Teza / krótkie omówienie
roszczenia niemajątkowego, którego skuteczne udowodnienie umożliwia otrzymanie zadośćuczynienia. Zadośčuczynienie w rozumieniu art. 24 k.c. nie ma odrębnego charakteru majątkowego, jak to jest w przypadku zadośćuczynieni
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
=1¢"‘&»,\= Sygn. akt I ACa 59/12 , WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 rnarca 2012 r. SLQLEQI A1 Sqd Apelacyjny W S." I Wydzial Cywilny: ' w skladzie nastqpuj apym: Przewodniczqcy: SSA Miroslawa Gohniska SQCIZIOWIBI SSA Wieslawa Kaimierska SSA Dariusz RystaI (spr.) Protokolant: sekr.sa5i0wy Magdalena Stachera po rozpoznaniu W dniu 8 marca 2012 r. na rozprawie w S. sprawy 2: powédztwa J. H. _ przeciwko S1<arb0wiPa1istWa Zakladowi Karnemu W G. 0 zaplatq na skutek apelacji powoda od wyroku Sqdu Okreggowego W S. z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt I C 265/11 I. oddala apelacjg, II. zasqdza 0d powoda J. H. na rzecz Skarbu Pafistwa Prokuratorii Generalnej kwotg 2.700 (dwa tysiqce siedemset) zlotych tytulem kosztéw zastgpstwa procesowego W postgpowaniu apelacyjnym; III. przyznaje adwokatowi K. K. od Skarbu Palistwa — Sqdu Okrggowego W S. kwotg 3.321 (trzy tysiqce trzysta dwadzieécia jeden) zlotych, W tym naleiny podatek VAT, tytulem kosztéw nieoplaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzgdu w postgpowaniu apelacyjnym. D. Rystr1% M. Goiufiska W.'Kaé1nierska. =:¿`ş»,\= Sygn. akt I ACa 59/12 , WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 marca 2012 r. Stctšgl mi Sąd Apelacyjny W S." I Wydział Cywilny: ` W składzie następującym: Przewodniczący: SSA Mirosława Gołuńska Sędziowie: SSA Wiesława Kaźmierska SSA Dariusz Rystał (spr.) Protokolant: seknsądowy Magdalena Stachera po rozpoznaniu W dniu 8 marca 2012 r. na rozprawie W S. sprawy z powództwa J. H. _ - przeciwko Skarbowi Państwa - Zakładowi Karnemu W G. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego W S. z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt I C 265/11 I. oddala apelację, II. zasądza od powoda J. H. na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej kwotę 2.700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym; III. przyznaje adwokatowi K. K. od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego W S. kwotę 3.321 (trzy tysiące trzysta dwadzieścia jeden) złotych, W tym należny podatek VAT, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z .urzędu w postępowaniu apelacyjnym. D. Rystał M. Gołuńska W.'Kaźmierska
--- STRONA 2 ---
Sygn. akt 1 AC21 S9112 UZASADNIENIE W pozwie zhlzonym W. dniu 10 grudnia 2008 r. do Saflu Okrggowego we W. powéd .1. H. wni6s1 0 zasqdzenie na swojq rzecz 0d Skarbu Pafistwa Zaidadu Karnego W K. kwoty 100.000 Z1 wraz ustawowymi odsetkami od dnia Wyroku. W piémie uzupdniajapym twierdzenia pozwu wskaza1, ze jego zqdanie jest zwiqzane z pobytem w kilku jednostka.ch penitencjarnych, w tym W zaktadzie karnym W G.. W kolejnym piémie, z1020nym w dniu 21 lipca 20101‘. powéd FOZSZBTZ)/1Z8Ld3.11i8 pozwu do kwoty 525.000 21 i Wniési 0 zasqdzenie odsetek od kwoty 100.000 z% 0d daty wniesienia pozwu, a od pozostaiej kwoty ed daty rozszerzenia Zqclania. W piémie z dnia 25 sierpnia 20101‘. (k.l8) W odpowiedzi na Wezwanie do usuniqoia brakéw formalnych pozwu powéd wskazal, 2e W zwiqzku z pobytem W zak1adzie karnym w G. domaga siq zap1a1y11astQpujapych kwotz 7.000 z1 ‘cytuham odszkodowania za niedostosowanie pomieszczefi sanitarnych do 0bowiag.uja.cych norm, 6.000 21 tytu1em odszkodowania za brak nalezytej wentylacj i, 60.000 Z1 tytuiem odszkodowania za ograniczenie dostqpu do opieki medycznej, 6.000 z1tytu1em zadoééuczynienia za dyskryminacjQ powocla przez shlzbq wigziennao W uzasadnieniu swoich roszczefl powéd wskazaé, ze cele, w ktérych przebywak by1y przeludnione, a warunki W nich panujape nie odpowiadaly obowiqzujagzyrn normom. Kapiki sanitarne nie byly oddzielone od reszty celi, d0stQp do opieki medycznej by1 ograniczony, osadzeni byli dyskryminowani, naru szana by1a taj emnica korespondencji. Postanowieniem z 8 wrzeénia 2010 r. Sqd Okrggowy we W. przekazal; Sqdowi O1(1’Qg0W6ITlLl w S. sprawq w zakresie Zagzlania skierowanego przeciwko Skarbowi Pafistwa Zak1ad0wi Karnemu w G, . . Pozwany Skarb Pafistwa Zaldad Karny W G. w odpowiedzi na pozew wni6s1 0 oddalenie powédztwa i zasqdzelrie od powoda na jego rzecz kosztéw procesu wraz z kosztami zastcgpstwa procesowego Wed1ug norm przepisanych. Pozwany wskazal, is czqéé roszczefi jest pI‘Z8dé1Wl‘lIO1'1E1 Z uwagi na treéé art. 4421 § I k.c., a nadto, 2e powéd nie wykaza1 przestanek odpowiedzialnoéci za naruszenie débr osobistych. W piémie z dnia 27 Iipca 2011r. z1oZonym do Saglu Okrqgowego w S. powéd podtrzymzfl Zqdanie 0 zap1atQ podanych wczeéniej kwot, wskazujap, Ze domaga siq ich Z tytu1u zadoééuczynienia za zachowania wskazane w piémie z dnia 25 sierpnia 2010 r., ktére mia1y miejsce W, okresie pobytu powoda W zaldadzie karnym w G. w okresie od 16 lutego 2000r. do dnia 21 kwietnia 2000r. W odpowiedzi na ww. pismo pozwany poclniési zarzutprzedawnienia roszczefi. Wskazat, Ze powéd przebywalr W zak1adzie karnyln w G. w okresie od 17 Iutego 2000 r. do 24 kwietnia 20031‘. i . . 2 Sygn. akt l ACa 59f12 UZASADNIENIE W pozwie złożonym wl dniu 10 grudnia 2008 r. do Sądu Okręgowego we W. powód J. H. wniósł o zasądzenie na swoją rzecz od Skarbu Państwa - Zakładu Karnego w K. kwoty 100.000 zł wraz ustawowymi odsetkami od dnia wyroku. W piśmie uzupełniającym twierdzenia pozwu wskazał, że jego żądanie jest związane z pobytem w kilku jednostkach penitencjarnych, w tym W zakładzie karnym w G.. W kolejnym piśmie, złożonym w dniu 21 lipca 20101'. powód rozszerzył żądanie pozwu do kwoty 525.000 zł i wniósł o zasądzenie odsetek od kwoty 100.000 zł od daty wniesienia pozwu, a od pozostałej kwoty od daty rozszerzenia żądania. W piśmie z dnia 25 sierpnia 20101: (k.18) W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia braków formalnych pozwu powód wskazał, że w związku z pobytem W zakładzie karnym w G. domaga się zapłaty następujących kwot: - 1.000 zł tytułem odszkodowania za niedostosowanie pomieszczeń sanitarnych do obowiązujących norm, - 6.000 zł tytułem odszkodowania za brak należytej wentylacji, - 60.000 zł tytułem odszkodowania za ograniczenie dostępu do opieki medycznej, - 6.000 zł tytułem zadośćuczynienia za dyskryminację powoda przez służbę więzíenna, W uzasadnieniu swoich roszczeń powód wskazał, że cele, w których przebywał były przeludnione, a warunki w nich panujące nie odpowiadały obowiązującym normom. Kąciki sanitarne nie były oddzielone od reszty celi, dostęp do opieki medycznej był ograniczony, osadzeni byli dyskryminowani, naru szana była tajemnica korespondencji. Postanowieniem z 8 września 2010 r. Sąd Okręgowy we W. przekazał Sądowi Okręgowemu w S. sprawę w zakresie żądania skierowanego przeciwko Skarbowi Państwa - Zakładowi Karnemu w G› _ , Pozwany Skarb Państwa - Zakład Karny w G. w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów procesu wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Pozwany wskazał, że część roszczeń jest przedawniona z uwagi na treść art. 4421 § I k.c., a nadto, że powód nie wykazał przesłanek odpowiedzialności za naruszenie dóbr osobistych. W piśmie z dnia 27 iipca 2011r. złożonym do Sądu Okręgowego W S. powód podtrzymał zadanie o zapłatę podanych wcześniej kwot, wskazując, że domaga się ich z tytułu zadośćuczynienia za zachowania wskazane w piśmie z dnia 25 sierpnia 2010 r., które miały miejsce W, okresie pobytu powoda W zakładzie karnym w G. w okresie od 16 lutego 2000r. do dnia 21 kwietnia 2000r. W odpowiedzi na ww. pismo pozwany podniósł zarzut .przedawnienia roszczeń. Wskazał, że powód przebywał W zakładzie karnym w G. w okresie od 17 lutego 2000 r. do 24 kwietnia 20031: i ` . 2
--- STRONA 3 ---
jako tymozasowo aresztowany W okresie od 18 czorwca 2004:‘. do 9 listopada 20041‘. logo roszczenie uleg1o Wioo przedawnioniu W dniu 9 Iistopada 2007 t. W piémie z dnia 23 listopada 2011 r. powod wskazah ze zaphty zadoééuczyniealia dochodzi W zwiqzku z zachowaniami pozwanego w okresach od 16 lutego 2000r. do dnia 24 kwietnia 2003r. oraz od 22 paidziernika 2003r. do dnia 21 kwietnia 20041’. Jednoozeénie wyja§ni1, Ze podanie W poprzednich pismach innych dat by%o wynikiem oczywistej omy1ki. Sqd Okrogowy W S. Wyrokiem z dnia 24 Iistopada 2011 r. oddalfl powodzcwo zasqdzii od powoda na rzecz Skarbu Paristwa Prokuratorii Generalnej Skarbu Pafisrwa kwotq 3.600 21 tytuham zwrotu kosztow zastqpstwa procesowego oraz przyzna1 adwokatowi K. K. od Skarbu Pafistwa Sqdu Okrggowego W S. kwotq 4.428 tytufem kosztow nieopiaconej pomocy prawnej udzielonej 2 urzqdu. Sad Okrqgowy ustaiilr, 2e powod J. H. od 1992 r. przebywad w 1'62nyoh jednostkach ponitonojarnyoh. W okresie od dnia 16 lutego 2000 r. do dnia 24 kwietnia 2003 r. ora2_ od dnia 22 paidziornika 2003 r. do dnia 21 kWietnia 2004 r. by} osadzony W Zaldadzie karnym W G.. Aktualnie poWéd przebywa na Wolnoéoi. Sqd Okrqgowy uznai, 2e poWodztWo okazalo sio bezzasadne. W przedlniotowej sprawie powod domagal sio zasqdzenia na jego rzecz zadoééuczynienia za naruszonie dobr osobistych, do ktorego miaio dojéé w okresie jego pobytu W zak1adzic karnym W G. W okresio od dnia 16 lutego 20001". do 24 kwietnia 20031‘. i od dnia 22 paidziemika 20031‘. do dnia 21 kwietnia 20041‘. Jako podstawo prawnq swojego Zqdania WskazaI art. 24 k.0. W ZW. z art. 448 k.c. Sod Okrogowy uzna1, Ze zo Wzglqdu na podniesiony przoz pozwanego zarzut przedawnienia naleialo W pierwszej kolejnoéci rozwaiyé czy zarzut ten jest uzasadniony. Skuteozne podniesienie zarzutu przodawnionia stanowi bowiem, Wobec treéoi art. 11'? § 2 zdanie 1. k.o. podstawo do oddalenia powodztwa, co czynfloby zbqdnym ustaianie istnienia W spraWie przes%anek odpowiedzialnoéoi pozwanego za. Wyrzqdzonz; powodowi szkodq, Naruszenie débr osobistych stanowi czyn niedozwolony. Zasady odpowiedzialnoéci deliktowej, do ktorych odsyha art. 24 § 1 k.c. ureguiowane sq W przepisaoh art. 415 448 umiej scowionych W tytule VI Kodeksu cywilnogo. Roszczenia Wynikaj age z. oz)/now niedozwolonych ulegajq przedawnieniu, jeéli majq oharakter majagkowy. Do roszczefi tych zaliczyé naleiy nie tyiko roszozonia 0 naprawienie szkody, ale takze roszczenia 0 zadoééuczynienie, 0 ktérych mowaw art. 445 i<.c. i 448 k.c. Terminy przedawnienia roszczefi vs/ynikajaécych z czynéw niedozwolonych okreéfa art. 4421 k.c. Zgodnie z jego treéciq roszczenie 0 naprawienie szkody wyrzagizonej czynem niedozwo1onym, o ile czy ten nie stanowi zbrodni lub wystqpku, ulega przedawnieniu 2up1§/Wom lat trzech od dnia, W ktorym poszkodowany dowiedziafl sigo szkodzie i o osobie obowiqzanej do jej naprawienia. Ter1nin'ten nie mozo byé jednakze dluzszy niZ dziesiqé Lat od dnia, W ktorym nasta,pi1o zdarzenie Wywoiujagse szkodo. W razie Wyrzatdzcnia szkody na osobie przedawnienie nie moio skoficzyé sig Wczeéniej niz z uplywem {at trzech od dnia, W ktorym poszkodowany dowiedzied siq o szkodzie i osobie obowiqzanej do jej napraWienia. Powolany W}/Zej przopis, obowialzuje od dnia 10 ' 3 an jako tymczasowo aresztowany w okresie od 18 czerwca 2004r. do 9 listopada 2004r. Jego roszczenie uległo więc przedawnieniu w dniu 9 listopada 2007 r. W piśmie z dnia 23 listopada 2011 r. powód wskazał, ze zapłaty zadośćuczynienia dochodzi w związku z zachowaniami pozwanego w okresach od 16 lutego 2000r. do dnia 24 kwietnia 2003r. oraz od 22 października 2003r. do dnia 21 kwietnia 2004r. Jednocześnie wyjaśnił, ze podanie w poprzednich pismach innych dat było wynikiem oczywistej omyłki. Sąd Okręgowy W S. wyrokiem z dnia 24 listopada 2011 r. oddalił powództwo zasądził od powoda na rzecz Skarbu Państwa -'Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 3.600 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oraz przyznał adwokatowi K. K. od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w S. kwotę 4.428 tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Sąd Okręgowy ustalił, że powód J. H. od 1992 r. przebywał w różnych jednostkach penitencjarnych. W okresie od dnia 16 lutego 2000 r. do dnia 24 kwietnia 2003 r. oraz od dnia 22 października 2003 r. do dnia 21 kwietnia 2004 r. był osadzony w Zakładzie karnym w G.. Aktualnie powód przebywa na wolności. Sąd Okręgowy uznał, że powództwo okazało się bezzasadne. W przedmiotowej sprawie powód domagał się zasądzenia na jego rzecz zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych, do którego miało dojść W okresie jego pobytu W zakładzie karnym w G. w okresie od dnia 16 lutego 2000r. do 24 kwietnia 2003r. i od dnia 22 października 2003r. do dnia 21 kwietnia 2004r. Jako podstawę- prawną swojego żądania wskazał art. 24 k.c. W zw. z art. 448 k.c. Sąd Okręgowy uznał, że ze względu na podniesiony przez pozwanego zarzut przedawnienia należało w pierwszej kolejności rozważyć czy zarzut ten jest uzasadniony. Skuteczne podniesienie zarzutu przedawnienia stanowi bowiem, wobec treści art. 11'? § 2 zdanie 1. k.c. podstawę do oddalenia powództwa, co czyniłoby zbędnym ustalanie istnienia w sprawie przesłanek odpowiedzialności pozwanego za wyrządzoną powodowi szkodę, Naruszenie dóbr osobistych stanowi czyn niedozwolony. Zasady odpowiedzialności deliktowej, do których odsyła art. 24 § 1 k.c. uregulowane są w przepisach art. 415 - 448 umiej scowionych w tytule VI Kodeksu cywilnego. Roszczenia wynikające z czynów niedozwolonych ulegają przedawnieniu, jeśli mają charakter majątkowy. Do roszczeń tych zaliczyć należy nie tylko roszczenia 0 naprawienie szkody, ale także roszczenia o zadośćuczynienie, o których mowaw art. 445 k.c. i 448 k.c. Terminy przedawnienia roszczeń wynikających z czynów níedozwołonych określa art. 4421 k.c. Zgodnie z jego treścią roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym, o ile czy ten nie stanowi zbrodni lub występku, ulega przedawnieniu 2- upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się_o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Termin ten nie może być jednakże dłuższy niż dziesięć łat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę. W razie wyrządzenía szkody na osobie przedawnienie nie może skończyć się wcześniej niż z upływem lat trzech od dnia, W którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia. Powołany wyżej przepis, obowiązuje od dnia 10 ' - 3 eu
--- STRONA 4 ---
siorpnia 2007 r. i znajduje zastosowanie do roszczefi powstaiych po jego Wejéoiu W Zycie oraz na mocy art. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 80, poz. 53 8) do roszczefi powstalych przed dniem jego W€j§C1E1 W iycie, a Wedlug przepisow dotychczasowych W tym dniu jeszoze nieprzedawnionyol1. Do roszczexi powstalych przed Wejéciem W Zycie alt. 4421 § 1 kc. i nie objqtych dyspozyojq art. 2 powoianej Wyzej ustawy znajduje zastosowanie an. 442 k.c. Zgodnie z jego treéciq roszczenie o naprawienie szkody Wyrzqdzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z up1ywem lat trzech od dnia, W ktorym poszkodowany dowiedziai siq 0 szkodzie i osobie obowiqzanej do jej naprawienia. Jednakze W kazdym Wypadku roszczenie przedawnia siq z up1ywem lat dziesiqciu od dnia, w ktorym nastqpiio zdarzenie wyWo1uja.ce szkodo. W éwietle powolanego wyiej art. 442 k.c. nie 1noZe byé zdaniem Sacdu Okrogowego \vqtpliWo§ci, Ze roszczenie powoda 0 zapiato zadoééuozynienia, oparte na art. 448 k.o. ulegio przedawnieniu W dniu 24 kwietnia 2006r., jeéli chodzi o pierwszy okros pobytu oraz W dniu 21 kwietnia 2007r., joéli chodzi o drugi okres pobytu W zakiadzie karnym W G.. Powod najpoinioj W dniu zakoficzenia pobytu W zakiadzie _karnym W G. znai Z1od1o doznanoj przez siebie szkody i podmiot odpowiedzialny za. jej naprawienie. Z roszczeniami przeciwko pozwanemu Wysta.pi1 jednak dopiero W 2009r., a Wiqc po uplywie trzyletniogo terminu. O kosztach postopowania orzeozono W oparoiu o art. 98 § 1 k.p.c. majqc na Wzglodzie, Zo powod przegral prooes W czdoéci, obowiqzany jest zwrocié p02W8I‘l€I'I'llJ po11iosione przez niogo koszty zwiqzane z niniejszym postopowaniem. Koszty to obejmuja. Wynagrodzenie radcy Prokuratorii Goneralnoj Skarbu Pafistwa W kwocie 3.600 2%, obliczone 11a podstawie § 6 plct 6 rozporzgdzenia Ministra Sprawiedliwoéci 2 dnia 28.09.2002 r. W sp1'aWie opiat za czynnoéoi adwokaokio oraz ponoszenia przez Skarb Pafistwa kosztow nieopiaconej pomocy prawnej udzielonej Z urzqdu (Dz.U.02. 163.1348 zo zm.). Jednoczeénie Sqd Okrqgowy przyznait adwokatowi K. K., ustanowionemu Z urzgdu, od Skarbu Pazistwa Sqdu Okrogowego W S. kwotq 4.428 Z1, obliczonq na podstawie § 15 W ZW. § 6 pkt 6 rozporzqdzenia Ministra Sprawiedliwoéci z dnia 28.09.2002 r. W sprawie opiat za ozynnoéci adwokackie oraz Ponoszenia przez Skarb Pafistwa kosztow nieoplaconej pomocy prawnoj udzieionej z urzodu (Dz.U.02.163.1348 ze zm.). Wynagrodzenie to zgodnie z przepisami WW. rozporzqdzenia zostalo podwyiszone o naleiny podatek VAT (23%). ‘ Apelacjq od powyiszego wyroku wni6s1 powéd zaskariajag: go W zakresie punktow I i 11 oraz Wniosi o uohylenie Wyroku W zaskarionym zakresie oraz 0 przyznanie kosztow pomocy prawnoj udzielonej z urzodu za postopowanie przod Sqdem II instancji wedhlg norm przepisanych. Zaskarionemu Wyrokowi zarzucii: . _ . . nierozpoznanie sprawy co do istoty przejawiqjape sio oddaleniem powodztwa 0 zapiato Wskutek uwzglodnienia zarzutu prgedawnienia roszczonia pomimo, 12. termin przedawnienia tego roszczenia jeszcze nie upiynaj, 4 sierpnia 200? r. i znajduje zastosowanie do roszczeń powstałych po jego wejściu w życie oraz na mocy art. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 80, póz. 53 8) do roszczeń powstałych przed dniem jego wej ścia w życie, a według przepisów dotychczasowych w tym dniu jeszcze nieprzedawnionych. Do roszczeń powstałych przed wejściem w życie alt. 4421 § 1 k.c. i nie objętych dyspozycją art. 2 powołanej Wyżej ustawy znajduje zastosowanie art. 442 k.c. Zgodnie z jego treścią roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże w każdym wypadku roszczenie przedawnia się z upływem lat dziesięciu od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące- szkodę. W świetle powołanego wyżej art. 442 k.c. nie może być zdaniem Sądu Okręgowego wątpliwości, ze roszczenie powoda o zapłatę zadośćuczynienia, oparte na art. 448 k.c. uległo przedawnieniu w dniu 24 kwietnia 2006r., jeśli chodzi o pierwszy okres pobytu oraz w dniu 21 kwietnia 200?r., jeśli chodzi o drugi okres pobytu w zakładzie karnym w G.. Powód najpóźniej w dniu zakończenia pobytu w zakładzie _karnym w G. znał źródło doznanej przez siebie szkody i podmiot odpowiedzialny za jej naprawienie. Z roszczeniami przeciwko pozwanemn wystąpił jednak dopiero w 2009r., a więc po upływie trzyletniego terminu. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 98 § 1 k.p.c. mając na względzie, ze powód przegrał proces w całości, obowiązany jest zwrócić pozwanemu poniesione- przez niego koszty związane z niniejszym postępowaniem. Koszty te obejmują wynagrodzenie radcy Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa w kwocie 3.600 zł, obliczone na podstawie § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. W sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U.02. 1611348 ze zm.). Jednocześnie Sąd Okręgowy przyznał adwokatowi K. K., ustanowionemu z urzędu, od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego W S. kwotę 4.428 zł, obliczoną na podstawie § 15 w zw. § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiediiwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U.02.163.1348 ze zm.). Wynagrodzenie to zgodnie z przepisami ww. rozporządzenia zostało podwyższone o należny podatek VAT (23%). Ą Apelację od powyższego wyroku wniósł powód zaskarżając go w zakresie punktów I i iI oraz wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonym zakresie oraz 0 przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu za postępowanie przed Sądem II instancji według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: i _ . . - nierozpoznanie sprawy co do istoty przejawiąjąee się oddaleniem powództwa o zapłatę wskutek uwzględnienia zarzutu przedawnienia roszczenia pomimo, iż termin przedawnienia tego roszczenia jeszcze nie upłynął, 4
--- STRONA 5 ---
~ naruszenie przepisu praWa materialnego, tj. art. 442 k.c. poprzez jego l'116W1'flSC1\?V6 zastosowanie, tj. zastosowanie go W rozstrzyganej sprawie, podczas gdy sprawa dotyozyta zaptaty zadoééuczynienia z tytuhl naruszenia dobr osobistych, do ktorego to roszozenia zastosowanie znajduje ogolny termin przedawnienia Wynikaj aoy z treéci art. 118 k.c. W uzasadnieniu Wskazat, ze W jego ocenie do przedstawionego przez poWoda stanu faktycznego mozna dopasowaé dwa rezimy prawne, tj. ten dotyczaccy naruszenia door osobistyeh oraz ten dotyczacy odpowiedzialnosici za szkode wyrzqdzona ozynem niedozwoionym. Zdaniem strony apelujapej oba tryby roznia sie od siebie, W szczegolnosci W zakresie procesowego rozktadu ciezaru dowodu. Jedynym eiementem Wspolnym obu instytucji prawnyoh jest to, 2e przepis dotyczacy dob osobistych odsyta do przepisow 0 Zadoséuczynieniu zawartych W przepisach dotyozaoyoh ozynow niedozwolonych. Zdaniem strony powodowej, chodzi tu wytaccznie 0 przepisy ktore wyrainie reguluja instytueje zadoséuczynienia, tj. art. 445 k.o. oraz 448 k.c. i W tym zakresie nie moze byé interpretaoji rozszerzajacej. Podkreslié nalezy, iz dobra osobiste sa prawem podmiotowym o charakterze niemajatkowym. Nie istnieja natomiast dobra osobiste o charakterze majatkowym. Gtownym celem WW. uregulowania jest ochrona roszczenia niemajatkowego jakim sa dobra osobiste, a zatem zasadniczo sprawa prowadzona jest W przedmiooie roszozenia niemajatkowego, ktorego skuteozne udowodnienie ulnoi1iWia otrzymanie zadoééuczynienia. Zadoséuczynienie W rozumieniu art. 24 14.0. nie ma odrebnego charakteru majatkowego, jak to jest W przypadku zadoséuczynienia dochodzonego W nastepstwie pope111ie11ia ozynu niedozwolonego (art. 415 k.c. i nast.). Jest ono bowiem konsekwelloja uwzglednienia roszczenia niemajatkowego o naruszenie dobr osobistych i jest 2 nirn nierozerwalnie zwiazane. W przypadku, gdy Sad stwierdzi brak naruszenia tych dobr zasadzenie zadoséuczynienia jest Wykluozone. Zgodzié sie na1e2y, it do zadoséuczynienia 0 ktorym moWa W art. 24 k.o. naleiy Stosowaé przepisy 0 przedawnieniu roszczefi majatkowych, gdyi Zadanie zaptaty jest zwiazane Z e1¢o11omioznymi interesami strony. Jednakze W swietle zasady, iz przepisy dotyczace przedawnienia roszozefi musza byé interpretowane soisle, aby nie doszto do pokrzywdzenia Wierzyciela, nie ma mozliwosci, aby W trybie przewidzianym dla dochodzenia roszczefi z tytutu naruszenia dobr osobistyoh mozna byio positkowo stosowaé przedawnienie dotyczace roszozenia z tytuhl czynu niedozwolonego. Skoro bowiem zasada jest spetnianie éwiadczefi do l<torycl1 jdluznik jest zobowiazany, to interpretacja przepisow dotyczacych mozliwoéci uchylenia sie od spehtiania swiadczenia W sytuacjach Watpiiwych nie moze nastapié z pokrzywdzeniem wierzyoieia. W konsekwenoji, nie mozna na podstawie odestania zawartego W treéci art. 24 § 1 k.o. zastosowaé przepisu art. 442 k.c., dotyczacego przedawnienia roszczenia Z. 1Z§,"'ELl‘11.l czynu niedozwolonego, lnajacego odmienny charakter oraz charakteryzujacego siq innym rozkiadem oiqiaru dowodu niz. roszczenie ieiace u podstaw ztozonego poW6dztWa. ' Reasumujao apeiujaoy WSKEIZEII, iz powod upatrywat podstawy swojego roszezenia W naruszeniu dobr osobistyoh i W zwiazku z tym Zadal zaplaty zadoééuczynienia. W konsekwencji, ' 5 ~ naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 442 k.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. zastosowanie go w rozstrzyganej sprawie, podczas gdy sprawa dotyczyła zapłaty zadośćuczynienia z tytułu naruszenia dóbr osobistych, do którego to roszczenia zastosowanie znajduje ogólny termin przedawnienia wynikaj ący Z treści art. 118 k.c. W uzasadnieniu wskazał, że W jego ocenie do przedstawionego przez powoda stanu faktycznego można dopasować dwa reżimy prawne, tj. ten dotyczący naruszenia dóbr osobistych oraz ten dotyczący odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną czynem niedozwoionym. Zdaniem strony apelującej oba tryby różnią się od siebie, W szczególności w zakresie procesowego rozkładu ciężaru dowodu. Jedynym eiementem wspólnym obu instytucji prawnych jest to, że przepis dotyczący dób osobistych odsyła do przepisów 0 zadośćnczynieniu zawartych w przepisach dotyczących czynów niedozwolonych. Zdaniem strony powodowej, chodzi tu wyłącz-nie 0 przepisy które wyraźnie regulują instytucję zadośćuczynienia, tj. art. 445 k.c. oraz 448 k.c. i w tym zakresie nie może być interpretacji rozszerzającej. Podkreślić należy, iż dobra osobiste są prawem podmiotowym o charakterze niemajątkowym. Nie istnieją natomiast dobra osobiste o charakterze majątkowym. Głównym celem ww. uregulowania jest ochrona roszczenia niemajątkowego jakim są dobra osobiste, a zatem zasadniczo sprawa prowadzona jest w przedmiocie roszczenia niemajątkowego, którego skuteczne udowodnienie umożliwia otrzymanie zadośćuczynienia. Zadośčuczynienie w rozumieniu art. 24 k.c. nie ma odrębnego charakteru majątkowego, jak to jest w przypadku zadośćuczynienia dochodzonego w następstwie popełnienia czynu niedozwolonego (art. 415 k.c. i nast.). Jest ono bowiem konsekwencją uwzględnienia roszczenia niemajątkowego o naruszenie dóbr osobistych i jest z nim nierozerwalnie związane. W przypadku, gdy Sąd stwierdzi brak naruszenia tych dóbr zasądzenie zadośćuczynienia jest wykluczone. Zgodzió się naieży, iż do zadośćuczynienia o którym mowa w art. 24 k.c. należy stosować przepisy o przedawnieniu roszczeń majątkowych, gdyż żądanie zapłaty jest związane z ekonomicznymi interesami strony. Jednakże w świetle zasady, iż przepisy dotyczące przedawnienia roszczeń muszą być interpretowane ściśle, aby nie doszło do pokrzywdzenia wierzyciela, nie ma mozliwości, aby w trybie przewidzianym dla dochodzenia roszczeń z tytułu naruszenia dóbr osobistych można było posiłkowo stosować przedawnienie dotyczące roszczenia z tytułu czynu niedozwoionego. Skoro bowiem zasadą jest spełnianie świadczeń do których ,dłużnik jest zobowiązany, to interpretacja przepisów dotyczących możliwości uchylenia się od spełniania świadczenia W sytuacjach wątpiiwych nie może nastąpić z pokrzywdzeniem wierzycieia. W konsekwencji, nie można na podstawie odesłania zawartego W treści art. 24 § 1 k.c. zastosować przepisu art. -442 k.c., dotyczącego przedawnienia roszczenia 2. tytułu czynu níedozwoionego, mającego odmienny charakter oraz charakteryzującego się innym rozkładem ciężaru dowodu niż roszczenie łeżące u podstaw złożonego powództwa. - ' Reasumując apeiujący wskazał, iż powód upatrywał podstawy swojego roszczenia w naruszeniu dóbr osobistych i w związku z tym żądał zapłaty zadośćuczynienia. W konsekwencji, I 5
--- STRONA 6 ---
zdaniem strony poWodoWej, W sprawie zastosowanie powinien mien’: ogolny termin przedawnienia, Wynikajaoy 2; tresci art. 118 k.c., wynoszacy dziesieé lat. Oznacza to, i2 dochodzorle przez powoda roszczenie nie jest przedawnione. Tym samym Sad I instancji nie rozpoznat sprawy co do istoty, a Wyrok W zaskarzonej ozesci powinien zostaé uchylony. _ Pozwany W odpowiedzi na apeiacje powoda podal, ze W peini podzieia stanowisko Sadu Okregowego zawarte We Wskazanym Wyroku i jednoczeénie W peini podtrzyrnat swoje stanowisko zawarte W odpowiedzi na pozew sporzadzonej w sprawie. I W uzasadnieniu WS1(HZ8.'1; Ze rozstrzygniecie Sadu I instancji jest zgodne Z powoianymi W uzasadnieniu przepisami prawa, albowiem roszczenie jest W oczywisty sposéb przedawnione. Odnoénie zarzutow powoda reprezentowanego przez profesjonalnego peinomocnika W zakresie naruszenia prawa materialnego a takze i procedury naiezy stwierdzié, ii W zasadzie sprowadzaja sie one jedynie do niemajacej oparcia W faktach polemiki z rozstrzygiiieciem Sada I instanoji W zakresie zarzutu przedawnienia. Odnosnie naruszenia art. 442 k.c. nalezy Wskazaé ii rozpoczecie biegu przedawnienia Wiaze sie z powzieciem przez poszkodowanego Wiadomosci o szkodzie i osobie zobowiazanej do jej naprawienia (co ewidentnie miato miejsoe W trakcie pobytu powoda u pozwanego), a nie o zakresie szkody, czy o trwatosoi jej nastepstw (pot. wyrok Sadu Najwyiszego 2 dnia 24.11.1971 Ix, sygn. I CR 491.171, OSNC Z 1912 r., nr 5, poz. 95). R6WnieZ za takim stanowiskiem jednoznacznie przemawia wyrok Sadu Najwyiszego z dnia 11 sierpnia 2010 r. (sygn. akt I CSK 653109) niepubI., Wydany W oparciu o uchwale petnego sktadu Izby Cywilnej Sadu Najwyzszego z dnia 11.02.2006 r. sygn. akt III CZP 84.105 Lex 171126. Sad Wskazat, ze: ,,Skutec2ne podniesienie zarzutu przedawnienia jest Wystarozajaoe do oddalenia powodztwa bez potrzeby ustalenia, ozy zaohodza Wszystkie inne przestanki prawno materialne uzasadniajape jego uwzglednienie, a ioh badanie W takiej sytuaoji jest zbedne. Nie byto zatem potrzehy do przeprowadzania postepowania dowodowego W zakresie roszczefi przedawnionyoh. Nie sposob takze zgodzié sie z petnomocnikiein powoda, i2 zastosowanie rniaiby tu dziesieeioietni okres przedawnienia. Ustawodawoa przesadzii, i2 roszczenie o naprawienie szkody mote ulec przedawnieniu W terminie trzyletnim, jeieli poszkodowany dowiedziat sie 0 szkodzie i 0 osobie odpowiedzialnej. Natomiast W przypadku jeieli brak jest choéby jednej ze Wskazanych przestanek niezbednych do zastosowania krc'>tszego terminu przeciawnienia, roszczenie ulegnie przedawnieniu ,,W kaidym przypadku" W terminie 10 lat od momentu wywoiujacego szkode. Tym samym nie sposob zgodzié sie 2 zarzutem apelanta W przedmiocie naruszenia art. 442 k.¢. Godzi sie takie podkreslié, iz trzyietni okres przedawnienia roszczenia o naprawienie szkody wyrzadzonej czynem niedozwolonym przewiclziany W art. 442 § 1 zdanie pierwsze k.c. miat za zadanie dyscyplinowao poszkodowailegohaby nie zwlekat ze skorzystaniem 2 przyshlgujacego mu roszozenia. Instytucja przedawnienia roszczenia chroni przede Wszystkim interes dtuznika, a nie | 6 zdaniem strony powodowej, w sprawie zastosowanie powinien mieć ogólny termin przedawnienia, wynikający z treści art. 118 k.c., wynoszący dziesięć lat. Oznacza to, iż dochodzone przez powoda roszczenie nie jest przedawnione. Tym samym Sąd I instancji nie rozpoznał sprawy co do istoty, a wyrok w zaskarżonej części powinien zostać uchylony. _ Pozwany w odpowiedzi na apeiację powoda podał, że w pelni podziela stanowisko Sądu Okręgowego zawarte we wskazanym wyroku i jednocześnie w pełni podtrzymał swoje stanowisko zawarte w odpowiedzi na pozew sporządzonej w sprawie. 0 W uzasadnieniu wskazał, że rozstrzygnięcie Sadu I instancji jest zgodne Z powołanymi w uzasadnieniu przepisami prawa, albowiem roszczenie jest w oczywisty sposób przedawnione. Odnośnie zarzutów powoda reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika w zakresie naruszenia prawa materialnego a także i procedury należy stwierdzić, iż w zasadzie sprowadzają się one jedynie do niemającej oparcia w faktach polemiki z rozstrzygnięciem Sądu I instancji w zakresie zarzutu przedawnienia. Odnośnie naruszenia art. 442 k.c. należy wskazać iż rozpoczęcie biegu przedawnienia wiąże się z powz-ięciem przez poszkodowanego wiadomości o szkodzie i osobie zobowiązanej do jej naprawienia (co ewidentnie miało miejsce w trakcie pobytu powoda u pozwanego), a nie o zakresie szkody, czy o trwałości jej następstw (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24.11.1971 r., sygn. I CR 49if'7l, OSNC Z 1922 r., nr S, poz. 95). Również za takim stanowiskiem jednoznacznie przemawia wyrok Sądu Najwyższego z dnia ll sierpnia 2010 r. (sygn. akt I CSK 653f'09) - niepubi., wydany W oparciu o uchwale pełnego składu Izby- Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia l?.02.2006 r. sygn. akt III CZP S4f'05 - Lex 171226. Sąd wskazał, że: „Skuteczne podniesienie zarzutu przedawnienia jest wystarczające do oddalenia powództwa bez potrzeby ustalenia, czy zachodzą wszystkie inne przesłanki prawno materialne uz-asadniając-e jego uwzględnienie, a ich badanie w takiej sytuacji jest zbędne. Nie było zatem potrzeby do przeprowadzania postępowania dowodowego w zakresie roszczeń przedawnionych. Nie- sposób także zgodzić się z pełnomocnikiem powoda, iż zastosowanie miałby tu dziesięcioletni okres przedawnienia. Ustawodawca przesądził, iż roszczenie o naprawienie szkody może ulec przedawnieniu W terminie trzyletnim, jezeli poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie odpowiedzialnej. Natomiast w przypadku jeżeli brak jest choć-by jednej ze wskazanych przesłanek niezbędnych do zastosowania krótszego terminu przedawnienia, roszczenie ulegnie przedawnieniu ,,w każdym przypadku" w terminie 10 lat od momentu wywołującego szkodę. Tym samym nie sposób zgodzić się z zarzutem apelanta W przedmiocie naruszenia art. 442 k.c. Godzi się także podkreślić, iż trzyietni okres przedawnienia roszczenia o naprawienia szkody wyrządzonej cz-ynem niedozwolonym przewidziany w art. 442 § I zdanie pierwsze k.c. miał za zadanie dyscyplinować poszkodowanego,,_aby nie zwlekał ze skorzystaniem z przysługującego mu roszczenia. Instytucja przedawnienia roszczenia chroni przede wszystkim interes dłużnika, a nie 1 6
--- STRONA 7 ---
Wierzycieia (pot. wyrok Sadu Apelacyjnego W Szczeoinie z dnia 4 paidziernika 2006 r. sygn. I ACa 415106). Niezaprzeczalnym Wydaje sie fakt, ii powod miat na biezaco Wiedze o Warunkach, W jakich byt osadzony i zaehowaniu pozwanego, stad tez 0 i1e W rzeczywistosoi powodowaiy one szkode, Winien Wystapié z roszczeniem oywilnoprawnym W przepisanym terminie. Nieznajoinosé prawa nie jest przy tym przeshinka zawieszenia ani przenvania biegu przedawnienia roszozefi W mysl art. 121 i 123 l<.c. W tym stanie faktycznym Wymaga podkreslenia Wyrok Sadu Apelacyjnego We W. z dnia 09.11.2010 r. sygn. akt I ACa 1117110 — niepub1. Sad stwierdzit, 12 ,,Trafnie zatem przyjai Sad Okregowy, Ze roszczenie przedawnito sie. Nie ma w tym zakresie znaozenia fakt, Ze powod nie miat Wiedzy o fakcie przedawnienia sic; roszozefi. Obowiazuje zasada powszechnej znajornosci prawa, czego Wyrazem jest ohooby ogtaszanie prawa W dziennikach urzedowyoh. Nie moina uchylié sie od skutkow prawnyoh przedawnienia roszczenia poprzez argumentacje, 2e nie byto sie sWiadolnyln, ii obowiazujaw tym zakresie stosowne norrny”. Sad Apelacyjny zwazyi, co nastepuje: Apelaoja powoda nie jest uzasadniona, a jej zarzutow obrazy prawa procesowego i materialnego nie mozna podzielié. Rozstrzygniecie Sadu Okregowego jest prawidtowe. Podzieiié tez naleiiy motywy, jakirni sie sad ten kierowat. Apelacja powoda ma W istocie charakter bardzo polemiczny, kwestionuje dokonana przez Sad Okregowy ocene zasadnosci podniesionego przez pozwanego zarzutu przedawnienia, przedstawiajap Wtasna interpretacje diugosci okresu przedawnienia roszczenia, z ktorym wystapit W niniejszej sprawie, oparta na subiektywnym przeswiadozeniu skariaoego o Wadze i doniostosci poszczegoinych argumentow, co nie moze odniesé oczekiwanego skutku. Sad Okregowy przyjat, Ze naruszenie dobr osobistyoh stanowi czyn niedozwolony, zasady odpowiedzialnosoi deliktowej, do ktorych odsyta art. 24 § 1 1<.c. uregulowane sa W przepisach art. 415 448 Llmiejscowionych W tytule VI Kodeksu oywilnego, roszezenia Wynikajace z ozynow niedozwolonych uiegaja przedawnieniu, jesli maja charakter inaj atkowy. Wedtug Sadu I instancji do roszczefi tych zaliczyé naieiy nie tylko roszczenia o naprawienie szkody, ale takie roszczenia o zadoséuozynienie, o ktorych mowa W art. 445 k.e. i 448 k.c., a terrniny przedawnienia roszczefi wynikaj aoyoh z czynéw niedozwolonyoh okresla art. 442 I k.c. Sad ten Wskaza1 tez, 2e powyzszy przepis, obowiazuje od dnia 10 sierpnia 2007 1'. i znajduje zastosowanie do roszczefi powstaiych po jego Wejsciu ‘W Zycie oraz na mocy art. 2 ustawy Z dnia 16 lutego 200? r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 80, poz. 538) do roszezefi powstaiyoh przed dniem jego Wejsoia W Zyoie, a Wedhlg przepisow dotychczasowych W tym dniu jeszoze nieprzedawnionych. Do roszczefi powstalych przed Wejsciem W zycie art. 442 1§1 k.o. i nie objetych dyspozyoja. art. 2 powotanej wyzej ustawynznajduje zastosowanie art. 442 k.c. Zgodnie z jego tresoia roszozenie o naprawienie szkody wyrzadzonej czynern niedozwolonym ulega przedawnieniu Z uptywem lat trzech od dnia, W ktorym poszkodowany dowiedziai sie o szkodzie i osobie obowiazanej v wierzyc-ieia (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 4 października 2006 r. sygn. I ACa 415f06). Niezaprzeczalnym wydaje się fakt, iż powód miał na bieżąco wiedzę o warunkach, w jakich był osadzony i zachowaniu pozwanego, stąd też o iie W rzeczywistości powodowały one szkodę, winien wystąpić z roszczeniem cywilnoprawnym W przepisanym terminie. Nieznajomość prawa nie jest przy tym przesłanką zawieszenia ani przerwania biegu przedawnienia roszczeń w myśl art. 121 i 123 k.c. W tym stanie faktycznym wymaga podkreślenia wyrok Sądu Apelacyjnego We W. z dnia 09.11.2010 r. sygn. akt I ACa 1117110 -¬ niepubi. Sąd stwierdził, iż „Trafnie zatem przyjął Sąd Okręgowy, że roszczenie przedawniło się. Nie ma w tym zakresie znaczenia fakt, że powód nie miał wiedzy o fakcie przedawnienia się roszczeń. Obowiązuje zasada powszechnej znajomości prawa, czego wyrazem jest choćby ogłaszanie prawa w dziennikach urzędowych. Nie można uchylić się od skutków prawnych przedawnienia roszczenia poprzez argumentację, że nie było się świadolnyln, iż obowiązująw tym zakresie stosowne normy”. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja powoda nie jest uzasadniona, a jej zarzutów obrazy prawa procesowego i materialnego nie można podzielić. Rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego jest prawidłowe. Podzielić też należy motywy, jakimi się sąd ten kierował. Apelacja powoda ma w istocie charakter bardzo polemiczny, kwestionuje dokonaną przez Sąd Okręgowy ocenę zasadności podniesionego przez pozwanego zarzutu przedawnienia, przedstawiając- własną interpretację długości okresu przedawnienia roszczenia, z którym wystąpił w niniejszej sprawie, opartą na subiektywnym przeświadczeniu skarżącego o wadze i doniosłości poszczególnych argumentów, co nie może odnieść oczekiwanego skutku. Sąd Okręgowy przyjął, że naruszenie dóbr osobistych stanowi czyn niedozwolony, zasady odpowiedzialności deliktowej, do których odsyła art. 24 § 1 k.c. uregulowane są w przepisach art. 415 - 448 umiejscowionych w tytule VI Kodeksu cywilnego, roszczenia wynikające z czynów niedozwolonych ulegają przedawnieniu, jeśli mają charakter majątkowy. Według Sądu I instancji do roszczeń tych zaliczyć należy nie tylko roszczenia o naprawienie szkody, ale także roszczenia o zadośćuczynienie, 0 których mowa w art. 445 k.c. i 448 k.c., a terminy przedawnienia roszczeń wyníkaj ących z czynów niedozwolonych określa art. 442 I k.c. Sąd ten wskazał też, że powyższy' przepis, obowiązuje od dnia 10 sierpnia 2007 r. i znajduje zastosowanie do roszczeń powstałych po jego wejściu W życie oraz na mocy art. 2 ustawy z dnia l6 lutego 200? r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 80, póz. 538) do roszczeń powstałych przed dniem jego wejścia w życie, a według przepisów dotychczasowych w tym dniu jeszcze nieprzedawnionych. Do roszczeń powstałych przed wejściem w życie art. 442 1§1 k.c. Š nie objętych dyspozycją art. 2 powołanej wyżej ustawynznajduje zastosowanie art. 442 k.c. Zgodnie z jego treścią roszczenie o naprawienie sz-kody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i osobie obowiązanej 7
--- STRONA 8 ---
do jej naprawienia. Jednakie W kaidym wypadku roszczenie przedawnia sie z uptywem lat dziesieoiu od dnia, W ktorym nastapito zdarzenie Wywotujace szkode. Wg Sadu Okregowego W swietle powofanego Wyzej art. 442 k.o. nie moze bye Watpliwosci, ze roszozenie p0Woda o zap1ate zadoséticzynieliia, oparte na art. 448 k.c. u1eg1o przedawnieniu W dniu 24 kwietnia 2006r., jesli chodzi 0 pierwszy okres pobytu oraz W dniu 21 kwietnia 200712, jesli chodzi o drugi okres pobytu W zaktadzie karnym W G. a1boWiem powod najpoiniej W dniu zakoficzenia pobytu W zaktadzie karnym W G. znai Zrodto doznanej przez siebie szkody i podmiot odpowiedzialny za jej naprawienie, a z roszczeniami przeciwko pozwanemu wystapit jednak dopiero W 2009 r., a Wiec po uptywie trzyletniego terminu. Z kolei powod stanaI na stanowisku, ze przepis dotyczacy dob osobistych odsy1a do przepisow o zadoséuczynieniu zawartych W przepisach dotyczacycli ezynow niedozwoionyoh, jednakie Wytacznie W odniesieniu do przepisow, ktore I‘6g1I1l.l_ifl_1I‘lSfY1Il1C_jQ zadoééuozynienia, tj. art. 445 14.0. oraz 448 k.c. i W tym zakresie nie moze byé interpretacji rozszerzajacej. PoW6d podniosi tei, Ze 2godzié sie nalezy, iz do zadoséuozynienia 0 ktorym rnowa W art. 24 1<.o. nalezy stosowaé przepisy o przedawnieniu roszczefi majatkowyoh, gdyiiadanie zaptaty jest zwiazane z ekonomicznymi interesami strony. Jednakze Wg niego W swietle zasady, iz przepisy dotyczace przedawnienia roszozefi musza byé interpretowane soisle, aby nie doszto do pokrzywdzenia Wierzyoiela, nie ma moiliwosci, aby W 11}/1316 przewidzianym dla doohodzenia roszczez‘: z tytutu naruszenia dobr osobistych moina byto posilkowo stosowao przedawnienie dotyczace roszczenia z tytuhl czynu niedozwolonego, W konsekwenoji czego , nie rnofsna na podstawie odesiania zawartego W treéci art. 24 § 1 k.e. zastosowaé przepisu art. 442 k.c., dotyczaoego przedawnienia roszozenia z tytuhi ezynu niedozwoionego, majacego odmienny charakter oraz charaktelyzujacego sie innym rozktadem oieiaru doWodu 1112 roszczenie Iezace u podstaw zlozonego powodztwa. Reasumujae apelujaey Wskazat, ii powod upatrywai podstawy swojego roszozenia W naruszeniu dobr osobistych i W zwiqzku z tym iadat zaptaty zadoséuczynienia. W konsekwencji, zdaniem strony poWodoWej, W sprawie zastosowanie powinien mieé ogolny termin przedawnienia, Wynikajacy z tresci alt. 118 k.c., wynoszacy dziesieé lat. Jednakie zdaniem Sadu Apelacyjnego nalezaio uznaé, fie orzeczenie Sadu I instanoji jest prawidtowe, a uwzglednienie podniesionego przez pozwanego zarzutu przedawnienia byte jak najbardziej zasadne, rowniez argumentacja tego stanowiska jest W petni podzielana przez sad odwoiawczy. Zgodnie 2 trescia art. 24 § I k.c. ten, czyje dobro osobiste zostaje zagroione oudzym dziataniem, moie Zadaé zaniechania tego dziatania, ch_yba Ze nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia moie on takie Zadaé, azeby osoba, ktora dopuscita sie naruszenia, dopetnita ezynnosci potrzebnyoh do usuniecia jego’ skutkow, W szczegolnosci azeby 2102)/Ia oswiadozenie odpowiedniej tresoi i W odpowiedniej formic. Na zasadaoh przewidzianyeh W kodeksie moie on 8 do jej naprawienia. Jednakże w każdym wypadku roszczenie przedawnia się z upływem lat dziesięciu od dnia, W którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę. Wg Sądu Okręgowego w świetle powołanego wyżej art. 442 k.c. nie może być wątpliwości, ze roszczenie powoda o zapłatę zadośćuczynienia, oparte na art. 448 k.c. uiegło przedawnieniu w dniu 24 kwietnia 2006r., jeśli chodzi o pierwszy okres pobytu oraz W dniu 21 kwietnia 2007r., jeśli chodzi o drugi okres pobytu W zakładzie karnym w G. albowiem powód najpóźniej W dniu zakończenia pobytu w zakładzie karnym W G. znał źródło doznanej przez siebie szkody i podmiot odpowiedzialny za jej naprawienie, a z roszczeniami przeciwko pozwanemu wystąpił jednak dopiero w 2009 r., a Więc po upływie trzyletniego terminu. Z kolei powód stanął na stanowisku, że przepis dotyczący dób osobistych odsyła do przepisów o zadośćuczynieniu zawartych W przepisach dotyczących czynów niedozwolonych, jednakże wyłącznie w odniesieniu do przepisów, które regulują instytucję zadośćuczynienia, tj. art. 445 k.c. oraz 448 k.c. i wtym zakresie nie może być interpretacji rozszerzającej. Powód podniósł też, że zgodzić się należy, iż do zadośćuczynienia o którym mowa w art. 24 k.c. należy stosować przepisy o przedawnieniu roszczeń majątkowych, gdyżżądanie zapłaty jest związane z ekonomicznymi interesami strony. Jednakże wg niego W świetle zasady, iż przepisy dotyczące przedawnienia roszczeń muszą być interpretowane ściśle, aby nie doszło do pokrzywdzenia wierzyciela, nie ma możliwości, aby w tiybie przewidzianym dla dochodzenia roszczeń z tytułu naruszenia dóbr osobistych można było posiłkowo stosować przedawnienie dotyczące roszczenia z tytułu czynu niedozwolonego, w konsekwencji czego , nie można na podstawie odesłania zawartego w treści art. 24 § 1 k.c. zastosować przepisu art. 442 k.c., dotyczącego przedawnienia roszczenia z tytulu czynu niedozwoionego, mającego odmienny charakter oraz charaktelyzującego się innym rozkładem ciężaru dowodu niż roszczenie leżące u podstaw złożonego' powództwa. Reasumując apelujący wskazał, iż powód upatrywał podstawy swojego roszczenia w naruszeniu dóbr osobistych i W związku z tym żądał zapłaty zadośćuczynienia. W konsekwencji, zdaniem strony powodowej, w sprawie zastosowanie powinien mieć ogólny termin przedawnienia, wynikający z treści art. 118 k.c., wynoszący dziesięć lat. Jednakże zdaniem Sądu Apelacyjnego należało uznać, że orzeczenie Sądu I instancji jest prawidłowe, a uwzględnienie podniesionego przez pozwanego zarzutu przedawnienia było jak najbardziej zasadne, również argtunentacja tego stanowiska jest w pełni podzielana przez sąd odwoławczy. Zgodnie z treścią art. 24 § l k.c. ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on 8
--- STRONA 9 ---
réwniez Zqdaé zadoééuczynienia pieniegznego lub 2aplaty odpowiedniej surny pieniginej na wskazany eel spoteczny. Tak wiqc W myél art. 24 § 1 zclanie trzecie w razie dokonanego naruszenia débr osobistych na zasadach przewidzianych W lcodeksie uprawniony moie Zqdaé zadoééuczynienia pienicginego lub zaptaty odpowiedniej sumy pieni@inej na Wskazany eel spoteczny. Takie ujgcie pozwala na stwierdzenie, ii przepis ten nie stanowi podstawy normatywnej dla zasqdzenia zadoééuczynienia w kazdym wypadku bezprawnego naruszenia débr osobistych, lecz odsyta do przepiséw szczegélnych, ktére przewiduja, ten érodek. Zadoééuozynienie przyznane mote byé tylko w wypadkach wskazanych w ustawie. Przepisy te to: arc. 445 i448 k.c. Powéd jako Podstawq prawnat swojego Zqdania wskaza% art. 24 k.c. W zw. z art. 448 k.c., zgodnie 2 ktérym W1‘aZi€ naruszenia dobra osobistego sqd moze przyznaé temu, ozyje dobro osobiste zostato naruszone, odp0wiednia1 sumq tytutemt zadoééuczynienia pienieginego za doznanq krzyWd@ lub na jego iagzlanie zasqdzié odpowiedniq sumo; pieniginah na wskazany przez niego cel spoheczny, niezaleinie od innych érodkéw potrzebnych do usuniqcia skutkéw naruszenia. Przepis art. 445 § 3 stosuje siQ.. érodki ochrony débr osobistych dzielq sis; na niemajaLtk0we _i majettkowe. D0 érodkéw 11ie1najaJkoWych nalezy roszczenie 0 zanieclmnie, roszczenie 0 usuniqcie skutkéw naruszenia oraz powéclztwc 0 ustalenie. Roszczenie ma charakter majajckowy, jeéli wynika z prawa podmiotowego zaliczanego do kategorii praw majqtkowych. Takie niektére prawa niemajqtk0\ve podlegajq ochmnie poprzez roszczenia 1najaLt1<0we, czego przykladem jest Wiaénie roszczenie 0 zaptatrQ zadoééuczynienia, chroniape dobra osobiste, a wiqc prawa niemajajckowe. Srodkami majagtkowymi sq: roszczenie 0 zadoééuczynienie za szkodq niemajqtkowq, roszczenie 0 odszkodowanie za szkoclg ITIBJBLYKOVVEL oraz roszczenie 0 zwrot bezpodstawnego wzbogacenia. Przepis cytowanego powyzej art. 448 k.c. ma fundamentalne znaczenie dla ochrony débr osobistych érodkami lnajqtkowymi. Sqd Najwyzszy W Wyroku z dnia 17 grudnia 2004 1'., sygn. II CK 300/04 wskazat, Ze W razie gdy roszczenie oparte jest na art. 471 k.c., to W zasadzie brak podstaw dla przyznania Wierzycielowi zadoééuczyniellia za doznanq krzywdzq niemajqtkoxvq. MOZliW0§<': przyznania zadoééuczynienia pieniqznego z art. 448 k.c. odnosi siq wiqc zasadniczo do reiimu odpowiedzialnoéci deliktowej albowiem roszczenia z tego artykuhl ustawodawca okreélil w ramach ocipowiedzialnoéci z tytutu czynéw niedozwoionych. Jednakie W niniejszej sprawie bezsprzecznym jest (nie kwestionowane zwtaszcza przez powoda) , 2e ewentualna odpowiedzialnoéé pozwanego ma swoje irédto W delikcie, a nie W kontrakcie. Przyjmuje sig, Ze ochrona débr osobistychjest co do zasady obiektywna, tj. niezaleina od Winy, powéd nie musi wykazywaé, Ze sprawca dziatai umyélnie lub niedbale, jednak od wykazania winy uzaleinione jest roszczenie 0 zadoéétlczyllienie (art. 448 k.c.) , co prawda przepis art. 448 k.c. nie wskazuje expressis verbis zasady odpowiedzialnoéci za krzywd@ wyrzqdzonq naruszeniem débr 9 również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany ceł społeczny. Tak Więc w myśl art. 24 § 1 zdanie trzecie w razie dokonanego naruszenia dóbr osobistych na zasadach przewidzianych w kodeksie uprawniony może żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany ceł społeczny. Takie ujęcie pozwala na stwierdzenie, iż przepis ten nie stanowi podstawy normatywnej dla zasądzenia zadośćuczynienia W każdym wypadku bezprawnego naruszenia dóbr osobistych, lecz odsyła do przepisów szczególnych, które przewidują ten środek. Zadośćuczynienie przyznane może być tylko w wypadkach wskazanych w ustawie. Przepisy te to: art. 445 i 448 k.c. Powód jako Podstawę prawną swojego żądania wskazał art. 24 k.c. W zw. z art. 448 k.c., zgodnie z którym W razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem. zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. Przepis art. 445 § 3 stosuje się.. Środki ochrony dóbr osobistych dzielą się na niemajątkowe _i majątkowe. Do środków niemajątkowych należy roszczenie o zaniechanie, roszczenie o usunięcie skutków naruszenia oraz powództwo 0 ustalenie. Roszczenie ma charakter majątkowy, jeśli wynika z prawa podmiotowego zaliczanego do kategorii praw majątkowych. Także niektóre prawa niemajątkowe podlegają ochronie poprzez roszczenia majątkowe, czego przykładem jest właśnie roszczenie o zapłatę zadośćuczynienia, chroniące dobra osobiste, a więc prawa niemajątkowe. Środkami majątkowymi są: roszczenie o zadośćuczynienie za szkodę niemajątkową, roszczenie o odszkodowanie za szkodę majątkową oraz roszczenie o zwrot bezpodstawnego wzbogacenia. Przepis cytowanego powyżej art. 448 k.c. ma fundamentalne znaczenie dla ochrony dóbr osobistych środkami majątkowymi. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 17 grudnia 2004 r., sygn. II CK 300/04 wskazał, że w razie gdy roszczenie oparte jest na art. 471 k.c., to W zasadzie brak podstaw dia przyznania wierzycielowi zadośćuczynienia za doznaną krzywdzę niemajątkową. Możliwość przyznania zadośćuczynienia pieniężnego z art. 448 k.c. odnosi się więc zasadniczo do reżimu odpowiedzialności deliktowej albowiem roszczenia z tego artykułu ustawodawca określił w ramach odpowiedzialności z tytułu czynów niedozwolonych. Jednakże W niniejszej sprawie bezsprzecznym jest (nie kwestionowane zwłaszcza przez powoda) , że ewentualna odpowiedzialność pozwanego ma swoje źródło W delikcie, a nie w kontrakcie. Przyjmuje się, że ochrona dóbr osobistych jest co do zasady obiektywna, tj. niezależna od winy, powód nie musi wykazywać, że sprawca działał umyślnie lub niedbale, jednak od wykazania winy uzależnione jest roszczenie o zadośćuczynienie (art. 448 k.c.) , co prawda przepis art. 448 k.c. nie wskazuje expressis verbis zasady odpowiedzialności za krzywdę wyrządzoną naruszeniem dóbr 9
--- STRONA 10 ---
osobistych, jednak za dominujacy W judykaturze i doktrynie przyjlnuje sio poglad, 2e pokrzywdzony mote Zadaé kompensaty ktzywdy od ponoszacego Wil'lQ. O tym, Ze roszcz_enie z art. 448 l<.c. jest roszczeniem deliktowym wskazuje rowniez i to W jodnoznaozny sposob umieszczenia tego przepisu W kodeksie cywilnym tj. W jego tytule VI» czyny niedozwolone. Majap na uwadze wszystkie powyzej poczynione uwagi zdaniom Sadu Apelacyjnego nie mote budzié watpliwoéci, ze W niniejszej sprawie w zakresie rozpoznania zasadnoéoi podnoszonego przez pozwanego zarzutu przedawnienia zastosowanie ma regulacja dotyczaca przedawnienia roszczenie 0 naprawienie szkody wyrzadzonej czynem niedozwolonym. W Zaden sposob nie brzmi przekonywujaco argumentaoja powoda (ma ona jedynie charakter czysto polemiczny, a nie jurydyozny), 2e przepis dotyczacy dobr osobistych odsyia jedynie W sposob Wybiorczy do przepiséw 0 zadoééuczynieniu zawaltych W przepisach dotyczacych czynow niodozwolonyoh, tzn. Wyiacznie W oclniesieniu do przepisow, ktére reguluja instytuojo zadoééuczynienia, tj. art. 445 k.c. oraz 448 k.c., ale jut nie W odniesieniu do art. . 442] k.o. Przedawnienie roszczefi 0 naprawienie szkody wyrzadzonej ozynem niedozwolonym podloga ogéinyln reguiom przedawnienia ustanowionym W przepisach art. 11'? i n. k.c., Z rnodyfikacjarni okreélonymi W art. 4421 k.o., dotyczacymi terminow przedawnienia tych roszczefi i ich biegu. Przepisy to reguiuja. przedawnienie wszelkich roszczefi majatkowycli W zakresie odpowiedzialnoéci deiiktowej, a WiQC roszozefi 0 naprawienie szkody majatkowej oraz roszczefr o pieniqine zadoééuozynienie krzywdzio. Dlatego tei W odniesieniu do powyiszych roszozofi nie moina stosowaé terminow okreéionyoh W art. 118 k.c., tak jakby sobie tego Zyczyi powod. Obocnie obowiazujaoy przepis art. 4421 Wprowaclzony zostal do kodeksu cywilnego ustawa z 16 lutego 2007' r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny, ze skutkieln od dnia 10 siorpnia 2007 1". Dokonana zmiana polegaia na uohyleniu Wczeéniej obowiazujacego przepisu art. 442 i wprowadzeniu nowej reguiacji prawnej, ujqtej W postaci art. 442‘ k.c. Zgodnie z art. 4421 § 1 i 2 k.c. roszczenie 0 naprawienie szkody Wyrzadzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu Z uplywem lat trzech 0d dnia, W ktolym poszkodowany dowiedziat siq o szkodzie i 0 osobie oboxviqzanej do jej naprawienia. Jednakze termin ten nie moze byé diuzszy nii dzissioé lat od dnia, w ktorym nastapiio zdarzenie Wywoiujape szkodo. Jeieli szkoda wynikia ze zbrodni lub Wystopku, roszczenie 0 naprawienie szkody ulega przedawnieniu 2 upiywem lat dwudziestu od dnia popelnienia przestqpstwa bez wzglodu na to, kiedy poszkodowahy dowiedziai siq o szkodzie i o osobie obowiazanej do jej naprawienia. _ = W myél art. 4421 § 3 k.c. W razie wyrzadzenia szkody na osobie, przedawnienie nie moie skoficzyé sic; Wczeéniej niz z upéywem lat 1;!‘_Z6Ch od dnia, w ktorym poszkodowany clowiedziai siq 0 10 osobistych, jednak za dominujący W judykaturze i doktrynie przyjmuje się pogląd, że pokrzywdzony może żądać kompensaty krzywdy od ponoszącego winę. O tym, ze roszczenie z art. 448 k.c. jest roszczeniem deliktowym wskazuje również i to w jednoznaczny sposób Lunieszczenia tego przepisu W kodeksie cywilnym tj. w jego tytule VI- czyny niedozwolone. Mając na uwadze wszystkie powyżej poczynione uwagi zdaniem Sądu Apelacyjnego nie może budzić wątpliwości, że W niniejszej sprawie w zakresie rozpoznania zasadności podnoszonego przez pozwanego zarzutu przedawnienia zastosowanie ma regulacja dotycząca przedawnienia roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej ezynem níedozwolonym. W żaden sposób nie brzmi przekonywująco argumentacja powoda (ma ona jedynie charakter czysto polemiczny, a nie jurydyczny), że przepis dotyczący dóbr osobistych odsyła jedynie w sposób wybiórczy do przepisów o zadośćuczynieniu zawartych w przepisach dotyczących czynów niedozwolonych, tzn. wyłącznie W odniesieniu do przepisów, które regulują instytucję zadośćuczynienia, tj. art. 445 k.c. oraz 448 k.c., ale już nie W odniesieniu do art. . 4421 k.c. Przedawnienie roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym podlega ogóinym regułom przedawnienia ustanowionym w przepisach art. 11'? i n. k.c., z rnodyfikacjarni określonymi w art. 4421 k.c., dotyczącymi terminów przedawnienia tych roszczeń i ich biegu. Przepisy te reguiują przedawnienie wszelkich roszczeń majątkowych w zakresie odpowiedzialności deiiktowej, a więc roszczeń o naprawienie szkody majątkowej oraz roszczeń o pieniężne zadośćuczynienie krzywdzie. Dlatego też w odniesieniu do powyższych roszczeń nie można stosować terminów określonych w art. 118 k.c., tak jakby sobie tego życzył powód. Obecnie obowiązujący przepis art. 4421 Wprowadzony został do kodeksu cywilnego ustawą z 16 lutego 2007 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny, ze skutkiem od dnia 10 sierpnia 2007 r. Dokonana zmiana polegała na uchyleniu wcześniej obowiązującego przepisu art. 442 i wprowadzeniu nowej reguiacji prawnej, ujętej w postaci art. 442! k.c. Zgodnie z art. 4421 § 1 i 2 k.c. roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynern niedozwolonyrn ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w któiym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże termin ten nie może być dłuższy niż- dziesięć lat od dnia, W którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę. Jeżeli szkoda wynikła ze zbrodni lub Występku, roszczenie o naprawienia szkody ulega przedawnieniu z- upływem lat dwudziestu od dnia popełnienia przestępstwa bez względu na to, kiedy poszkodowany dowiedział się 0 sz-kodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. _ - = W myśl art. 4421 § 3 k.c. w razie wyrządzenia szkody na osobie, przedawnienie nie może skończyć się wcześniej niż z upływem lat trzech od dnia, W którym poszkodowany dowiedział się o 10
--- STRONA 11 ---
szkodzie i o osobie obowiazanej do jej naprawienia. Zgodnie 2; art. 4421§4 k.o. przedawnienie roszozefi osoby rnaloietniej o naprawienie szkody 11a osobie nie mote skofrozyé siq; Wczeéniej nii 2 upiywem lat dwoch od uzyskania przez niapeinoletnoéoi. Natorniast zgodnie z uohylonym art. 442 § 1 k.o. roszczonio o naprawienie szkody wyrzadzonej czynem niedozwolonym uiega przedawnieniu z upiywem lat trzech od dnia, W ktorym poszkodowany dowiedziai sic; 0 szkodzie i o osobie obowiazanej do naprawionia. Jednakie W kazdym wypadku roszczenie przedawnia sin; z upiywem lat dziesiociu od dnia, W ktorym nastapiio zdarzonio Wyrzadzajace szkodq. Stosownie do treéci art. 422 § 2 k.o.je2e1i szkoda \\'}1f111(i'2l ze zbrodni lub Wystapku, roszczenie 0 naprawienie szkody ulega przedawnieniu z upiywem lat dziesiaciu od dnia popeinienia przestqpstwa bez Wzglqdu na to, kiedy poszkodowany dowiedziai sia o szkodzie i 0 osobie obowiazanej do joj naprawienia. W myéi art. 2 cytowanej powyioj ustawy zmieniajacej k.c. do roszczefi, o ktorych mowa W art. 1, powstalyoh przed dniem Wejéoia W Zycie niniejszej ustawy, a Wedhlg przepisow dotychczasowych W tym dniu jeszoze nieprzedawnionych, stosuje sig przepisy art. 4421 Kodeksu cywilnego. Z uwagi na to, Zo powod domagai sio zasadzenia na jego rzeoz zadoééuczynionia za naruszenie dobr osobistych, do ktorego miaio dojéé W okresiejego pobytu W zakiadzie karnym W G. W okresie od dnia 16 lutego 2000 1'. do 24 kwietnia 2003 r. i od dnia 22 paidziornika 2003 r. do dnia 21 kwietnia 2004 r., to nalezaio uznaé, Ze roszczenie powoda uiegio przedawnieniu W dniu 24 kwietnia 2U06r.,jeé1i chodzi o pierwszy okres pobytu oraz W dniu 21 kwietnia 2U07r.,jeéli chodzi o drugi okres pobytu W zakiadzie karnym W G.. Zasadnie Sad Okrqgowy przyjai, Ze powod najpéiniej W dniu zakoficzenia pobytu W Zakiadzie Karnyrn W G. znai Zrodio doznanej przez siebie szkody i podmiot odpowiodziainy za jej naprawienie. Skoro caiodé roszczefi powoda byia jui przedawniona przed dniem 10 sierpnia 2007 roku, to W niniojszej sprawie znajduje zastosowanie art. 442 k.c., a Wigs trzyletni, a nie dziesiaoioletni okras przedawnienia. V 1 Z uwagi na pow)/Zsze skoro powod Z roszczeniami przeciwko pozwanemu Wystapii dopiero W 200911, to nastapiio to jui po upiywie trzyletniego terminu przedawnienia doohodzonyoh przez niego roszczefi. Sad Apelaoyjny W przedmiotowej sprawie nie dopatrzyi: siq jakichkolwiek okolicznoéci przemawiaj acyoh przeciwko uwzglgdnieniu podniesionego przez pozwanego zarzutu przedawnienia. Procesowym nastopstwem skuteoznego podniesierria zarzutu przedawnienia prtzez pozwanego byio uoddalenie przez sad I instancji powodztwa wniesionego przez powoda. Maj ac na uwadze powyisze rozwaaania, Sad Apelacyjny na podstawie przepisu art. 385 k.p.c. oddalii apelacjq powoda. ' 11 an szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Zgodnie z art. 4421§4 k.c. przedawnienie roszczeń osoby małoietniej o naprawienie szkody na osobie nie może- skończyć się wcześniej niż 2- upływem lat dwóch od uzyskania przez niąpełnoletności. Natomiast zgodnie z uchylonym art. 442 § 1 k.c. roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się 0 szkodzie i o osobie obowiązanej do naprawienia. Jednakże w kazdym wypadku roszczenie przedawnia się z upływem lat dziesięciu od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wyrządzające szkodę. Stosownie do treści art. 422 § 2 k.c.jeże1i szkoda wynikła ze zbrodni lub występku, roszczenie o naprawienie szkody ulega przedawnieniu z upływem lat dziesięciu od dnia popełnienia przestępstwa bez względu na to, kiedy poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. W myśl art. 2 cytowanej powyżej ustawy zmieniającej k.c. do roszczeń, o których mowa W art. 1, powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, a według przepisów dotychczasowych W tym dniu jeszcze nieprzedawnionych, stosuje się przepisy art. 4421 Kodeksu cywilnego. Z uwagi na to, że powód domagał się zasądzenia na jego rzecz zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych, do którego miało dojść w okresiejego pobytu w zakładzie karnym w G. w okresie od dnia 16 lutego 2000 r. do 24 kwietnia 2003 r. i od dnia 22 pażdziernika 2003 r. do dnia 21 kwietnia 2004 r., to należało uznać, że roszczenie powoda uległo przedawnieniu W dniu 24 kwietnia 2006r.,jeśli chodzi o pierwszy okres pobytu oraz w dniu 21 kwietnia 200T'r.,jeśli chodzi o drugi okres pobytu w zakładzie karnym w G.. Zasadnie Sąd Okręgowy przyjął, że powód najpóźniej w dniu zakończenia pobytu w Zakładzie Karnym w G. znał źródło doznanej przez siebie szkody i podmiot odpowiedzialny za jej naprawienie. Skoro całość roszczeń powoda była już przedawniona przed dniem 10 sierpnia 2007 roku, to w niniejszej sprawie znajduje zastosowanie art. 442 k.c., a więc trzyletni, a nie dziesięcioletni okres przedawnienia. , I Z uwagi na powyższe skoro powód z roszczeniami przeciwko pozwanemu wystąpił dopiero w 2009r., to nastąpiło to już po upływie trzyletniego terminu przedawnienia dochodzonych przez niego roszczeń. Sąd Apelacyjny W przedmiotowej sprawie nie dopatrzył się jakichkolwiek okoliczności przemawiaj ących przeciwko uwzględnieniu podniesionego przez pozwanego zarzutu przedawnienia. Procesowym następstwem skutecznego podniesienia zarzutu przedawnienia przez pozwanego było "oddalenie przez sąd I instancji powództwa wniesionego przez powoda. Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd Apelacyjny na podstawie przepisu art. 385 k.p.c. oddalił apelację powoda. ' - 11 u
--- STRONA 12 ---
Na podstawie art. 98 k.p.o., art. 99 k.p.c. art. 108 k.p.c. i § 13 ust. 1 pkt 2 W zW. z § 6 pkt 6 rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwoéoi z dnia 28 Wrzeénia 2002 r. W sprawie opiat za ozynnoéci adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Pafistwa kosztow nieopiaconej pornooy prawnej udzielonej z urzqdu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 z 2002 r.) Sad Apelacyjny zasadzii od powoda J. H. na rzecz Skarbu Patistwa Prokuratorii Generalnej kwotqv 2.700 ziotyoh tytuiern kosztéw zastqpstwa prooesowego W postqpowaniu apeiacyjnym. O kosztaoh nieopiaconej pomocy prawnej udzieioaej powodowi z urzqdu W postapowaniu apelacyjnym Sad Odwoiawczy orzoki W oparciu 0 treéé § 2 ust. 3, § 19 i 20 W zwiazku z § 6 pkt 6 W zw. 2 § 13 ust, 1 pkt 2 rozporzadzenia Ministra Sprawiediiwoéci z dnia 28 wrzeénia 2002 roku W sprawie opiat za czynnoéoi adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Pafistwa kosztéw nieopiaoonej pomooy prawnej udzielonej z urzodu. SSA D. Rystai SSA M. Golufiska SSA W. Kaimierska 12 Na podstawie art. 98 k.p.c., art. 99 k.p.c. art. 108 k.p.c. i § 13 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. W sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 z 2002 r.) Sąd Apelacyjny zasądził od powoda J. H. na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej kwotę 2.700 złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu apelacyjnym Sąd Odwoławczy orzekł w oparciu 0 treść § 2 ust. 3, § 19 i 20 W związku z § 6 pkt 6 w zw. z § 13 ust, 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. SSA D. Rystał SSA M. Gołuńska SSA W. Kaźmierska 12
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Apelacyjny W S."#I ACa 59/12#art. 24 k.#art. 448 k.c.#art. 24 § 1 k.c.#art. 4421 k.c.#art. 24 k.c.#art. 445 k.c.#art. 2 ustawy#art. 2 powoianej#art. 442 k.c.#art. 448 k.o.#art. 98 § 1 k.p.c.#art. 2 powo#art. 118 k.c.#art. 445 k.o.#art. 415 k.c.#art. 24 k.o.#art. 24 § 1 k.o.#art. 442 k.#art. 442 § 1 zdanie#art. 445 k.e.#art. 2 powotanej#art. 442 k.o.#art. 24 § 1 k.e.#art. 24 § 1 zclanie#art. 445 § 3 stosuje#art. 471 k.c.