Wyrok I ACa 607/12

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I ACa 607/12 =4». \ __(;___ \ ‘1. —l1'l'[2_ 'i\ , r,’ * .41’ WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sqd Apelacyjny W Lodzi I Wydzia1 Cywilny w sk1adzie: Dnia 27 wrzeénia 2012r Przewodniczqcy: SSA Malgorzata Dziqciolowska Sqdziowie: SSA Tomasz Szabelski SSA Dorota Ochalska  Gola (spr.) Protokolantz st.sekr.sqd0wy Katarzyna Olejniczak po rozpoznaniu w dniu 27 wrzeénia 2012 r. w Lodzi na rozprawie _ sprawy 2 powédztwa ‘ K przeciwko 1 A vi. El H— spake Akcyjnej z siedzibq w S 0 zadoééuczynienie i ustalenie na skutek apelacji strony pozwanej od wyroku Sqdu Okrqpgowego w P10cku z dnia 8 marca 2012 r. sygn. akt I C 1681/11 1) oddala apelacjq; . 2) zasqdza Od Si TAUEIHI spéiki Akcyjnej z siedzibq W S_na rzecz Q K kwote; 1.800 (ieden tysizgc osieniset) ziotych tytu1em zwrotu kosztéw zastqpstwa procesowego W postqpowaniu ap$e1?;§1H£€:yjifi§2111fi.rZ§‘f»‘:$§ .v 17 1’ "*_ * 1__ \ i \i' ‘ 1’ ' 3*.":'a' ‘\' 1. _  , =  i C3 ___:\__.2; ___§—i',:_._; \\ ‘\ ‘Na (y;—.;E§,g__r_e_3 ‘J‘.'_?<IL—§;';3 e'=1’_ ;_=;M._;::: \:~_::1 J‘;.~.'~ ‘ _ ,_ _ . .  '  1 ::.1".'* 1 '3__ :_;‘|‘L"1. 7,.‘_ r /Jim; .‘~\,l , 1 _,_1   \ \*;.1.'*5:*'~.__,j»1, . ‘~. *5 »_ r.=;.""1I'l5".‘ X ST. *1. "1___,.. 4* _g_,¢ b\].,I'_.:/33'“ ::\;_ I 'v.:>..v,;;_. Mo A 2 . 15:32.‘: Se1':='s‘$213: Sygn. akt I ACa 607/12 za ' lz: __ \_ '1. _lŹ'ÍLä_ 'R , r,_ * »fif- WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Apelacyjny W Łodzi I Wydział Cywilny W składzie: Dnia 27 września 2012r Przewodniczący: SSA Małgorzata Dzięciołowska Sędziowie: SSA Tomasz Szabelski SSA Dorota Ochalska - Gola (spr.) Protokolant: st.sekr.sądowy Katarzyna Olejniczak po rozpoznaniu w dniu 27 września 2012 r. w Łodzi na rozprawie _ sprawy z powództwa “ K- przeßiwko Í Ĺ vi. El H_ spółce Akcyjnej z siedzibą w S- 0 zadośćuczynienie i ustalenie na skutek apelacji strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego W Płocku z dnia 8 marca 2012 r. sygn. akt I C 1681/11 1) oddala apelację; _ 2) zasądza Od Sí TíUíHIH_ Spółki Akcyjnej z siedzibą w S-na rzecz Ü K- kwotę 1.800 (jeden tysiąc osieniset) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego W postępowaniu ap_elĘ1ÊyjñýnI.ifŹ-.„_.% .' 7.7- / `~-_ ł ;__ \ Í ul' ' 1' ' -_'?'.":'¿' `\' 1. _ - , = ' Í C, ___:`__.~z~' ___§¬¿'-„:'_,_; \\ `\ Na Q;-._:gş_1}__f-_gg '-;*."-_YZL-Í-¬";í eáf- ¿_=;›„._;¿-:: ‹.f„¬::1 '-W-;.‹."¬ ' _ ,_ _ _ _ '- -' ' 1 ::.1-".-'^- l '3__ :_;`|'Ĺ‹"¬. 7_._'_ r /Jåx; ."‹_¬l ,- -1 -_,_.‹ -- - \ \\*x.f.'-*Š-›"~.__,']"2, . \. Ê* »_ f.=}."=`fI'25".i X Si K ¬±___,..z 4,* _¿_.¿ ¿,,|..].„._Í_.:!şb'..‹ :;\,-_- I 'v„:>.„,E. lo Ł „ r zarszv Sal-':='e'-żar: --- STRONA 2 --- __v *4$ ‘ a _: ’Ur6_'\’ _1 W .1‘ I V 1V "I fie G >‘___ ‘WV N_ 7}, ___"_M W ___ A 1 K. ’ ‘ ‘__ .__ g 8 _.L_ ________ u M‘_ ‘. E____” __ l >__ ‘M A : &__ ____ W ¢\’ ’ *J V ____‘_ h_ >1 _Q‘ ‘H. J 9’ __H_ .__"_ '_ “ ,_____ fl__ F ‘My __ _a‘_ l i “F 5 *_Ą _ A _Ź 'Urś\._ _ W ll* '_ W _ĄV “_ _'Q _F _,__ .Wy “_ _'__' ___„_“ w ___ Ą 1 Ke ā _ (__ .__ _'_' Å _.¿ _______ _ u _um_ '. E Ł __ 'Í __ _ .__ A ¬` ¿_ ____ W ć\) ß *_J V *___ __ _Å _Q. Š. J Ê _¬_ .__"_ V. u -?`____ ,_ _ *MF __ _Ą._ ' I .RF --- STRONA 3 --- Sygn. akt I AC3 607/12 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 12 stycznia 2011 roku wniesionym do Sqdu Rejonowego w C sZT<Iwnios1a 0 Zasadzenie od Si {vi El HQ S.A. z siedziba, W S na swojq rzecz kwoty 30.000 zlotych Wraz 2 ustawowymi odsetkami od dnia 18 maja 2010 roku do dnia zaplaty oraz 0 ustalenie, ze i H.S.A. z siedzibq W S bqdzie odpowiadaé za eyventualne powstaie u powodki W przyszloéci skutki zdarzenia z dnia 18 stycznia 2009 roku. Ponadto Wnios1a 0 zasqdzenie od pozwanego na swojq rzccz kosztow postc;poWania. » :~ W uzasadnieniu pozwu wskazaia, iZ W dniu 18 stycznia 2009 roku doszlo do wypadku komunikacyjnego, W wyniku ktorego powodka doznaia licznych obrazefi. Wine; za spov'\;'odowanic Wypadku ponosi ID, kierowca pojazdu marki AUDI 80 0 numerze rcjestracyjnym—, ktory byi ubezpieczony W zakresie odpowiedzialnoéci cywilnej u pozWanego. Powédka zgiosiia szkodq pozwanemu Towarzystwu Ubezpieczefi, ktore dotychczas wyp1acil0 jej kwote; 12.500 zlotych iytulem zadoééuczynienia. Pozwany EE‘SA. z siedzibq w S wnios1 0 oddalenie powédztwa W caloéci i zasqdzenie od powodki na swojq rzecz kosztow procesu, W 'tym kosztéw zastgpstwa procesowego Wed1ug no1fm' przepisanych, a ponaclto Wnios1o przypozwanie 1 _ W piémie z dnia 28 lipca 2011 roku pelhomocnik powodki rozszerzy1 poWodztWo do kwoty 150.000 ziotych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 18 maja 2010 roku do dnia zaplaty. . Wyrokiem z dnia 8 marca 2012 roku ‘Sad Okrqgowy w P. zasqdzfl od pozwanego Q HS.A. 2 siedzibzg W S na rzecz S I< kwote; 137.500 zlotych tytuledm zadoééuczynienia 2 ustawowymi odsetkami, co do kwoty 30.000 zlotych od dnia 23 lutego 2011 roku do dnia zaplaty oraz co do kwoty 107.500 zlotych od dnia 23 wrzeénia 2011 roku do dnia zaplaty, nadto ustalii, ii pozwany ponosi wobec powodki odpowiedzialnoéé za szkody mogqcc wystqpié W przysz10éci, a poiostajqce 'W zwiqzku przyczynoWym'z wypadkiem komunikacyjnym 2 dnia 18 stycznia 2009 roku i oddalil powodztwo W pozosta1ym zakresie. Orzekajgo 0 kosztach postqpowania Szgd Okrogowy zasqdzii od pozwanegona rzocz powodki kwotc; 3.959,30 21 tytu1em zwroto kosztow proccsu i rozstrzygnql 0 nieuiszczonych kosztach sqdowych W lqcznej Wysokoéci 6.464,70 zlotych, ktore nakazal pobraé od pozwanego na rzecz Skarbu Pafistwa Sa,du Sygn. akt I ACa 607/12 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 12 stycznia 2011 roku wniesionym do Sądu Rejonowego w C- 8111 wniesie e eeeedeenie ed sí Iíví El HC S.A. z siedzibą w S- na swoją rzecz kwoty 30.000 złotych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 18 maja 2010 roku do dnia zapłaty oraz o ustalenie, że Í H-S.A. z siedzibą w S- będzie odpowiadać za- ewentualne powstałe u powódki W przyszłości skutki zdarzenia z dnia 18 stycznia 2009 roku. Ponadto wniosła 0 zasądzenie od pozwanego na swoją rzecz kosztów postępowania. e :~ W uzasadnieniu pozwu wskazała, iż W dniu 18 stycznia 2009 roku doszło do wypadku komunikacyjnego, w wyniku którego powódka doznała licznych obrażeń. Winę za spowodowaiiie wypadku ponosi I.D-, kierowca pojazdu marki AUDI 80 o numerze rejestracyjnym_, który był ubezpieczony W zakresie odpowiedzialności cywilnej u pozwanego. Powódka zgłosiła szkodę pozwanemu Towarzystwu Ubezpieczeń, które dotychczas wypłaciło jej kwotę 12.500 złotych tytułem zadośćuczynienia. Pozwany E-1'-S.A. z siedzibą w S- wniósł 0 oddalenie powództwa W całości i zasądzenie od powódki na swoją rzecz kosztów procesu, w 'tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a ponadto wniósł 0 przypozwanie _ _ W piśmie z dnia 28 lipca 2011 roku pełnomocnik powódki rozszerzył powództwo do kwoty 150.000 złotych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 18 maja 2010 roku do dnia zapłaty. ¿ Wyrokiem z dnia 8 marca 2012 roku Sąd Okręgowy W P- zasądził od pozwanego Ę 1-1-S.A. z siedzibą W S- na rzecz S- K- kwotę 137.500 złotych tytułem zadośćuczynienia z ustawowymi odsetkami, co do kwoty 30.000 złotych od dnia 23 lutego 2011 roku do dnia zapłaty oraz co do kwoty 107.500 złotych od dnia 23 września 2011 roku do dnia zapłaty, nadto ustalił, iż pozwany ponosi wobec powódki odpowiedzialność za szkody mogące wystąpić w przyszłości, a pozostające 'w związku przyczynowymz wypadkiem komunikacyjnym z dnia 18 stycznia 2009 roku i oddalił powództwo w pozostałym zakresie. Orzekając o kosztach postępowania Sąd Okręgowy zasądził od pozwanegoina rzecz powódki kwotę 3.959,30 zł tytułem zwrotu kosztów procesu i rozstrzygnął o nieuiszczonych kosztach sądowych W łącznej wysokości 6.464,70 złotych, które nakazał pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa Sądu --- STRONA 4 --- Okrqgowego w 1 1 Powyzszy wyrok zapadl na podstawie nastgpujqcych ustalefi faktycznych, ktore W tym zakresie Said Apelacyjny akceptuje i przyjmuje za Wlasnez :0 I ' dniu 18 stycznia 2009 roku powodka razem 2 siostra, uda1y sic; na dyskotekq, z . .8 "I , _. 1. 5 E ‘__v H‘ . ' _.."_ Q i , “1€tor&j rhiaiy Wrocié do ‘domu autobusem.’P0d koiiiéc trwama dyskotekl spotkaly kdiegq, ktéry zaproponowa1, Ze je odwiezie do domu, nie wiedzqc, Ze jest?‘oh (i?1ietr2ei\>vy wsiadly do . ioéimoohiodu. W trakcie podroiy powodka mia1a zapit;te pasy bezpieczefistwa. W czasie jazdy dosz1o do wypadku samochodowego W miej scowoéci émiria I i Wyrokicm z dnia 26 Iistopada 2009 roku Sod Rejonowy W (i uznz11 I‘ D za Winnego p0p6iI11€I'1121 przestqpstwa okreélonego W art. 177 § 1 k.k. W zw. z art. 178 k.k., a takie za winnego pope1nienia przestqpstwa okreélonego W art. 178 § 1 k.k. W zakresie odpowiedzialnoéci cywilnej za szkody wynikie w zwiqzku z ruchem poj azdu samoistny posiadacz samochodu Audi"80 a7nu§1¥¢%“z'§ rejestiacyjnym a byi =“e. ubezpieczony W pozwanym towarzystwie ubezpieczeniowym. ~ ‘ " Powédka po Wypadku zostala przewieziona do Wojewédzkiego Szpitala W P P0  dokonaniu wstqpnych badafi skontaktowano sic; telefonicznie z Oddzialem Neuroortopedii W : _ , : :Ci2ri1;1";1m Rehabilitacji p6dj¢to'dec);zjo'o ffrzéwiezierfiu powodki do tego szpitala. W okresie od 18 stycznia 2009 roku do 2 lutego 2009 roku powédka przebywala W t_yii"1 szpitalu. Poczqtkowo w trakcie hospitalizacji u powodki zastosowano wyciqg bezpoéredni za czaszkq celem repozycji z1anianego¢kr<—;gu. W dniu 26 stycznia 2009 ' roku u powodki Wykonano zabieg operacyjny stabilizacji zlamania siruba, kaniulowanq. Po wygojeniu rany rozpoczqto stopniowq pionizacjo w kolnierzu szyjnym (najpierw siadanie, a nastopnie naukc; chodzenia). Pizy wypisie zalecono kontrole; W Poradni Neuroortopedycznej W dniu 31 rnarca 2009 rekilifl . V W; czagie pobytu W Szpitalu p0W6dk21;116 mog1é1':si¢;po1'liszzié, : . Wymaga1a opieki osoby trzeciej, towarzyszy1y jej silne bole g1owy i kn:;gos1upa. Przyjmowa1a leki przeciwbélowe. Wystc;powa1y u niej objawy nerwicowe W postaci wzmoionej p1acz1iWo§ci oraz lqku 0 przysz1oé<':. ~ W okresie od 13 wrzeénia 2010 roku do 1 paidziernika 2010 roku powodka przebywaha W Samodzielnym Publicznym Zakladzic Opieki Zdrowotnej W G_na Oddziale Rehabilitacji i Chorob Dzieci celem usprawnienia. Badaniem fizykalnym z odchylefi od stanu prawid1oWego stwierdzono: ograiiiozenie zakresu mchu mioéni szyi i karku. Przy wypisie zalccono dalsze éwiczcnia wcdlug schematu szpitalnego. 2 Okręgowego w P- Í Powyższy wyrok zapadł na podstawie następujących ustaleń faktycznych, które wtym zakresie _Sąd Apelacyjny akceptuje i przyjmuje za własne: :Å I _ dniu 18 stycznia 2009 roku powódka razem z siostrą udały się na dyskotekę, z . .Í 9' , _. ,. 5 E '__' H' l ' _„”_ _ç _ , “której miały wrócić do "tlomu autobusem."Pod koniec trwania dyskoteki spotkały kolegę, który zaproponował, że je odwiezie do domu, nie wiedząc, że jestnłon iiifetrzeżwy wsiadły do . ísuamoćhbdu. W trakcie podróży powódka miała zapięte pasy bezpieczeństwa. W czasie jazdy doszło do wypadku sainochodowego w miej scowości gmina tr ` Wyrokiem z dnia 26 listopada 2009 roku Sąd Rejonowy w (Ü uznał Ü D- za winnego popełnienia przestępstwa określonego w art. 177 § 1 k.k. w zw. z art. 178 k.k., a także za winnego popełnienia przestępstwa określonego w art. 178 § 1 k.k. W zakresie odpowiedzialności cywilnej za szkody wynikłe w związku z ruchem pojazdu samoistny posiadacz samochodu Audií'80 öinuiiiefřize rejestracyjnym á był ¬"›. ubezpieczony W pozwanym towarzystwie ubezpieczeniowym. ~ * * Powódka po wypadku została przewieziona do Wojewódzkiego Szpitala w P- Po - dokonaniu wstępnych badań skontaktowano się telefonicznie z Oddziałem Neuroortopedii w : _ , : :Centrum Rehabilitacji pi)'djęto`decýzję'o p`rzéwiezieniu powódki do tego szpitala. W okresie od 18 stycznia 2009 roku do 2 lutego 2009 roku powódka przebywała w tym szpitalu. Początkowo w trakcie hospitalizacji u powódki zastosowano wyciąg bezpośredni za czaszkę celem repozycji złanàanegoekręgu. W dniu 26 stycznia 2009 ` roku u powódki wykonano zabieg operacyjny stabilizacji złamania śrubą kaniulowaną. Po wygojeniu rany rozpoczęto stopniową pionizację w kołnierzu szyjnym (najpierw siadanie, a następnie naukę chodzenia). Przy wypisie zalecono kontrolę W Poradni Neuroortopedycznej -w dniu 31 marca 2009 rekúfl' . ę W; czasie pobytu w Szpitalu powódka nie mogłà"Ísię;poruszăć, : . wymagała opieki osoby trzeciej, towarzyszyły jej silne bóle głowy i kręgosłupa. -Przyjmowała leki przeciwbólowe. Występowały u niej objawy nerwicowe W postaci wzmożonej płaczliwości oraz lęku o przyszłość. ~ W okresie od 13 września 2010 roku do 1 paździemika 2010 roku powódka przebywała w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej W G- na Oddziale Rehabilitacji i Chorób Dzieci celem usprawnienia. Badaniem fizykalnym z odchyleń od stanu prawidłowego stwierdzono: ograniczenie zakresu mchu mięśni szyi i karku. Przy wypisie zalecono dalsze ćwiczenia według schematu szpitalnego. 2 --- STRONA 5 --- W okrcsie od 14 lutogo 2011 roku do 25 lutego 2011 roku powodka ponownie przebywaia W Samodzielnym Publicznym Zakladzie Opieki Zdrowotnej W na Oddziale Rehabilitacji i Chorob Dzicci. Badaniem fizykalnym z odchylefi od stanu prawidlowego stwierdzono przykurcz szyi karku ograniczajqcy ruchomoéé giowa. Powodce zalecono éwiczenia Wedlug schematu szpitalnego. A Na skutek Wypadku powodka doznala wstrzaénienia mozgu, zlamania zqba obrotnika C2 typu II z przemieszczeniem leczone operacyjnie zespoleniem éruba stabilizuj aca W dniu 26 stycznia 2009 roku, zlamania lewego wyrostka poprzecznego i stawowego C2. Obeonie stwierdza sic; tez u powédki pourazowy zespol korzeniowy gomego odcinka szyjnego oraz zaburzenia adaptacyjne bqdqce nastopstwem urazow i Wypadkow, W ktorych nie dosz1o do trWa1ych uszkodzefi centralnego ukiadu nerwowego. W nastopstwie Wypadku powodka przez pol roku musiala nosié kolnicrz usztywniajacy. Przez kolejne 6 miesiqcy musia1a W nim spaé i nosié go przez kilka godzin dziennie. Obecnie zaldada 1(Oh‘1161'Z podczas podrozy samochodem, albowiem wstrzas moze spowod6'Wa§ zianianie kr¢géw i émieré. Poyvédka nie fmoze diwigaé. Ponadto Wystopuja, u niej' objawy nerwicowe, bezpoérednio po Wypadku byla zam1<nie;ta W sobie, obecnie ma .' ;‘ delikatna, fobio dotyczaca noszenia butow na obcasach, obawia si<~; upadku, a takze ma Wzmoiony lqk podczas podrézowania samochodem, przez co siada zawsze na tylnym 1 1 siedzeniu. Przebyty uraz_ g1owy spowodowai zaburzenia adaptacyjne W posta_ci' wzmozonej iaerwowdéci, 1’I‘1”QCZ11WO§C1, zaburzefl snu ora_z l¢ki. Wstrzqénienie mézgu nie pozostawiio trwa1ego us'zczerbku na zdrowiu, jest to czasowe zaburzcnie .fun1<cji mozgu, ca1kowicie*oc1wra¢_:alne, ziamanie zegba C2 typu II spowodowa1o uszczerliek na zdrowiu ~ 15%, z1amanie lewego Wyrostka poprzecznego i stawowego spowodowalo uszczerbek na zdrowiu 6 %, iaourazowy zespo14 korzeniowy 2 odcinka szyjnego stanowi 10 % uszczerbku na zdrowiu,i_natomiast zaburzenia adaptacyjne W zwiazku przebytym urazem stanowia 5 % uszczerbku na zdrovi/iu. Razem trwaly uszczerbek na zdrowiu wynosi 36 %. Przebyty uraz krqgosiupa szyjnego pozostawi1 duze ograniczcnie ruchomoéci tego odcinka, powédka nie jest W stanie odzyskaé pelnego zakresu tej ruchomoéci. Powodka nie powinna takze w przyszloéci Wykonywaé pracy zwiazanej z diwiganiern, poniewafz taka czynnoéé zawsze bodzie przyczyna zespolu bolowego W obrobie szyi  poprzez napinanie dhigich mioslni grzbietu podczas diwigania dochodzi do pI‘ZCIT118SZCZ€f1 takze W odcinku szyjnym. Implant w/postaci émby stabilizuj acej zab obrotnika mote ulec uszkodzeniu. Aktualny stan zdrowia powodki jest stabilny, leczenie uleglo 3 W okresie od 14 lutego 2011 roku do 25 lutego 2011 roku powódka ponownie przebywała W Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w na Oddziale Rehabilitacji i Chorób Dzieci. Badaniem fizykalnym z odchyleń od stanu prawidłowego stwierdzono przykurcz szyi karku ograniczający ruchomość głową. Powódce zalecono ćwiczenia według schematu szpitalnego. 1 Na skutek wypadku powódka doznała wstrząśnienia mózgu, złamania zęba obrotnika C2 typu Il z przemieszczeniem leczone operacyjnie zespoleniem śrubą stabilizuj ącą w dniu 26 stycznia 2009 roku, złamania lewego wyrostka poprzecznego i stawowego C2. Obecnie stwierdza się też u 'powódki pourazowy zespół korzeniowy gómego odcinka szyjnego oraz zaburzenia adaptacyjne będące następstwem urazów i wypadków, w których nie doszło do trwałych uszkodzeń centralnego układu nerwowego. W następstwie wypadku powódka przez pół roku musiała nosić kołnierz usztywniający. Przez kolejne 6 miesięcy musiała w nim spać i nosić go przez kilka godzin dziennie. Obecnie zakłada kołnierz podczas podróży samochodem, albowiem wstrząs może spowodöyvać złamanie kręgów i śmierć. Poyvódka nie 'może dźwigać. Ponadto występują u niej' objawy nerwicowe, bezpośrednio po wypadku była zamknięta W sobie, obecnie ma .I ;Ä delikatną fobię dotyczącą noszenia butów na obcasach, obawia” się upadku, a także ma wzmożony lęk podczas podróżowania samochodem, przez co siada zawsze na tylnym z 1 siedzeniu. Przebyty uraz głowy spowodował zaburzenia adaptacyjne w postaci' wzmożonej rierwowóści, męczliwości, zaburzeń snu oraz lęki. Wstrząśnienie mózgu nie pozostawiło trwałego uszczerbku na zdrowiu, *jest to czasowe zaburzenie . funkcji mózgu, całkowicie ęodwracalne, złamanie zęba C2 typu Il spowodowało uszczerbek na zdrowiu - 15%, złamanie lewego wyrostka poprzecznego i stawowego spowodowało uszczerbek na zdrowiu 6 %, pourazowy zespół, korzeniowy z odcinka szyjnego stanowi 10 % uszczerbku na zdrowiu,ł_natomiast zaburzenia adaptacyjne w związku przebytym urazem stanowią 5 % uszczerbku na zdrowiu. Razem trwały uszczerbek na zdrowiu wynosi 36 %. Przebyty uraz kręgosłupa szyjnego pozostawił duze ograniczenie ruchomości tego odcinka, powódka nie jest w stanie odzyskać pełnego zakresu tej ruchomości. Powódka nie powinna takze W przyszłości wykonywać pracy związanej z dżwiganiem, ponieważ taka czynność zawsze będzie przyczyną zespołu bólowego w obrębie szyi - poprzez napinanie długich mięśni grzbietu podczas dżwigania dochodzi do przemieszczeń także w odcinku szyjnym. Implant wlpostaci śruby stabilizuj ącej ząb obrotnika może ulec uszkodzeniu. Aktualny stan zdrowia powódki jest stabilny, leczenie uległo 3 --- STRONA 6 --- zakoficzeniu Wymaga ona jedynie rehabilitacji, aby zapobiec pogorszeniu sig jej stanu. . i ' Na dkutek Wypadku powodka zostala zaliczona do osob niepelnosprawnych W okresie od stycznia 2009 roku do 16 czerwca 2009 roku, a nastopnie do osob niepehiosprawnych W stopniu znacznym do dnia 31.10.2011 roku, W uzasadnieniu decyzji wskazano, ii: powodka jest osoba 0 naruszonej sprawnoéci organizmu i Wymaga W celu spe1nienia rol spoiecznych staiej opieki i pomocy innych osob W zwiazku z niezdolnoécia do samodzielnej egzystencji. Powédka przed Wypadkiem nie pracoWa1a, uczqszczala do III klasy Gimnazjum W 1 By1a zdrowa. Bezpoérednio po Wypadku przez rok czasu opuécila duzo zajqé lekcyjnych. Obecnie uczqszcza do II klasy Technikum Zywienia W (_ nic moie éwiczyé na lekcjach Wychowania fizyczncgo, W czasie zajoé praktycznych nie Wykonuje ciqzkich prac fizycznych, te czynnoéci Wykonuja, za nia inni uczniowie. Zaistnia1y Wypadek nie Wplynai na Wybor szkoly, jednakze nie ma pewnoéci, czy powédka begdzie m0g1a wykonywaé Wyuczony zawod. Nie chodzi na dyskoteki i prywatki domowe, nie moze szybko taficzyé. Prowadzi oszczqdny tryb Zycia. W dniu17 maja 2010 roku i1iU:EH S.A. w Sprzyznalo powédce zadoééuczynienie W kwocie 25.000 21, jednakze W)/pi3.COI10 jej kwotc; 12.500 21 uznajac, i2 W 50 % przyczyniia sic; do powstania szkody. " V Oceniajac zebiany W sprawie materiai dowodowy, Sad I instancji za Wiarygodne uzna1 zgromadzonej W sprawie dowody z dokumentéw. Ponadto W ocenic Sadu Okrn;goWe‘go na uwzgiegdnienie zas1ugiWa1y zezoania éwiadkow 1. Koraz zeznania powodki. W ocenie Sadu nic budzi1a Watpliwoéci takze opinia bieglej sadowej z zakresu neurochirurgii I. CE S— Na podstawie talc zakreélonej podstawy faktycznej Sad Okrqgowy uznai powodztwo za usprawiédliwione co do zasady. Odpowiedzialnoéé pozwanegd Towarzystwa Ubezpieczefi l<szta1toWa1a siq na podstawie przepisu art. 436 § 1 k.c. W zw. 3 z art. 435 k.c. W zw. 2 art. 9, 34 i 35, ustawy z dnia 22 maja 2003 roku 0 ubezpieczeiiiach obowiazkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycicli Komunikacyjnych. Sad I instancji wskazal, iz majac na uwadze treéé poWo1anych przepisow oraz wyrok Sadu Rejonowego W B2 dnia 26 listopada 2009 roku W sprawie sygn. akt IIK 174/09 sama zasada odpowiedzialnoéci pozwanego nie budzi Watpliwoéci. Jako pods_taW<=; Zadania przez powodkq zaplaty zadoééuczynienia Sad Okrggowy Wskaza1 art. 445 1' *. k.c. ' Sad I instancji ustalajqc Wysokoéé naleznego powodce zadoééuczynienia uwzglodnilr 4 zakończeniu wymaga ona jedynie rehabilitacji, aby zapobiec pogorszeniu się jej stanu. . l ` Na skutek wypadku powódka została zaliczona do osób niepełnosprawnych w okresie od stycznia 2009 roku do 16 czerwca 2009 roku, a następnie do osób niepełnosprawnych W stopniu znacznym do dnia 31.10.2011 roku, W uzasadnieniu decyzji wskazano, iz powódka jest osobą 0 naruszonej sprawności organizmu i wymaga w celu spełnienia ról społecznych stałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Powódka przed wypadkiem nie pracowała, uczęszczała do III klasy Gimnazjum w I- Była zdrowa. Bezpośrednio po wypadku przez rok czasu opuściła dużo zajęć lekcyjnych. Obecnie uczęszcza do II klasy Technikiun Żywienia W (_ nie może ćwiczyć na lekcjach wychowania fizycznego, w czasie zajęć praktycznych nie wykonuje ciężkich prac fizycznych, te czynności wykonują za nią inni uczniowie. Zaistniały wypadek nie wpłynął na wybór szkoły, jednakże nie ma pewności, czy powódka będzie mogła wykonywać wyuczony zawód. Nie chodzi na dyskoteki i prywatki domowe, nie może szybko tańczyć. Prowadzi oszczędny tryb życia. W aniul17 maja 2010 roku íiiu_E_H- s.A. W S-przyznało powódce zadośćuczynienie w kwocie 25.000 zł, jednakże wypłacono jej kwotę 12.500 zł uznając, iż W 50 % przyczyniła się do powstania szkody. '_ t Oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy, Sąd I instancji za wiarygodne uznał zgromadzone W sprawie dowody z dokumentów. Ponadto W ocenie Sądu Okręgowego na uwzględnienie zasługiwały zeznania świadków 1. K-oraz zeznania powódki. W ocenie Sądu nie budziła Wątpliwości także opinia biegłej sądowej z zakresu neurochirurgii 1. CE S- Na podstawie tak zakreślonej podstawy faktycznej Sąd Okręgowy uznał powództwo za usprawiedliwione co do zasady. Odpowiedzialność pozwanego Towarzystwa Ubezpieczeń kształtowała się na podstawie przepisu art. 436 § 1 k.c. W zw. ¿ z art. 435 k.c. W zw. z art. 9, 34 i 3,5. ustawy z dnia 22 maja 2003 roku 0 ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych. Sąd I instancji wskazał, iż mając na uwadze treść powołanych przepisów oraz wyrok Sądu Rejonowego w G_z dnia 26 listopada 2009 roku w sprawie sygn. akt II.K 174/09 sama zasada odpowiedzialności pozwanego nie budzi wątpliwości. Jako pods_tawę żądania przez powódkę zapłaty zadośćuczynienia Sąd Okręgowy wskazał art. 445 1' f. k.c. ' Sąd I instancji ustalając wysokość należnego powódce zadośćuczynienia uwzględnił 4 --- STRONA 7 --- przede Wszystkim charakter obrazefi, jakich doznala powodka na skutek Wypadku komunikacyjnego oraz rokowania powodki na przysziosé. Sqd Okregowy W slad za biegla sporzadzaj aca opinie Wskaza1, Ze powédka doznala ciezkiego uszkodzenia W postaci ziamania zeba kregu obrotowego typu I1. Taki rodzaj zlamania z uwagi na poziom uszkodzenia (na tej wysokosci znajduje sie rdzefi pI‘Z8C1hlZOI1y z osrodkami ,,ZycioW0 Waznymi"  oddechowyni i krazeniowym) W znacznyrn procencie powoduje zgon na miejscu Wypadku. Specyfika tego typu ziamafi powoduje zawsze duze ograniczenie ruchomosci odcinka szyjnego. Powodka ma nadal ograniczenie ruchomosci tego odcinka 0 0ko1o 2/3. Przebyty uraz kregoshipa szyjnego pozostawil dutze ograniczenia, powodka nie jest W stanie odzyskaé pehiego zakresu tej ruchomoéci. Powodka nie powinna tei wykonywaé W przyszlosci pracy zwiqzanej z diwiganiem. Okolicznosci te W ocenie Sadu Okregowego przemawialy za podwyiszeniem Wysokosci zadoséuczynienia, albowiem niewqtpliwym jest, ii nastepstwa Wypadku sa dla powédki dotkliwe. Powodka przed Wypadkiem byla W pe1ni zdrowa. Po Wypadku ograniczenia ruchomosci odcinka szyjnego negatywnie Wpiywaja na jej poczucie Wlasnej atrakcyjnosci, pewnosci siebie i samoocene. Nie moze Wykonywaé Wielu czynnosci, ktore Wykonuja jej rowieéniczki, nie moze biegaé, taflczyé, czy upraWia“_é~sportéW. Zaistnialy ' 1 I Wypadek samochodowy mia1 tez daleko idace skutki d1a jej iycia toWarzyskiego,’mo21iwosci korzystania z roznego rodzaju rozrywek. Ponadto powédka nie powinna wykonywaé W przysziosci pracy zwiazanej z diwigariiem, zatem wybor przez nia rodzaju pracy jest ograniczony. Sad I instancji podkreslil takze ewentualne przyszle ograniczenia powodki zwiazane z rodzicielstwem Wskazujac, 2e ciaza jest zawsze obciazeniem dla kregosiupa, a zatem i W tym zakresie mega wystqpié ograniczenia. Podkreslil, Ze zawsze istnieje moiliwosé uszkodzenia implantu. Praktycznie; nie ma szans na pelny powrot powodki do zdroWia. Wszystkie dolegliwoéci powodki sa dodatkowo spotegowane przez fakt, ii powodka W chwili Wypadku byia mlioda osoba miala zaledwie 16 lat, w zwiazku z czym do kofica Zycia bedzie odczuwaia nastepstwa Wypadku. Przy ustaleniu Wysokosci zadoséuczygiienia Sad I instancji uwzglednil rowniez fakt, iz przez okres 2 tygodni powodka przebyWa1a na leczeniu szpitalnym, a poiniej musia1a uczeszczaé rehabilitacje i istnieje dalsza potrzeba rehabilitacji, aby utrzymaé osiqgnieta sprawnosé. Istotne jest ponadto, i2 W zwiazku Z doznanym urazem powodka caiy czas odczuwa dolegliwosci bolowe, ktore nie Wiadomo, czy W ogole ustqpia, zmuszona jest zatemj nawet kilka razy W tygodniu przyjmowaé leki przeciwbolowe. Z drugiej strony Sad Okregowy mial na uwadze, Ze niepeinosprawnosé powodki nie ma charakteru rozlegtego, powodka Wiekszosé czynnosci koniecznych W Zyciu codziennym Wykonuje sama, 5 przede wszystkim charakter obrażeń, jakich doznała powódka na skutek wypadku komunikacyjnego oraz rokowania powódki na przyszłość. Sąd Okręgowy w ślad za biegłą sporządzaj ącą opinię wskazał, że powódka doznała ciężkiego uszkodzenia W postaci złamania zęba kręgu obrotowego typu II. Taki rodzaj złamania z uwagi na poziom uszkodzenia (na tej wysokości znajduje się rdzeń przedłużony z ośrodkami ,,życiowo ważnymi" - oddechowym i krążeniowym) w znacznym procencie powoduje zgon na miejscu wypadku. Specyfika tego typu złamań powoduje zawsze duże ograniczenie ruchomości odcinka szyjnego. Powódka ma nadal ograniczenie ruchomości tego odcinka o około 2/3. Przebyty uraz kręgosłupa szyjnego pozostawił duże ograniczenia, powódka nie jest w stanie odzyskać pełnego zakresu tej ruchomości. Powódka nie powinna też wykonywać W przyszłości pracy związanej z dżwiganiem. Okoliczności te w ocenie Sądu Okręgowego przemawiały za podwyższeniem wysokości zadośćuczynienia, albowiem niewątpliwym jest, iż następstwa wypadku są dla powódki dotkliwe. Powódka przed wypadkiem była W pełni zdrowa. Po wypadku ograniczenia ruchomości odcinka szyjnego negatywnie wpływają na jej poczucie własnej atrakcyjności, pewności siebie i samoocenę. Nie może wykonywać wielu czynności, które wykonują jej rówieśniczki, nie może biegać, tańczyć, czy uprawia'_ć~sportów. Zaistniały ' 1 1 wypadek samochodowy miał też daleko idące skutki dla jej życia towarzyskiego, możliwości korzystania z- różnego rodzaju rozrywek. Ponadto powódka nie powinna wykonywać W przyszłości pracy związanej ż dżwigańiem, zatem wybór przez nią rodzaju pracy jest ograniczony. Sąd I instancji podkreślił także ewentualne przyszłe ograniczenia powódki związane z rodzicielstwem wskazując, że ciąża jest zawsze obciążeniem dla kręgosłupa, a zatem i W tym zakresie mogą wystąpić ograniczenia. Podkreślił, że zawsze istnieje możliwość uszkodzenia implantu. Praktycznie nie ma szans na pełny powrót powódki do zdrowia. Wszystkie dolegliwości powódki są dodatkowo spotęgowane przez fakt, iż powódka W chwili wypadku była młodą osobą miała zaledwie 16 lat, W związku z czym do końca zycia będzie odczuwała następstwa wypadku. Przy ustaleniu wysokości zadośćuczynienia 'Sąd I instancji uwzględnił również fakt, iz przez okres 2 tygodni powódka przebywała na leczeniu szpitalnym, a póżniej musiała uczęszczać rehabilitację i istnieje dalsza potrzeba rehabilitacji, aby utrzymać osiągniętą sprawność. Istotne jest ponadto, iż W związku z doznanym urazem powódka cały czas odczuwa dolegliwości bólowe, które nie wiadomo, czy W ogóle ustąpią, zmuszona jest zatem nawet kilka razy W tygodniu przyjmować leki przeciwbólowe. Z drugiej strony Sąd. "Okręgowy miał na uwadze, że niepełnosprawność powódki nie ma charakteru rozległego, powódka większość czynności koniecznych w życiu codziennym wykonuje sama, 5 --- STRONA 8 --- bez pomocy osob trzecich. . Majac te Wszystkie okolicznosci na wzéledzie Sad I instancji uznal, i2 nalezne powodce zadoséuczynienie powinno Wyniesé 150.000 zlotych, pomniejszone 0 kwote Wypiacona przez pozwanego, co dalo sume 137.500 ztotych zasadzona, Wyrokiem. O odsetkach Sad Okregowy orzekl W oparciu o tresé przepisu ait. 476 k.c. i art. 481 k.c., zasadzajac odsetki od daty doreczenia odpisu pozwu pozwanemu co do kwoty 30.000 zlotych, a W pozostalym zakresie od daty doreczenia odpisu pisma zawierajacego rozszerzenie powodztwa i oddalil powédztwo co do odsetek W pozostaiym zakresie. . W oparciu o art. 189 k.p.c. Sad Okregowy usta1i1 odpowiedzialnosé strony pozwanej za szkody mogace ujawnié sie u powédki W przysziosci. O kosztach procesu Sad 1 instancji orzekl na podstawie art. 100 k.p.c., natomiast 0 kosztach sadowych Sad orzekl zgodnie art. 113 ust. 1 i 2 u.k.s.c. Apelacje od powyzszego wyroku Wywiodl pozwany, zaskarzajac go W zakresie punktu 1 W czeéci zasadzajacej od pozwanego na rzecz powodki kwote powyzej 87.500 zlotych Wraz 2 ustawowymi odsetkami od dnia 23 Wrzesnia 2011 roku do dnia zapiaty oraz W calosci W ' v 1 zakresie punktu 2, 4 i 5 i zarzucajac: “ 1. naruszenie przepisow prawa procesowego, to jest: a) art. 233 § 1 k.p.c. poprzez: '  brak Wszechstronnego rozwazenia zebranego W sprawie materialu dowodowego i pominiecie takich okolicznosci jak fakt, 2e stan zdrowia powédki jest stabilny, leczenie powod1<i przebiegio pomyslnie i ulegio calkowitemu zakoiiczeniu, powodka po Wypadku mo2e kontynuowaé dotychczasowa naukej W wybranym zawodzie, ktore to okolicznosci wskazywaiy, Ze odpowiédniq kwota zadoséuczynienia odpowiadajacq doznariej krzywdzie jest kwota 87.500 z1otych(100.000 zlotych z wyplaconym juz zadoséuczynieniem);  niewlasciwa ocene: dowodu 2 opinii bieglego sadowego po1egaja,ca:na pominieciu Wynikaj acych 2 niego okolicznosci, Ze stan zdrowia powodki jest stabilny, a leczenie powodki da1o bardzo dobry efekt i uleg1o zakoiiczeniu, a tym samym brak bylo podstaw do zasadzenia zadoééuczynienia W kwocie przekraczajacej kwote 87.500 ziotych i ustalenia odpowiedzialnosci pozwanego za skutki zdarzenia W przysziosci; . I  przekroczenie granic swobodnej oceny sedziowskiej przejawiajace sie dowolnym przyjeciem, 2e I'I3'SkL116k doznanego urazu Wystapia u powodki dgraniczenia, co do mozliwoéci posiadania dzieci, podczas gdy Z dowodéw zgromadzonych W sprawie, W 6 bez pomocy osób trzecich. . Mając te Wszystkie okoliczności na względzie Sąd I instancji uznał, iż należne powódce zadośćuczynienie powinno wynieść 150.000 złotych, pomniejszone o kwotę Wypłaconą przez pozwanego, co dało sumę 137.500 złotych zasądzoną wyrokiem. O odsetkach Sąd Okręgowy orzekł W oparciu o treść przepisu ait. 476 k.c. i art. 481 k.c., zasądzając odsetki od daty doręczenia odpisu pozwu pozwanemu co do kwoty 30.000 złotych, a w pozostałym zakresie od daty doręczenia odpisu pisma zawierającego rozszerzenie powództwa i oddalił powództwo co do odsetek w pozostałym zakresie. . W oparciu o art. 189 k.p.c. Sąd Okręgowy ustalił odpowiedzialność strony pozwanej za szkody mogące ujawnić się u powódki W przyszłości. O kosztach procesu Sąd l instancji orzekł na podstawie art. 100 k.p.c., natomiast 0 kosztach sądowych Sąd orzekł zgodnie art. 113 ust. 1 i 2 u.k.s.c. Apelację od powyższego wyroku wywiódł pozwany, zaskarżając go W zakresie punktu 1 W części zasądzającej od pozwanego na rzecz powódki kwotę powyżej 87.500 złotych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 23 września 2011 roku do dnia zapłaty oraz W całości W ' v 1 zakresie punktu 2, 4 i 5 i zarzucając: * 1. naruszenie przepisów prawa procesowego, to jest: a) art. 233 § 1 k.p.c. poprzez: ' - brak wszechstronnego rozważenia zebranego W sprawie materiału dowodowego i pominięcie takich okoliczności jak fakt, że stan zdrowia powódki jest stabilny, leczenie powódki przebiegło pomyślnie i uległo całkowitemu zakończeniu, powódka po wypadku może kontynuować dotychczasową naukę' W wybranym zawodzie, które to okoliczności wskazywały, że odpowiednią kwotą zadośćuczynienia odpowiadającą doznariej krzywdzie jest kwota 87.500 złotych (100.000 złotych z wypłaconym już zadośćuczynieniem); - niewłaściwą ocenę: dowodu z opinii biegłego sądowego polegającą :na polininięciu wynikających z niego okoliczności, że stan zdrowia powódki jest stabilny, a leczenie powódki dało bardzo dobry efekt i uległo zakończeniu, a tym samym brak było podstaw do zasądzenia zadośćuczynienia W kwocie przekraczającej kwotę 87.500 złotych i ustalenia odpowiedzialności pozwanego za skutki zdarzenia W przyszłości; . A - przekroczenie granic swobodnej oceny sędziowskiej przejawiające się' dowolnym przyjęciem, że na skutek doznanego tu'azu wystąpią u powódki ógraniczenia, co do możliwości posiadania dzieci, podczas gdy z dowodów zgromadzonych W sprawie, W 6 --- STRONA 9 --- szczegolnoéci z opinii bieglego sadowego W Zaden sposob nie Wynika aby Wskutek Wypadku powodka doznala ograniczenia W zakresie mozliwosci posiadania dzieci;  przekroczenie granic swobodnej oceny sedziowskiej polegajajce na przyjeciu, 2e powodka nie mote biegaé, taiiczyé czy uprawiaé sportéw, podczas gdy z dowodow zgromadzonych W sprawie, W szczegélnoéci z Wyjasniefi powodki oraz opinii biegiego sqdowego nie Wynika aby Wskutek Wypadku powodka zostaia pozbawiona mozliwosci uprawiania spoitow, czy innego rodzaju aktywnosci Zyciowej; . b) art. 278 § 1 k.p.c. poprzez przyjecie, bez pizeprowadzania dowodu z opinii biegiego sadowego W tym zakresie, Ze na skutek doznanego urazu Wystapia u powodki ograniczenia co do mozliwosci posiadania dzieci, podczas gdy ustalenie powyzszej okolicznosci Wymaga Wiadomoéci specj alnych zastizeionych dla biegiego sqdowego; c) art. 98 k.p.c. poprzez zasadzenie od pozwanego na rzecz powodki kosztow postepowania W sytuacji W ktorej z okolicznoéci faktycznych i prawnych Wynika jasno, i2 powodztwo powinno zostaé oddalone W zaskarzonej czesci; 2. naruszenie przepiséw prawa materialnego, to jest: A a) art. 445 §. 1 k.c. poprzez uznanie, iz kwota 137.500 zlotych tytulem zadoséuczynienia jest ,,odp0Wiednia” W rozumieniu tego przepisu W kontekscie okolicznosci faktyczn3"/ch niniejsdej sprawy, W szczegélnosci sytuacji zdrowotnej powodki po Wypadku oraz Wyplaty przez ubezpieczyciela bezspornej kwoty 12.500 ziotych; _ ' b) art. 445 § 1 W z_w. z art. 363 § 2 k.c. poprzez pominiecie istotnego e1e_mentu Wskazuj qcego na rozmiar doznanej krzywdy» jakim jest stopiefi trwalego uszczerbku na zdrowiu Wskazujady, ze odpowiednia kwota zadoséuczynienia jest kwota 87.500 z1otych. W konkluzji skariqcy wniési 0 zmiane ‘Wyroku W zaskarionej czesci poprzez oddalenie powodztwa oraz o zasadzenie od powodki na rzecz pozwanego kosztow procesu W tym kosztow zastepstwa prooesowego za I i 11 instancje Wedtug norm przepisanych. Apelujacy sformuiowai ewenteualny ‘kwniosek o uchylenie wyroku W tym zalgresie i przekazanie sprawy Sqdowi Okregowemu do ponownego rozpoznania przy uwzglednieniu kosztow procesu za obie instancj e, W tym kosztow zastepstwa procesowego. Sad Apelacyjny zwaiyl, co nastepuje: Apelacja jako bezzzisadna podlegala oddaleniu. Odnoszqc sie do zarzutéw apelacji, W pierwszej kolejnosci, nalezy zwrocié uwage na szczególności z opinii biegłego sądowego W żaden sposób nie Wynika aby Wskutek wypadku powódka doznała ograniczenia W zakresie mozliwości posiadania dzieci; - przekroczenie granic swobodnej oceny sędziowskiej polegające na przyjęciu, że powódka nie może biegać, tańczyć czy uprawiać sportów, podczas gdy z dowodów zgromadzonych W sprawie, W szczególności z wyjaśnień powódki oraz opinii biegłego sądowego nie wynika aby wskutek wypadku powódka została pozbawiona możliwości uprawiania sportów, czy innego rodzaju aktywności życiowej; . b) art. 278 § 1 k.p.c. poprzez przyjęcie, bez przeprowadzania dowodu z opinii biegłego sądowego W tym zakresie, że na skutek doznanego urazu wystąpią u powódki ograniczenia co do możliwości posiadania dzieci, podczas gdy ustalenie powyższej okoliczności wymaga wiadomości specjalnych zastizeżonych dla biegłego sądowego; c) art. 98 k.p.c. poprzez zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kosztów postępowania W sytuacji W której z okoliczności faktycznych i prawnych wynika jasno, iż powództwo powinno zostać oddalone W zaskarżonej części; 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest: ~ a) art. 445 §. l_ k.c. poprzez uznanie, iż kwota 137.500 złotych tytułem zadośćuczynienia jest „odpowiednia” W rozumieniu tego przepisu w kontekście okoliczności faktycznych niniejszej sprawy, W szczególności sytuacji zdrowotnej powódki po wypadku oraz wypłaty przez ubezpieczyciela bezspomej kwoty 12.500 złotych; _ ' b) art. 445 § l W zw. z art. 363 § 2 k.c. poprzez pominięcie istotnego elementu Wskazuj ącego na rozmiar doznanej krzywdy» jakim jest stopień trwałego uszczerbku na zdrowiu wskazujący, że odpowiednią kwotą zadośćuczynienia jest kwota 87.500 złotych. W konkluzji skarżący wniósł o zmianę *wyroku W zaskarżonej części poprzez oddalenie powództwa oraz o zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego kosztów procesu W tym kosztów zastępstwa procesowego za I i II instancję według norm przepisanych. Apelujący sformułował ewentualny `_wniosek o uchylenie wyroku W tym zakresie i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania przy uwzględnieniu kosztów procesu za obie instancj e, wtym kosztów zastępstwa procesowego. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja jako bezzasadna podlegała oddaleniu. Odnosząc się do zarzutów apelacji, W pierwszej kolejności, należy zwrócić uwagę na --- STRONA 10 --- zarzucane.SadoWi I instancji uchybienia procesowe, gdyi Wnioski W tym zalcresie determinuja kierunek dalszych rozwazafi, skoro zarzuty namszenia praWa materialnego moga byé Wylacznie odnoszone do niekwestionowanych ustaleii faktycznych. Apelujacy formuhljac zarzuty naruszenia przez Sad Okregowy norm prawa procesowego, W szczegolnosci art. 233 § 1 k.p.c. daiy do podwaizenia dokonanych przez Sad I instancji ustalefi dotyczacych zakresu doznanej przez powodke krzywdy, albowiem ustalony przez Sad jej rozmiar legi u podstawj zasadzonego na jej rzecz swiadczenia W postaci zadoséuczynienia. . . W ocenie Sadu Apelacyjnego skarzacy bezzasadnie zarzuca naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. Zgodnie z trescia powolanego przepisu, sad ocenia Wiarygodnosé i moo dowodow Wedlug Wtasnego przekonania, na podstawie Wszechstronnego rozwaienia zebranego materiatu. Powyzszy przepis przyznaje sadowi swobode W ocenie zebranego W sprawie materiatu dowodowego, a zarzut naruszenia tego uprawnienia tylko Wtedy moie byé uznany za usprawied1iWiony,jeZe1i sad zaprezentuje rozumowanie sprzeczne z reguiami logiki badi 2 doéwiadczeniem Zyciowym. Tymczasem Sad Okregowy poddajac szczegoiowej ocenie zarowno sporzadzona W toku postepowania opinie bieglej sadowej S! jak rowniei zeznania swiadkowi twierdzenia samej powodki, Wyprowadzii z nich prawidlowe wnioski. ._ I 'SkarZacy, konstruujac zarzut braku wszechstronnego rozwazenia przez Sad 1 instancji zebranego W sprawie materialu dowodowego oraz niewtasciwa ocene dowodu _z opinii bieglej poprzez pominiecie takich okolicznosci jak fakt, ie stan zdrowia powédki jest stabilny, leczenie przebiegiegol pomyslnie i uleglo zakoficzeniu oraz Ze powodka moze kontynuowaé natike W Wybranym zawodzie, opari go 0 Wybiorcze Wnioski plynace z opinii bieglej, podczas gdy Sad Okregowy powyzsze okolioznosci rozwaZy1 W kontekscie dalszych Wnioskow zawartych W przedmiotowej opinii)‘Podniesé naleiy, Ze dowod z opinii bieglego podlega ocenie Sadu przy zastosowaniu 233i"§ 1 k.p.c., na podstawie Wiaéciwych dla j_ej_ przedmiotu kryteriow zgodnosci z zasadami logiki i Wiedzy powszechnej, poziomu Wiedzy biegiego, podstaw teoretycznych opinii, a takze sposobu motywowania oraz stopnia stanowczosci Wyrazonych W niej Wnioskow Qvor. uzasadnienie postanowienia SN z dnia 7 listopada 2000 r., I CKN 1170/98, OSNC 2001, nr 4, poz. 64; uzasadnienie wyroku SN z dnia 15 fistopada 2002 r., V CKN 1354/00, LEX nr 77046). Wbrew stanowisku apelujacego, Sad Okregowy w dokonanych ustaleniach faktycznych odnios1 sic; do aktualnego stanu zdrowia powodki, stwierdzajac, i2 jest on stabilny, a leczenie ulegto zakonczeniu. Jednoczeénie 8 zarzucane.Sądowi I instancji uchybienia procesowe, gdyż wnioski W tym zakresie determinują kierunek dalszych rozważań, skoro zarzuty naruszenia prawa materialnego mogą być wyłącznie odnoszone do niekwestionowanych ustaleń faktycznych. Apelujący forrnułując zarzuty naruszenia przez Sąd Okręgowy norm prawa procesowego, W szczególności art. 233 § 1 k.p.c. dąży do podważenia dokonanych przez Sąd I instancji ustaleń dotyczących zakresu doznanej przez powódkę krzywdy, albowiem ustalony przez Sąd jej rozmiar legł u podstaw, zasądzonego na jej rzecz świadczenia W postaci zadośćuczynienia. . . W ocenie Sądu Apelacyjnego skarżący bezzasadnie zarzuca naruszenie art. 233 § l k.p.c. Zgodnie z treścią powołanego przepisu, sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów Według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Powyższy przepis przyznaje sądowi swobodę W ocenie zebranego W sprawie materiału dowodowego, a zarzut naruszenia tego uprawnienia tylko wtedy może być uznany za usprawiedliwiony, jeżeli sąd zaprezentuje rozumowanie sprzeczne z regułami logiki bądż z doświadczeniem życiowym. Tymczasem Sąd Okręgowy poddając szczegółowej ocenie zarówno sporządzoną W toku postępowania opinię biegłej sądowej SS jak również zeznania świadkówi twierdzenia samej powódki, wyprowadził z nich prawidłowe wnioski. ._ I Skarżący, konstruując zarzut braku wszechstronnego rozważenia przez Sąd 1 instancji zebranego W sprawie materiału dowodowego oraz niewłaściwą ocenę dowodu _z opinii biegłej poprzez pominięcie takich okoliczności jak fakt, że stan zdrowia powódki jest stabilny, leczenie przebiegłegol pomyślnie i uległo zakończeniu oraz że powódka może kontynuować naukę W wybranym zawodzie, oparł go 0 wybiórcze wnioski płynące z opinii biegłej, podczas gdy Sąd Okręgowy powyższe okoliczności rozważył W kontekście dalszych wniosków zawartych W przedmiotowej opinii.`-_Podnieść należy, że dowód z opinii biegłego podlega ocenie Sądu przy zastosowaniu 233i_§ 1 k.p.c., na podstawie właściwych dla j_ej_ przedmiotu kryteriów zgodności z zasadami logiki i wiedzy powszechnej, poziomu wiedzy biegłego, podstaw teoretycznych opinii, a także sposobu motywowania oraz stopnia stanowczości wyrażonych W niej wniosków Qnor. uzasadnienie postanowienia SN z dnia 7 listopada 2000 r., I CKN 1170/98, OSNC 2001, nr 4, poz. 64,' uzasadnienie wyroku SN z dnia 15 listopada 2002 r., V CKN 1354/00, LEX nr 77046). Wbrew stanowisku apelującego_, Sąd Okręgowy W dokonanych ustaleniach faktycznych odniósł się do aktualnego stanu zdrowia powódki, stwierdzając, iż jest on stabilny, a leczenie uległo zakończeniu. Jednocześnie 8 --- STRONA 11 --- prawidlowo W oparciu o sporzadzona opinie biegiej, Sad I instancji Wskazai, iz powodka Wymaga dalszej rehabilitacji, aby zapobiec pogorszeniu sie jej stanu zdrowia. Z opinii bieglej jednoznacznie Wynika, Ze powédka doznaia ciezkiego uszkodzenia W postaci zlamania zeba kregu obrotowego typu II, a taki rodzaj z1amania z uwagi na poziom uszkodzenia W znacznym procencie powoduje zgon na miejscu Wypadku. Specyfika tego typu zlamania powoduje zawsze duZe ograniczenie ruchomosci odcinka szyjnego. Powodka aktualnie ma nadal ograniczenie ruchomosci tego odcinka o okolo 2/3. Rowniez W zakresie rokowafi na przysztosé biegta stwierdzila, Ze przebyty uraz kregoshipa szyjnego pozostawi duie ograniczenie nichomosci tego odcinka, a z uwagi na charakter uszkodzenia, powodka nie jest W stanie odzyskaé pelnego zakresu tej mchomosci. Nadto biegla wprost podaia, i2 W zwiazku z niewielka iloscia pacj entow operowanych metoda, jakiej zostata poddana powédka, brak jest W pismiennictwie neurochirurgicznym danych na temat mozliwosci uszkodzenia sie sruby stabilizujacej zab obrotnika, jednak teoretycznie kazdy implant stabilizujacy mote ulec uszkodzeniu. Maj ac powyzsze na uwadze uznaé naleZy, iz okolicznosci, na ktore powoluje sic; skarzacy, a dotyczace aktualnego stanu zdrowia powodki sq efektem jedynie selektywnej analizy opinii Wydanej W sprawie, a W kontekscie Wszystkich wnioskow W niej zawartych pozbawione sq jakichkolwiek podstaw faktycznyeh. Rowniez nie sposob zgodzié sic; z pozwanym, ‘co do konkluzji, jaka WyproWadzi1 z faktu podjecia przez powodke nauki W Wybranym zawodzie. Z zeznan Z—I<— ojca powodkii Wprost Wynika, 12 z uwagi na doznane przez powodke obrazenia brak jest pewnosci, co do mozliwosci Wykonywania W przysziosci Wyuczonego zaWodu. Rowniei sama powodka stwierdziia, 12 Ipodczas praktycznych zajeé szkolnych przy wykonywaniu cieiszych prac fizycznych pomagaja jej inni uczniowie. Wybrany obecnie przez powodke zawod z pewnoscia W przyszlosci wymagaé bedzie od niej zaangazowania fizycznego, co przy jej obecnym stanie zdrowia moze uniemozliwié jej jego Wykonywanie. Zreszta na istniejace przeciwwskazania, co do Wykonywania prac fizycznych W przysziosci ewskazaia takie biegia stwierdzajac, i2 powodka nie powinna Wykonywaé pracy zwiazanej z diwiganiem, poniewai taka czynnosé zawsze bedzie przyczyna zespohx bolowego W obrebie szyi. Za chybiony nalezalo uznaé takze zarzut przekroczenia przez Sad I instancji granic swobodnej oceny dowodow, przejawiajacy sie W dowoinym przyjeciu, Ze powodka nie moze biegaé, taficzyé czy uprawiaé sportow. Jeszcze raz podkreslenia wymaga, 12 przepis art. 233 k.p.c., na ktorego naruszeniu opiera apelacja, potwierdza zasade swobodnej oceny dowodow, dokonywanej przez pryzmat wlasnych przekonan sadu, jego Wiedzy i posiadanego 9 prawidłowo w oparciu o sporządzona opinię biegłej, Sąd I instancji wskazał, iż powódka wymaga dalszej rehabilitacji, aby zapobiec pogorszeniu się jej stanu zdrowia. Z opinii biegłej jednoznacznie wynika, że powódka doznała ciężkiego uszkodzenia w postaci złamania zęba kręgu obrotowego typu II, a taki rodzaj złamania z uwagi na poziom uszkodzenia w znacznym procencie powoduje zgon na miejscu wypadku. Specyfika tego typu złamania powoduje zawsze duże ograniczenie ruchomości odcinka szyjnego. Powódka aktualnie ma nadal ograniczenie ruchomości tego odcinka o około 2/3. Również W zakresie rokowań na przyszłość biegła stwierdziła, że przebyty uraz kręgosłupa szyjnego pozostawi duże ograniczenie ruchomości tego odcinka, a z uwagi na charakter uszkodzenia, powódka nie jest W stanie odzyskać pełnego zakresu tej ruchomości. Nadto biegła wprost podała, iż w związku z niewielką ilością pacjentów operowanych metodą, jakiej została poddana powódka, brak jest W piśmiennictwie neurochirurgicznym danych na temat mozliwości uszkodzenia się śruby stabilizującej ząb obrotnika, jednak teoretycznie każdy implant stabilizujący może ulec uszkodzeniu. Mając powyższe na uwadze uznać należy, iż okoliczności, na które powołuje się skarżący, a dotyczące aktualnego stanu zdrowia powódki są efektem jedynie selektywnej analizy opinii wydanej w sprawie, a w kontekście wszystkich wniosków w niej zawartych pozbawione są jakichkolwiek podstaw faktycznych. Również nie sposób zgodzić się z pozwanym, 'co do konkluzji, jaką wyprowadził z faktu podjęcia przez powódkę nauki w wybranym zawodzie. Z zeznań Z_K- ojca powódki wprost wynika, iż z uwagi na doznane przez powódkę obrażenia brak jest pewności, co do możliwości wykonywania w przyszłości wyuczonego zawodu. Również sama powódka stwierdziła, iż 'podczas praktycznych zajęć szkolnych przy wykonywaniu cięższych prac fizycznych pomagają jej inni uczniowie. Wybrany obecnie przez powódkę zawód z pewnością w przyszłości wymagać będzie od niej zaangażowania fizycznego, co przy jej obecnym stanie zdrowia może uniemożliwić jej jego wykonywanie. Zresztą na istniejące przeciwwskazania, co do wykonywania prac fizycznych w przyszłości :wskazała także biegła stwierdzając, iż powódka nie powinna wykonywać pracy związanej z dżwiganiem, ponieważ taka czynność zawsze będzie przyczyną zespołu bólowego W obrębie szyi. Za chybiony należało uznać także zarzut przekroczenia przez Sąd I instancji granic swobodnej oceny dowodów, przejawiający się W dowolnym przyjęciu, że powódka nie może biegać, tańczyć czy uprawiać sportów. Jeszcze raz podkreślenia wymaga, iż przepis art. 233 k.p.c., na którego naruszeniu opiera apelacja, potwierdza zasadę swobodnej oceny dowodów, dokonywanej przez pryzmat własnych przekonań sądu, jego wiedzy i posiadanego 9 --- STRONA 12 --- zasobu doswiadczen zyciowych. Ramy tej oceny Wyznaczone sa Wymaganiarni prawa procesowego oraz zasadami logicznego myslenia, Wedhig ktorych sad W sposob bezstronny, racjonalny i Wszechstronny rozwaza material dowodowy jako catosé, dokonuje Wyboru okreslonych srodkow dowodowych i  Wazac ich moc oraz Wiarygodnosé  odnosi je do pozostalego rnateriahi dowodowego (par. wyrok Sqdu najwyz'szeg0 z dnia 10 czerwca 1999 roku, sygrz. akr II UKN 685/98, LEX nr 41437). Majac powyzsze na uwadze nie sposob podzielié argumentacji apelujacego, sugerujacego istnienie sprzecznosci miedzy Wyprowadzonymi przez Sad Okregowy wnioskami a trescia dowodu z opinii bieglej i zeznaniami powodki, W zakresie W jakim Sad I instancji uznal, iz powodka na skutek doznanego urazu nie moze biegaé, taficzyé i uprawiaé innych sportow. Z opiniibieg1ej Wprost Wynika, iz powodka aktualnie ma nadal ograniczenie ruchomosci odcinka szyjnego. Wnioski bieglej, co do stanu zdrowia powédki Sad Okregowy odniosi do innych dowodow przeprowadzonych W sprawie, a to W szczegolnosci dowodu z zeznari swiadka Z Ki twierdzefi powodki. Osoby te Wprost podaly, Ze powodka nie moze uczestniczyé W zajeciach Wychowania fizycznego, ma ograniczone mozliwosci poruszania giowa, dlugotrwaie chodzenie W ciagu dnia powoduje u niej koniecznosé dtuzszego odpoczynku W 1 < , pozyejilezacej, a podczas podrézy samochodem zachodzi koniecznosé zakiadania przez nia koinierza usztywniajacego. Brak jednoznacznych stwierdzen W opinii bieglej, co do . F 1 _ . przeciwwskazafi W zakresie aktywnosci fizycznej. p‘oW6dki'?,'na czym pozwany buduje zarzuty, nie Wyklucza Wyprowadzenia W oparciu o imie dowody wniosku, ze powodka doznaje W tym zakresie znacznych ograniczen. Skarzacy, negujac dokonane przez Sad I instancji ustalenia W tym zakresie, nie wykazal jakichkolwiek biedow W logice rozumowania i Wnioskowania Sadu I instancji, poprzestajac na Wlasnej ocenie dowodu z przesluchanial powodki, W dodatku ‘0pE1I'16j na selektywnie i niedokladnie przytoczonym fragmencie jej Wypowiedzi. Wbrew zarzutom apelacji, powodka W swym przesiuchanid Wprost podaia, iz jedynie Wydaje jej sie, ze mogiaby zataficzyé wolny taniec. Z tych przyczyn W ocenie Sadu Apelacyjnego sluszna jest konstatacja Sadu Okregowego, iz aktualny stan zdrowia powédki uniemozliwia jej normalne funkcjonowanie W zakresie roznego rodzaju aktywnosci fizycznej. W ocenie Sadu Apelacyjnego nietrafny jest rowniez zarzut przekroczenia granic swobodnej oceny sedziowskiej przejawiajqcej sie Wdowolnym uznaniu przez Sad I instancji, iz powodka doznaia ograniczenia W zakresie mozliwosci posiadania dzieci. Stwierdzié bowiem nalezy, iz Sad Okregowy do powyzszego Wniosku doszedi W kontekscie ustaleii dotyczacych tiwaicgo ograniczcnia ruchomosci odcinka szyjncgo kregosiupa i niemoznosci 10 zasobu doświadczeń życiowych. Ramy tej oceny wyznaczone są wymaganiami prawa procesowego oraz zasadami logicznego myślenia, według których sąd w sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny rozważa materiał dowodowy jako całość, dokonuje wyboru określonych środków dowodowych i - ważąc ich moc oraz wiarygodność - odnosi je do pozostałego materiału dowodowego (por. wyrok Sądu najwyższego z dnia 10 czerwca 1999 roku, sygn. akt II UKN 685/98, LEX nr 41437). Mając powyższe na uwadze nie sposób podzielić argumentacji apelującego, sugerującego istnienie sprzeczności między wyprowadzonymi przez Sąd Okręgowy wnioskami a treścią dowodu z opinii biegłej i zeznaniami powódki, w zakresie w jakim Sąd I instancji uznał, iż powódka na skutek doznanego urazu nie może biegać, tańczyć i uprawiać innych sportów. Z opinii biegłej wprost wynika, iż powódka aktualnie ma nadal ograniczenie ruchomości odcinka szyjnego. Wnioski biegłej, co do stanu zdrowia powódki Sąd Okręgowy odniósł do innych dowodów przeprowadzonych W sprawie, a to w szczególności dowodu z zeznań świadka 2- K-i twierdzeń powódki. Osoby te wprost podały, że powódka nie może uczestniczyć w zajęciach wychowania fizycznego, ma ograniczone możliwości poruszania głową, długotrwałe chodzenie W ciągu dnia powoduje u niej konieczność dłuższego odpoczynku w 1 ' , pozycjiżleżącej, a podczas podróży samochodem zachodzi konieczność zakładania przez nią kołnierza usztywníającego. Brak jednoznacznych stwierdzeń w opinii biegłej, co do . ,, ' _ .- przeciwwskazań w zakresie aktywności fizycznej. piowódkižina czym pozwany buduje zarzuty, nie wyklucza wyprowadzenia w oparciu o imie dowody wniosku, że powódka doznaje wtym zakresie znacznych ograniczeń. Skarżący, negując dokonane przez Sąd I instancji ustalenia w tym zakresie, nie wykazał jakichkolwiek błędów W logice rozumowania i wnioskowania Sądu I instancji, poprzestając na własnej ocenie dowodu z przesłuchania, powódki, W dodatku _opartej na selektywnie i niedokładnie przytoczonyrri fragmencie jej wypowiedzi. Wbrew zarzutom apelacji, powódka W swym przesłuchaniu wprost podała, iż jedynie wydaje jej się, że mogłaby zatańczyć wolny taniec. Z tych przyczyn w ocenie Sądu Apelacyjnego słuszna jest konstatacja Sądu Okręgowego, iż aktualny stan zdrowia powódki uniemożliwia jej normalne funkcjonowanie w zakresie różnego rodzaju aktywności fizycznej. W ocenie Sądu Apelacyjnego nietrafny jest również zarzut przekroczenia granic swobodnej oceny sędziowskiej przejawiającej się .wdowolnym uznaniu przez Sąd I instancji, iż powódka doznała ograniczenia W zakresie możliwości posiadania dzieci. Stwierdzić bowiem należy, iż Sąd Okręgowy do powyższego wniosku doszedł w kontekście ustaleń dotyczących trwałego ograniczenia ruchomości odcinka szyjnego kręgosłupa i niemożności 10 --- STRONA 13 --- Wykonywania przez powodke prac zwiazanych z dzwiganiem. Biorac pod uwage powyzsze, uznaé trzeba, iz Wbrew twierdzeniom apelujacego konstatacja Sadu I instancji nie dotyczy kwestii zwiazanych z sama zdolnoscia powodki do prokreacji, a tyczy sie problemow, jakie moga sic; ujawnié W zwiqzku z przebiegiem ewentualnej ciazy, ktora W swietle zasad doswiadczenia zyciowego stanowi obciazenie dla kregosiupa. Niezaleznie jednak od oceny powyzszej argumentacji, nie sposob pominaé , Ze doznany przez powodke trwaiy uraz z pewnoscia przelozy sit; na przyszle jej zachowania zwiazanei z koniecznoscia opieki nad dzieckiem ( np. ograniczona mozliwosé dzwigania). SadI instancji, mimo iz istotnie z opinii biegiej Wprost nie Wynika, ze powodka moze doznaé jakichkolwiek ograniczefi, co do mozliwosci posiadania dzieci, Wyprowadzil W tym zakresie z zebranego W sprawie materiatu dowodowego Wnioski logicznie prawidtowe, zgodne z doswiadczeniem zyciowym, nie dopuszczajac sie naruszenia dyspozycji art. 278 § 1 k.p.c. Przy tak zakreslonej podstawie faktycznej rozstrzygniecia, W sprawie nie doszio takze do obrazy przepisow prawa materialnego. Sformulowane przez skarzacego zarzuty naruszenia art. 445 § 1 k.c. koreluja ze soba, dlatego tez Sad Apelacyjny odniesie sie do nich iacznie. Wypada przy tym zauwazyé, ze W ramach podniesionyehuohybien prawa materialnego skarzacy W istocie ponownie stara sie podwazyé ustalenia Sadii I instancji, jakie legiy u podstaw zaskarzonego Wyroku. Tymczasem biad W stosowaniu norm materialnoprawnych moze nastapié dopiero na etajiie subsumcji ustalonych faktow, a nie na etapie dowodzenia i oceny zebranego W sprawie materiaiu dowodowego. ~ 1 Naorawienie szkody niemajatkowej,_ tzw. krzywdy, moze polegaé na przyznaniu poszkodowanemu odpowiedniej sumy pienieznej. Wyrazenie "odpowiednia suma" pozostaje W zwiazku z tym, ze ze Wzgledu na istote krzywdy nie da sie jej Wyliczyé W sposob scisty, W przeciwieristwie do szkody rzeczowej. Zasadniczym kryterium decydujacym 0. Wysokosci naleznego zadoséuczynienia stanowi przede wszystkim rozmiar (zakres) doznanej przez pokrz.yWdzonego krzywdy, a niewymierny charakter takiej krzywdy sprawia, ze ocena W tej mierze Winna byé dokonywana na podstawie caloksztaltu okolicznosci sprawy. O Wysokosci zadoséuczynienia decyduje zatem sad po szczegolowym zbadaniu Wszystkich okolieznosci sprawy, kierujac sie podstawowa zasada, ze przyznane zadoséuczynienie powinno pnzedstawiaé realna, Wartosé dla pokrzywdzonego. Zgodnie z utrwalonym orzeeznictwem Sadu Najwyzszego, zarzut niewlasciwego okreslenia Wysokosci zadoséuczynienia mogiby 1, 1, Ijyé uwzgledniony tylko Wtedy, gdyby nie zostaiy twziete pod uwagi; Wszystkie istotne kryteria Wptywajace na te postaé kompensaty (par. wyrok Sqdu Najwyzszego z dnia 24 '11 wykonywania przez powódkę prac związanych z dżwiganiem. Biorąc pod uwagę powyższe, uznać trzeba, iż wbrew twierdzeniom apelującego konstatacja Sądu I instancji nie dotyczy kwestii związanych z samą zdolnością powódki do prokreacji, a tyczy się problemów, jakie mogą się ujawnić W związku z przebiegiem ewentualnej ciąży, która W świetle zasad doświadczenia życiowego stanowi obciążenie dla kręgosłupa. Niezależnie jednak od oceny powyższej argumentacji, nie sposób pominąć , że doznany przez powódkę trwały uraz z pewnością przełoży się na przyszłe jej zachowania związane z koniecznością opieki nad dzieckiem ( np. ograniczona możliwość dżwigania). Sąd'I instancji, mimo iż istotnie z opinii biegłej wprost nie wynika, że powódka może doznać jakichkolwiek ograniczeń, co do możliwości posiadania dzieci, wyprowadził W tym zakresie z zebranego W sprawie materiału dowodowego wnioski logicznie prawidłowe, zgodne z doświadczeniem życiowym, nie dopuszczając się naruszenia dyspozycji art. 278 § 1 k.p.c. Przy tak zakreślonej podstawie faktycznej rozstrzygnięcia, W sprawie nie doszło także do obrazy przepisów prawa materialnego. Sformułowane przez skarżącego zarzuty naruszenia art. 445 § l k.c. korelują ze sobą, dlatego też Sąd Apelacyjny odniesie się do nich łącznie. Wypada przy tym zauważyć, że W ramach podniesionyćh-uchybień prawa materialnego skarżący w istocie ponownie stara się podwazyć ustalenia Sądu I instancji, jakie legły u podstaw zaskarżonego wyroku. Tymczasem błąd W stosowaniu norm materialnoprawnych może nastąpić dopiero na etapie subsumcji ustalonych faktów, a nie na etapie dowodzenia i oceny zebranego W sprawie materiału dowodowego. ‹ f Naprawienie szkody niemajątkowej,_ tzw. krzywdy, może polegać na przyznaniu poszkodowanemu odpowiedniej sumy pieniężnej. Wyrażenie "odpowiednia suma" pozostaje W związku z tym, że ze względu na istotę krzywdy nie da się jej wyliczyć W sposób ścisły, w przeciwieństwie do szkody rzeczowej. Zasadniczym kryterium decydującym o. wysokości należnego zadośćuczynienia stanowi przede wszystkim rozmiar (zakres) doznanej przez pokrzywdzonego krzywdy, a niewymierny charakter takiej krzywdy sprawia, że ocena W tej mierze winna być dokonywana na podstawie całokształtu okoliczności sprawy. O wysokości zadośćuczynienia decyduje zatem sąd po szczegółowym zbadaniu wszystkich okoliczności sprawy, kierując się podstawową zasadą, że przyznane zadośćuczynienie powinno przedstawiać realną wartość dla pokrzywdzonego. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, zarzut niewłaściwego określenia wysokości zadośćuczynienia mógłby 1. 1, być uwzględniony tylko wtedy, gdyby nie zostały 'wzięte pod uwagę wszystkie istotne kryteria wpływające na tę postać kompensaty (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 11 --- STRONA 14 --- stycznia 2000 roku, I11 CKN 536/98, nie 0publ.,' wyrok z dnia 26 lipca 2001 roku, H CKN 889/00, nie opu.bl.). Uwzglednienie omawianego zarzutu mog1oby nastapié takze wtedy, gdyby Sad uczynii jedno z Wielu kryteriow decydujacych o Wysokosci zadoséuczynienia elementem dominujacym i przede Wszystkim W oparciu o nie okreslii Wysokosé takiego zadoééuczynienia (var. wyrok Sqdu Najwyzszego z 26 wrzejnia 2002 roku, 111 CKN 103 7/00, LEX nr 56905). Oceniajac Wysokosé przyj etej sumy zadoséuczynienia, jako ,,odpowiedniej”, sad korzysta z daleko idacej swobody, niemniej jednak nie moze to byé suma razaco odbiegajaca od zasadzanych W analogicznych przypadkach (par. wyrok Sqdu Najwyzszego z dnia 11 lipca 2000 roku, II CKN 1119/98, LEX nr 50884). Natomiast korygowanie przez sad drugiej instancji zasadzonego zadoséuczynienia moze byé aktualne tylko Wtedy, gdy przy uwzglednieniu Wszystkich okolicznosci sprawy, majacych Wpi)/W na jego Wysokosé, jest ono niewspolmiernie nieodpowiednie, czyli albo razaco Wygorowane, albo razaco niskie floor. wyrok Sqdu Najwyzszego z dnia 18 listopada 2004 roku, I CK 219/04, LEX nr 146356). W okolicznosciach tej sprawy taka dysproporcja zdaniem Sadu Apelacyjnego nie zachodzi. Rozmiar i trwalosé cierpiefi powodki spowodowanych zdarzeniem z dnia 18 stycznia 2009 roku zostaly ustalone przez Sad I instancji prawid1oWo i znajduja oparcie w .‘ _‘ zgromadzonych W sprawie dowodach. Sad Okregowy dokonujac stosownych ustalen W zakresie tnaleznej powodce sumy uwzglednil charakter i rozmiar obrazefi, jakich powodka doznaia na skutek Wypadku komunikacyjnego, a nadto rozwazyi obiektywne kryteria oceny fizycznych i psychicznych nastepstw tego zdarzenia. Podkreslié nalezy, iz powodka jest osoba mioda i jak siusznie zauwazyl Sad Okregowy skutki doznanego przez nia uszkodzenia ciala przekladaja sit; na zakres jej ogolnej zdolnosci do normalnego funkcjonowania. Slusznie Sad I instancji Wskazai, ze doznane przez nia obrazenia negatywnie Wp1yWaja na jej poezucie Wtasnej atrakciyjnosci, pewnosci jsiebie i samoocene. Powodka nie fnoze Wykonywaé Wielu czynnosci, 1_(tore Wykonuja jej rowiesniczki, przede Wszystkim z ‘uwagi to, ze przebyty uraz kregosiupa szyjnego pozostawit duze ograniczenia i powodka nie jestiw stanie odzyskaé peinego zakresu nichomosci. Mimo iz obecny stan zdrowia powédki jest stabilny, to nie jest Wykluczona mozliwosé uszkodzenia implantu. U powédki Wciaz Wystepuja dolegliwosci bolowe, ktore zmuszaja ja do staiego nawet kilkukrotnego W ciagu tygodnia przyjmowania lekow przeciwbolowych. Wbrew sugestiom apelujacego stwierdzony przez bieg1a stopieri tiwaiego uszczerbku na zdrowiu powodki na poziomie 36%‘. nie moze zostaé uznany za istotnyelement Wskazujacy na rozmiar doznanej krzywdy. Jaic iwskazano powyzej Wysokosé naleznego zadoséuczynienia okresla sie przy uwzglednieniu roznorodnych okolicznosoi. Z 12 stycznia 2000 roku, 111 CKN 536/98, nie 0publ.; wyrok z dnia 26 lipca 2001 roku, H CKN 889/00, nie opu.bl.). Uwzględnienie omawianego zarzutu mogłoby nastąpić także wtedy, gdyby Sąd uczynił jedno z wielu kryteriów decydujących 'o wysokości zadośćuczynienia elementem dominującym i przede wszystkim w oparciu o nie określił wysokość takiego zadośćuczynienia (vor. wyrok Sądu Najwyższego z 26 września 2002 roku, 111 CKN 103 7/00, LEX nr 56905). Oceniając wysokość przyjętej sumy zadośćuczynienia, jako „odpowiedniej”, sąd korzysta z daleko idącej swobody, niemniej jednak nie może to być suma rażąco odbiegająca od zasądzanych W analogicznych przypadkach (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 lipca 2000 roku, 11 CKN 1119/98, LEX nr 50884). Natomiast korygowanie przez sąd drugiej instancji zasądzonego zadośćuczynienia może być aktualne tylko wtedy, gdy przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności sprawy, mających wpływ na jego wysokość, jest ono niewspółmiemie nieodpowiednie, czyli albo rażąco wygórowane, albo rażąco niskie Qoor. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 listopada 2004 roku, I CK 219/04, LEX nr 146356). W okolicznościach tej sprawy taka dysproporcja zdaniem Sądu Apelacyjnego nie zachodzi. Rozmiar i trwałość cierpień powódki spowodowanych zdarzeniem z dnia 18 stycznia 2009 roku zostały ustalone przez Sąd I instancji prawidłowo i znajdują oparcie w .. _Ê zgromadzonych w sprawie dowodach. Sąd Okręgowy dokonując stosownych ustaleń w zakresie należnej powódce stuny uwzględnił charakter i rozmiar obrażeń, jakich powódka doznała na skutek wypadku komunikacyjnego, a nadto rozważył obiektywne kryteria oceny fizycznych i psychicznych następstw tego zdarzenia. Podkreślić należy, iż powódka jest osobą młodą i jak słusznie zauważył Sąd Okręgowy skutki doznanego przez nią uszkodzenia ciała przekładają się na zakres jej ogólnej zdolności do normalnego funkcjonowania. Słusznie Sąd I instancji wskazał, że doznane przez nią obrażenia negatywnie wpływają na jej poczucie własnej atrakcyjności, pewności siebie i samoocenę. Powódka nie może wykonywać wielu czynności, które wykonują jej rówieśniczki, przede wszystkim z 'uwagi to, że przebyty uraz kręgosłupa szyjnego pozostawił duże ograniczenia i powódka nje jestiw stanie odzyskać pełnego zakresu ruchomości. Mimo iż obecny stan zdrowia powódki jest stabilny, to nie jest wykluczona możliwość uszkodzenia implantu. U powódki wciąż występują dolegliwości bólowe, które zmuszają ją do stałego nawet kilkukrotnego w ciągu tygodnia przyjmowania leków przeciwbólowych. Wbrew sugestiom apelującego stwierdzony przez biegłą stopień trwałego uszczerbku na zdrowiu powódki na poziomie 36%.. nie może zostać uznany za istotnylelement wskazujący na rozmiar doznanej krzywdy. Jak wskazano powyżej wysokość należnego zadośćuczynienia określa się przy uwzględnieniu różnorodnych okoliczności. Z 12 --- STRONA 15 --- pewnoscia jedna z nich jest procentowo okreélony stopiefi poniesionego uszczerbku. Jednakze zgodzié nalezy sie z pogladem prezentowanjlm w judykaturze Sadu Najwyzszego, iz procentowo okreélony uszczerbek sluzy tylko jako pomocniczy srodek ustalania rozmiaru odpowiedniego zadoséuczynienia. Nalezne poszkodowanemu zadoséuczynienie nie moze byé mechanicznie mierzone przy zastosowaniu stwierdzonego procentu uszczerbku na zdrowiu @901‘. wyrok Sqdu Najwyzszego z dnia 5 paidziernika 2005 roku, 1 PK 47/05, LEX nr 176307). Majac na uwadze powyzsze wywody uznaé nalezy, iz W niniejszej sprawie nie doszio do ustalenia przyznanej powodce kwoty zadoséuczynieniaz obraza przepisu art. 445 § 1 k.c., jest ona adekwatna do rozmiaru doznanej krzywdy, a zatem brak jest podstaw do korekty wysokosei ustalonego przez Sad Okregowy zadoséuczynienia. W swietle przedstawionych rozwazaii bezzasadny okaza1 sie takze zarzut naruszenia art. 98 k.p.c. W zakresie rozstrzygniecia 0 kosztach procesu. Wobec Wyniku postepowania Sadu I instancji orzekai 0 kosztach procesu W oparciu 0 art. 100 k.p.c., trafnie przyjmujac, ze skoro powodka wygraia spér W 92 %, tym samym istniaty podstawy do obciazenia pozwanego kosztami procesu W caloéci. ; Zakresem zaskaizenia apelujacy obja1 takze tresé pkt 2 Wyroku ,_ W ktorym Sad Okregowy wustalii odpoWiedzialnosé strony pozwanej za ewentualne przyszle szkody pozostajace W zwiazku przyczynowym z wypadkiem komunikacyjnym, powédki z dnia 18 1 .  1 stycznia 2009 r. Apelacja nie zawiera jednakzarzutu naruszenia przepisu prawa procesowego tj. art. _189 k.p.c., a poprawnie zakreslona podstawa faktyczna rozstrzygniecia daje peine podstawy dla wyprowadzenia Wniosku, iz) powodka ma interes prawny W dochodzeniu tak sformutowanego zadania. _ W tym stanie rzeczy wobec braku uzasadnionych zarzutow apelacyjriych i nie wystapienia podstaw, ktore Sad winjen brat’: pod uwage z urzedu, Sad Apelacyjny oddalii apelacje pozWanego1_W oparciu 0 art. 385 k.p.c. :0 kosztach p:o_stepoWania orzeczono na podstawie art, 98 § i 3 1e;p.c., W oparciu 0 zasada; odpowiedzialnosci za Wynik procesu. Sad Apelacyjny zasadzil od pozwanego na rZ6CZ powodki kwote 1.800 zlotych tytuiem zwrotu kosztéw zastepstwa procesowego W postepowaniu apelacyjnym. Wysokosé Wynagrodzenia peinomoonika powodki zostaia okreslona W oparciu o § 12 pkt. 2 W zw. z § 6 pkt. 5 rozpoizadzenia Ministra Sprawiedliwoéci z dnia 28 Wrzesnia 2002 roku W sprawie oplat za czynnosci radcow prawnych oraz pdnoszenia przez 'Skarb Paiistwa kosztow pomocy prawnej udzielonej"p'rzez radce prawnego ustanowionego z urzedu (Dz. U. Nr 163, pQZ»”I:34?%.%m.). ' .¢‘ ‘ ’\ .1 f"<</‘;1i""».7I“i/~.“')“‘. .. . . Q _/ _; ,":‘,."bME \_\ “J,  mid. G53 ~')’]§'|3 5:3 \‘{"{fl:;.'_;1\'._;{; 237;;3l»___;; '—" / "~1*.‘ 1‘<i‘»‘*e;* T \ r: . . . I N‘ f ,_.i""’i“¢‘@)'%"4'§','5?:; \ ~11‘; 2.2. zgodztosé §'s';;:»'.(.::;=:". , 122 .i=..‘". 1 1 ',"‘f‘ \' _ ‘."1._,..'7\ mg; L.‘ :'*; % _ ' "rl\\ ) ' ' Q  1 _‘___.1.2., /Q‘ FXII) "2" 4‘/‘_. .5‘ 1.’~'*1 '*'. . . '3 /614?//it ’ TR \  \‘ Ii .':'€‘.*7." n‘ .  ‘ .. .. 13, ,1, ,,._. ,1‘ otarszy L,..:<re€».22‘ ‘Iv " . . cjfi ..r' J, I.‘ ’ F, »'.’../Ti 19"’ pewnością jedną z nich jest procentowe określony stopień poniesionego uszczerbku. Jednakże zgodzić należy się z poglądem prezentowanym W judykaturze Sądu -Najwyższego, iż procentowe określony uszczerbek służy tylko jako pomocniczy środek ustalania rozmiaru odpowiedniego zadośćuczynienia. Należne poszkodowanemu zadośćuczynienie nie może być mechanicznie mierzone przy zastosowaniu stwierdzonego procentu uszczerbku na zdrowiu Qøor. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 października 2005 roku, 1 PK 47/05, LEX nr 176307). Mając na uwadze powyższe wywody uznać należy, iż W niniejszej sprawie nie doszło do ustalenia przyznanej powódce kwoty zadośćuczynienia.z obrazą przepisu art. 445 § 1 k.c., jest ona adekwatna do rozmiaru doznanej krzywdy, a zatem brak jest podstaw do korekty wysokości ustalonego przez Sąd Okręgowy zadośćuczynienia. W świetle przedstawionych rozważań bezzasadny okazał się także zarzut naruszenia art. 98 k.p.c. W zakresie rozstrzygnięcia o kosztach procesu. Wobec wyniku postępowania Sądu I instancji orzekał o kosztach procesu W oparciu o art. 100 k.p.c., trafnie przyjmując, że skoro powódka wygrała spór W 92 %, tym samym istniały podstawy do obciążenia pozwanego kosztami procesu W całości. ; Zakresem zaskarżenia apelujący objął także treść pkt 2 wyroku ,_ W którym Sąd Okręgowy “ustalił odpowiedzialność strony pozwanej za ewentualne przyszłe szkody pozostające W związku przyczynowym z wypadkiem komunikacyjnym, powódki z dnia 18 1 . ' 1 stycznia 2009 r. Apelacja nie zawiera jednakzarzutu naruszenia przepisu prawa procesowego tj. art. _189 k.p.c., a poprawnie zakreślona podstawa faktyczna rozstrzygnięcia daje pełne podstawy dla wyprowadzenia wniosku, iż powódka ma interes prawny W dochodzeniu tak sformułowanego żądania. _ W tym stanie rzeczy wobec braku uzasadnionych zarzutów apelacyjnych i nie wystąpienia podstaw, które Sąd winien brać pod uwagę z urzędu, Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanego 1_w oparciu o art. 385 k.p.c. :O kosztach ppstępowania orzeczono na podstawie art, 98 § i 3 k¿p.c., W oparciu o zasadę odpowiedzialności za wynik procesu. Sąd Apelacyjny zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 1.800 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego W postępowaniu apelacyjnym. Wysokość wynagrodzenia pełnomocnika powódki została określona W oparciu o § 12 pkt. 2 W zw. z § 6 pkt. 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwüśßi z dnia 28 września 2002 roku W sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez 'Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej 'przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, pg;„‹~1j34jze..ąm.). ' .‹' ` '\ ~.›' .~'”<<,&:íf'2f:¬5”J"`~». .. . . Q _.' _Š ,',:`,."¿',¿ ¬_\ „¿„ - ›.'êŁ¿ G53 ~'›>]&'¦3 ;aj \^¿'{¿1¿.'_;1r'._.'¿; Ê:,ç'¿¿'¿;›__._';z '~¬ Í '“""'.` ł'‹i`›"f-;-^' T \ f-.- . . . 'Í " ," _,i`ł"r`-z`zi'¿å"¿'¿*','¿t:¿ \-':; na zgodność ś'r';r:›'„(.f:;‹'.'-.- , '12 .Ł-.". J 1 '.'*Í' «' _ Í"1._,..'7\ „Ł Å-` {'*; ę _ ' "rl\` ) ' ' Q - 1 _'___,..-az... //Qt 'kin `”af' ăi/Ą_. .`*` z,'›~'“7~ '*'. . .~ 'šł fbldåffågr ' rs \ - "-\` -'i \':'C'.'“"Í` 'nu . ' -' .-.¬ ...- -łj, „_ , ,,._. ,rg Starszy t....r<reā„.-az” 'LW " . _ Üzú .J ___, A , »__ --.----'Č/í`a ĹĹ'*" --- STRONA 16 --- ._' \ J’! x | : > 1 1 » e I /  . X | \ 1 != I | f. , I ._¿ \ Ĺ! x | 1 › 1 1 › f I / ' . X | \ | !'= f | ł. , |