Postanowienie I ACa 590/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 maja 2015 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławi

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I ACa 590/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 maja 2015 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu – Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Małgorzata Bohun (spr.) Sędziowie: SSA Aleksandra Marszałek SSA Iwona Biedroń po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2015 r. we Wrocławiu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa: M. E. przeciwko: Polskiemu Biuru Ubezpieczycieli Komunikacyjnych w W. przy udziale interwenienta ubocznego po stronie pozwanej: P. S. o zapłatę na skutek apelacji interwenienta ubocznego od wyroku Sądu Okręgowego w Świdnicy z dnia 29 października 2014 r., sygn. akt I C 24/13 1. odrzuca apelację w części dotyczącej punktu II wyroku; 2. uchyla zaskarżony wyrok w punktach: I, III, IV i V, znosi dotknięte nieważnością postępowanie, przeprowadzone od dnia 25.09.2013 r. i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w Świdnicy do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania apelacyjnego. UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy w Świdnicy zasądził od strony pozwanej Polskiego Biura Ubezpieczycieli Komunikacyjnych w W. na rzecz powódki M. E. kwotę 24.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 22.11.2012 r. do dnia zapłaty, oddalił powództwo w pozostałym zakresie, orzekł o kosztach procesu i o brakujących kosztach sądowych. Powyższy wyrok w całości zaskarżył interwenient uboczny, domagając się jego uchylenia, zniesienia dotkniętego nieważnością postępowania i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji z uwagi na reprezentowanie interwenienta ubocznego przez adw. A. Ł., który z dniem 25.09.2013 r. został w toku postępowania dyscyplinarnego zawieszony tymczasowo w czynnościach zawodowych. --- STRONA 2 --- W odpowiedzi na apelację powódka wniosła o jej oddalenie i o zasądzenie od strony pozwanej kosztów postępowania apelacyjnego, a w wypadku uwzględnienia apelacji o nieobciążanie jej kosztami postępowania apelacyjnego. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna w takim zakresie, w jakim została skierowana do punktu II wyroku, oddalającego powództwo, tj. orzeczenia korzystnego dla strony pozwanej i występującego po jej stronie apelującego interwenienta ubocznego (art. 373 k.p.c.). W pozostałym zakresie apelujący trafnie zarzucił nieważność postępowania, o której mowa w przepisie art. 379 pkt 2 k.p.c. P. S., zgłaszając interwencję uboczną, w dniu 30.08.2013 r. ustanowił pełnomocnikiem w sprawie adw. A. Ł. (k. 74). A.. A. Ł. postanowieniem Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej Rady Adwokackiej we W. z dnia 25.09.2013 r. został tymczasowo zawieszony w czynnościach zawodowych; zastępcą ustanowiono adw. T. M. (k. 217). Zgodnie z przepisem art. 95j ust. 2 ustawy z dnia 26.05.1982 r. Prawo o adwokaturze (j.t. Dz. U. z 2014 r., poz. 635), tego rodzaju postanowienie Sądu Dyscyplinarnego jest natychmiast wykonalne. Przepis art. 4b ust. 1 pkt 5 ustawy, o której mowa, stanowi, że adwokat nie może wykonywać zawodu w razie tymczasowego zawieszenia w wykonywaniu czynności zawodowych; nie może występować przed Sądami (art. 4d ust. 1 zd. 1 ustawy Prawo o adwokaturze). Począwszy od dnia 25.09.2013 r. adw. A. Ł. reprezentował interwenienta ubocznego w toku postępowania głównego, jak i incydentalnego (wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych), reprezentował interwenienta ubocznego na rozprawach w dniu 22.01.2014 r. (k. 104) i w dniu 29.10.2014 r. (k. 179 – 180), na których m. in. przeprowadzono postępowanie dowodowe. To właśnie adw. A. Ł. doręczano – przez pozostawienie w aktach ze skutkiem doręczenia – zawiadomienia o terminach rozpraw, odpisy pism procesowych, odpisy orzeczeń oraz opinię biegłego z zakresu psychologii Powołane na wstępie niniejszych rozważań przepisy wskazywały na to, że począwszy od dnia 25.09.2013 r. adw. A. Ł. nie mógł wykonywać zawodu adwokata oraz występować przed Sądami, nie był zatem pełnomocnikiem interwenienta ubocznego. Interwenient uboczny był zatem reprezentowany od tego dnia przez osobę, która nie mogła być jego pełnomocnikiem w rozumieniu przepisu art. 87 § 1 k.p.c. Prowadzenie postępowania z udziałem osoby, która nie może być pełnomocnikiem, w tym w szczególności – postępowania dowodowego, skutkuje nieważnością postępowania w rozumieniu przepisu art. 379 pkt 2 k.p.c., a strona nie może zatwierdzić czynności procesowych takiej osoby (por. wyrok SN z dnia 20 sierpnia 2001 r., I PKN 586/00, OSNP 2003, nr 14, poz. 335; uchwałę SN z dnia 28 lipca 2004 r., III CZP 32/04, Biul. SN 2004, nr 7, poz. 8; uchwałę składu siedmiu Sędziów SN z dnia 8 lipca 2008 r., III CZP 154/07, OSNC 2008, nr 12, poz. 133). Wyodrębnienie błędów postępowania, powodujących nieważność, spośród innych uchybień procesowych, które mogą stanowić podstawę zarzutów apelacyjnych, uzasadnione jest wagą uchybień tego rodzaju. Skarżący nie musi zatem wykazywać związku przyczynowego między uchybieniem procesowym, powodującym nieważność postępowania, a wynikiem sprawy. Sąd Odwoławczy, uwzględniając uchybienia, wymienione w przepisach art. 379 k.p.c., również nie bada tej kwestii (por. T. Ereciński, „Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze. Tom 2.”, s. 151 – 152). Wobec argumentów podniesionych w odpowiedzi na apelację, należało zaznaczyć, że bezwzględny charakter przyczyn nieważności postępowania sprawia, że nie ma znaczenia, czy strona wiedziała o wadliwym procedowaniu. Wbrew zarzutom powódki, to nie na adw. T. M., wyznaczonym do zastępowania adw. A. Ł., ciążył obowiązek zapobieżenia nieważności postępowania, tym bardziej, że adw. A. Ł. był pełnomocnikiem z wyboru, a nie z urzędu, zatem adw. T. M. w niniejszej sprawie nie mógł wstąpić do sprawy bez osobnego pełnomocnictwa procesowego, pochodzącego od interwenienta ubocznego. By było to możliwe, Sąd Okręgowy niezwłocznie po zawieszeniu adw. A. Ł. w wykonywaniu czynności zawodowych, winien był zawiadomić o tym interwenienta ubocznego, jednocześnie wzywając --- STRONA 3 --- go do stawiennictwa na rozprawie/dokonania innej czynności procesowej, adekwatnej do stanu sprawy (stosowany per analogiam przepis art. 175 k.p.c.), z wyraźnym zaznaczeniem, że z uwagi na zawieszenie dotychczasowego pełnomocnika w wykonywaniu czynności zawodowych, interwenient uboczny pozbawiony jest pełnomocnika. Powyższe okoliczności skutkowały uchyleniem zaskarżonego wyroku, zniesieniem dotkniętego nieważnością postępowania przeprowadzonego od dnia 25.09.2013 r. i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Świdnicy (art. 386 § 2 k.p.c.). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Okręgowy ponownie dokona wszystkich tych czynności, które przeprowadził od wskazanej daty. O kosztach postępowania apelacyjnego rozstrzygnie Sąd pierwszej instancji w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie (art. 108 § 2 k.p.c.). Z/ 1. odnotować – nieprawomocne; 2. odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikom stron i pełnomocnikowi interwenienta ubocznego bez pouczenia; 3. kal. – 7 dni od daty doręczenia lub z chwilą nadejścia zażalenia do SN; wobec braku zażaleń zwrócić akta SO. bp