Wyrok I ACa 611/09 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 listopada 2009 r. Sąd Apelacyjny w Kat

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I ACa 611/09 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 listopada 2009 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący : SSA Ewa Tkocz (spr.) Sędziowie : SA Rafał Dzyr SA Anna Bohdziewicz Protokolant : Marta Palczewska po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2009 r. w Katowicach na rozprawie sprawy z powództwa Ł. R. przeciwko Skarbowi Państwa - Dyrektorowi Aresztu Śledczego w (...) o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 23 czerwca 2009 r., sygn. akt I C 542/08 uchyla zaskarżony wyrok w części oddalającej powództwo (punkt 2) i orzekającej o kosztach (punkt 3) i w tym zakresie przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Katowicach, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego. Sygn. akt I ACa 611/09 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy w Katowicach zasądził od pozwanego Skarbu Państwa – Dyrektora Aresztu Śledczego w (...)na rzecz powoda Ł. R. kwotę 1 000,00 złotych z odsetkami ustawowymi od dnia 23 czerwca 2009 r., a w pozostałej części powództwo oddalił i orzekł o kosztach procesu. --- STRONA 2 --- Sąd ten ustalił, że powód przebywał w pozwanym Areszcie Śledczym w (...) od dnia 17 sierpnia 2006 r. do dnia 27 maja 2008 r., a następnie został przeniesiony do Zakładu Karnego w S., gdzie obecnie odbywa orzeczoną wobec niego wyrokiem Sądu Rejonowego w Z. z dnia 23 czerwca 2005 r., sygn. akt II K 30/05 karę 5 lat i 4 miesięcy pozbawienia wolności. W trakcie pobytu w Areszcie Śledczym w (...) powód przebywał w następujących celach: nr, nr (...), (...), (...), (...),(...), (...), (...). Cele te powód dzielił z trzema lub czterema osadzonymi, przez co, z wyjątkiem celi nr (...), nie spełniały one normy 3 m 2 . Areszt Śledczy w (...) dysponuje 399 miejscami zakwaterowania. Na dzień 22 listopada 2006 r. stan ewidencyjny wynosił 571 osadzonych, zaś na dzień 14 listopada 2007 r. – 478. Pozwany w okresie od 14 sierpnia 2006 r. do 2 maja 2008 r. regularnie co miesiąc przesyłał do Sądu Okręgowego w K. VIII Wydziału Penitencjarnego wykaz cel mieszkalnych, w których powierzchnia na jednego osadzonego wynosiła mniej niż 3 m 2 . Wykaz ten obejmował cele, w których przebywał powód. Cele mieszkalne wyposażone były zgodnie ze standardami, to jest w łóżka, stolik, taborety, materace i koce. W każdej celi znajdował się kącik sanitarny oddzielony od pozostałej części pomieszczenia bądź za pomocą parawanów bądź konstrukcjami z płyty (...). Przeludnienie w celach powodowało, że osadzeni w trakcie spożywania posiłków nie mieli odpowiedniego dostępu do stołu, ponieważ znajdowały się przy nim tylko dwa miejsca siedzące. Powód podobnie jak wszyscy inni osadzeni podlegał kontroli osobistej, której celem było przeciwdziałanie próbom dostarczania na teren aresztu rzeczy niebezpiecznych i niedozwolonych. Kontrola przeprowadzana była przez funkcjonariuszy tej samej płci, bez obecności osób postronnych, w pomieszczeniach, które nie były wyposażone w kamery telewizyjne i polegała na oględzinach ciała, sprawdzaniu odzieży, a także posiadanych przedmiotów. Na terenie aresztu regularnie, średnio co dwa miesiące, przeprowadzane były przez wyspecjalizowaną zewnętrzną jednostkę dezynsekcje i deratyzacje. Zabiegi te wielokrotnie były sprawdzane przez (...)Stację Sanitarno – Epidemiologiczną, która w protokołach pokontrolnych nie stwierdziła żadnych nieprawidłowości. W dniach od 22 do 24 listopada 2006 r. oraz od 14 do 16 listopada 2007 r. odbyła się okresowa wizytacja pozwanego Aresztu Śledczego w (...) przeprowadzona przez sędziego do spraw penitencjarnych Sądu Okręgowego w K.. Z protokołów jej wynika, że pomimo przeludnienia, jednostka funkcjonuje prawidłowo (osadzonym zapewniono odpowiednie warunki bytowe, cele mieszkalne były czyste i w miarę możliwości remontowane, warunki sanitarne dobre). Podczas wizytacji osadzeni nie skarżyli się na warunki panujące w Areszcie. Państwowy (...) Inspektor Sanitarny w K. w dniach 18 maja 2006 r., 13 grudnia 2006 r., 30 maja 2007 r., 3 października 2007 r., 5 lutego 2008 r. i 26 marca 2008 r. przeprowadził kontrole sanitarne, w wyniku których nie stwierdził żadnych nieprawidłowości, a odnotowane uchybienia nie dotyczyły cel, w których przebywał powód. Początkowo powód obejmowany był zindywidualizowanymi oddziaływaniami profilaktyki autoagresji z uwagi na podejmowane w przeszłości próby samobójcze, w czasie pobytu w jednostkach penitencjarnych dwukrotnie dokonywał też samouszkodzeń ciała. Uczestniczył również w zajęciach z zakresu profilaktyki uzależnień. Powód nie zgłaszał dolegliwości natury psychicznej ani też zagrożeń ze strony innych osadzonych; skład osobowy celi oraz warunki bytowe panujące u pozwanego odpowiadały mu. Podczas konsultacji psychologicznych, jakie odbyły się w dniach: 18 sierpnia 2006 r., 13 września 2006 r., 4 października 2006 r., 18 października 2006 r., 29 listopada 2006 r., 8 lutego 2007 r., 21 czerwca 2007 r., 20 lipca 2007 r., 26 września 2007 r., 15 listopada 2007 r. i 6 maja 2008 r. powód nie zgłaszał zastrzeżeń dotyczących warunków socjalno – bytowych panujących w pozwanym Areszcie, jak również kwestii związanych z pogorszeniem jego kondycji psychicznej, stanami depresyjnymi. W wyniku obserwacji nie odnotowano symptomów mogących --- STRONA 3 --- świadczyć o pogorszeniu stanu zdrowia psychicznego powoda. Obserwowane były natomiast postawy roszczeniowe, lekceważące (manipulowanie informacjami itp.). Trzykrotnie zgłaszał się do psychologa bez konkretnego powodu. Z opinii biegłego mgr. M. G. (1) wynika, że powód nie cierpi na chorobę psychiczną, występują u niego zaburzenia określane jako nerwica histeryczna z komponentem roszczeniowym. Nasilenie tych zaburzeń jest lekkie, co oznacza, że przy subiektywnie odczuwanym dyskomforcie psychicznym objawy psychopatologiczne nie dezorganizują funkcjonowania powoda i nie wymagają leczenia psychiatrycznego. Manifestowane przez niego zachowania i emocje mają charakter histeryczny, demonstracyjny i roszczeniowy. Oprócz tego występują skargi neurasteniczno – hipochondryczne obejmujące zaburzenia snu i łaknienia oraz poczucie wyczerpania i wycofanie się z interakcji społecznych. Zaburzenia te wzrastają na podłożu pierwotnie nieprawidłowo ukształtowanej osobowości (osobowość dyssocjalna). Wyniki badania psychologicznego nie wskazują na występowanie u powoda depresji. Przeprowadzone Inwentarzem Osobowości (...) badanie wykazało u powoda znacznie podwyższoną skłonność do kłamstwa i nadmiernie pozytywnej autoprezentacji. Z uwagi na ten aspekt osobowości wyniki testów służących do diagnozy nasilenia objawów depresyjnych i lękowych zostały uznane za niewiarygodne. Doznanie stresu psychicznego związanego z warunkami socjalno – bytowymi w Areszcie Śledczym w (...) nie stanowi głównej przyczyny opisywanych przez powoda objawów. Praprzyczyną zaburzeń nerwicowych jest silne poczucie krzywdy i upokorzenia odnoszące się do całej sytuacji skazania i odbywania kary pozbawienia wolności. Sąd pierwszej instancji oddalił wniosek dowodowy pełnomocnika powoda o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z uzupełniającej opinii biegłego oraz wniosek o przesłuchanie biegłego na rozprawie podczas obecności powoda, albowiem samo niezadowolenie strony z treści sporządzonej opinii bez wskazania wobec niej merytorycznych zarzutów nie uzasadnia uwzględnienia zgłoszonego w tym przedmiocie wniosku strony. Sąd pierwszej instancji pominął także zawnioskowane przez pełnomocnika powoda dowody z zeznań świadków wskazanych w piśmie procesowym z dnia 4 listopada 2008 r., w którym zobowiązał się on równocześnie do podania ich danych personalnych, ponieważ zawarte w nim wnioski dowodowe nie spełniały wymogów z art. 258 k.p.c. Przesłuchanie tych osób na wskazaną przez pełnomocnika okoliczność ustalenia warunków panujących w celach mieszkalnych było zbędne, skoro za wiarygodne uznane zostały zeznania powoda w części dotyczącej niezapewnienia w celach niezbędnej intymności, słabej cyrkulacji powietrza i występującej plagi insektów. Jakkolwiek w piśmie z dnia 2 marca 2009 r. powód podał dane personalne świadków, to jednakże nie wskazał na żadne nowe okoliczności, na które mieliby oni być przesłuchani. W świetle powyższych ustaleń Sąd pierwszej instancji uznał, że roszczenie powoda zasługuje na częściowe uwzględnienie (art. 23 i 448 k.c.), albowiem w okresie od dnia 17 sierpnia 2006 r. do dnia 27 maja 2008 r. przebywał on w Areszcie Śledczym w (...) w celach nie spełniających wymogu 3 m 2 na jednego osadzonego, co stanowiło przejaw poniżającego traktowania prowadzącego do naruszenia godności powoda. Pozwany nie może skutecznie zwolnić się od odpowiedzialności powołując się na brzmienie art. 248 k.k.w., skoro wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 maja 2008r., sygn. akt SK 25/07 został on uznany za niezgodny z art. 40, 41 art. 4 i art. 2 Konstytucji RP. Odnośnie zaś do warunków panujących w celach mieszkalnych Sąd pierwszej instancji wskazał, że każdy osadzony winien liczyć się z pewnymi uciążliwościami związanymi z przebywaniem w jednostkach penitencjarnych. Dlatego też brak odpowiedniej wentylacji, brak całkowitego oddzielenia sanitariatów w celach, okresowe plagi insektów nie uzasadniają przyjęcia, że godność osobista powoda została naruszona. W ocenie tego Sądu brak było także podstaw do przypisania pozwanemu bezprawnego działania w zakresie przeprowadzanych kontroli osobistych, spełniały one bowiem wymogi z art. 116 § 2, 3 i 4 k.k.w. i § 72 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 października 2003 r. w sprawie sposobu ochrony jednostek organizacyjnych Służby Więziennej. W tej sytuacji Sąd pierwszej instancji mając na uwadze, że powód w pozwanym Areszcie przebywał przez 649 dni, przy czym większość tych dni w celach nie spełniających warunków 3 m 2 na jednego osadzonego uznał, że stosownym --- STRONA 4 --- zadośćuczynieniem za doznaną krzywdę będzie kwota 1 000,00 złotych. Dalej idące żądanie powoda jako niezasadne i niewykazane zostało oddalone. Rozstrzygnięcie o kosztach procesu Sąd uzasadnił treścią przepisu § 2 ust. 1, § 6 ust. 5 oraz § 15 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustawionego z urzędu uznając, że przyznanie pełnomocnikowi powoda wynagrodzenia w wysokości pełnej stawki okresowej w § 6 ust. 7 powołanego rozporządzenia nie odpowiadałoby rzeczywistemu nakładowi jego pracy. Apelację od powyższego wyroku wniósł powód Ł. R.. Skarżący zarzucił naruszenie art. 233 k.p.c. przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i poczynienie ustaleń sprzecznych z treścią zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, art. 227 w związku z art. 233 k.p.c. przez uniemożliwienie przeprowadzenia dowodu z opinii uzupełniającej biegłego zmierzającego do ustalenia faktów mających istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, art. 448 w związku za art. 24 k.c. przez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia za naruszenie godności osobistej powoda i prawa do intymności stanowi kwota 1 000, 00 złotych, art. 23 k.c. w związku z art. 41 ust. 5 Konstytucji RP przez uznanie, że przebywanie powoda w celi więziennej bez właściwej cyrkulacji powietrza, bez całkowitego oddzielenia sanitariatów, z okresowymi plagami robactwa nie stanowi naruszenia godności osobistej człowieka zaś jego pełnomocnik zarzucił naruszenie § 2 w związku z art. 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustawionego z urzędu przez jego niewłaściwe zastosowanie i zasądzenie na rzecz pełnomocnika powoda wynagrodzenia w kwocie poniżej stawki minimalnej. W oparciu o te zarzuty powód domagał się zmiany zaskarżonego wyroku przez zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 600 000,00 złotych oraz zasądzenia kosztów procesu ewentualnie uchylenia tego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji przy uwzględnieniu kosztów postępowania apelacyjnego. Pozwany Skarb Państwa – Dyrektor Aresztu Śledczego w (...) wniósł o oddalenie apelacji. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zarzuty apelacji są w znacznej mierze uzasadnione. Zaskarżony wyrok nie może być uznany za trafny wobec nierozpoznania przez Sąd pierwszej instancji istoty sprawy. Ograniczenie postępowania dowodowego do przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego psychologa mgr. M. G. (1) oraz przesłuchania powoda nie zezwoliło na prawidłową ocenę dochodzonego roszczenia. Pominięcie przez Sąd dowodu z zeznań wszystkich zawnioskowanych przez powoda świadków na okoliczność warunków panujących w celach pozwanego Aresztu uniemożliwiło poczynienie ustaleń w kwestii znacznej części zgłoszonych przez powoda zarzutów, które – wedle jego oceny – uzasadniały zasadność i wysokość dochodzonego roszczenia. Wprawdzie Sąd pierwszej instancji w pisemnym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stwierdził, że dał wiarę zeznaniom powoda, iż przebywał on w celach przeludnionych, w większości nie zapewniających niezbędnej intymności, o słabej cyrkulacji powietrza, z występującą okresowo plagą robactwa (k.-347), pozbawionych całkowitego oddzielenia sanitariatów (k.-350) lecz nie wyjaśnił rozmiaru tych niedogodności. Nie odniósł się też Sąd do zarzutów powoda, że pozwany naruszył przepisy sanitarno – higieniczne ograniczając wydawanie środków zapewniających utrzymywanie higieny osobistej oraz pozbawił osadzonych środków umożliwiających utrzymywanie czystości w celi. --- STRONA 5 --- Sąd Okręgowy nie podzielił natomiast zarzutów powoda, że złożył on wniosek o wymianę brudnego materaca na czysty (k.-344) pomimo, że było to sprzeczne z jego zeznaniami i twierdzeniami zawartymi w licznych pismach procesowych. Skoro więc powód domagał się przesłuchania sześciu świadków na okoliczność warunków w jakich przebywał w celi Aresztu Śledczego w (...)(pismo procesowe z dnia 4.11.2008r., k.-197 oraz z 2.03.2009r., k.-280), pominięcie tego wniosku dowodowego uniemożliwiło prawidłowe rozpoznanie sprawy. Nie zasługują natomiast na uwzględnienie twierdzenia apelacji jakoby pozwany utrudniał powodowi prowadzenie korespondencji urzędowej. Powód nie wskazał zresztą nawet rodzaju tej korespondencji, jej adresata i okresu w jakim sytuacja taka miałaby wystąpić. Sam natomiast przyznał w swoich zeznaniach, że prowadził korespondencję z Rzecznikiem Praw Obywatelskich i ze stowarzyszeniami (k.-233 v.). Nie można także podzielić najważniejszego – w ocenie skarżącego – zarzutu, że strona pozwana w sporządzanych o nim opiniach bezzasadnie przypisywała mu uzależnienie od alkoholu i narkotyków, co uniemożliwiało mu uzyskanie warunkowego przedterminowego zwolnienia. Stwierdzić bowiem trzeba, że w opiniach tych wskazywano wyłącznie na informacje wynikające z opinii sądowo - psychologicznej z dnia 22 listopada 2004r. wydanej na polecenie Prokuratury Rejonowej w Z., to jest, że powód pił alkohol ciągami trwającymi 3-5 dni z trzydniowymi przerwami, zaś narkotyki w postaci marihuany, amfetaminy i heroiny zażywał sporadycznie, raz na pół roku (opinia z 22.11.2004r., k. 185-188, opinie pozwanego o skazanym, k. 305-306, 307-308, 309-310). Niezależnie od powyższego podnieść trzeba, że ewentualne zastrzeżenia odnośnie do opinii wydawanych na potrzeby postępowania w przedmiocie warunkowego przedterminowego zwolnienia powód winien był zgłaszać przed Sądem Penitencjarnym lub w środkach zaskarżenia od tych postanowień, które jego zdaniem wydane zostały w oparciu o błędne ustalenia. Nie sposób też uznać aby kontrola osobista powoda dokonywana przez funkcjonariuszy pozwanego Aresztu niezgodna była z obowiązującymi w tym zakresie przepisami, a to art. 116 k.k.w. Zgodnie bowiem z § 3 powołanego artykułu kontrola osobista polega na oględzinach ciała oraz sprawdzeniu odzieży, bielizny i obuwia, a także przedmiotów posiadanych przez skazanego. Oględziny ciała oraz sprawdzanie odzieży i obuwia przeprowadza się w pomieszczeniu, podczas nieobecności osób postronnych oraz osób odmiennej płci i dokonywane są za pośrednictwem osoby tej samej płci. Nawet gdyby – jak twierdzi powód – w pomieszczeniach przeznaczonych na dokonywanie tych kontroli znajdowały się kamery nie oznacza to by były one włączane i rejestrowały przebieg tych czynności w celu ich ujawnienia osobom nieuprawnionym. Odmienne twierdzenia powoda uznać należy za bezpodstawne, gdyż nie zostały niczym wykazane. Nie zachodziła zatem potrzeba przeprowadzenia dowodu z wizji lokalnej Aresztu Śledczego w (...) w tej i innych kwestiach będących przedmiotem niniejszego postępowania, zwłaszcza że aktualnie panujące tam warunki nie są tożsame z tymi w jakich przebywał powód w okresie od 17 sierpnia 2006r. do 27 maja 2008r. Podnoszony w apelacji brak ciepłej bieżącej wody w celach nie stanowi natomiast naruszenia dóbr osobistych powoda. Do każdej celi doprowadzona była zimna woda, z której osadzeni mogli korzystać bez ograniczeń, a raz w tygodniu z ciepłej kąpieli. Pobyt powoda w Areszcie Śledczym spowodowany był naruszeniem przez niego określonego porządku prawnego w związku z czym musiał on liczyć się z pewnymi dolegliwościami, m. in. takimi jak brak bieżącej ciepłej wody, co nie uniemożliwiało wszak utrzymywanie higieny osobistej. Bez znaczenia pozostaje powoływana przez skarżącego okoliczność, że był on po raz pierwszy skazany na karę pozbawienia wolności i nie znał realiów związanych z pobytem w Areszcie Śledczym, osoby takie nie korzystają bowiem z żadnych dodatkowych przywilejów w zakresie warunków socjalno – bytowych. Niesłusznie również upatruje apelacja naruszenia przepisów prawa procesowego (art. 227 w zw. z art. 233 k.p.c.) poprzez uniemożliwienie przeprowadzenia dowodu z ustnej opinii uzupełniającej biegłego mgr. M. G. (1) w obecności powoda. Trafnie stwierdził Sąd pierwszej instancji, że opinia sporządzona została po badaniu powoda i po --- STRONA 6 --- przeprowadzeniu z nim wywiadu przez biegłego. Opinia ta jest wszechstronna, dokładna, zawiera analizę zebranego w sprawie materiału dowodowego, w oparciu o który biegły wyprowadził właściwe wnioski. Podnieść trzeba, że opinia biegłego podlega, jak inne dowody, ocenie według art. 233 § 1 k.p.c. lecz odróżniają ją szczególne kryteria oceny. Stanowią je zgodność z zasadami logiki i wiedzy powszechnej, poziom wiedzy biegłego, podstawy teoretyczne opinii, sposób motywowania oraz stopień stanowczości wyrażonych w niej wniosków. Przedmiotem opinii biegłego nie jest przedstawienie faktów lecz ich ocena na podstawie wiedzy fachowej (wiadomości specjalnych). Nie podlega ona zatem weryfikacji, jak dowód na stwierdzenie faktów, na podstawie kryterium prawdy i fałszu. Nie są miarodajne dla oceny tego dowodu niekonkurencyjne z nim oceny strony co do faktów będących przedmiotem opinii. Ponieważ jednak Sąd pierwszej instancji poczynił ustalenia z naruszeniem art. 227 k.p.c., co doprowadziło w konsekwencji do nierozpoznania istoty sprawy, konieczne jest dokonanie nowych ustaleń w oparciu o zeznania świadków zawnioskowanych przez powoda na tę okoliczność w piśmie procesowym z dnia 2 marca 2009r. (k.-280). Z omówionych wyżej przyczyn, zaskarżony wyrok z mocy art. 386 § 4 k.p.c. podlega uchyleniu, a sprawa przekazaniu Sądowi Okręgowemu w Katowicach do ponownego rozpoznania. Rozpoznając sprawę ponownie weźmie Sąd pierwszej instancji pod uwagę powyższe wywody i przeprowadzi postępowanie dowodowe zezwalające na prawidłowe ustalenie czy w czasie pobytu powoda w Areszcie Śledczym w (...) (17.08.2006r. - 27.05.2008r.) przestrzegane były przepisy sanitarno-higieniczne. W szczególności ustali Sąd czy wydawano przebywającym tam osadzonym środki czystości umożliwiające im utrzymywanie higieny osobistej oraz czystości w celach. W jaki sposób następowało wydawanie tych środków; czy był to ściśle określony przydział – jeśli tak to jaka była jego wielkość, czy też wydawano je bez ograniczeń na wniosek zainteresowanych oraz czy powód miał jakieś trudności z uzyskaniem tych środków. Ustali Sąd nadto jaki był stan materaców, koców i rzeczy codziennego użytku przekazanych powodowi oraz czy zgłaszał on w tej kwestii jakieś zastrzeżenia bądź wnioski o ich wymianę. Nieodzownym będzie także ustalenie rozmiaru stwierdzonych już w zaskarżonym wyroku uciążliwości w postaci braku właściwej wentylacji braku oddzielenia kącika sanitarnego w celach oraz „okresowej plagi robactwa”. Uzupełniony we wskazany sposób materiał procesowy oceni Sąd wraz z dotychczasowymi dowodami zebranymi w sprawie, a to: protokołami z wizytacji Aresztu Śledczego w (...)przeprowadzonej przez sędziego wizytatora Sądu Okręgowego w K. w latach 2006 - 2007 (k. 102 - 125), protokołami kontroli sanitarnej (k. 126 - 145), protokołami zabiegów deratyzacji i dezynsekcji (k. 146 - 164) a także pismem Państwowego (...) Inspektora Sanitarnego w K. z dnia 12 lutego 2008r. (k. - 165). W zależności od wyników tych ustaleń orzeknie Sąd Okręgowy o roszczeniu powoda kierując się zasadami logiki i doświadczenia zgodnie z zasadą wynikającą z treści art. 233 k.p.c. Wobec częściowego uchylenia zaskarżonego wyroku nie zachodziła możliwość oceny zaskarżonego przez pełnomocnika powoda rozstrzygnięcia o kosztach z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu (art. 108 § 2 k.p.c.).