w zakładzie karnym w G. było prawidłowe i nie było możliwości, aby Wcześniej wykryć zapalenie i uniknąć amputacji stopy, a więc krzywda jakiej doznał powód nie pozostaje w adekwatnym związku przyczynowym z działaniem pozwanego zakładu karnego, Sąd Okręgowy oddalił powództwo oraz orzekł o kosztach procesu na podstawie art. 102 k.p.c. Ap elację od tego wyroku w części oddalającej powództwo wywiódł powód, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. . Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił sprzeczność istotnych ustaleń sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, polegającą na przyjęciu, że leczenie T. R. byłouprawidłowe w sytuacji, gdy osadzony pozbawiony byłqmożliwości codziennego badania poziomu cukru, co uniemożliwiało podawanie właściwych dawek insuliny, nadto był „leczony” poprzez moczenie nogi w wodzie, oraz chciano bezzasadnie amputować mu nogę powyżej kolana. . ' . 4 --- STRONA 5 --- Apelujacy zarzucil nadto, fie nie przeprowadzono powolywanego przez powoda doWodu z uzupelniajacej opinii bieglych lekarzy, rniedzy innymi na okolicznoéé przyczyn pogorszenia glikemii W marcu 2005 roku, czy osadzony by} badany pod katem droinoéci Zyi, jak czesto powinien byé badany poziom cukru We krwi, dlaczego nie udaio sie zrnniejszyé poziomu cukru przez stosowane leczeriie, ktére to okolicznoéci sq istotne dla ustalenia praWidioWoéci leczenia osadzonego. Apelujacy Wyrazii poglad, 2e opinia bieglych jest niepelna. W aktach spraW'y znajduje sie bowiem zestawienie Wynikéw badafi laboratoryjnych  poziomu cukru We krWi, ktore to informacje nie zostaly Wlaéciwie przeanalizowane przez biegiych, a Sad pierwszej instancji (poinjmo zarzutéw powoda do takiej opinii) réwnieiz nie uznal za konieczne naprawienia tego uchybienia. Spis Wyn'Lkc'>W rysuje Wyraéna tendencje Wzrostowa poziomu cukrow. Podwyiszenie poziomu cukru We krwi W polaczeniu 2 datami poszczegélnych Wynikéw (czyli tempo Wzrostu) pozwala zaé, W ocenie apelujacego, Wyciagnaé dalsze wnioski np. co do praWid1oWo§ci dawek podawanych 1ekoW, czy skutecznoéci zastosowanej metody leczenia, skoro nie 2ahamoWano tendencji Wzrostowej glikemii. Apelujacy podkreélii, Ze takicj analizy jednak nie dokonano pornirno, fie opieralaby sie ona o calkowicie obiektywne dane, niezaleine od twierdzefi powoda czy pozwanego. Argumentowal, 2e oddalenie jego zarzutow spoWodoWa1o, 2e nie Wiadomo rowniei czy ma racje twierdzac, Ze chory na cukrzyce musi badaé swéj poziom culml co najrnrriej 3 razy dziennie (osadzony pozbawiony byl takiej moéliwoéci; badano poziorn cukru co kilka dni), aby praWid1oWo dozoWaé insuline. Biegli nie Wypowiedzieli sie roWnie2 co do ,,1eczenia” osadzonego poprzez rnoczenie chore} nogi W Wodzie. Ponadto, Sad Okregowj,' nie rozwinal takze Watku odmowy przez osadzonego poddania sie Wczeéniejszej amputacji, zaé apelujacy Wyjaénii, 2e odmowii zgody na taki zabieg, albowiern chciano mu amputowaé noge powyiej kolana, co przeciei ostatecznie okazaito sic; bigdna diagnoza, skoro Wystarczajacym bylo amputowanie czeéci stopy i pozostaWienie piety. Apelujacy zwrocii uwagrg, 2':e przez szereg lat sam pottafil zadbaé o praWid1oWe codzienne dawkowanie insuliny. Pomimo oczpvistych zagroiefi cukrzycowych, powod nigdy nie doprowadzil swoirn dzialaniem do powstania tzW. stopy cukrzycowej. Tymczasem umieszczenie go W Warunkach zakladu karnego (gdzie odebrano mu glukoinetr i nie ‘oadano poziomu cukru z Wystarczajaca czestotliwoéciq, nawet pomimo codziennych Wnioskow osadzonego) W 1<rotk:im czasie spowodowaio koniecznoéé amputacji koficzyny. Stad Wywodzil, fie stosowanie daWki insuiiny, ktora byla ustalana na podstawie badazi przeprowadzanych co kilka dni [a nie 3 razy dziennie) spoWodoWalo, ie jut po oko1o 3 tygodniach od osadzenia rozpoznano t2.W. stope cukrzycowa. A _ W odpowiedzi na apelacje pozwanyo Wniésl 0 ljej oddalenie oraz o zasadzerrie kosztow postepowania za drugs. instancje Wed1ug__norm prawem przepisanych, W tym kosztoW zastepstwa procesoWego 11a rzecz Skarbu Pafistwa ~. Prokuratorii Generalnej Skarbu Parlstwa. Pozwany 5 Apelujący zarzucił nadto, że nie przeprowadzono powoływanego przez powoda dowodu z uzupełniajacej opinii biegłych lekarzy, między innymi na okoliczność przyczyn pogorszenia glikemii w marcu 2005 roku, czy osadzony był badany pod kątem drożności żył, jak często powinien być badany poziom cukru we krwi, dlaczego nie udało się zmniejszyć poziomu cukru przez stosowane leczenie, które to okoliczności są istotne dla ustalenia prawidłowości leczenia osadzonego. Apelujący wyraził pogląd, że opinia biegłych jest niepełna. W aktach sprawy znajduje się bowiem zestawienie wyników badań laboratoryjnych - poziomu cukru we krwi, które to informacje nie zostały właściwie przeanalizowane przez biegłych, a Sad pierwszej instancji (pomimo zarzutów powoda do takiej opinii) również nie uznał za konieczne naprawienia tego uchybienia. Spis wyników rysuje wyraźną tendencję wzrostową poziomu cukrów. Podwyższenie poziomu cukru we krwi »w połączeniu z datami poszczególnych wyników (czyli tempo wzrostu) pozwala zaś, w ocenie apelującego, wyciągnąć dalsze wnioski np. co do prawidłowości dawek podawanych leków, czy skuteczności zastosowanej metody leczenia, skoro nie zahamowano tendencji wzrostowej glikemii. Apelujący podkreślił, że takiej analizy jednak nie dokonano pomimo, że opierałaby się ona o całkowicie obiektywne dane, niezależne od twierdzeń powoda czy pozwanego. Argumentował, że oddalenie jego zarzutów spowodowało, że nie wiadomo również czy ma rację twierdząc, że chory na cukrzycę musi badać swój poziom culml co najmniej 3 razy dziennie (osadzony pozbawiony był takiej możliwości; 'nadano poziom cukru co kilka dni), aby prawidłowo dozować insulinę. Biegli nie wypowiedzieli się również co do „leczenia” osadzonego poprzez moczenie chorej nogi w wodzie. Ponadto, Sąd Okręgowy nie rozwinął takze wątku odmowy przez osadzonego poddania się wcześniejszej amputacji, zaś apelujący wyjaśnił, że odmówił zgody na taki zabieg, albowiem chciano mu amputować nogę powyżej kolana, co przecież ostatecznie okazało się błędną diagnoza, skoro wystarczającym było amputowanie części stopy i pozostawienie pięty. Apelujący zwrócił uwagę, że przez szereg lat sam potrafił zadbać o prawidłowe codzienne dawkowanie insuliny. Pomimo oczywistych zagrożeń cukrzycowych, powód nigdy nie doprowadził swoim działaniem do powstania tzw. stopy cukrzycowej. Tymczasem umieszczenie go W warunkach zakładu karnego (gdzie odebrano mu glukometr i nie badano poziomu cukru z wystarczająca częstotliwością, nawet pomimo codziennych wniosków osadzonego) W krótlširn czasie spowodowało konieczność amputacji kończyny. Stąd wywodził, że stosowanie dawki insuliny, która była ustalana na podstawie badań przeprowadzanych co kilka dni (a nie 3 razy dziennie) spowodowało, że już po około 3 tygodniach od osadzenia rozpoznano tzw. stopę cukrzycowa. , _ W odpowiedzi na apelację pozwany, wniósł o .jej oddalenie oraz o zasadzenie kosztów postępowania za drugą instancję wedługnorm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego na rzecz Skarbu Państwa »A Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa. Pozwany 5 --- STRONA 6 --- podzielik argurnentacje Sadu pierwszej instancji, za xvyjadxiem oceny podniesionego zarzutu przedawnienia. ' Sad Apelacyjny zwaéyl, co nastgpuje: Ap elacja Wniesiona przez powoda okazala sie nieuzasadniona. Sad Apelacyjny W caioéci ptzyjinuje za Wlasne ustalenia faktyczne dokonane przez Sad pierwszej instancji uznajac, 2e nie przektoczyl on ram swobodnej oceny doWodoW, okteélonej W art. 233 k.p.c. Dla ostatecznego Wyjaénienia Wszelkich watpliwoéci, ktére sygnalizowai powod jut W tI9.1§CiC'13OSf§POW21fliE1 W pierwazej instancji a nastepnie podttzymal je W treéci apelacji, Sad OdWo1aWczy uznal jednak za celowe dopuszczenic dowodu z ustnych Wyjaénieii bieglych do sporzadzonej przez nich opinii pisemncj, ktora miala kluczowe znaczenie dla rozstrzygniecia sprawy. Po analizie tak uzupelnionego rnaterialu dowodowego naleiy W sposob stanowczy stwierdzié, 2e Sad Olocegowy Wiaéciwie ustalii stan faktyczny W spraWie oraz pOCZ}*i1|.i]I pfflW1C1iOWE rozwazania praWne co do meritum sporu, ktore Sad Apelacyjny akceptuje. PoWod WyWodzi1 sWe roszczerrie z pizepisow prawnych norrnujacych odpoWiedzia]noéé W zwiazku z naruszeniem dob: osobistych (art. 24 § 1 iart. 448 k.c.). Sad OdWo%aWczy stwierdza, ize rozsttzfizgniecie Sadu pierwszej instancji bylo picawidlowe, alboWiem  bez Wzgledu na 1<Westie przedaWr1ie11ia roszczenia  powodztwo musialo ulec oddaleniu jui 2 same} przyczyny braku Wykazania jego zasadnoéci. T. R. upattywal odpowiedziainoéci pozwanego Skarbu Paiistwa — Zak1adu__Ka1nego W G. W naruszeniu jego débr osobistych W postaci zdroWia i prawa do Ieczenia poprzez nieprawidlowo proWadzone leczenie, ktore W rezultacie doprowadzilo do koniecznoéci amputacji jego stopy. Sad Apelacyjny zaznacza, Ze prawna ochrona dobr osobistych przyshlguje Wjrlacznie Wowczas, gdy zostana spelnione przesianki przewidziane art. 24 § 1 k.c., tzn. Wykazane zostanie ismienie okreélonego dobra osobistego, fakt jego naruszenia, bezprawnoéé dzialania sprawcy — naruszyciela i zwiazek przyczynowy potniedzy naruszeniern dobra osobistego a bezprawnym dziaianiem sprawcy. Cieiar udowodnienia WW. przesianek ciaiy na poszkodowanym, za Wyjatkiern obowiazku Wykazania istnienia okolicznoéci Wyiaczajacych bezprawnoéé, ktoi_v  Wobec istnienia zasady dornniernania bezprawnoéci zapisanej W tym przepisie  ciaay na sttonie pozwanej. Slusznie jednak ocenil Sad Okregowy, 2e roszczefi powoda I116 uzasadniaja art. 23 i 24 W ZW. z art. 448 k.c. boWiem pozwany zdolal wykazaé, ie jego dziaianie byio zgodne 2 praWe1n, albowiem leczenie T. R. zostzdo przeprowadzone W sposéb Wiaéciwy, zgodnie 2 zasadarni sztuki lekarskiej, zaé réwnoczeénie powod nie__wyl<aza1, aieby pobyt W pozWanyrn zakladzie karnym pozostaWa¥ W norn1aln§r1n'zWia¢zku PrzyczynowoskutkoW'ym 2 jego uszcz erbkiem na zdroWiu. 6 .1 1 podzielił argumentację Sądu pierwszej instancji, za wyjątkiem oceny podniesionego zarzutu przedawnienia. ` Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja wniesiona przez powoda okazała się nieuzasadniona. Sąd Apelacyjny W całości przyjmuje za własne ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd pierwszej instancji uznając, że nie przekroczył on ram swobodnej oceny dowodów, określonej w art. 233 k.p.c. Dla ostatecznego wyjaśnienia wszelkich wątpliwości, które sygnalizował powód już w trakcie'postępowania w pierwszej instancji a następnie podtrzymał je w treści apelacji, Sąd Odwoławczy uznał jednak za celowe dopuszczenie dowodu z ustnych wyjaśnień biegłych do sporządzonej przez nich opinii pisemnej, która miała kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Po analizie tak uzupełnionego materiału dowodowego należy w sposób stanowczy stwierdzić, że Sąd Okręgowy właściwie ustalił stan faktyczny w sprawie oraz poczynił prawidłowe rozważania prawne co do meritum sporu, które Sąd Apelacyjny akceptuje. Powód wywodził swe roszczenie z przepisów prawnych normujących odpowiedzialność w związku z naruszeniem dóbr osobistych (art. 24 § l iart. 448 k.c.). Sąd Odwoławczy stwierdza, że rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji było prawidłowe, albowiem - bez względu na kwestię przedawnienia roszczenia - powództwo musiało ulec oddaleniu już z samej przyczyny braku wykazania jego zasadności. T. R. upattywał odpowiedzialności pozwanego Skarbu Państwa - Zakładu _Karnego w G. w naruszeniu jego dóbr osobistych w postaci zdrowia i prawa do leczenia poprzez nieprawidłowo prowadzone leczenie, które w rezultacie doprowadziło do konieczności arnputacji jego stopy. Sąd Apelacyjny zaznacza, że prawna ochrona dóbr osobistych przysługuje wyłącznie wówczas, gdy zostaną spełnione przesłanki przewidziane art. 24 § 1 k.c., tzn. wykazane zostanie istnienie określonego dobra osobistego, fakt jego naruszenia, bezprawność działania sprawcy - naruszyciela i związek przyczynowy pomiędzy naruszeniem dobra osobistego a bezprawnym działaniem sprawcy. Ciężar udowodnienia ww. przesłanek ciąży na poszkodowanym, za wyjątkiem obowiązku wykazania istnienia okoliczności wyłączających bezprawność, który - wobec istnienia zasady dornniemania bezprawności zapisanej w tym przepisie - ciąży na stronie pozwanej. Słusznie jednak ocenił Sąd Okręgowy, że roszczeń powoda nie uzasadniają art. 23 i 24 w zw. z art. 448 k.c. bowiem pozwany zdołał wykazać, że jego działanie było zgodne z prawem, albowiem leczenie T. R. zostało przeprowadzone w sposób właściwy, zgodnie z zasadami sztuki lekarskiej, zaś równocześnie powód nie__wykazał, ażeby pobyt w pozwanyrn zakładzie karnym pozostawał w norrnalnym związku przyczynowo-skutkowym z jego uszcz erbkiem na zdrowiu. 6 ¬' ez --- STRONA 7 --- W pierwszyrn r2ed2ie na1e2y Wskazaé, 2e nie zachodza sprzecznoéci ustalefi dokonanych W tej sprawie pr2e2 Sad orzekajacy 2 treéciq zebranego W sprawie materialu dowodowego. Sad ten zasadoie Wskazal, 2e stan faktyczny sprawy \V'Y‘I]ik2l W sposob klarowny 2e zgrornadzonego rnaterialu dowodowego W postaci dokumentow, ktorych autentycznoéé nie zostaia 2akWestionoWana. Szczegoina role Wérod tych doWodoW ma opinia bieglych, ktora W tej sprawie ma Walor przesadzajacy 0 niezasadnoéci toszczenia powoda. Ab}' jednak rozwiaé W tyrn zakresie Ws2e]l<:ie Watpliwoéci Sad Apelacyjny, zgodnie 2 oczekiwaniami apelujacego, przeprowadzii uzupelniajacy dowod 2 ustnych Wyjaéniefi bieghzch, celem umozliwienia irn uszczegoiowienia ich argumentacji, W powiazaniu 2 konkretnymi problematycznymi kwestiami podniesion}"mi przez powoda jui W piémie procesowym 2 dnia 1 czcrwca 2011 r., a nastepnie poWtc'>rzonymi W samej apelacji. Biegli na 1o2praWie W dniu 19 stycznia 2012 1. W sposob Wyczerpujacy, spojny i logiczny Wyjaéniali sWoje stanowisko Wyra2one na piérnie, odpowiadajac na zadawane irn pytania min. przez P6h'1OI'I1OCI11l{fl apelujacego oraz konsekwentnie podtrzyrnujac Wydana W sprawie opinie pisemna. W re2ultacie zdaniem Sadu Apelacyjnego opinia sporzadzona przez zespoi biegiych o specjalizacji 2 zakresu ehjrurgii ogolnej, chorob Wewnettznych i medycyny sadowej zaslugiwala na przymiot Wiarygodnoéci, stad zasadnie Sad pierwszej instancji uczynil jg podstawa swego rozsttzygniecia. Biegli legitymuja sie fachowa Wieclza 2 zakresu specjalnoéci odpowiadajacych schorzeniu poWoda, a opinia ta bazuje na obszernej dokumentacji medycznej, odnoszacej sie do diagnostyki i leczenia powoda. Bezspornie biegli podali, 2e rozpoznane u T. R. schorzenia W postaci t2W. ,,stopy cuktzjrcowej” i retinopatia, ktére staly sie przyczyna amputacji jego stop;', nie powstaja nagle, Wrecz przeciwnie stariowia przewlekle powiklania cukrzycy. Sehorzenia te, jak potwierdzili biegli W opjriji piseinnej, rozwijaja sie pr2e2 d1u2s2y oktes czasu, od killcunastu miesi"ecy' do kilku lat, przy czym poczatek zmian bywa czesto niezauwaéalny, przebiega W sposéb slcapoobjawowy. Natomiast co bezsporne, i na co zwrocili uwage takilze bieg1i, T. R. przebywal W pozwanyrn zakiadzie karnym tyflzo przez oktes 3 tygodni poprzedzajacych postawienie diagnozy. PoWéd ttafil Wszakie do Zakladu Karnego W G. W dniu 8 stycznia 2005 1:., 2aé ju2 W dniu 28 stycznia 2005 1. u poWoda stwierdzono zespol stopy culcczycowej i retinopatie. Nastepnie, W swych ustnych Wyjaénieniach biegli Wskazali, 2e okres pobytu W zakiadzie karnym W przypadku powoda byk zbyt hotki, aby 2 tej przyczyny Wystapily tego todzaju poxvikiania. Ponownie poWtor2y1i prezentowane W opinii stanowisko, 2e stops. cukrzycowa jest to Wieloletni proces, zwiazany 2 ro2Wijaniern sie przez okres lcjlku lat zmian W iriikroiiaczyiliach. Innyrni s1oWy, stopa cukrzycowa jest powiklaniem Wieloletniej, file leczonej, niewyréwnanej Cuhzycy. uStaLd te2 nawet gdyby leczenie 2achoWaWc2e, zastosowane W pozwanyrn zakladzie karnym by&o niepraWid1oWe (jak chcialaby tego sttona poWodoWa), to taki krétki okres czasu, ktory T.R. spedzil tam do momentu rozpoznania upierwszych objawow, bylby zupehlie niewystarczajacy, aby takie powiklanie rnoglo W ogole powstaé W zakladzie karitiym.  7 Q W pierwszym rzędzie należy wskazać, że nie zachodzą sprzeczności ustaleń dokonanych w tej sprawie przez Sąd orzekający z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego. Sąd ten zasadnie wskazał, że stan faktyczny sprawy wynika w sposób klarowny ze zgromadzonego materiału dowodowego w postaci dokumentów, których autentyczność nie została zakwestionowana. Szczegóiną rolę wśród tych dowodów ma opinia biegłych, która w tej sprawie ma walor przesądzający o niezasadności roszczenia powoda. Aby jednak rozwiać w tym zakresie wszelkie wątpliwości Sąd Apelacyjny, zgodnie z oczekiwaniami apelującego, przeprowadził uzupełniający dowód z ustnych wyjaśnień biegłych, celem umożliwienia im uszczegółowienia ich argumentacji, w powiązaniu z konkretnymi problematycznymi kwestiami podniesionymi przez powoda już W piśmie procesowym z dnia 1 czerwca 2011 r., a następnie powtórzonymi w samej apelacji. Biegli na rozprawie w dniu 19 stycznia 2012 r. w sposób wyczerpujący, spójny i logiczny wyjaśniali swoje stanowisko wyrażone na piśmie, odpowiadając na zadawane im pytania m.in. przez pełnomocnika apelującego oraz konsekwentnie podtrzymując wydaną w sprawie opinię pisemną. W rezultacie zdaniem Sądu Apelacyjnego opinia sporządzona przez zespół biegłych o specjalizacji z zakresu chirurgii ogólnej, chorób wewnętrznych i medycyny sądowej zasługiwała na przymiot wiarygodności, stąd zasadnie Sąd pierwszej instancji uczynił ją podstawą swego rozstrzygnięcia. Biegli legitymują się fachową wiedzą z zakresu specjalności odpowiadających schorzeniu powoda, a opinia ta bazuje na obszernej dokumentacji medycznej, odnoszącej się do diagnostyki i leczenia powoda. Bezspornie biegli podali, ze rozpoznane u T. R. schorzenia w postaci tzw. „stopy cukrzycowej” i retinopatia, które stały się przyczyną amputacji jego stopy, nie powstają nagle, wręcz przeciwnie stanowią przewlekłe powikłania cukrzycy. Schorzenia te, jak potwierdzili biegli w opinii pisemnej, rozwijają się przez dłuższy okres czasu, od kilkunastu miesięcy do kilku lat, przy czyrn początek zmian bywa często niezauważalny, przebiega w sposób skąpoobjawowy. Natomiast co bezsporne, i na co zwrócili uwagę także biegli, T. R. przebywał w pozwanym zakładzie karnym tyiko przez okres 3 tygodni poprzedzających postawienie diagnozy. Powód trafił wszakże do Zakładu Karnego W G. W dniu 8 stycznia 2005 r., zaś już w dniu 28 stycznia 2005 r. u powoda stwierdzono zespół stopy cukrzycowej i retinopatię. Następnie, w swych ustnych Wyjaśnieniach biegli wskazali, że okres pobytu W zakładzie karnym w przypadku powoda był zbyt Mótkí, aby z tej przyczyny wystąpiły tego rodzaju powikłania. Ponownie powtórzyli prezentowane w opinii stanowisko, że stopa cukrzycowa jest to wieloletni proces, związany z rozwijaniern się przez okres kilku lat zmian W mikronaczyniach. Innymi słowy, stopa cukrzycowa jest powikłaniem wieloletniej, źle leczonej, niewyrównanej cuhzycy. 'Stąd też nawet gdyby leczenie zachowawcze, zastosowane w pozwanym zakładzie karnym było nieprawidłowe (jak chciałaby tego strona powodowa), _to taki krótki okres czasu, który T.-R. spędził tam do momentu rozpoznania "pierwszych objawów, byłby zupełnie niewystarczający, aby takie powikłanie mogło w ogóle powstać w zakładzie karnym. - 7 na --- STRONA 8 --- Sad OdWo1aWc2y 2Wraca nadto uwage, 2e biegli jednoznacznie uznali r6Wnie2, 2e stosowane 11 poWoda leczeoie W szpitalu i W Warunkach arnbulatoryjnych bylo prowadzone W sposob prawidlowy. Od sarnego poczatltu, uwzgledniajac problemy 2droWotn.e powoda (chorobe cukrzycowaj \V£1I020I1O W1a§ciWe leczenie zachowawcze i specjalna diete. Biegli Wyjaénili, 2e poWodoWi podawane byiy trzy razy na dobe Wysokie, stale daWki insulin}; okreélone przez Iekarza, ktére powinny Wlaéciwie stabilizowaé poziom cukrzycy. Nie zanegowali podawanej przez apelujacego czestotliwoéci badania poziomu cukru We lctwvi przez chorego, tym niemniej biegli Wskazywali na istnienie takiej potrzeby tylko W razie samokontroli pr2e2 chorego, gdy nie pozostaje on pod staia kontrola 1ekar2a._]eéli zaé pacjent przestrzcga zaleceti lekarza i diety oraz utrzymuje poziom culuu na odpowiednim poziomie, to bada sie ten poziom jeden, dWa razy W tygoclriiu. Na tej podstawie W realiach niniejszej sprawy biegli nie dopatrzyli sie nieprawidlowoéci W czestotliwoéci W'Y1{OI1Y\V21Il121 tego typu badafi W pozwanym zakiadzie karnyrn, gdzie powéd by! pod opieka 1ekar2a, a insuljne podawala mu pielegniarka, co przyznai sam W trakcie przesluchania. Nie b}'10 zatem potrzeby, aby to powéd prowadzii ka2deg0 dnia kilkakrotna konttole poziomu cukru, od ktorej zaleizy dobor Wielkoéci dawek insuliny pr2e2 chorego, ktory sam dawki te W ten sposob ustala, a nastepnie sarn sobie je podaje Wedlug zasad uetalonych 2 iekarzem W czasie Wizyty kontroh1ej. Tak dzieje sie W Warunkach Wolnoéciowych, a W'YI1.11{£l to 2 oczjrwistej trudnoéci W 201ganizowaniu stalego, codziennego lcontaktu Iekarza i pielegniarki 2 chorym W jego domu. ' Biegli Wyjaénili r6Wn.ie2, 2e znajdujace sir; W dokurnentacji medycznej badafi gliketnii u poWoda podc2as pobytu W= Zakladzie Karnym W G. W styczrriu 2005 r. i nastepnie od 28 stycznia do 23 Iutego 2005 r. W Oddziale \VeWnetr2nym Szpitala przy Areszcie Sledczym W S. pozostawaly W normie, pierwsze badania Wskazywaly bowiem na poziorn 100160, co rrie jest Wynjkiem nadzwyczaj Wysokim. Natorniast glikemii by1y bardzo Wysokie na poczatku marca. Jak biegli podali ju2 W opinii pisemnej, W dniu 7 marca poziom cukru na czczo Wyriiosl 161 mg“/0, 9 rnarca 2005 r. — 169 mg%, 19 marca ~ 305 Ing%, 21 marca  259. mg%, 22 rnarca 280 mg%. Takie Wy2s2e poziomy glikernji naleialo Wiazaé 2 zaawansowanym etapem stand zapahlego W postaci stopy cukrzycowej, gdy — jak jednoczeénie 2a2nac2y1i biegli » gorsze sa ju2 Warunki do ustabilizowania pacjenta na dawkach insuliny mitno, 2e powéd by} W tarntyrn ezasie systematycznie konsultowany pi2e2 diabetologa. Nie éwiadczy to zatem, jak sugerowal apelujacy, o nieprawidlowoéci Wdro2onego sposobu leczenia. Ponadto, W tym czasie, tj. W dniach 222 marca 2005 r., 'poW6d rzeczywiécie przebywal ponownie W Zakladzie Karnyin W. G.. ZWa2yé jednak na1e2a1o, 2e ju2 nastepnego dnia pox powtérnym przyjeciu 3 marca 2005 1.) 2diag1‘1o2oWano objawy martwicy palca IV _stopy p1'aWej. Tym samym schorzedia takiego nie sposob jest Wiazaé 2e sposobem leczeniapowoda Wdroréonego W pozwanej pr2e2 niego jednostce orgarrizacyjnej Skarbu Pafistwa. . Poza tym, Wyniki badafi poziornu quktu We krwi od rnomentu osadzenia poWoda celern ' 8 Sąd Odwoławczy zwraca nadto uwagę, że biegli jednoznacznie uznali również, że stosowane u powoda leczenie w szpitalu i w warunkach ambulatoryjnych było prowadzone w sposób prawidłowy. Od samego początku, uwzględniając problemy zdrowotne powoda (chorobę cukrzycowa) wdtożono właściwe leczenie zachowawcze i specjalną dietę. Biegli wyjaśnili, że powodowi podawane były trzy razy na dobę wysokie, stałe dawki insuliny, określone przez lekarza, które powinny właściwie stabilizować poziom cukrzycy. Nie zanegowali podawanej przez apelującego częstotliwości badania poziomu cukru we krwi przez chorego, tym niemniej biegli wskazywali na istnienie takiej potrzeby tylko w razie samokontroli przez chorego, gdy nie pozostaje on pod stałą kontrolą lekarza. _jeśli zaś pacjent przestrzega zaleceń lekarza i diety oraz utrzymuje poziom cukru na odpowiednim poziomie, to bada się ten poziom jeden, dwa razy w tygodniu. Na tej podstawie w realiach niniejszej sprawy biegli nie dopatrzyli się nieprawidłowości w częstotliwości wykonywania tego typu badań w pozwanym zakładzie karnym, gdzie powód był pod opieką lekarza, a insulinę podawała mu pielęgniarka, co przyznał sam w trakcie przesłuchania. Nie było zatem potrzeby, aby to powód prowadził każdego dnia kilkakromą kontrolę poziomu cukru, od której zależy dobór wielkości dawek insuliny przez chorego, który sam dawki te w ten sposób ustala, a następnie sam sobie je podaje według zasad ustalonych z lekarzem w czasie wizyty kontrolnej. Tak dzieje się w warunkach wolnościowych, a wynika to z oczywistej trudności w zorganizowaniu stałego, codziennego kontaktu lekarza i pielęgniarki z chorym w jego domu. ' Biegli wyjaśnili również, że znajdujące się w dokumentacji medycznej badań glikemii u powoda podczas pobytu w= Zakładzie Karnym w G. w styczniu 2005 r. i następnie od 28 stycznia do 23 lutego 2005 r. w Oddziale Wřewnętrznym Szpitala przy Areszcie Sledczym w S. pozostawały w normie, pierwsze badania wskazywały' bowiem na poziom 100-160, co nie jest wynikiem nadzwyczaj wysokim. Natomiast glikemii były bardzo wysokie na początku marca. _jak biegli podali już w opinii pisemnej, W dniu 7 marca poziom cukru na czczo wyniósł 161 mg”/›, 9 marca 2005 r. - 169 mg%, 19 marca - 305 mg%, 21 marca - 259. mg%, 22 marca 280 mg%. Takie wyższe poziomy glikemii należało wiązać z zaawansowanym etapem stanu zapalnego w postaci stopy cukrzycowej, gdy - jak jednocześnie zaznaczyli biegli - gorsze są już warunki do ustabilizowania pacjenta na dawkach insuliny mimo, że powód był w tamtym czasie systematycznie konsultowany przez diabetologa. Nie świadczy to zatem, jak sugerował apelujący, o nieprawidłowości wdrożonego sposobu leczenia. Ponadto, W tym czasie, tj. w dniach 2-22 marca 2005 r., 'powód rzeczywiście przebywał ponownie w Zakładzie Karnym W. G.. Zważyć jednak należało, że już następnego dnia po, powtórnym przyjęciu 3 marca 2005 r.) zdiagnozowano objawy martwicy palca IV _stopy prawej. Tym samym schorzenia takiego nie sposób jest wiązać ze sposobem leczenia _powoda wdrożonego w pozwanej przez niego jednostce organizacyjnej Skarbu Panstwa. s Poza tym, wyniki badań poziomu cukru we krwi od momentu osadzenia powoda celem " 8 --- STRONA 9 --- Wykonania kary po2baWiei1ia Wokioéci (styczefi  luty  marzec 2005 1:.) Wrecz sie pOp1IB.\V1El}ij=’ W stosunku do '\7VY1'l1.}C1.1 ostatniego badania tego rodzaju Wykonanego W Warunkach Wolnoéciowyeh, lttéry lznajduje sie W aktach sprawy. ]u2 W opinii pisemnej biegli zaznaczjdi Ws2ak2e, 2e 2 karty informacyjnej leczenia szpitalnego T. R. W Samodzielnym Publicznym Szpitalu \Y/ojewodzkim W G. W dniach 1314 grudnia 2004 1. Wynika poziom glikemii 351 mg“/o. Sad Apelacyjny 2auWa2a roWnie2, 2e W chwili przyjecia do pozwanego Zakladu Karnego te112e poziom roWnie2 przektacza} normy i Wynosi} 250 mg”/0 (sttona 2 ksia2ec2ki 2droWia — k. 51). To dopiero W czasie pobytu W tym Zakhdzie poziom cukru We ktwi zacza} sie stabilizowaé. Wed}ug Wskazafz 2 28 stycznia 2005 1'. Wynios} on 101 rng°/o, co jak Wyjaénili biegli na rozprawie, mieéci sie W normie badania na c2c2o. . Tego rodzaju stabilizacje zdaja sie potwierdzaé takz'e W'Y1'.lik1. badafl przeprowadzonych ju2 Podczas pobytu W Areszcie Sledczym W S. 2 31 stycznia 2005 1:. ‘\7\ISl{£~!.ZL1j2,_C§TC1’1 na poziom glikemii W ciagu dnia: 131 — 96,4 — 60 — 111 mg"/0, 2 10 lutego 2005 r.  ?4,6 mg“/0, 17 lutego 2005 r. 156,4  101,8  43,6  153 1ng% (vide: badati Iaboratoryjnych 2 dokurnentacji medycznej 2 AS W S.— k. 95). Takiej tteéci Wyniki, stxvierdzone W dokurnentaeji rnedycznej poWoda, korespondujs, Wiec 2 Wnioskami bieglych tak co dolzgodnoéci zasadarni sztuki lekarskiej sposobu leczenia zastosowanego Wobec T. R., jak i co do genezy jego schotzenia W postaci retinopatii i stopy cu.kt2jrcoWej, ktére nie m.ia}y jakiegokolwiek norrnalnego zwiazku pr2jre2ynoWego 2 jego pobytern W pozwanjrm zak}ad2ie karnyrn.  W sWej ustnej opinii biegli podkreélili, 2e przed osadzeniem powod mia} doéé Wysokie poziomy cukru We k.tWi, a Wiec jego cukrzyca bjrla 1'11.B\Vj’JI(3\VI121l'l21.. Potwierdza to ju2 Wspornniany poWy2ej Wjrnik badania przeprowadzonego podczas hospitalizacji W dniach 1314 grudnia 2004 r., jak r6Wnie2 treéé dokumentacji 2aWa1tej W aktach ZUS 97). Nie jest zatem zgodne 2 r2ec2j=Wistj'rn stanem faktycznym twierdzenie apelujacego, 2e pi2e2 szereg lat (choruje na cukrzjrce od 1820 lat) sam potrafi} zadbaé 0 praWid}oWe daWkoWa11ie insuliny i nigdy nie doprowadzi} sWoirn dzia}anie1n do powstania po\vfl<}a1i. Analiza zgromadzonego W sprawie rnaterialu dowodowego prowadzi do Wniosku, 2e to nie sposob leczenia podczas odbywania kary pozbawienia Wohioéci, lecz d1'ugotrWa}e, Wczeéniejsze leczenie cukrzycy W tym tak2e mo2liWe zaniechania T. R. W zaktesie koniecznoéci écis}ego przesttzegania rygorow diety i konttoii poziomu cukru We krwi, doproWadzi}o do p0Wik}afi, ktére skutkoWa}y martwica stopy i kon_iec211oéciaj,ej arnputacji, a ktore to zdarzenie tylko chronologicznie — lecz nie przyczynowo — mo2na Wiazaé 2 pobytem powoda W pozwanym zakladzie karnym. Majac na uWad2e pO\V"}1‘2SZ(*3 okolicznoéci Sad Apelacyjny uzna} za nie 2as}uguja,cy na uwzglednienie Wniosek pe}nomocnika powoda, 2}o_20ny na rozprawie apelacyjnej, o dopuszczenie doWodu 2 jego bistorii choroby. Przede Wszystkim, .2Wa2yé na1e2jz, 2e W aktach sptaWy znajduje sie ju2 historia choroby R. 2 pobytu W szpitalu przy Areszcie Sledczjrm W S. W okresie od 28 stycznia do 23 lutego 2005 r. i od 22 marca do 25 marca 2005 r. 95), stad te2 Wniosek doWodoWy o pr2ed}o2enie ta_l<iej_ dokumentacji by} ju2 2 samej sWej istotjr 9 wykonania kary pozbawienia wolności (styczeń - luty - marzec 2005 r.) wręcz się poprawiały w stosunku do wyniku ostatniego badania tego rodzaju wykonanego w warunkach wolnościowych, który .znajduje się w aktach sprawy. _luz w opinii pisemnej biegli zaznaczyli wszakże, że z karty informacyjnej leczenia szpitalnego T. R. w Samodzielnym Publicznym Szpitalu \Vojewódzkim w G. w dniach 13-14 grudnia 2004 1-. wynika poziom glikemii 351 mg”/0. Sąd Apelacyjny zauważa również, że w chwili przyjęcia do pozwanego Zakładu Karnego tenże poziom również przekraczał normy i wynosił 250 mg”/0 (strona 2 książeczki zdrowia - k. 51). To dopiero w czasie pobytu w tym Zakładzie poziom cukru we krwi zaczął się stabilizować. Według wskazań z 28 stycznia 2005 1'. wyniósł on 101 rng°/0, co jak wyjaśnili biegli na rozprawie, mieści się W normie badania na czczo. . Tego rodzaju stabilizację zdają się potwierdzać także Wyniki badań przeprowadzonych już Podczas pobytu W Areszcie Śledczym W S. 2 31 stycznia 2005 r. wskazujących na poziom glikemii w ciągu dnia: 131 - 96,4 - 60 - 111 mg"/0, z 10 lutego 2005 r. - 74,6 mg”/0, 17 lutego 2005 r. 156,4 - 101,8 - 43,6 - 153 mg% (vide: badań laboratoryjnych z dokumentacji medycznej z AŚ w 5.- k. 95). Takiej treści wyniki, stwierdzone w dokumentacji medycznej powoda, korespondują więc z wnioskami biegłych tak co dozgodności zasadami sztuki lekarskiej sposobu leczenia zastosowanego wobec T. R., jak i co do genezy jego schorzenia w postaci retinopatii i stopy cukrzycowej, które nie miały jakiegokolwiek normalnego związku przyczynowego z jego pobytem w pozwanym zakładzie karnym. - W swej ustnej opinii biegli podkreślili, że przed osadzeniem powód miał dość wysokie poziomy cukru we krwi, a więc jego cukrzyca była niewyrównana. Potwierdza to już wspomniany powyżej wynik badania przeprowadzonego podczas hospitalizacji w dniach 13-14 grudnia 2004 r., jak również treść dokumentacji zawartej w aktach ZUS 97). Nie jest zatem zgodne z rzeczywistym stanem faktycznym twierdzenie apelującego, że przez szereg lat (choruje na cukrzycę od 18¬20 lat) sam potrafił zadbać o prawidłowe dawkowanie insuliny i nigdy nie doprowadził swoim działaniem do powstania powikłań. Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że to nie sposób leczenia podczas odbywania kary pozbawienia wolności, lecz długotrwałe, wcześniejsze leczenie cukrzycy w tym także możliwe zaniechania T. R. W zakresie konieczności ścisłego przestrzegania rygorów diety i kontroli poziomu cukru we krwi, doprowadziło do powikłań, które skutkowały martwica, stopy i koniecznością jej amputacji, a które to zdarzenie tylko chronologicznie - lecz nie przyczynowo - można wiązać z pobytem powoda w pozwanym zakładzie karnym. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd Apelacyjny uznał za nie zasługujący na uwzględnienie wniosek pełnomocnika powoda, złożony na rozprawie apelacyjnej, o dopuszczenie dowodu z jego historii choroby. Przede wszystkim, .zważyć należy, że w aktach sprawy znajduje się już historia choroby R. z pobytu W szpitalu przy Areszcie Ŝledczym w S. w okresie od 28 stycznia do 23 lutego 2005 r. i od 22 marca do 25 marca 2005 r. 95), stąd też wniosek dowodowy o przedłożenie takiej dokumentacji był już z samej swej istoty 9 --- STRONA 10 --- bezprzedmiotowy. Poza tyrn pozywajqc Skarb Pafistwa — Zaklad Karny W G. powéd W sposéb jeclnoznaczny Wskazah Ze odpowiedzialnoéé Skarbu Paflstwa Wiqie ze sposobem leczenia W tej jednostce, a nie W szpitalu przy Areszcie gledczym W S.. Natomiast jeéli chodzi 0 iaglanie przcdstawienia przez pozwanego harrnonograrnu badania poziomu cukru, to zdaniem Sqdu Odwolawczego, W éwietle treéci opinji bieglych (pisemnej i uzupehliajqcej ustnej), ktérych Wnioski i argumentacjr; przedstawiono jui We Wczeéniejszych rozwaianiach, dowéd ten (0 ilc takowy ismieje) nie mial istotncgo znaczenia dla rozstrzygnigcia sprawy. _ Sad Apelacyjny zaznacza Wreszcie, Zc biegli W usmych wyjaénieniach odnieéli sig réwnieé do zastczezefi apelujqcego W zakresie metody leczenia, poprzez moczenie chorej stopy W Wodzie, czy W Wodzie z dodatkicm érodka odkaiajqcego. \Vyjaé11i1i nmianowicic, izc niekiedy stosuje siq: takie leczenie 2 dodatkiern érodka odkaéajqcego, skoro zaé 2 dokumentacji nie Wynika, ie W czasie stosowanie takiej metody 1.1 Powoda urystqpily ztrliany martwicze, t0 W tcj sytuacji dopuszczalna byia mctoda leczenia liqpielalni ze érodkicm odkaiajqcym. Z kolei moczcnie W Wodzie bez Zadnych d0d21tkéW nie ma zdaniem bieglych iadncgo (uni pozytywnego ani negatywvnegoj znaczcnia dla. leczenia. Biegli Wyraénic takéc stwierdzili, Ze W przypadku T. R., ktéry co prawda choxuje na cuktzycg, lecz W momencie osadzcnia nie. podaW_a1 dolegliwoéci charakterystycznych dla. 21nian 1rmiazidiycoxvych i niedokrwicnia, nie bylo Wskazafi do przcprowadzenia badania droénoéci tqtnic. Tym bardzicj, 2e jeszcze na ttzy miesiqce przed osadzeniem takiemu badaniu sig poddzd z dobrym koficowym Wynikiem. Nadto bicgli zauwaiyli, ée takie W badaniu ulttasonogtaficznyln 2 15 kwietnia 2005 1:. nie stwierdzono zmian W duiych tgtnicach. Sad Apelacyjny Wskazuje, 2:: jeéli powéd pogorszenia jego stanu zd1:0Wia upatlywal W umieszczeniu go przez p0zWzmeg0 W celach W zlych Warunkach higieniczn0—sanitarn}1ch, to Winien byli tego rodzaju okolicznoéci udowodnié. Oprécz jedfiak sarnych goloslownych twierdzefl, nie przcdstawik on nawet jakichkolwick Wnioskéw dowodowych W tyrn zaktesie. Z kolei biegli potwierdzili, 2e Warunki higieniczne sq bardzo istotnym czynnikiern, ale nie przy sarnym \V§TSt9‘Pi€1'IJ|J.1 ,,stopy cukrzycowej” tylko W jej przebifigu i W Zaktesie Wynikéw Ieczenia. Uwagi te sf01'mu%0WaIi ogélnie, nie stwierdzajqc 2e tnialyby one odniesienie do sposobu leczenia powoda, stwierdzonego na podstawie dowodéw zebranych W tej sprawie. Ze stwierdzcnis. tego nie Wynika wi@c jeszcze, 2e T. R. przebywzd u pozwanego W zlych Warunkach sanitarnych, 21 co W Zadnym razie nie znajduje odzwierciedlenia W zgromadzonym rnateriale dowodowym. Podobnie, tylko z sugestii powoda Wynika, is poczqtkowo proponowano mu operacjg amputacji nogi powyicj kolana, 21 nie samej stopy, co nie znajdgje jednak odzwiercicdlenia W tteéci zebranych W sprawie doW0déW. A I u Reasumujgc — W ocenie Sqdu Qdxvolaxvczcgo Lrafnyrn okazalo si@ stanowisko Sqdu pie1Wszcj itlstancji, 26 schorzenis. W postaci stopy cukrzycowej i rctinopaiii, ktére ujawni1y sing u powoda podczas pobytu W Zakladzie K2_1m}"m W ’G., W trakcie odbywania przez f1i€gO W tej ' IO bezprzedmiotowy. Poza tym pozywając Skarb Państwa - Zakład Karny w G. powód w sposób jednoznaczny wskazał, że odpowiedzialność Skarbu Państwa wiąże ze sposobem leczenia w tej jednostce, a nie w szpitalu przy Areszcie Śledczym W S.. Natomiast jeśli chodzi o żądanie przedstawienia przez pozwanego harmonogramu badania poziomu cukru, to zdaniem Sądu Odwoławczego, w świetle treści opinii biegłych (pisemnej i uzupełniającej ustnej), których wnioski i argumentację przedstawiono już we wcześniejszych rozważaniach, dowód ten (o ile takowy ismieje) nie miał istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. _ Sąd Apelacyjny zaznacza wreszcie, że biegli W ustnych wyjaśnieniach odnieśli się również do zastrzeżeń apelującego w zakresie metody leczenia, poprzez moczenie chorej stopy w wodzie, czy w wodzie z dodatkiem środka odkażającego. \Vyjaśnili mianowicie, że niekiedy stosuje się takie leczenie z dodatkiem środka odkażającego, skoro zaś z dokumentacji nie wynika, że w czasie stosowanie takiej metody u powoda wystąpiły zmiany martwicze, to W tej sytuacji dopuszczalna była metoda leczenia kąpielami ze środkiem odkazającym. Z kolei moczenie w wodzie bez żadnych dodatków nie ma zdaniem biegłych zadnego (ani pozytywnego ani negatywnego) znaczenia dla leczenia. Biegli wyraźnie takze stwierdzili, że w przypadku T. R., który co prawda choruje na cukrzycę, lecz w momencie osadzenia nie podawał dolegliwości charakterystycznych dla zmian miażdżycowych i niedokrwienia, nie było wskazań do przeprowadzenia badania drożności tętnic. Tym bardziej, że jeszcze na trzy miesiące przed osadzeniem takiemu badaniu się poddał z dobrym końcowym wynikiem. Nadto biegli zauważyli, że także w badaniu ultrasonograficznym z 15 kwietnia 2005 r. nie stwierdzono zmian w dużych tętnicach. Sąd Apelacyjny wskazuje, że jeśli powód pogorszenia jego stanu zdrowia upatiywał w umieszczeniu go przez pozwanego w celach w złych warunkach higienicznoeanitarnycli, to winien był tego rodzaju okoliczności udowodnić. Oprócz jednak samych gołosłownych twierdzeń, nie przedstawił on nawet jakichkolwiek wniosków dowodowych w tym zakresie. Z kolei biegli potwierdzili, że warunki higieniczne są bardzo istotnym czynnikiem, ale nie przy samym wystąpieniu „stopy cukrzycowej” tylko W jej przebiegu i W zakresie wyników leczenia. Uwagi te sformułowali ogólnie, nie stwierdzając że miałyby one odniesienie do sposobu leczenia powoda, stwierdzonego na podstawie dowodów zebranych w tej sprawie. Ze stwierdzenia tego nie wynika więc jeszcze, że T. R. przebywał u pozwanego w złych warunkach sanitarnych, a co w żadnym razie nie znajduje odzwiercíedlenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Podobnie, tylko z sugestii powoda wynika, że początkowo proponowane mu operację amputacji nogi powyżej kolana, a nie samej stopy, co nie znajduje jednak odzwierciedlenia w treści zebranych w sprawie dowodów. j I u Reasumując - w ocenie Sądu _Odwoławczego trafnym okazało się stanowisko Sądu pierwszej instancji, że schorzenia w postaci stopy cukrzycowej i retinopatłi, które ujawni-ły się u powoda podczas pobytu w Zakładzie Karnym w tG., w trakcie odbywania przez niego w tej ' 10 --- STRONA 11 --- jednostce kary pozbawienia Wolnoéci, sag Wylqcznic skutkiern Wczcéniejszego, dliugotzcwalego schorzenja zdiagnozowanego u T. R., od kiflmclziesigciu lat chorujqcego na culzrz}'c<;, ktéra nie byla oaleiycie i systematycznie WyréWnana, zwlaszcza W 0l<J.'esie poprzedzajqcym osadzcnie u pozW2meg0, 0 czym éwiadczsc Wynjki badania poziomu cuktu We krWi Z grudnia 2004 r.. PoWildania, litére xvystqpiiy u powoda rnajq charakte: przewiekly, killiunmiesigczny, 2. 11aWet kilkuletni, czego Wydaje sic; strona powodowa usilnie probuje nie zauwaiaé. Biegli potwierdzili Wigs, Ze naWet utrzymywanie sic; Wysokicgo poziomu cukru We krwi, W stosunkowo lqétkim czasie pobytu W pozwanej placéwcc, nie byloby W stanie doprowadzié do Wystzgpienia u niogo nmrtwicy stopy i koniecznoéci jej amputacji, gclyé jest to proces o charakterze dkugotrwalym. Natomiast W sytuacji, gdy taki proces chorobowy juz postgpuje, to nawet prawidiowo prowadzone leczenie. bardzo czgsto nie jest W stanie zaharnowaé jego rozwoju. W éwietle Wypowiedzi bieglych zasadnym jest WiQC Wniosek, do ktérego doszedl takée Sqcl Okrogowy, is strona pozwana nie doprowadzila do rozsttoju zdrowia powoda, 21 przociwnie  Wlaéciwie reagowala na jego problemy zdxowotne, urnozliwiajqc mu korzystanie ze specjalistycznej pomocy medycznej. W tej sytuacji nie zostaly spcinionc przeslanki Warunkujqce odpowiedziahloéé Wgozwanego 2 tytuliu naruszenia dobr osobistych powoda. l\’Iaja,c na uwadze poW§/“isze okolicznoéci S:1d Apelacyjny, na podstaWic przepisu art. 385 k.P.c., oddalil apelacjq; jako bezzasadnac. Sqd Apelacyjny odstgpil W punkcic II. \‘R7Yf0k11 od obciajzenia poW0da kosztami procesu na podstawie art. 102 k.p.c., albowiern jest on osobq schoroxvanq, znajdujqcag sir; W tmdnej sfrtuacji Zyciowej i majqtkowej, a nadto mogl posiadaé subiektywne poczucie slusznoéci dochodzonego roszczeilia. 11 jednostce kary pozbawienia wolności, są wyłącznie skutkiem wcześniejszego, długotrwałego schorzenia zdiagnozowanego u T. R., od kilkudziesięciu łat chorującego na cukrzycę, która nie była należycie i systematycznie wyrównana, zwłaszcza w okresie poprzedzającym osadzenie u pozwanego, o czym świadczą wyniki badania poziomu cukru we krwi z grudnia 2004 r.. Powikłania, które wystąpiły u powoda mają charakter przewlekły, kilkumiesięczny, a nawet kilkuletni, czego wydaje się strona powodowa usilnie próbuje nie zauważać. Biegli potwierdzili więc, że nawet utrzymywanie się wysokiego poziomu cukru we krwi, w stosunkowo lnótkim czasie pobytu w pozwanej placówce, nie byłoby W stanie doprowadzić do wystąpienia u niego niartwicy stopy í konieczności jej amputacjí, gdyż jest to proces o charakterze długotrwałym. Natomiast w sytuacji, gdy taki proces chorobowy już postępuje, to nawet prawidłowo prowadzone leczenie bardzo często nie jest W stanie zahamować jego rozwoju. W świetle wypowiedzi biegłych zasadnym jest więc wniosek, do którego doszedł także Sąd Okręgowy, że strona pozwana nie doprowadziła do rozstroju zdrowia powoda, a przeciwnie - właściwie reagowała na jego problemy zdrowotne, umożliwiając mu korzystanie ze specjalistycznej pomocy medycznej. W tej sytuacji nie zostały spełnione przesłanki warunkujące odpowiedzialność pozwanego z tytułu naruszenia dóbr osobistych powoda. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd Apelacyjny, na podstawie przepisu art. 385 k.p.c., oddalił apelację jako bezzasadną. Sąd Apelacyjny odstąpił w punkcie ll. wyroku od obciążenia powoda kosztami procesu na podstawie art. 102 k.p.c., albowiem jest on osobą schorowaną, znajdującą się w trudnej sytuacji życiowej i majątkowej, a nadto mógł posiadać subiektywne poczucie słuszności dochodzonego roszczenia. ll