Postanowienie I ACa 555/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 września 2010 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I ACa 555/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 września 2010 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Tomasz Szabelski Sędziowie: SSA Bożena Wiklak (spraw.) SSA Wiesława Kuberska Protokolant: st.sekr.sądowy Małgorzata Galińska po rozpoznaniu w dniu 8 września 2010 r. w Łodzi na rozprawie sprawy z powództwa Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w likwidacji w P. przeciwko Powiatowi (...) o zapłatę na skutek apelacji strony powodowej od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 1 kwietnia 2010 r. sygn. akt II C 1027/09 1. oddala apelację; 2. zasądza od Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w likwidacji w P. na rzecz Powiatu (...) kwotę 5.400 (pięć tysięcy czterysta) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. Sygn. akt I ACa 555/10 UZASADNIENIE --- STRONA 2 --- Zaskarżonym wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2010 r. Sąd Okręgowy w Łodzi oddalił powództwo Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w P. przeciwko Powiatowi (...) o zapłatę 213.462,33 zł i orzekł o kosztach procesu. Wyrok ten zapadł na podstawie ustaleń faktycznych, których istotne elementy przedstawiają się następująco: Przed 1990 r. Zakład Opieki Zdrowotnej w P. był podporządkowany Miejskiej Radzie Narodowej w P.. Następnie, od chwili reaktywowania samorządu terytorialnego na poziomie gminy, tj. od 27 maja 1990 r. Zakład był prowadzony przez Gminę P. jako zakład budżetowy w ramach zleconych jej zadań z zakresu administracji rządowej. Na bazie majątku ZOZ w P., mocą uchwały Rady G.ny P. z dnia 17 czerwca 1998 r. utworzono Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w P.. Zakład ten uzyskał z dniem wpisu do rejestru publicznych zakładów opieki zdrowotnej, tj. z dniem 2 grudnia 1998 r., osobowość prawną. Ostatnim pełnym rokiem kalendarzowym ZOZ P., funkcjonującego jako zakład budżetowy przed przekształceniem go w SP ZOZ, był rok 1997. Budżet na ten rok został ustalony przez Urząd Wojewódzki w Ł. w kwocie 32.031.149 zł, z czego miała zostać pokryta strata z 1996 r. w wysokości, 1.527.674 zł. Rok budżetowy 1997 został zakończony przekroczeniem budżetu o kwotę 1.596.426 zł. Miało to miało wpływ na realizację budżetu w latach następnych. W dniu 29 października 1998 r. w życie weszła ustawa z dnia 13 października 1998 r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872). Artykuł 47 ustęp 1 tejże ustawy stanowił, iż z dniem 1 stycznia 1999 r. jednostki samorządu terytorialnego przejmują uprawnienia organu administracji rządowej, który utworzył samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej, w rozumieniu przepisów o zakładach opieki zdrowotnej. Ustęp 2 stanowił, iż Prezes Rady Ministrów określi do dnia 30 listopada 1998 r., w drodze rozporządzenia, wykaz zakładów, o których mowa w ust. 1, oraz jednostek samorządu terytorialnego właściwych do przejęcia uprawnień organu, który je utworzył. Na podstawie art. 47 ust 2 w/w ustawy wydane zostało R.rządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 23 listopada 1998 r. w sprawie wykazu samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej oraz jednostek samorządu terytorialnego właściwych do przejęcia uprawnień organu który je utworzył (Dz. U. Nr 145, poz. 941). W pkt V poz. 41 załącznika do tegoż Rozporządzenia ujęto SP ZOZ w P.cach, zaś jako jednostkę samorządu terytorialnego właściwą do przejęcia uprawnień organu, który utworzył SP ZOZ - Powiat P.. SP ZOZ w P. był jednostką utworzoną przez Gminę P., nie zaś przez organy administracji rządowej, wobec czego nie powinien mieć do niego zastosowania art. 47 w/w ustawy. Pozwany w spornym okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 1999 r. sprawował funkcję organu założycielskiego w stosunku do SP ZOZ w P.. Wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 czerwca 2000 r., sygn. K 20/99 (OTK 2000 nr 5 poz. 140), który to wyrok wszedł w życie 25 czerwca 2001 r., za niezgodny z Konstytucją został uznany art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872). Wraz z utratą mocy przez przepis 47 ust. 2 moc straciły akty wydane na jego podstawie, co wprost wynika z sentencji wyroku Trybunału. W kolejnym wykazie ZOZ-ów, zawartym w Rozporządzeniu Prezesa Rady M.strów z 22 czerwca 2001 r. SP ZOZ w P. nie został już ujęty. Uchwałą z 20 lipca 2000 r. Rada Powiatu (...) przyjęła do wiadomości roczne sprawozdanie finansowe SP ZOZ w P. za rok 1999, zamykające się po stronie aktywów i pasywów, kwotą 16.691.826,59 zł i wykazujące stratę za rok obrotowy 1999 r. w wysokości 213.462,33 zł. W 1998 r. Rada Powiatu (...) powołała Komisję Rewizyjną, w celu zbadania sytuacji finansowej SP ZOZ w P.. Komisja ta, od listopada 1999 r. do stycznia 2000 r., przeprowadziła rutynową kontrolę i stwierdziła, iż na koniec listopada 1999 r. zadłużenie SP ZOZ-u P. wynosiło prawie 3.500.000 zł. Wydatki przekroczyły budżet ZOZ-u zaplanowany na --- STRONA 3 --- rok 1999. Kwota zadłużenia narastała corocznie, w roku 1997 r. zadłużenie wynosiło 1.596.426 zł, a na koniec 1998 r. około 2.400.000 zł. Te zobowiązania obciążały budżet powoda w następnych latach i były pokrywane, w miarę możliwości, ze środków pochodzących z budżetu zaplanowanego na kolejny rok. Przyczyną powstawania zadłużenia była za mała ilość pieniędzy w budżecie na działalność powodowego SP ZOZ- u oraz niskie dochody z wynajmu lokali. W ciągu roku 1999 dług zwiększył się o kolejny 1.000.000 zł, według stanu na 30 listopada 1999 r. W tym czasie wzrosły ceny leków i koszty utrzymania budynku; również roszczenia pielęgniarek wynikające z tzw. „ustawy 203" powiększyły zadłużenie ZOZ-u. Jednocześnie były też spłacane zobowiązania z lat poprzednich. Ujemny wynik finansowy SP ZOZ-u w P. za rok 1999 był spowodowany tym, że cena i ilość usług zakontraktowanych przez Kasę Chorych nie odpowiadały zapotrzebowaniu na ilość tych usług faktycznie wykonywanych przez powodowy ZOZ. W efekcie koszty działalności były wyższe niż uzyskiwane przychody, a cena usługi medycznej nie odpowiadała jej faktycznym kosztom. Powiat P. przystąpił do restrukturyzacji SP ZOZ-u w P.. Ograniczono liczbę zatrudnionych, zlikwidowano pewne stanowiska w pionie technicznym. Powiat P. kierował wystąpienia do Ministerstwa Zdrowia o dodatkowe środki finansowe. Rada Powiatu powołała również Radę Społeczną SP ZOZ-u w P.nicach, której zadania obejmowały m.in. opiniowanie projektów planów finansowych, jak również zakresu świadczonych usług. Ujemny wynik finansowy nie został pokryty ze środków publicznych, bo nie było takiej możliwości finansowej. Środki finansowe, o które występował Powiat do Ministerstwa Zdrowia, nie zostały przyznane. Powiat (...) nie pojął decyzji o likwidacji SP ZOZ w P., bo nie było innego ośrodka, który mógłby przejąć jego obowiązki i świadczenie usług medycznych dla 120.000 mieszkańców Powiatu. Pozwany Powiat nie podjął również uchwały o zmianie sposobu finansowania SP ZOZ, bo z jednej strony starał się o dofinansowanie dla ZOZ-u, a jednocześnie cały czas kwestionował swoje umocowanie do wykonywania czynności organu założycielskiego. Były natomiast podejmowane działania ze strony Powiatu, zmierzające do zmiany kadry zarządzającej ZOZ-em. Pismem z dnia 16 kwietnia 2009 r. Prezydent Miasta P. zwrócił się do S.rosty Powiatu (...) o zwrot kwoty 17.249.216 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 15 lipca 2003 r., stanowiącej zadłużenie SP ZOZ w P. z okresu, kiedy Powiat (...) pełnił funkcję organu założycielskiego, obejmujące także stratę za rok 1999. Starosta odmówił uiszczenia żądanej kwoty. Uchwałą Rady Miejskiej P. z dnia 17 czerwca 2009 r. SP ZOZ w P.cach został postawiony w stan likwidacji. Kolejnymi uchwałami przedłużano termin zakończenia likwidacji, ostatecznie ustalając go na dzień 30 września 2010 r. Na podstawie tych ustaleń Sąd Okręgowy uznał powództwo za bezzasadne. Art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1999 r. do 1 stycznia 2001 r. (Dz. U. Nr 91, poz. 408 ze zm. - dalej: „ustawa o z.o.z."), stanowił, iż samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej pokrywa we własnym zakresie ujemny wynik finansowy. W sytuacji,gdy ujemny wynik finansowy nie może być pokryty w sposób określony w ust. 1, organ, który utworzył samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej, wydaje zarządzenie lub podejmuje uchwałę o zmianie formy gospodarki finansowej zakładu lub o jego likwidacji. Sąd Okręgowy wyjaśnił, że ujemny wynik finansowy powstaje wówczas, gdy zobowiązania SP ZOZ-u osiągnęły wartość wyższą niż fundusz zakładu oraz fundusz założycielski (w myśl bowiem art. 56 ust. 1 ustawy o z.o.z., wartość majątku samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej określają: fundusz założycielski i fundusz zakładu), a SP ZOZ nie ma możliwości zmienić tego stanu rzeczy we własnym zakresie. Co do zasady ujemny wynik finansowy jest przesłanką likwidacji samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej, z wyjątkiem sytuacji, gdy dalsze istnienie tego zakładu uzasadnione jest celami i zadaniami, do których realizacji został utworzony, a których nie może przejąć inny zakład w sposób zapewniający nieprzerwane sprawowanie opieki zdrowotnej nad ludnością (art. 60 ust. 2 ustawy). W takiej sytuacji organ, który utworzył samodzielny publiczny --- STRONA 4 --- zakład opieki zdrowotnej, z uwzględnieniem ust. 2, pokrywa ujemny wynik finansowy zakładu ze środków publicznych i może określić formę dalszego finansowania zakładu na zasadach określonych w art. 35c (art. 60 ust. 4 ustawy). W piśmiennictwie oraz orzecznictwie SN wyrażany jest pogląd, iż brak decyzji organu założycielskiego może zostać potraktowany jako działanie bezprawne dopiero w przypadku permanentnego osiągania przez SP ZOZ ujemnego wyniku. Nie można organowi założycielskiemu skutecznie przypisać bezprawności postępowania tylko z tej przyczyny, że pomimo ujemnego wyniku finansowego samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej nie podjął działań przewidzianych w art. 60 ust. 3 ustawy o z.o.z. O.wiązek podjęcia przez organ założycielski działań, zmierzających do pokrycia ujemnego wyniku finansowego samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej, aktualizuje się bowiem wówczas, gdy w odpowiednim czasie, uwarunkowanym okolicznościami konkretnego stanu faktycznego, zadłużony zakład nie może pokryć ujemnego wyniku finansowego we własnym zakresie. Jak wskazał Sąd I instancji, w zakresie dowodzenia przesłanek do podjęcia przez Radę Powiatu (...) uchwały, o jakiej mowa w art. 60 ust. 3 ustawy o z.o.z., strona powodowa ograniczyła się w istocie do złożenia odpisu uchwały o przyjęciu do wiadomości sprawozdania finansowego oraz złożeniu bilansu za ten okres. Nie zostało jednak wyjaśnione, czy spełniona została przesłanka wystąpienia „ujemnego wyniku finansowego", który nie jest równoznaczny ze stratą. Wykazanie tej okoliczności spoczywało na stronie powodowej. Powtórnie Sąd I instancji wspomniał, iż ujemny wynik finansowy powinien mieć dodatkowo \ą cechę, iż w odpowiednim czasie, uwarunkowanymi okolicznościami konkretnego stanu faktycznego, zadłużony zakład nie może pokryć ujemnego wyniku finansowego we własnym zakresie. W sytuacji, gdy nie wykazano przesłanek do podjęcia uchwały, o jakiej mowa w art. 60 ust. 3 ustawy o z.o.z., brak było podstaw do ustalenia odpowiedzialności pozwanego na podstawie art. 60 ust. 4 powołanej ustawy. Dopiero bowiem w razie stwierdzenia trwałej niezdolności samodzielnego zakładu opieki zdrowotnej do pokrycia ujemnego wyniku finansowego powstaje konieczność zmiany jego formy organizacyjnej (powrót do formy zakładu lub jednostki budżetowej) ewentualnie podjęcia decyzji o likwidacji tego zakładu. Natomiast odwołanie do art. 60 ust. 2 ustawy, zawarte w jej ust. 4 rozumieć należy, jako ograniczenie swobody decyzji organu założycielskiego jedynie do zmiany formy organizacyjnej zakładu, zaś użycie czasownika „może" wskazuje tylko na swobodę wyboru tej formy spośród przewidzianych w art. 35c ustawy, a nie na swobodę decyzji, czy dokonać zmiany formy organizacyjnej, czy też zachować pełną samodzielność zakładu ,udzielając mu jednocześnie pomocy finansowej. Przede wszystkim bowiem podkreślenia wymaga, że dopiero dokonana przez organ założycielski zmiana formy organizacyjnej zakładu opieki zdrowotne i wiążąca się z zakończeniem jego działalności jako samodzielnego podmiotu, pociąga za sobą obowiązek pokrycia ujemnego wyniku finansowego tego zakładu ze środków publicznych w trybie art. 60 ust. 4 ustawy o z.o.z. W art. 60 ust. 1 ustawy o z.o.z. ustawodawca zawarł bowiem generalną zasadę, o podstawowym znaczeniu przy ocenie stosunków majątkowych samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej, iż swój ujemny wynik finansowy zakłady takie pokrywają we własnym zakresie. Postanowienie to jest uzupełnieniem uregulowania z art. 35b ust. 1 tej ustawy, zgodnie z którym samodzielny zakład opieki zdrowotnej z posiadanych środków i uzyskiwanych przychodów opłaca koszty działalności i swoje zobowiązania. Z.nym wyrazem samodzielności zakładu jest obdarzenie go osobowością prawną, w związku z czym jest on nie tylko samodzielny w sferze finansowej, ale także stanowi odrębny podmiot praw i obowiązków, we własnym imieniu i na własną odpowiedzialność nawiązujący stosunki z innymi osobami. Jak dalej wywodził Sąd Okręgowy, ponieważ jednak art. 68 ust. 2 Konstytucji RP gwarantuje obywatelom prawo do równego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych, dla zapewnienia realizacji tego prawa w przepisach ustawy o zakładach opieki zdrowotnej przewidziano tryb postępowania, mającego na ce- lu zapobieżenie niekontrolowanemu eliminowaniu zakładów, które przeżywają poważne trudności ekonomiczne i mogą nie podołać dalszemu wypełnianiu swoich obowiązków w zakresie zapewnienia ochrony zdrowotnej. Tryb ten określony został w kolejnych ustępach art. 60 ustawy o z.o.z. i nakłada szereg uprawnień i obowiązków na organ założycielski samodzielnego zakładu opieki zdrowotnej. Zgodnie z art. 60 ust. 3 ustawy, jeżeli ujemny wynik finansowy samodzielnego zakładu opieki zdrowotnej nie może być pokryty przez sam zakład - organ założycielski wydaje rozporządzenie albo podejmuje uchwałę o zmianie formy gospodarki finansowej zakładu lub o jego likwidacji. --- STRONA 5 --- Kategoryczne sformułowanie przepisu wskazuje na obowiązek podjęcia takich kroków przez organ założycielski, jednak nie może być odczytywane jako obowiązek powstający automatycznie z chwilą wystąpienia, czy nawet utrzymywania się od pewnego czasu ujemnego wyniku finansowego samodzielnego zakładu opieki zdrowotnej, lecz jako powinność będąca konsekwencją stwierdzenia, że ujemny wynik finansowy nie może być pokryty przez sam za- kład. Podjęcie decyzji poprzedzać więc musi analiza przyczyn powstania ujemnego wyniku oraz możliwości podjęcia skutecznych działań naprawczych w gospodarce samodzielnego zakładu opieki zdrowotnej, które pozwoliłyby mu ewentualnie na samodzielne pokrycie deficytu. Strata w prowadzonej działalności może bowiem wynikać z różnych przyczyn i niekoniecznie mieć charakter trwały. Dopiero w razie stwierdzenia trwałej niezdolności samodzielnego zakładu opieki zdrowotnej do pokrycia ujemnego wyniku finansowego powstaje konieczność zmiany jego formy organizacyjnej (powrót do formy zakładu lub jednostki budżetowej) ewentualnie podjęcia decyzji o likwidacji tego zakładu. Przy tym w wypadku kiedy dalsze istnienie zakładu uzasadnione jest celami i zadaniami, do których realizacji został on utworzony, a których nie może przejąć inny zakład w sposób zapewniający nieprzerwane sprawowanie opieki zdrowotnej nad ludnością, likwidacja takiej jednostki jest niedopuszczalna (art. 60 ust. 2 ustawy o z.o.z.). Dokonana przez organ założycielski zmiana formy organizacyjnej zakładu opieki zdrowotnej, wiążąca się z zakończeniem jego działalności jako samodzielnego podmiotu, pociąga za sobą obowiązek pokrycia ujemnego wyniku finansowego tego zakładu ze środków publicznych w trybie art. 60 ust. 4 ustawy o z.o.z. Jeżeli zaś nastąpi likwidacja takiego zakładu, organ założycielski przejmuje z mocy ustawy zobowiązania i należności zlikwidowanej jednostki (art. 60 ust. 6 ustawy o z.o.z.). Według Sądu I instancji, w rozpatrywanej sprawie jest bezsporne, że pozwany nie podjął decyzji w sprawie przekształcenia, bądź likwidacji powodowego zakładu, w okresie kiedy pełnił funkcje organu założycielskiego, wobec czego nie zaistniały podstawy do pokrywania przez niego ujemnego wyniku finansowego tej jednostki za żądany okres. Z powodów opisanych w uzasadnieniu wyroku za nietrafne Sąd Okręgowy uznał wskazanie, jako podstawy prawnej powództwa, przepisu art. 43j ustawy o z.o.z. Apelację od powyższego wyroku wniósł powód, zaskarżając go w całości, zarzucając naruszenie przepisów prawa: • materialnego, tj. art. 60 ust. 1 - 4 ustawy o z.o.z. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie; • procesowego, tj. art. 233 k.p.c. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i w konsekwencji dowolne ustalenie stanu faktycznego istotnego dla rozstrzygnięcia w sprawie. W konkluzji skarżący wniósł o zmianę wyroku poprzez uwzględnienie powództwa i zasądzenie na jego rzecz kosztów procesu za obie instancje, a w przypadku oddalenia apelacji - o nieobciążanie powoda kosztami procesu wywołanymi wniesieniem apelacji. Pozwany wniósł o oddalenie apelacji i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania apelacyjnego. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja jest bezzasadna. Sąd Apelacyjny podziela ustalenia faktyczne Sądu I instancji, które mają oparcie w przeprowadzonych dowodach. Pomimo podniesienia zarzutu naruszenia art. 233 k.p.c. skarżący nie wskazał, które konkretnie dowody istotne dla rozstrzygnięcia zostały wadliwie ocenione i dlaczego. Uzasadnienie tego zarzutu wskazuje raczej, że skarżący nie tyle kwestionuje ocenę mocy i wiarygodności poszczególnych dowodów, co ocenę prawną dochodzonego roszczenia. Przechodząc do zarzutu naruszenia prawa materialnego należy zauważyć, że w pisemnych motywach rozstrzygnięcia Sąd Okręgowy nie podał, jaka jest mogąca wchodzić w grę podstawa prawna dochodzonego przez stronę powodową żądania. Takiej podstawy nie określił także powód w pozwie, zaś dopiero na rozprawie poprzedzającej ogłoszenie wyroku oświadczył, że roszczenie wywodzi z art. 60 ust. 4 ustawy o z.o.z. Zgodnie z tym przepisem, organ, który --- STRONA 6 --- utworzył samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej, z uwzględnieniem ust. 2, pokrywa ujemny wynik finansowy zakładu ze środków publicznych i może określić formę dalszego finansowania zakładu na zasadach określonych w art. 35c. Wypada zauważyć, że w odpowiedzi na pozew strona pozwana wskazała na art. 417 § 1 k.c. jako ewentualną podstawę jej odpowiedzialności, w myśl którego, za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa. Zdaniem Sądu Apelacyjnego, dochodzone roszczenie nie mogło zostać uwzględnione niezależnie od tego, czy samodzielną podstawą odpowiedzialności miałby być art. 60 ust. 4 ustawy o z.o.z. czy też delikt pozwanego wyrządzony przy wykonywaniu czynności z zakresu władzy publicznej (art. 417 § 1 k.c.). U podstaw zaskarżonego wyroku legło ustalenie, że skoro pozwany nie podjął - w okresie, gdy był dla powoda organem założycielskim (od 1 stycznia 1999 r. do 24 czerwca 2001 r.) - decyzji w sprawie przekształcenia powodowego Zakładu, to nie zaistniały podstawy do pokrywania przez niego ujemnego wyniku finansowego Zakładu za okres 1999 r. Dopiero dokonana przez organ założycielski zmiana formy organizacyjnej zakładu opieki zdrowotnej, wiążąca się z zakończeniem jego działalności jako samodzielnego podmiotu, pociąga za sobą obowiązek pokrycia ujemnego wyniku finansowego tego zakładu ze środków publicznej w trybie art. 60 ust. 4 ustawy o z.o.z. Sąd I instancji dla uzasadnienia tego stanowiska przywołał wybrane tezy i fragmenty uzasadnień orzeczeń Sądu Najwyższego, Naczelnego Sądu Administracyjnego i Trybunału Konstytucyjnego, które Sąd Apelacyjny w całości aprobuje. Skarżący nie przedstawił w apelacji odmiennej wykładni powołanego przepisu, opartej na jurydycznych argumentach. Wskazać należy, że nawet po dokonaniu przez organ założycielski zmiany formy organizacyjnej zakładu opieki zdrowotnej nie miałby on i tak możliwości dochodzenia od organu założycielskiego roszczenia o pokrycie ujemnego wyniku finansowego. U.liwia to bowiem utrata bytu prawnego przez zakład, który po przekształceniu jest prowadzony jako jednostka budżetowa lub zakład budżetowy (art. 35c ust. 1 ustawy o z.o.z.). Okoliczności sprawy wskazują więc, że art. 60 ust. 4 ustawy o z.o.z. nie może być rozpatrywany jako samodzielna podstawą powództwa, w szczególności zakładu opieki zdrowotnej przeciwko organowi założycielskiemu o zapłatę tytułem pokrycia ujemnego wyniku finansowego. W przypadku oparcia żądania na delikcie obowiązkiem powoda, jak słusznie wskazał Sąd I instancji, było wykazanie przede wszystkim szkody. Szkodą jest ogólnie rzecz biorąc różnica pomiędzy aktualnym stanem majątkowym wierzyciela i tym, który by zaistniał, gdyby nie zdarzenie wyrządzające szkodę (art. 361 § 1 k.c.). W realiach sprawy powód upatruje zdarzenia wyrządzającego szkodę w niepodjęciu decyzji o jego likwidacji albo o przekształceniu w jednostkę budżetową lub zakład budżetowy. Jeśli chodzi o likwidację zakładu, to trudno,w ocenie Sądu Apelacyjnego,mówić o szkodzie powodowego wierzyciela jako następstwie braku decyzji o jego likwidacji, skoro prowadzi ona w ostateczności do utraty bytu prawnego tego podmiotu. Niepodjęcie zatem przez pozwanego decyzji o likwidacji powoda w okresie, kiedy był on dla tego zakładu organem założycielskim, oznaczało, że powodowy SP ZOZ mógł działać znacznie dłużej, bo aż do 2009 r., kiedy dopiero został postawiony w stan likwidacji. W ocenie Sądu Apelacyjnego, brak decyzji organu założycielskiego o zmianie formy organizacyjnej powodowego zakładu opieki zdrowotnej w okresie 1 stycznia 1999 r. - 24 czerwca 2001 r. również nie wyrządził powodowi szkody mającej materialny wymiar. Jak wcześniej wspomniano, zmiana ta spowodowałaby utratę bytu prawnego przez powodowy zakład. Porównując zatem aktualną sytuację majątkową powoda z tą hipotetyczną, gdyby została podjęta decyzja o zmianie formy organizacyjnej powodowego zakładu, można stwierdzić, że w ujęciu cywilistycznym unicestwienie powoda jako samodzielnego podmiotu stanowi większą szkodę, niż jego dalsze trwanie przez kilka kolej- nych lat. Ostatecznie bowiem decyzję o likwidacji powoda podjęto dopiero w 2009 r. Choć nie ma to znaczenia dla rozstrzygnięcia, to jednak zbyt krótki okres funkcjonowania powoda jako samodzielnego zakładu opieki zdrowotnej w okresie, gdy pozwany był dla powoda organem założycielem, nie pozwalał na --- STRONA 7 --- wyprowadzenie wniosku, że w okresie od 1999 r. do 24 czerwca 2001 r. niezdolność powoda do pokrycia ujemnego wyniku finansowego we własnym zakresie miała już charakter trwały. Ubocznie należy zauważyć, że niepodjęcie przez organ założycielski działań, o których mowa w art. 60 ust. 3 ustawy o z.o.z., wydaje się być istotne z punktu widzenia roszczeń odszkodowawczych przysługujących wierzycielom zakładów opieki zdrowotnej wobec organów założycielskich tych zakładów z tytułu niemożności wyegzekwowania należności od dłużników. Zmiana formy organizacyjnej albo likwidacja zakładu otwiera bowiem tym wierzycielom drogę do egzekucji należności bezpośrednio od organów założycielskich, zaś nieuzasadnione niepodjęcie tych działań może być potraktowane jako bezprawny delikt wyrządzający szkodę. Jeśli chodzi o apelację skierowaną przeciwko rozstrzygnięciu o kosztach procesu, to poza trudną sytuacją materialną powód nie przywołał innych wyjątkowych okoliczności uzasadniających nieobciążanie go kosztami zastępstwa prawnego poniesionymi przez przeciwnika. Z tych wszystkich względów Sąd Apelacyjny, na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację. O kosztach postępowania rozstrzygnięto z mocy art. 98 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c.