Wyrok I Aca 551/11 L

--- STRONA 1 --- __ _ ML | : _ ,./3 _ ._\i  .)_ |.. ,.r. 2‘ _ .1; {.31 ' ' . L'=:» = 1 J “ L“ _._.‘Ry (IL./I L\.r\,_/ L\"‘'\.i I sygn. akt: I Aca 551/11 L ;. m ‘’ 3" //flifilgl3='r l\ “\ pg“. qt <5’ u ' WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 Wrzeénia 2011r. Sqd Apelacyjny W Lodzi I Wydzial Cywilny w sldadzie: _ Przewodniczqcy: SSA Krzysztof Depczyliski Sgdziowie: SSA Boiena Wildak SSA Wieslawa Kuberska (spin) Protokolant: sek__r. sa,d0\>vy Graiyna Michalska po rozpoznaniu W dniu 2 Wrzeénia 20111". W Lodzi na rozprawie ' sprawy z powédztwa M J; przeciwko Skarbowi Palistwa  Aresztowi §Iedczemu W { 0 zadoééuozynienie na skutek apelacji obu stron V od wyrolcu Sqdu Okreggowego W Lodzi 2: dnia 17 lutego 20111:, sygn. akt II C 565/09 I. z apelacji strony pozwanej zmienia zaskariony wyrok na nastqpujqcy: ,,1. oddala powédztwo; * A 2. zasqdza 0d powoda M’ J na rzecz pozwanego Skarbu Palistwa — Areszty §ledczeg0 W . 1A kwotq 3.600 (trzy tysiqce szeééset) zlotych tytulem zwrotu kosztéw procesu.” ' II. oddala apelacje; p0w0da' W caloéci; __ _ ›__.¿ | ¦ _ „xp _- '-._\¿' - .)_ |.-. ,.r. Ł-` _ J; 1.3' ' -' -. Ł-'=¦' = ‹ U' *' ¿_-l _.__-'L' LM./¦ Ł~›.r',_, L\"'~›'\.i | sygn. aka I Aca 551/11 2 z.. in ^'* -3: //filflăl-ëfr l\ "`\ ›"§"" ,Ź fa' L › WYROK W IMIENIU „RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 Września 2011r. Sąd Apelacyjny W Łodzi l Wydział Cywilny W składzie: _ Przewodniczący: SSA Krzysztof Depczyński Sędziowie: SSA Bożena Wildak SSA Wiesława Kuberska (spr.) Protoliolant: sekr. sądowy Grażyna Miclzialska po rozpoznaniu W dniu 2 Września 2011r. W Łodzi na rozprawie ' sprawy z powództwa M J; przeciwko Skarbowi Państwa - Aresztowi Šledczemu W -Ĺ o zadośćuczynienie na skutek apelacji obu stron V od wyroku Sądu Okręgowego W Łodzi z dnia 17 lutego 201112, sygn. akt ll C 565/09 I. z apelacji strony pozwanej zmienia zaskarżony wyrok na następujący: „1. oddala powództwo; c 1 2. zasądza od powoda- M' J na rzecz pozwanego Skarbu Państwa - Areszty Śledczego W . io kwotę 3.600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu.” ' II. oddala apelację powoda W całości; --- STRONA 2 --- l. 1 III. zasqdza 0d _p0W0da M J; na rzecz pozwanego Skarbu Paflstwa —~ Areszty §ledczeg0 W .. kwote; 2.700 (dwa tysiqce siedemset) ziotych tytulem zwrotu kosztéw zastqpstwa procesowego Wp0St§;p0WaI1il1 apelacyjnym. '. \ [wig ¢.!,.__§)__ _‘__:._ J .< U. fzrsil .ah? 1§_.!<€_,;;:;; 4_ ___5:_:.Hm5y 1's; _ _ ‘ 4 4 ‘< ‘ /1.’! [¥ ;‘1.7’. _ ‘I 1; .5/3,( ‘.1 '. Ł III. zasądza od _powoda M J; na rzecz pozwanego Skarbu Państwa - Areszty Śledczego W -_. kwotę 2.700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem -zwrotu kosztów zastępstwa procesowego W- postępowaniu apclacyjnym. `. \ fu;) ꬦ,.__„)__ _`__:._ z .‹ {).`\:r:_}1i..-ŁYSVJ z§_.!‹¿_¿¿¿¿; „ __¿:_¿.HmŜy 1-8; _ _ Ą Ą Ą „ “ /1.1 [2 ;'f"J.Í. -_ I. 3 .z/¿,-( kl --- STRONA 3 --- Sygn. akt I ACa 551/11 Uzasadnienie Zaskarzonym Wyrokiem z dnia 17 Iutego 2011 r. Sad Okregowy W {Lodzi zasqdzfl 0d pozwanego Skarbu Pafistwa — Aresztu Siedczego W !a rzecz powoda Mi J; = kwote 8.000 2% z ustawowymi odsetkami od dnia 26 maja 2009 r., oddalik powédztwo W pozostaéej czqéci oraz 0rzek+ 0 kosztach procesg (wyrok — k. 310) A _  Powyzszy wyrok zapacfl na podstawie poczynionych przez Sqd Okregowy ustalefi faktycznych, ktére Sqd Apeiacyjny podzielilz i przyjq% za Wiasne, a _kt<i1rych istotne elementy przedstawiajq sie nastepujqco.  M J ’ ma 45 lat. Jest Zonaty 5 ma cérkq;. W Areszcie Sledczym W _ przebyWa% W datach: 9 kwietnia ~ 12 cze|Wc:a 2003 rl, 2'0_sierpnia ~ 4 iistopada 2004 r., 3Owrzeéhia 2005  30 maja 2007 r. oraz od 30 maja 2007 r. do dnia 28 czezwca 2009 r. ' W ciasie osadzenia powéd poczqtkowo przebywalr W celi 2 Iub 3~os0boWej, zaé riastepnie osadzono go W ceii pojedyncze}. ' Osaclzenia powoda Wynikaw z tymczasowego aresztowania, a nastgpnie ocibywania kar pozbawienia Wolnoéci za zabéjstwo z uiyciem broni paine}, bagdi ITl&1tf3F§€:IIOW Wybuchowych (przestcgpstwo z art. 148 § 2 pkt kk), udzia% Wzorganizowanej grupie przestgpczej 0 oharakterze zbrojnym (aft. 258 § 2 kk), a takie kradziez mienia Wielkiej Wartoéci (art. 278 § 1 kk W zW. z art. 294 § '1 ki<)/ Takze Wczeéniej powéd by’: skazywany na kary pozbawienia WO|I'10é0i, W sumie cztery razy na mcznie 12 lat. Powéd zg%asza% roszczenia Wyiagcznie do okresu osadzenia W celi jednoosobowej i tylko W Areszcie éledczym W . Przez ca+y ten okres powéd by? kwalifikowany podejmowanymi co trzy miesiace decyzjami Komisji Penitencjamej iako osoba 0 jakie} mowa W an. 88 § 4 kkw, Wymagajapa osadzenia W zak+adzie karnym typu zamknigtego W Warunkaéh gapewniajqcych ochronge spcfireczefistwa i bezpieczefistwo zakhadu. _ P0 zlikwidowaniu W Areszcie Sfedczym W oddziam dia WiQ‘ZI'lIE§W niebezpiecznych i zredukowaniu iiczlby cel przeznaczonych dla tych Wiqainiéw powéd by{ jedn:.1 z oséb pozostawionych W Areszcie 2 ta klasyfikacja i przebywajagcych W Wiaiegcych SEQ 2 nia Warunkach. Ta_kZe po przetransportowaniu Aresztu Sledczego Sygn. akt I ACa 551/'li Uzasadnienie Zaskarżonym wyrokiem z dnia 17 lutego 20*l'í r. Sąd Okręgowy w Łodzi zaeądził od pozwanego Skarbu Państwa - Aresztu Śiedczego W ra rzecz powoda Mi Jr = kwotę 8.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 26 maja 2009 r., oddalit powództwo w pozostałej części oraz orzekł o kosztach procesu (Wyrok - k. 310) . _ - Powyższy wyrok zapadł na podstawie poczynionych przez Sąd Okręgowy ustaleń faktycznych, które Sąd Apeiacyjny podzielił í przyjął za własne, a _których istotne ełementy przedstawiają się następujące. - M J ' ma 45 lat. Jest żonaty i ma córkę. W Areszcie Śledczym w _ przebywał W datach: 9 kwietnia - 12 czerwca 2003 rl, 20_sierpnia ~ 4 listopada 2004 r., 30›września 2005 - 30 maja 2007 r. oraz od 30 maja 2007 r. do dnia 28 czerwca 2009 r. ' W czasie osadzenia powód początkowo przebywał W celi 2- lub 3¬osobowej, zas następnie osadzone go W celi pojedynczej. I Osadzenia powoda wynikały z tymczasowego aresztowania, a następnie odbywania kar pozbawienia wolności za zabójstwo z użyciem broni palnej, bądź materiałów wybuchowych (przestępstwo z art. 148 § 2 pkt kk), udział wzorganizowanej grupie przestępczej 0 charakterze zbrojnym (art. 258 § 2 kk), a także kradzież mienia wielkiej wartości (art. 278 § 1 kk w zw. z art. 294 § 'l kk)/ Takze wcześniej powód był skazywany na kary pozbawienia wolności, w sumie cztery razy na łącznie 12 lat. Powód zgłaszał roszczenia wyłącznie do okresu osadzenia w celi jednoosobowej i tylko w Areszcie Śledczym W . Przez cały ten okres powód byt kwalifikowany podejmowanymž co trzy miesiące decyzjami Komisji Penitencjarnej jako osoba o jakiej mowa W art. 88 § 4 kkw, wymagająca osadzenia w zakładzie karnym typu zamkniętego w warunkach zapewniających ochronę społeczeństwa i bezpieczeństwo zakładu. _ Po zlikwidowaniu w Areszcie Ŝtedczym W oddziału dla więźniów niebezpiecznych i zredukowaniu ticzby cel przeznaczonych dla tych więźniów powód był jedną z osób pozostawionych W Areszcie z tą klasyfikacja i przebywających w wiążących" się z nią warunkach. Także po przetransporiowaniu Aresztu Śledczego --- STRONA 4 --- W = powod zostalr skiasyfikowany jako osadzony ,,niebezpieczny" .   O zaliozeniu powoda do kategorii osadzonyoh niebezpieoznych deoydoWa%a Komisja Penitencjarna. Utrzymanie W stosunku do powoda kwalifikaoji jako osadzonego ,,niebezpieoznego" przez cafy okres objety powodztwem Wyniicairo ztego, iz eta’: naozele zorganizowanej grupy przestepozej o oharakterze zbrojnym, oraz z oharakteru ozynow, o popelnienie ktérych by’: oskarzony, a poiniej skazany. W sprawie powoda do }ednostki wp’rywa%a korespondenoji niejawna, ktéra dostarozaia informaoji istotnych dlaredalizowania osadzenia powodao '  Cele W ktoryoh przebywaa‘ powod miaiy powierzchnie okoiro 4,5 m2 i.d%ugoso nieoo mniej nii 4 m. Wszystkie by%y zblizone pod Wzgledem ksztahu i_ sposobu urzqdzenia. Cela take mia+a ksztafi podminego czworokqta, zas na krotszych bokaoh znajdowaiy sie z jednej strony drzwi, a z drugiej strony okno. Okno jest Wzmoonione iwyposazone W schodzqoe nisko krateo koszoweg, jak rowniez W ‘olende. Do soiany z oknem przylega +oz;<@. Powod jest z_muszony spaé z géowq przy kqoiku sanitarnym, gdyz krata umieszozons jest W taki sposob, 2e spiso z g+oWe1 przy oknie +atWo bylroby sie o niq uderzyé. W nogaoh Iozka, przy drzwiaoh znajduje sie umywalka, zas na scianie WyposazonejW clrzwi‘ po przeketnej Wzgledem +oz1<a, muszla klozetowa (wyposazona W klape i syfon). Na drugiej d%ugiej soianie (nie zajetej przez %ozko) znajduje sie stolik o Wymiaraoh ok. 50x20 om, taboret oraz Wieszak na ubrania. W celaoh dla osob niebezpieoznyoh Wszystkie sprzety sq przytwierdzone do pod%ogi. W oeii powoda oo roku byky prowadzone sprawdzenia Wentylacji (typu grawitaoyjnego), z pozytywnymi wynikami. Okno W oeli powoda jest podzielone W stosunku H2 do 2!3, z ozego mniejsza ozeso jest uohylna. Okna nie sq myte od zewnetrz, ozesoiowo diatego, i2 Wymagaioby to usunieoia krat i blend, a ozesoiowo dlatego, i2 W ocenie funkojonariuszy zas¥oniete blendami okna brudzq sie W niewielkim stopniu. Blendy ,to pcflprzeiroozyste, matowe panele zamontowane na konstrukoji metalowej ok. 30 om od piaszozyzny soiany we Wszystkioh oknaoh oel Aresztu Sledczego W todzi. Blendy sq montowané oeiem zapobjegania kontaktow Wieziniow osadzonych z osobami niepowoianymi, za pomocq mowy Iub alfabetu migowego. Posiadajs odpowiednie atestacje W zakresie przepuszozalnosoi sWiat%a, ognioodpomosoi i zdatnosoi materia%oW z jakich sq Wykorzane do takich zastosowafi. Sposob ioh rnontaiu odpowiada zasadom sztuki budowlanej. ' 2 W = powód został sktasyfikowany jako osadzony „niebezpieczny” . ' - O zaliczeniu powoda do kategorii osadzonych niebezpiecznych decydowała Komisja Penitencjarna. Utrzymanie W stosunku do powoda kwalifikacji jako osadzonego „niebezpiecznego” przez cały okres objęty powództwem wynikało ztego, iż ,stał naczele zorganizowanej grupy przestępczej o charakterze zbrojnym, oraz z charakteru czynów, o popełnienie których ,był oskarżony, a póżniej skazany. W sprawie powoda do jednostki Wpływała korespondencji niejawna, która dostarczała informacji istotnych dlarealizowania osadzenia powoda., ` -' Cele W ktorych przebywał powód miały powierzchnię około 4,5 m2 idługość nieco mniej niż 4 m. Wszystkie były zbliżone pod względem kształtu i_ sposobu urządzenia. Cela taka miała kształt podłużnego czworokąta, zaś na krótszych bokach znajdowały się z jednej strony drzwi, a z drugiej strony okno. Okno jest wzmocnione iwyposażone w schodzącą nisko kratę. koszową, jak również W błendę. Do ściany z oknem przylega łóżko. Powód jest zmuszony spać z głową przy kąciku sanitarnym, gdyz krata umieszczona jest W taki sposób, że śpiąc z głową przy oknie łatwo byłoby się o nią uderzyć. W nogach łóżka, przy drzwiach znajduje się umywalka, zaś na ścianie wyposażonej-W drzwi, po przekątnej względem łóżka, rnuszla klozetowa (wyposażona w klapę i syfon). _Na drugiej długiej ścianie (nie zajętej przez łóżko) znajduje się stolik o wymiarach ok. 50x20 cm, taboret oraz wieszak na ubrania. W celach dla osób niebezpiecznych wszystkie sprzęty są przylwierdzone do podłogi. W celi powoda co roku były prowadzone sprawdzenia wentylacji (typu grawitacyjnego), z pozytywnymi wynikami. Okno W celi powoda jest podzielone W stosunku U2 do 2!3, z czego mniejsza część jest uchylne. Okna nie są myte od zewnątrz, częściowo diatego, iz Wymagałoby to usunięcia krat i blend, a częściowo dlatego, iż W ocenie funkcjonariuszy zasłonięte blendami okna brudzą się W niewielkim stopniu. Blendy to półprzeżroczyste, matowe panele zamontowane na konstrukcji metalowej ok. 30 cm od płaszczyzny ściany We wszystkich oknach cel Aresztu Śledczego W Łodzi. Blendy są montowane celem zapobiegania kontaktów więźniów osadzonych z osobami niepowotanymi, za pomocą mowy lub alfabetu migowego. Posiadają odpowiednie atestacje W zakresie przepuszczalności światła, ognioodporności i zdatności materiałów z jakich są Wykonane do takich zastosowań. Sposób ich montażu odpowiada zasadom sztuki budowlanej. ` 2 --- STRONA 5 --- Blendy byiy takze przedmiotem badania przez biegtego 2: zakresu budoWniotWa, z pozytywnyrn rezuliatem. Drzwi do oeii powoda ss wyposazone W judasz oraz'W otwor, za pOiTiOCEj ktorego podawane sq positki oraz przez ktory powod musi ‘przed Wyjsoiem 2 celi podawaé rece do skucia. Poniewaz dolna krawedi otworu znajduje sie na Wysokosoi okoto 65 om, osadzony zmuszony byt klekaé. Otwor ten znajduje sie tuz oook muszli kiozetowej. _ Przy opuszczaniu oeli konieozne jest poddaniu sie przeszukaniu, ktore tzqozy sie z rozebraniem sie do naga. Przeszukanie powinno sie obywao W pomieszczeniu niedostepnym i niewidooznym dla osob trzeoioh, jednak konstrukcjd tego pomieszozenia W Areszoie Sledozym W jest taka, it niemoziiwe jest zamkniecie drzWi jesli ktos W tym ozasie jest W srodku, z uwagi na zabezpieczenie pomieszozenia krataj, za ktorq bezposrednio znajdujq sie drzwi. Z tego powodu powod po rozebraniu sie do przeszukania byt Widoozny dla Wszystkich osob znajd ujdoyoh sie na korytarzii. Poza tym pomieszozenie jest Wyposazone W kamere, zas po przeszukaniaoh powod spotykatz docinkami funkojonariuszy. Zgodnie z zarzqdzeniem Dyrektora Aresztu Siedozego W W sprawie ustaienia j’JOfZEjdKU Wewnetrznego Aresztu osadzeni maid prawo posiadao odbiorniki energii elektnyoznejo mooy do 900 Wat i nie Wiecej nii 1000 Wat na oete.  W zwisjzku z tym powod miat telewizor W oeii, jednfak oeid nie lqyta W.yp0SElZOi't8 W sprzetu urnoztiwiajqoy umieszozenie go na scianie. Jedynq pozycjej W ktorej teiewizor (wyposazony W antene pokojowaj) obierat sygnat byto postawienie go na taboreoie. i i ‘ ' Znajddjecy sie W oeli, przytwierdzony do podtogi taboret byt usytuowany W takim oddateniu od postania i stotika, Ze powod nie byi W stanie go Wykorzystywao ani do jedzenia ani do pisania. W zwiajzku z tym positki spozywat z talerzem W reku, na taboreoie stawiajqo jedynie kubek. Jesli mustat cos napisaé, to robii to na drzwiozkaoh Wymontowanych z szafki zeznania powoda. Cele, W ktorej przebywat powod byta monitorowana przez catq dobe za pomocaj kamery, przy ozym pole Widzenie kamery obejmowato kqcik sanitarny. ' Kqoik sanitarny nie jest Wyclzieiony ani zastoniety Wtasnie z uWagi na konieoznosé prowadzenia monitoringu. Z_ uwagi na to, Ze dla rejestrowania obrazu przez kamere konieczne jest co najmniej stabe oswietlenie oeii, W pomieszozeniu tym przez cats dobe dziata 2_aroWk_a o mooy 5 Wat. Zarowka doswietiata oete W znikomym 3 Ešlendy były także przedmiotem badania przez biegłego z zakresu budownictwa, z pozytywnym rezultatem. Drzwi do celi powoda są wyposażone W judasz orazw otwór, za pomocą którego podawane są posiłki oraz przez który powód musi *przed wyjściem z celi podawać ręce do skucia. Ponieważ dolna krawędź otworu znajduje się na wysokości około 65 cm, osadzony zmuszony był klękać. Otwór ten znajduje się tuż obok muszli kłozetowej. _ Przy opuszczeniu celi konieczne jest pocidaniu sie przeszukaniu, które łączy się z rozebraniem sie do naga. Przeszukanie powinno się obywać W pomieszczeniu niedostępnym i niewidocznym dla osób trzecich, jednak konstrukcja tego pomieszczenia W Areszcie Śledczym W- jest taka, iż niemozliwe jest zamknięcie drzwi jeśli ktoś w tym czasie jest W środku, z uwagi na zabezpieczenie pomieszczenia kratą, za którą bezpośrednio znajdują sie drzwi. Z tego powodu powód po rozebraniu się do przeszukania był widoczny dla wszystkich osób znajdujących się na korytarzu. Poza tym pomieszczenie jest wyposażone .w kamerę, zaś po przeszukaniach powód spotykałz docinkami funkcjonariuszy. Zgodnie z zarządzeniem Dyrektora Aresztu Śledczego W w sprawie ustalenia porządku wewnętrznego Aresztu osadzeni mają prawo posiadać: odbiorniki energii elektiycznejo mocy do 900 wat i nie więcej niz 1000 wat na cele. - W związku z tym powód miał telewizor W cełi, jednak ceia nie była Wyposażona W sprzęt" umożiiwiający umieszczenie go na ścianie. Jedyną pozycją w której telewizor (wyposażony w antenę pokojowa) opierał sygnał było postawienie go na taborecie. ' ' ` ' Znajdujący sie W celi, przytwierdzony do podłogi taboret był usytuowany w takim oddaleniu od posłanie i stołika, że powód nie był W stanie go wykorzystywać ani do jedzenia ani do pisania. W związku z tym posiłki spożywał z talerzem w ręku, na taborecie stawiając jedynie kubek. Jeśli musiał coś napisać, to robił to na drzwiczkach Wymontowanych z szafki zeznania powoda. Cala, W której przebywał powód była monitorowane przez całą dobę za pomocą kamery, przy czym pole widzenia kamery obejmowało kącik sanitarny. " Kącik sanitarny nie jest wydziełony ani zasłonięty właśnie z uwagi na konieczność prowadzenia monitoringu. Z uwagi na to, ze dia rejestrowania obrazu przez kamerę konieczne jest co najmniej słabe oświetlenie ceii, W pomieszczeniu tym przez całą dobę działa żarówka o mocy 5 wat. Żarówka doświetlała cele w znikornym 3 --- STRONA 6 --- stopnio, konieoznym, by obraz z kamery, praoujajoej W podozeiwieni, pokazywat zaiys postaci. Poza tym oeia Wyposazona jest W oswietienie W postaoi dwooh jarzeniowek o mooy po 40 Wat i iarowki o mocy 25 Wat przy K<EjCikU sanitsrnym. Wieiniowie skiasyfikowani jako niebezoieczni oaiy porzejdek dnia realizujq jednoosobowo, oo dotyozy takze odbywania‘ spaoerow, korzystania ze swietlicy, kqpieii, jak rowniei odprowadzania na Widzenia. Wieiniowie, na zasadaoh zarzajdzeniu Dyrektora Aresztu majaj prawo trzy razy W miesiapu dokonywaé zakupow W kantynie, W formie bezgotowkowej (Gena jest potrscana z konta depozytowego osadzonego, prowadzonego przez Areszt). Zakupy odbywajs sie Wformie tzw. Wypiski tj. pisemnego zteoenia sporzajdzanego przez osadzonego irealizowanego przez funkojonariuszy. Zarzqdzenie Dyrektora okreslaj iz Iimit aitykuiow spozywczyoh jakie Wieiniowie mogaj posiadaé W celi Wynosi 10 kg produktow nieprzeterminowanyoh. Limit ten dotyozy Wszystkioh osadzonyoh, jednak jest egzekwowany tylko W stosunku do osadzonyoh ,,niebezpieoznyeh". . W ozasie pobytu poWoda W Areszcie Siedozym W Wielokrotnie zdarzato sie, ze funkojonariusze zmniejszali ilosoi produktow Wskazane W zapotrzebowaniu powoda , min. redukujdo iiosé Wody minerainej W okresie letnim_ Osadzeni, W tym powod, raz W miesisjou otrzymywali mydto (100 gr), krem oraz noityk do goienia, papier toaietowy oraz szczoteozke i paste do zebow, a nadto, nie Wyspecyfikowane W rozporzagdzeniu srodki do ozyszczenia srodkow sanitarnyoh iproszek do prania 200 gr. Moiiiwe jest dokonywanie _zakupoW tego rodzaju produktow W kantynie, W ramaoh ,,Wypiski".  Czesto zdarzaio sie, Ze Wydawane powodowi ilosoi srodkow ozyszozejoyoh i kosmetykow byty niewystarozajaoe, wobec ozego musiat korzystaé z pomocy swojej matki. ' W ceiaoh mieszkalnyoh smieci wynoszone saj trzy razy W tygodniu. Nadto Woeiaoh, ze Wzgiedow oszczednosoiowyoh W godzinaoh 10:0012:00 i 1:005:30 Wytqczany jest prqd W sieci (W gniazdkach). Prsd doprowadzajapy oswietienie nie jest Wyisozany. Wytapzenia nie sq wykonywane W éwieta i Weekendy. l Widzenia 2 osadzonymi niebezpiecznymi odbywajs sie W Wydzielonej za p0m0C£1 krat ktatoe, z taboretami przytwierdzonymi do ziemi, ktore ZF1&ljdLljQ sie W stosunkowo duzej odiegtosoi. Uniemoziiwiaio to prowadzenie dyskretnych rozmow z obrofioaj, Wzgiednie Wymuszeto pisanie Wiadorhosci na kartkaoh, narazajso sie na ' 4 stopniu, "koniecznym, by obraz z kamery, pracującej W podczerwieni, pokazywał zarys postaci. Poza tym cela wyposażona jest w oświetłenie -W postaci dwóch jarzeniówek o mocy po 40 wat i żarówki o mocy 25 Wat przy kąciku sanitarnym. Więźniowie sklasyfikowani jako niebezpieczni cały porządek dnia realizują jednoosobowo, co dotyczy także odbywania spacerów, korzystania ze świetlicy, kąpieii, jak również odprowadzania na widzenia. Więżniowie, na zasadach zarządzaniu Dyrektora Aresztu mają prawo trzy razy W miesiącu dokonywać zakupów W kantynie, W formie bezgotówkowej (cena jest potrącana z konta depozytowego osadzonego, prowadzonego przez Areszt). Zakupy odbywają się wformie tzw. wypiski tj. pisemnego ziecenia sporządzanego przez csadzonego irealizowanego przez funkcjonariuszy. Zarządzenie Dyrektora określa, iż limit artykułów spożywczych jakie więźniowie mogą posiadać W celi wynosi 10 kg produktów nieprzeterminowanych. Limit ten dotyczy wszystkich osadzonych, jednak jest egzekwowany tylko W stosunku do osadzonych ,,niebezpiecznych". . W czasie pobytu powoda W Areszcie Śiedczyrn W wielokrotnie zdarzało się, że funkcjonariusze zrnniejszali iiości produktów Wskazane W zapotrzebowaniu powoda , m.in. redukując iłosć wody mineralnej W okresie letnim. Osadzeni, W tym powód, raz W miesiącu otrzymywali mydło (100 gr), krem oraz nożyk do golenia, papier toaletowy oraz szczoteczkę i pastę do zębów, a nadto, nie wyspecyfikowane W rozporządzeniu środki do czyszczenia środków sanitarnych iproszek do prania 200 gr. Możliwe jest dokonywanie _zakupów tego rodzaju produktów W kantynie, W ramach ,,wypiski". - Często zdarzało się, że wydawane powodowi ilości środków czyszczących i kosmetyków były niewystarczające, wobec czego musiał korzystać z pomocy swojej matki. ' W celach mieszkalnych śmieci wynoszone są trzy razy W tygodniu. Nadto wcelach, ze względów oszczędnościowych W godzinach 10:00-12:00 i 1:00-5:30 Wyłączany jest prąd W sieci (W gniazdkach). Prąd doprowadzający oświetienie nie jest Wyłączany. Wyłączenia nie są Wykonywane W święta i weekendy. I Widzenia z osadzonymi niebezpiecznymi odbywają się W wydzielonej za pomocą krat klatce, z taboretami przytwierdzonymi do ziemi, które znajdują się w stosunkowo dużej odległości. Uniemożiiwialo to prowadzenie dyskretnych rozmów z obrońcą, względnie Wymuszało pisanie wiadomości na kartkach, narażając się na " 4 --- STRONA 7 --- oskarzenie o niedozwotone przekazywanie Wiadomoéci. W przypadku powoda przy Widzeniaoh byi obecny funkcjonariusz, Wzgiednie funkcjonariusz przebywat W sejsiednim pomieszczeniu skajd miat przez szybe je obserwowaé, leoz nie zamykat drzwi by styszeé tresé rozmow. Poza tym W pomieszozeniu W ozasie Widzeifi bywaiy osoby nieznane obroifioom i powodowi, ktore pozniej okazywaty sie byo min. prokuratoremi. W tym samym ozasie prowadzono‘ wiele spotkafi osadzonyoh z adwokatami, do oztereoh spotkafi jednoozeénie. Poza tym istnieje pomieszozenie do Widzerfi, gdzie rozmowy odbywajs sie za poéredniotwem telefonu. W maju 2008 r. obrohoy powoda ztozyli Wniosek o przeniesienie go do innego zaktadu, a uzasadniali to nekaniem powoda W Areszcie Siedozym W . Powod ziozyt zawiadomienie o popetnieniu na jego szkode przestepstwa grozb karalnyoh, jednak postepowanie zostato umorzone; Skazani ,,r|iebezpieozni" mogaj posiadaé wyiqoznie Wydawsnq przez Areszt odziez ,,skarboWq". P_rzy oddaniu kompletu odziezy do prania powinni dostao kompiet zamienny. Regulamin nie przewiduje posiadania dwoch kompietow odziezy skarbowej. . Powod byi zmuszony samemu ptaé odziez (tzW. odziez skarbowaj), gdyz kiedy ohoiat jag oddao do prania nie otrzymywat kompietu zastepozego, zas jako Wieziefi niebezpieczny nie miat prawa do posiadania Wtasnyoh ubrafi. l Z konstrukoji arohitektonioznej Aresztu Qiedozego W Wynika, iz do Ce! doprowadzona jest jedynie zimnay Woda. Dostep do taint Wyposazonej W gorajoq Wode moziiwy jest raz W tygodniu. W Areszcie Stedozym w ~. spacery sag fealizowane W godzinach 7:30 12:20 oraz 13:3017:30, zgodnie z grafikiem ustaionym przez kierownika dziaiu oohrony. Z kolei zajeoia kuituralnooéwiatowe poza ceiq mieszkainaj odbywajaj sie Wgodzinaoh 812:20, 14:0016:00 i 16:3017:45, zgodnie z grafikiem ustalonym przez Wyohowawoe. Zajeoia kulturalnooéwiatowe dla osadzonych niebezpiecznyoh mogaj sie odbywao tyiko na przeznaczonym‘ dla nich oddziaie. Podobnie jak Wszystkie inne czynnosoi z udziatem osadzonyoh ,,niebezpiecznyoh" odbywajaj sie one jednoosobowo. Na swietlioy W AS W . znajdowat sie rower staojonamy isniezajoy telewizor, a takze giyi planszowe, W ktore powod nie grai gdyz byiy przeznaozone dla Wieoej niz 1 osoby.’Osa_dzeni z tej kategorii majaj prawo brad udziai W konkursaoh realizowanyoh W formie pisemnej, jak rowniez korzystac’: z bibtioteki Wieziennej, przy ozym _moz|_iWo_sé Wypozyczania Ksiqzek Wystepowata jeden raz ' 5 oskarżenie o niedozwolone przekazywanie Wiadomości. W przypadku powoda przy widzeniach był obecny funkcjonariusz, względnie funkcjonariusz przebywał W sąsiednim pomieszczeniu skąd miał przez szybę je obserwować, lecz nie zamykał drzwi by słyszeć treść rozmów. Poza tym W pomieszczeniu W czasie Widzen bywały osoby nieznane obrońcom i powodowi, które później okazywały sie być m.in. prokuratorami. W tym samym czasie prowadzono wiele spotkań osadzonych z adwokatami, do czterech spotkań jednocześnie. Poza tym istnieje pomieszczenie do widzen, gdzie rozmowy odbywają się za pośrednictwem telefonu. W maju 2008 r. obrońcy powoda złożyli Wniosek o przeniesienie go do innego zakładu, a uzasadniali to nękaniem powoda W Areszcie Śledczym W -. Powód złożył zawiadomienie o popełnieniu na jego szkodę przestępstwa gróżb karalnych, jednak postępowanie zostało umorzone; Skazani ,,niebezpieczni" mogą posiadać wyłącznie wydawaną przez Areszt odzież ,,skarbową". Przy oddaniu kompletu odzieży do prania powinni dostać komplet zamienny. Regulamin nie przewiduje posiadania dwóch kompletów odzieży skarbowej. _ Powód był zmuszony samemu prać odzież (tzw. odzież skarbową), gdyż kiedy chciał ją oddać do prania nie otrzymywał kompletu zastępczego, zaś jako więzień niebezpieczny nie miał prawa do posiadania własnych ubrań. I Z konstrukcji architektonicznej Aresztu Śledczego W wynika, iż do "cel doprowadzona jest jedynie zimna woda. Dostęp do łaźni wyposażonej W gorącą wodę możliwy jest raz W tygodniu. W Areszcie Śledczym W ~. spacery są realizowane W godzinach 7:30- 12:20 oraz 13:30-17:30, zgodnie z grafikiem ustalonym przez kierownika działu ochrony. Z kolei zajęcia kulturalne-oświatowe poza celą mieszkalną odbywają się Wgodzinach 8-12:20, 14:00-16:00 i 16:30-17:45, zgodnie z grafikiem ustalonym przez wychowawcę. Zajęcia kulturalne-oświatowe dla osadzonych niebezpiecznych mogą się :odbywać tylko na przeznaczonym dla nich oddziale. Podobnie jak wszystkie inne czynności z udziałem osadzonych ,,niebezpiecznych" odbywają się one jednoosobowo. Na świetlicy W AŚ W _ znajdował się rower stacjonarny iśnieżący telewizor, a także gry planszowe, W które powód nie grał gdyz były przeznaczone dla więcej niz 1 osoby.'Osa_dzeni z tej kategorii mają prawo brać udział W konkursach realizowanych W formie pisemnej, jak również korzystać z bibiioteki Więziennej, przy czym. mozliwość wypożyczania książek występowała jeden raz " 5 --- STRONA 8 --- W tygodniu. Spacer podobnie jak zajeoia swietiioowe trwajsj godzine. Zdarzato sie, iz grafik_ byt rozpisany W ten sposob, ze godziny zajeo naktadaty sie. Wowozas osadzony musiat dokonaé Wyboru jednego z nich. Jezeli W danym dniu byta reaiizowana z udziatem osadzonego czynnosé prooesowa, taka jak np. udziat W terminie rozprawy, to po powrocie do Aresztu osadzony teoretyoznie ma prawo skorzystaé z przypadajsoego na ten dzieri spaseru. Jesii jednak Wobeo tego, Ze spacery faktyoznie nie odbywaiy sie W pozniejszych godzinaoh, to uprawnienie nie byio realizowane. "'* ' ' ._ W praktyoe W okresie kiedy powod przebywat W AS W i regdtq byto, iz gratiki zajeo na swietiioy i spaoerow pokrywaty sie Wobeo ozego musiat Wybieraé 1(tore zajeoia shoe realizowaé, a takze to, ze W dniaoh rozpraw i Widzefi 'nie byty reaiizowane ant spaoeiy ani zajeoia swietiioowe. ' Po przeniesieniu do Aresztu Sledczego W 1 _  1 powod nadat jest osedzony W oeli jednoosobowej, jednak ma prawo do zajeé na swietlioy i spaoerow W towarzystwie innyoh osob. _ W toku osadzenia W Areszoie Sledozym W powod, a takze jego zona sktadaii skargi na Warunki osadzenia. Podnosili przy tym, iz Stuzba Wiezienna przesladuje poWoda, W tym funkojonariusze odnoszs sie do poWoda i jego rodziny Wuigarnie, przez Wiete miesieoy zaktocajaj mu sen, a takze zneoajs sie nad nim psyohioznie tzhoqo doprowadzio powoda do samobojstwa. Braksnu uniemoziiwiai poWodoWi aktywne uozestniozenie W dotyozeoyoh go rozprawaoh ssdowyoh. Pod nosili przy tym, iz Siuzba Wiezienna realizuje W ten sposobsugestie prokuratuiy. W zwiqzku z tym powod i jego zona Wielokrotnie Wnosili o przeniesienie go do innej jednostki penitenojarnej. W toku postepowania Wyjasniajsoego prowadzonego na skutek skargi Wniesionej przez E» J do iviinistra Sprawiedtiwosoi iprzekazanej za posredniotwern Centralnego Zarzqdu Siuzby Wteziennej oraz Okregowego Inspektoratu Stuzby Wieziennej do zatatwienia przez Areszt Siedczy W ustalono, iz funkojonariusz ktorego (Wskazdjso go z numeru stuzbowego) powod i jego zona oskarzali o zaktocanie snu, nigdy nie petnit stuzby W godzinach noonyoh. Poza tym powod nigdy nie zapisywai sie do na spotkanie z kierownikiem oohrony, gdzie mogtby_zgtosic': zastrzezenia do Warunkow osadzenia, ani tez nie zgtaszat zaohowarfi, ktore staiy siepodstawsj skargi. W sprawozdaniu z posteoowania Wyjasniajsoego Wskazano rdwniez, iz deoyzja Kornisji Penitenojarnej ozakwatitikowaniu powoda jako osoby niebezpieoznej jest niezatezna od ,,WnioskeW" l 6 W tygodniu. Spacer podobnie jak zajęcia świetiicowe trwają godzinę. Zdarzało się, iz grafik był rozpisany W ten sposób, ze godziny zajęć nakładały się. Wówczas osadzony musiał dokonać Wyboru jednego z nich. Jeżeli W danym dniu była realizowana z udziałem osadzonego czynność procesowe, taka jak np. udział W terminie rozprawy, to po powrocie do Aresztu osadzony teoretycznie ma prawo skorzystać z przypadająoego na ten dzień spaceru. Jeśli jednak wobec tego, że spacery faktycznie nie odbywały się W późniejszych godzinach, to uprawnienie nie było realizowane. "'° " ' ._ W praktyce W okresie kiedy powód przebywał W AS W A regułą było, iż grafiki zajęć na świetlicy i spacerów pokrywały się wobec czego musiał wybierać które zajęcia chce realizować, a także to, że W dniach rozpraw i widzen 'n-ie były realizowane ani spacery ani zajęcia świetlicowe. " Po przeniesieniu do Aresztu Śledczego W l _ - r powód nadal jest osadzony W celi jednoosobowej, jednak ma prawo do zajęć na świetlicy i spacerów W towarzystwie innych osób. . W toku osadzenia W Areszcie Ŝledczym W powód, a także jego żona składali skargi na warunki osadzenia. Podnosili przy tym, iż Służba Więzienna przesiaduje powoda, W tym funkcjonariusze odnoszą się do powoda i jego rodziny wulgarnie, przez wiele miesięcy zakłócają mu sen, a także znęcają się nad nim psychicznie chcąc doprowadzić powoda do samobójstwa. Braksnu uniemożliwiał powodowi aktywne uczestniczenie W dotyczących go rozprawach sądowych. Pod nosili przy tym, iż Służba' Więzienna realizuje W ten sposób_sugestie prokuratury. W związku z tym powód i jego żona wielokrotnie wnosili o przeniesienie go do innej jednostki penitencjarnej. W toku postępowania Wyjaśniającego prowadzonego na skutek skargi wniesionej przez E» J do iviinistra _Sprawiediiwości iprzekazanej za pośrednictwem Centralnego Zarządu Służby Więziennej oraz Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej do załatwienia przez Areszt Śledczy W- ustalono, iż funkcjonariusz którego (wskazując go z numeru służbowego) powód i jego zona oskarżali o zakłócanie snu, nigdy nie pełnił służby W godzinach nocnych. Poza tym powód nigdy nie zapi'sywał się do na spotkanie z kierownikiem ochrony, gdzie mógłbyzgłosić zastrzeżenia do Warunków osadzenia, ani też nie zgłaszał zachowań, które stały się-podstawą skargi. W sprawozdaniu z postępowania wyjaśniającego wskazano również, iż decyzja Komisji' Penitencjarnej ozakwalifikowaniu powoda jako osoby niebezpiecznej jest niezależna od „wniosków” I 6 --- STRONA 9 --- Prokuratuiy Krajowej. W sumie Wszystkie skargi powoda i jego zony zostaty uznane za bezzasadne. " W toku postepowania Wyjasniajqoego prowadzonego na skutek skargi zdnia 9 ozerwca 2008 r. Wskazano, iz W trakoie osadzenia powod probowat szantazowaf; funkcjonariusza, ktérego pozniej oskariyi o zaktooanie snu. Giozii mu oskarzeniem o pizyjeoie korzysci majejtkowej W zamian za dostarozenie do oeii telefonu komc'>ri<oWego'. Funkojonariusz zgiosii to zdarzenie kierownikowi dziaiu ochrony oraz sporzejdzit Wniosek o ukaranie dyscyplinarne. _ .Z uwagi na zakwaiifikowanie powoda do kategorii osadzonych tzw. niebezpieoznyoh tj. osob stwarzajqcych powazne zagrozenie spoieozne bqdz powazne zagrozenie dia bezpieozefistwa zaktadu byi on objety systematyoznymi kontroiami ze strony psychoioga. Kontrole te nie Wynikaiy z zaburzerfi psyohologioznych, rniaiy oharakter rutynowy. Do iipca 2008 r., powodkilkukrotnie zapisywat sie na rozmowy do psyohologa, jednak W ioh toku nie zgiaszat zadnyoh konkretnych uwag. Przy okazji tyoh rozmow psyoholog nie rozpoznai u niego probiemow psyohioznyoh i Wskazai, iz podstawowym powodem zapisania sis na rozmowe byia oheé porozmawiania. W ozasie osadzenia sumie nie zanotowano u powoda niepokojsoyoh zaburzefi nastroju ani problemow natury psyohologioznej. Jedyna doiegliwosoiq jakq odczuwat powod byiy okresowe zaburzenia snu, ktore tiumaozyi terminami rozpraw ssdowych, i ktorezwaiozat dzieki przepisywanym przez penitencjamq siuzbe zdrowia lekom nasennym. W toku konsuitaoji psyohoiogioznyoh i iekarskioh powédnie zgiaszat ani nie ujawniai zaburzexfi nastroju, ani tym bardziej oeoh zatamania psychioznego bqdz wyoiefiozenia. Powod W ocenie psyohologa byi osobq o siinej konstrukcji psychioznej, zdolnaj do manipuiaoji otoczeniem, stabitns emoojonalnie, samodzielne W radzeniu sobie sytuacjach trudnyoh. Z usrnieohem i dystansem przyjmowai propozyoje psyohologa dotyczajce pomooy psyohologicznej. Nie podejmowai zaohowafi autoagresywnyoh ant nie zgiaszattakich tendenoji. Przechodzqo do ooeny praWnej_ zgioszonego roszozenia Sad Okregowy uwzgiednii zarzut przedawnienia podniesiony przez strone [JOZWHFIQ W stosunkudo zdarzefi majajoych miejsce Wozesniej niz 28 kwietnia 2006 r. W ozesoi nieprzedawnionej uznat natomiast, ze powodztwo oo do zasady jest usprawiediiwione W zakresie tyoh elementow stanu faktycznego, ktore przekraozajsi zasady Wykonywania kaiy pozbawienia Wotnoéoi. 7 Prokuratury Krajowej. W sumie wszystkie skargi powoda i jego żony zostały uznane za bezzasadne. ' W toku postępowania wyjaśniającego prowadzonego na skutek skargi zdnia 9 czerwca 2008 r. wskazano, iż W trakcie osadzenia powód próbował szantazować funkcjonariusza, którego później oskarżył 0 zakłócanie snu. Groził mu oskarżeniem o przyjęcie korzyści majątkowej w zamian za dostarczenie do celi telefonu komórkowego. Funkcjonariusz zgłosił to zdarzenie kierownikowi działu ochrony oraz sporządził wniosek o ukaranie dyscyplinarne. _ .Z uwagi na zakwalifikowania powoda do kategorii osadzonych tzw. niebezpiecznych tj. osób stwarzających poważne zagrożenie społeczne. bądż poważne zagrożenie dia bezpieczeństwa zakładu był on objęty systematycznymi kontrolami ze strony psychologa. Kontrole te nie wynikały z zaburzeń psychologicznych, miały charakter rutynowy. Do łipca 2008 r., -powód-kilkukrotnie zapisywał się na rozmowy do psychologa, jednak w ich toku nie zgłaszał żadnych konkretnych uwag. Przy okazji tych rozmów psycholog nie rozpoznał u niego problemów psychicznych i wskazał, iż podstawowym powodem zapisania się na rozmowę była chęć porozmawiania. W czasie osadzenia sumie nie zanotowano u powoda niepokojących zaburzeń nastroju ani problemów natury psychologicznej. Jedyna doiegliwością jaką odczuwał powód były okresowe zaburzenia snu, które tłumaczył terminami rozpraw sądowych, i które "zwalczał dzięki przepisywanym przez penitencjarną służbę zdrowia Iekom nasennym. W toku konsultacji psychologicznych i lekarskich powódníe zgłaszał ani nie ujawniał zaburzeń nastroju, ani tym bardziej cech załamania psychicznego bądż wycieńczenia. Powód w ocenie psychologa był osobą o silnej konstrukcji psychicznej, zdolną do manipulacji otoczeniem, stabilną emocjonalnie, samodzielna W radzeniu sobie sytuacjach trudnych. Z uśmiechem i dystansem przyjmował propozycje psychologa dotyczące pomocy psychologicznej. Nie podejmował zachowań autoagresywnych ani nie zgłaszałtakích tendencji. Przechodząc do oceny prawnej zgłoszonego roszczenia Sad Okręgowy uwzględnił zarzut przedawnienia podniesiony przez stronę pozwaną w stosunkudo zdarzeń mających miejsce wcześniej niz 28 kwietnia 2006 r. W części nieprzedawnionej uznał natomiast, że powództwo co do zasady jest usprawiedliwione w zakresie tych elementów stanu faktycznego, które przekraczają zasady wykonywania kary pozbawienia wolności. 7 --- STRONA 10 --- Za oaikowioie nieuzasadniony Sqd i instanoji uznai zarzut osadzenia W ceii nie speiniajeoej normy powierzohni. Skoro norma ta okreslona W art. 248 § 1 kkW Wynosi 3 m2 na osobe, a powod przebywai przez oaiy sporny okres W oeii o powierzchni ok. 4,5 m2, to norma ta nie zostata przekroozona.  Zdartiem Sajdu Okregowego nietrafne sq takze zarzuty dotyozqoe osadzenia W oknaoh oeii biend, ziej Wentyiacji, oraz niedostateoznego dostepu do oiepiej WOdy4 Kwestie te zostaiy I ureguiowane W przepisaoh Rozporzsdzenia Ministra Sprawiediiwosoi z dnia 17 pazdziemika~2003 r. W sprawie Warunkdw bytowych osfob osadzonyoh Wzaktadaoh karnych i aresztach siedozyohi (Dz.U.03.186.1820), a_'Warunki pozwanym areszoie byty zgodne 2: normami. _ Sqd ten_ nie uznat za zasadny zarzutu powoda skierowanego jji‘Z6CiWi<0 kwaiifikowaniu go jako tzW. osoby niebezpieoznej uznajqo, ze W polskim prawie kamym Wykonawozym przewidziany jest odrebny tryb zaskarzania Ideoyzji Komisji Penitencjarnej, powod nie skorzystat z tej drogi praWnej. W ooenie Ssdu Okregowego nie jest dopuszczalne na drodze prooesu cywilnego podwazanie deoyzji organdw postepowania Wykonawozego. Niezaleznie od powyzszego Sad I instanoji stwierdzii, ze dobra osobiste oowoda zostaty naruszone, gdyz uzasadnione ioyty jego zarzuty dotyozape utrudnienia kontaktow 2: obrorioej, konieoznosci upokarzajsoego klekania przy zaktadaniu kajdanek, ograniozonego odbywania spaoerow i zajeé W swietlicy W dniach posiedzeifi sajdowyoh oraz niewiasoiwych Warunkow przy przeszukaniaoh powoda. Biorqc pod uwage rozmiar, dotkliwoso i diugotrwaioso naruszefi dolor osobistych, a takze majqo na uwadze zasady Wspéizycia spoiecznego, a W szozegoinosci oharakter czynow W zwiajzku z popeinieniem ktoryoh powod znalazi sie W Wiezieniu, Said Okregowy zasejdzfi odstrony pozwanej na rzeoz M Jr kwote 8.000 zt, oddaiajso powodztwo W pozostaiym zakresie: Sqd ten rozstrzygnet o kosztaoh zastepstwa iprooesowego stron W oparoiu o art. 100 zd.2 kpo W oatosoi oboiqzajac powocla kosztami zastepstwa prooesowego pozwanego. Nie obciqzyi go natomiast kosztami sajdowymi (uzasadnienie  k. 311» 329).  Od powyzszego Wyroku apeiaoje Wniosiy obie strony. 8 Za całkowicie nieuzasadniony Sąd i instancji uznał zarzut osadzenia w celi nie spełniającej normy powierzchni. Skoro norma ta określona w art. 248 § 1 kkw wynosi 3 m2 na osobę, a powód przebywał przez cały sporny okres w ceii o powierzchni ok. 4,5 mz, to norma ta nie została przekroczona. - Zdaniem Sądu Okręgowego nietrafne są także zarzuty dotyczące osadzenia W oknach ceii biend, złej wentylacji, oraz niedostatecznego dostępu do ciepłej wody. Kwestie te zostały ' uregulowane w przepisach Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 października~2003 r. w sprawie warunków bytowych osób osadzonych wfzakładach karnych i aresztach śiedczychi (Dz.U.03.i86.i820), a_' warunki pozwanym areszcie były zgodne z normami. _ Sąd ten_ nie uznał za zasadny zarzutu powoda skierowanego 'przeciwko kwałiiikowaniu go jako tzw. osoby niebezpiecznej uznając, że w polskim prawie karnym wykonawczym przewidziany jest odrębny tryb zaskarżania decyzji Komisji Penitencjarnej, powód nie skorzystał z tej drogi prawnej. W ocenie Sądu Okręgowego nie jest dopuszczalne na drodze procesu cywilnego podważanie decyzji organów postępowania wykonawczego. Niezależnie od powyższego Sąd l instancji stwierdził, że dobra osobiste powoda zostały -narusżone, gdyz uzasadnione były jego zarzuty dotyczące utrudnienia kontaktów z obrońcą, konieczności upokarżającego klękania przy _zakładaniu kajdanek, ograniczonego odbywania spacerów i zajęć w świetlicy w dniach posiedzeń sądowych oraz niewłaściwych warunków przy przeszukaniach powoda. Biorąc pod uwagę rozmiar, dotkliwośc i długotrwałość naruszeń dóbr osobistych, a także mając na uwadze zasady współżycia społecznego, a w szczególności charakter czynów w związku z popełnieniem których powód znalazł się w więzieniu, Sąd Okręgowy zasądził od strony pozwanej na rzecz Ni Jf kwotę 8.000 zł, oddaiając powództwo w pozostałym zakresie. Sąd ten rozstrzygnął o kosztach zastępstwa procesowego stron w oparciu o art. 100 zd.2 kpc w całości obciążając powoda kosztami zastępstwa procesowego pozwanego. Nie obciążył go natomiast kosztami sądowymi (uzasadnienie - k. 311» sze). - Od powyższego wyroku apelacje wniosły obie strony. 8 --- STRONA 11 --- H PoWod zaskarzyi Wyrok W ozesoi oddaiajaoej powodztwo i oboiazajacej go kosztami zastepstwa prooesowego strony pozwanej. Si<ar2':aoy.zarzuoit: 1. naruszenie przepisow postepowania majaoe znaozenie dia rozstrzygnieoia tj. art. 233 kpc poprzez oparoie rozstrzygniecia giownie na przepisaoh resortowyoh przy braku anaiizy problematyki ewentuainej niezgodnosoi powyzszyoh przepisow z Konstytuoja RP  Wszozegotnosoi z konieoznosoia poszanowania godnosci ludzkiej i zasada humanitarnego traktowania; 2. naruszenie przepiséw postepowania majace znaczenie dia rozstrzygnieoia tj. art. 233 kpo W ZW. z art. 227 kpc poprzez nieuzasadnione oddalenie Wniosku dowodowego powoda 0 dopuszczenie dowodu z zeznaft éwiadkdw na okoiioznosé Warunkew panujaoyoh W A3 W 5 na oddziaie dla osob ' uznanyoh za niebezpieozne oraz rzeczywistego sposobu postejoowania z osobami osadzonymi uznanymi za niebezpieozne z powoianiem sie na takt, iz Wnioskowani swiadkowie nie przebywali Wraz z powodem W oeli, oo stanowi naruszenie zasady swobodnej oceny doWodoW i prowadzi do Wydania _ rozstrzygnieoia przy braku Wszechstronnego rozwazenia materiaiu dowodowego;  3. naruszenie przepisow postepowania majaoe znaozenie dia rozstrzygnieoia tj. art. 328 § 2 i<po poprzez niewskazanie W uzasadnieniu Wyrok_u, W jaki sposob Sad ocenii zasadnosé twierdzefi powoda odnoszejoych sie do kwestii pozbawienia powoda mozliwosoi odbywania Widzefi intymnyoh oraz brakiem rnozliwosci utrzymania higieny osobistej; 4. naruszenie przepisow postepowania tj. art. 328 § 2 kpc poprzez niedostateozne uzasadnienie wysokosci zasejdzonego na rzeoz powoda zadoséuozynienia; Wskazujac na ts zarzuty apeiujaoy wniést 0 zmiane zaskarzonego Wyroku i zasadzenie od pozwanego ha rzeoz powoda kwoty 200 000 zt Wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 26 maja 2009 roku tytutem zadoééuozynienia (apelacja  k. 363 ass). = Pozwany zaskarzyiWyrok W ozesci uwzgledniajacej powodztwo i zarzuoit: 1. naruszenie przepisow praWa procesowego  art. 233_kpo poprzez przekroczenie granio swobodnej oceny dowodow, dokonanie btednego ustaienia stanu faktycznego oraz biedna ooene dowodow, nieWszeohstronne . _ 9 i.| Powód żaskarżył wyrok w części oddaiającej powództwo i obciążającej go kosztami zastępstwa procesowego strony pozwanej. Skarżącyzarzucił: 1. naruszenie przepisów postępowania mające znaczenie dia rozstrzygnięcia tj. art. 233 kpc poprzez oparcie rozstrzygnięcia głównie na przepisach resortowych przy braku anaiizy problematyki ewentualnej niezgodności powyższych przepisów z Konstytucją RP - wszcżegóiności z koniecznością poszanowania godności ludzkiej i zasadą humanitarnego traktowania; 2. naruszenie przepisów postępowania mające znaczenie dia rozstrzygnięcia tj. art. 233 kpc w zw. z art. 227 kpc poprzez nieuzasadnione oddalenie wniosku dowodowego powoda o dopuszczenie dowodu z zeznań świadków na okoššcznośó warunków panujących W AS W 'Ĺ na oddziale -dla osób ` uznanych za niebezpieczne oraz rzeczywistego sposobu postępowania ż osobami osadzonymi uznanymi za niebezpieczne z powołaniem się na takt, iż wnioskowani świadkowie nie przebywali wraz z powodem w celi, co stanowi naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów i prowadzi do wydania _ rozstrzygnięcia przy braku wszechstronnego .rożważenia materiału dowodowego; - 3. naruszenie przepisów postępowania mające znaczenie dla rozstrzygnięcia tj. art. 328 § 2 kpc poprzez niewskazanie W uzasadnieniu wyroku, w jaki sposób Sąd ocenił zasadność twierdzeń powoda odnoszących się do kwestii pozbawienia powoda możliwości odbywania widzeń intymnych oraz brakiem możliwości utrzymania higieny osobistej; 4. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 328 § 2 kpc poprzez niedostateczne uzasadnienie wysokości zasądzonego na rzecz powoda zadośćuczynienia; Wskazując na te zarzuty apełujący wniósł 0 zmianę zaskarżonego wyroku i zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 200 000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 26 maja 2009 roku tytułem zadośćuczynienia (apelacja - k. 383- 888). = Pozwany zaskarżył-wyrok W części uwzględniającej powództwo i zarzucił: 1. naruszenie przepisów prawa procesowego - art. 233_kpc poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, dokonanie błędnego ustalenia stanu faktycznego oraz błędną ocenę dowodów, niewszechstronne _ _ 9 --- STRONA 12 --- rozwazenie materiatu dowodowego, sprzeozne z Zasadami doswiadozenia zyoiowego oraz zasadami logicznego rozurnowania ustalenia W odniesieniu do materiaiu dowodowego poprzez:  ustaienie, ze pozwany naruszyi przepisy W zakresie reaiizaoji prawa powoda do kontaktow z obrofica, nieuprawnione stwierdzenie, ze doszio do ograniozenia morlliwosoi przygotowania sie powoda do , udziatu W procesie karnym, nieuwzgtednieniezeznait sWiadi<a_A. J ‘>  ustaienie, ze doszio do bezprawnego ograniczenia uprawnienia powoda do spaoeru oraz zajeé na swietiioy oraz uwzglednienie W tym zakresie jedynie zeznafi powoda, — ustaienie, ze pozwany W sposob bezprawny prowadzii osobiste kontrole u powoda W oparoiu Wytacznie o zeznania poWoda, ~ ustaienie, ze podozasprocedury skuwania, powod musiai ktekaé, co naruszato jego godnosé oraz dokonanie powyzszyoh ustaieifi jedj,/nie W oparciu o twierdzenia powoda, — pominiecie dowodu z zeznaft swiadka £5 J .  , P’ Zi W zakresie Wyzej opisanyoh zarzutow, co stanowito uohybienie prooesowe majaoe istotny Wpiyw na Wynik sprawy, 2. naruszenie art. 24 kc W zw. z art. 448 kc poprzez: — uwzgiednienie przez Sad subiektywnyoh zarzutow powoda i nie dokonanie oceny zobiektywizowanej, ustaienie, ze dziatania pozwanego miaiy charakter bezprawny, co W konsekwenoji . doprowadziio do uznania odpowiedzialnosoi pozwanego,  W zw. z art. 8 § 3 kkw przez biedna Wytdadnie poiegajaoa na przyjeoiu, ze podozas pobytu powoda W pozwanej jednostoe penitencjarnej doszio do naruszenia débr osobistyohipowoda W zakresie kontaktéw powoda z obrorfioami, a W konsekwenoji ustaienie, ze zostaiy speinione przesianki odpowiedzialnosoi pozwanego,   W zwiazku z art. 113 § 3 kkw poprzez biedna Wyktadnie i przyjecie, ze doszio do naruszefi AW zakresie przeprowadzania kontroli osobistej u powoda, ‘ _ 1 0 rozważenie materiału dowodowego, sprzeczne z Zasadami doświadczenia życiowego oraz zasadami logicznego rozumowania ustalenia w odniesieniu do materiału dowodowego poprzez: - ustalenie, że pozwany naruszył przepisy w zakresie realizacji prawa powoda do kontaktów z obrońca, nieuprawnione stwierdzenie, ze doszło do ograniczenia możliwości przygotowania się powoda do , udziału W procesie karnym, nieuwzgłędnienierzeznań świadka_A. J '› e ustaienie, że doszło do bezprawnego ograniczenia uprawnienia powoda do spaceru oraz zajęć na świetlicy oraz uwzględnienie w tym zakresie jedynie zeznań powoda, - ustalenie, że pozwany W sposób bezprawny prowadził osobiste kontrole u powoda w oparciu wyłącznie o zeznania powoda, ~ ustalenie, ze podczasprocedury skuwania, powód musiał kiękać, co naruszało jego godność oraz dokonanie powyższych ustaleń jedynie w oparciu o twierdzenia powoda, ~ pominięcie dowodu z zeznań świadka Fi J- . - , P' Z: w zakresie wyżei opisanych zarzutów, co stanowiło uchybienie procesowe maiące istotny wplyw na wynik sprawy, 2. naruszenie art. 24 kc w zw. z art. 448 kc poprzez: - uwzgiędnienie przez Sąd subiektywnych zarzutów powoda i nie dokonanie oceny zobiektywizowanei, ustalenie, ze działania pozwanego mialy charakter bezprawny, co w konsekwencji _ doprowadziło do uznania odpowiedzialności pozwanego, _ w zw. z art. 8 § 3 kkw przez błędną wykładnię poiegająca na przyjęciu, że podczas pobytu powoda w pozwanej jednostce penitencjarnej doszło do naruszenia dóbr osobistychpowoda w zakresie kontaktów powoda z obrońcami, a W konsekwencji ustalenie, że zostały spełnione przesłanki odpowiedzialności pozwanego, - - w związku z art. 113 § 3 kkw poprzez błędną wykładnie i przyjęcie, że doszło do naruszeń gw zakresie przeprowadzania kontroli osobistej u powoda, ` _ 1 0 --- STRONA 13 --- ~ W ZW. z art. 73 § 2 kkw, § 14 Rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwosoi z dnia 25 sierpnia 2003 r. W sprawie regulaminu organizaoyjno porzadkowego Wykonywania kary pozbawienia Woinosoi (Dz. U. Nr 152, poz. 1493) oraz W § 14 Rozporzadzenia l\/iinistra Sprawiediiwosci z dnia 25 sierpnia 2003 r. W sprawie reguiaminu organizaoyjnoporzadkowego wykonywania tymozasowego aresztowania (Dz. U. Nr 152, poz. 1494), przepisow Porzadku Wewnetrznego Aresztu Sledozego W i poprzez ioh nie uwzglednienie Wzakresie W jakim reguluja one sposob Wykonywania spaoerow oraz innyoh zajeé, — poprzez ustalenie, ze zostaty speinione przestanki odpowiedziainosoi pozwanego W zakresie naruszefi podozas prooedury skuwania powoda. W konkluzji skarzaoy Wnidsi o zmiane zaskarzonego Wyroku poprzez oddalenie poWc'>dztWa W ozesci zaskarzonej (apelacja » k. 341353). Sad Apeiacyjny zwazyt, co nastepuje. Apelaoja strony pozwanej jest zasadna, co skutkuje zmiana Wyroku poprzez oddalenie powodztwa W oaiosoi.' Sad Apetaoyjny W oatosoi podzieia argumentacje pozwanego, ze nie doszto do naruszenia ddbr osobistyoh powoda W zwiazku z osadzeniem W pozwanym areszoie. W pierwszej kolejnosoi naiezy wskazaé, ze ewentualne naruszenie prawa do obrony poprzez utrudnianie kontaktu z obrofioa nie moze zostao uznane za naruszenie dobr osobistych powoda. Prawo do obrony stanowi gwaranoje procesowa, a nie dobro osobiste. ' Niewatpiiwym jest, Ze zawarty W art. 23 KC kataiog dobr osobistyoh nie jest Wyczerpujacy, ieoz ani Kodeks Cywiiny ani jakikoiwiek akt prawny nie stwarza podstawy do przyjeoia, ze do kataiogu tego mozna zatiozyé ,,praWo do obrony W prooesie karnym". Jednym 2 dobr osobistych jest natomiast Wolnosé rozumiana i reaiizowana W Wielu aspektaoh podiegajacyoh oohronie nie tylko na podstawie art. 23 i 24 KC ate przede Wszystkim chroniona przez Konstytucje Rzeozpospoiitej Poiskiej jako Wolnoso osobista i nietykainosé (art. 41 Konstytuoji). Wolnoso i nietykainosé osobista gwarantuja rowniez akty 0 oharakterze rniedzynarodowym, jak ohooiazby art. 14 ust. 3 Miedzynarodowego Paktu Praw Obywatelskiott i Polityoznyoh czy art. 6 ust 3 |ist.o Europejskiej Konwencji o Oohronie Praw Cziowieka. Zaden ztyoh aktow ptawnyoh nienormuje natomiast ..DraWa do obrony" jako dobra l ' 11 ~ w zw. z art. 73 § 2 kkw, § 14 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 sierpnia 2003 r. w sprawie' regulaminu organizacyjnd porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności (Dz. U. Nr 152, poz. 1493) oraz W § 14 Rozporządzenia Ministra Sprawiediiwości z dnia 25 sierpnia 2003 r. W sprawie regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania tymczasowego aresztowania (Dz. U. Nr 152, poz. 1494), przepisów 'Porządku Wewnętrznego Aresztu Śledczego w 'ł poprzez ich nie uwzględnienie w-zakresie w jakim regulują one sposób wykonywania spacerów oraz innych zajęć, - poprzez ustalenie, że zostały spełnione przesłanki odpowiedziainości pozwanego w zakresie naruszeń podczas procedury skuwania powoda. W konkluzji skarżący wniósł o zmiane zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w części zaskarżonej (apelacja H k. 341-353). Sąd Apelacyjny zważył, co następuje. Apelacja strony pozwanej jest zasadna, co skutkuje zmianą wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości. ` Sąd Apeiacyjny w całości podziela argumentację pozwanego, ze nie doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda w związku z osadzeniem w pozwanym areszcie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że ewentualne naruszenie prawa do obrony poprzez utrudnianie kontaktu z obrońcą nie może zostać uznane za naruszenie dóbr osobistych powoda. Prawo do obrony stanowi gwarancję procesową, a nie dobro osobiste. ' Niewątpiiwym jest, że zawarty w art. 23 KC katalog dóbr osobistych nie jest wyczerpujący, lecz ani Kodeks Cywilny ani jakikoiwiek akt prawny nie stwarza podstawy do przyjęcia, że do kataiogu tego można zaiiczyć „prawo do obrony w procesie karnym". Jednym z dóbr osobistych jest natomiast wolność rozumiana i realizowana w wielu aspektach podtegających ochronie nie tylko na podstawie art. 23 i 24 KC ale przede wszystkim chroniona przez Konstytucja Rzeczpospoiitej Polskiej jako wolność osobista i nietykainość (art. 41 Konstytucji). Wolność i nietykainość osobistą gwarantują również akty o charakterze międzynarodowym, jak chociazby art. 14 ust. 3 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych czy art. 6 ust 3 lžst.c Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka. Żaden ztych aktów prawnych nienormuje natomiast „Prawa do obrony” jako dobra -I ' 11 --- STRONA 14 --- \ osobistego czy prawa osobistego. Wszystkie te uregulowania (Wraz z art. 6 Kodeksu Plostepowania Karnego) przewiduja pewne srodki oohrony tej Woinosci (nietykalnosoi osobistej). Jednym takich srodkoW.prz§y&1i(g€rarpyoh W postepowaniu karnym jest prawo do obrony formainej i m‘ateria|nej,‘t”moW‘a W att. 6 KPK. Nie mozna jednak zgodzié sie ze stanowiskiem Sadu I instancji, ze prawo do obrony jest dobrem osobistym. Prawo do obrony i korzystania z pomooy obrortoy jest jedna z gwarancji (elementern) przeprowadzenia rzetelnego postepowania karnego (por. art. 42 ust 2 Konstytuoji, art. 6 ust 3 iit o Konwencji o Oohronie Praw Cztowieka Woinosci jak i art. 6 Kodeksu Postepowania Cywiinego). Z tresci zadnego z tyoh unormowarfi nie rnozna jednak skuteozn_ie Wywiesé, ze normuja one prawo do obrony jako dobro osobiste, awreoz przeoiwnie W sposob jednoznaozny Wynika z nich, ze prawo do obrony Wjego aspekoie materialnym jak i formainym stanowi jedna z zasad postepowania kamego i jest jedynie srodkiem (sposobem) zmierzajaoym do realizaoji mozliwosoi korzystania z takiego dobra jakim jest Woinosé i nietykainoso osobtsta oztowieka oraz zapewnienia by oztowiek nie zostai bezpodstawnie (bezprawnie) tej Woinosoi pozbawiony (tak Sad Apetaoyjny W Katowioach W Wyroku z 23 iutego 2010 r., I ACa 865109, opubi: OSA W Katowioach rok 2010, Nr 3, poz. 2). ' l ' Diatego tez ewentuaine naruszenie prawa do obrony moze bye podnoszone Wtoku postepowania karnego, nie naruszato jednak dobr osobistyoh powoda i nie moze stanowio przedmiotu rozpoznania W niniejszej sprawie. Odnosnie zarzutu ograniozania poWodoWi spaoerew nalezy Wskazaé, ze ohoo W istooie prawo osadzonego do odbyoia oodziennego spaoeru Wynika 2 przepisow kodeksu karnego Wykonawozego, to jednak sposéb jego przeprowadzania i pory sa okresiane W porzadku Wewnetrznym zakiadu karnego. Wprowadzenie doktadnyoh regui musi uwzgiedniao interesy nie tyiko osadzonych, ate tez zapewniaé prawidtowa organizaoje zaktadu i bezpieozefistwo funkcjonariuszy. Dlatego tez zarzadzenie Dyrektora Aresztu Sledozego W  uprawnia osadzonego, ktoty z powodu ozynnosoi prooesowych nie zrealizowat regulaminowego spaoeru do skorzystania z niego Wowozas, gdy tiwa spacer W oddziaie, ale jedynie Wtedy, gdy nie kotiduje to z Wymogami izolacji. A ,' Reaiizaoja spaoeru przez powoda Wymagata szozegolnyob Warunkow z uWagi na zakwalifikowanie go statusu osadzonego niebezpiecznego, ktorzy spacer realizuja pod Wzmoonionym dozorem. _ " 12 \ osobistego czy prawa- osobistego. Wszystkie te uregulowania (wraz z art. 6 Kodeksu Postępowania Karnego) przewidują pewne środki ochrony tej wolności (nietykalności osobistej). Jednym _takich środków. przźyëjgžrafpych w postępowaniu karnym jest prawo do obrony formalnej i m'ateria|nej",`{'mowa w art. 6 KPK. Nie można jednak zgodzić się ze stanowiskiem Sądu i instancji, że prawo do obrony jest dobrem osobistym. Prawo do obrony i korzystania z pomocy obrońcy jest jedną z gwarancji (elementem) przeprowadzenia rzetelnego postępowania karnego (por. art. 42 ust 2 Konstytucji, art. 6 ust 3 lit c Konwencji o Ochronie Praw Człowieka Wolności jak i art. 6 Kodeksu Postępowania Cywiinego). Z treści żadnego z tych unorrnowań nie można jednak skutecznie wywieść, że normują one prawo do obrony jako dobro osobiste, awręcz przeciwnie w sposób jednoznaczny wynika z nich, że prawo do obrony wjego aspekcie materialnyrn jak i formainym stanowi jedną z zasad postępowania karnego i jest jedynie środkiem (sposobem) zmierzającym do realizacji możliwości korzystania z takiego dobra jakim jest wolność i nietykainość osobista człowieka oraz zapewnienia by człowiek nie został bezpodstawnie (bezprawnie) tej wolności pozbawiony (tak Sąd Apełacyjny w Katowicach w wyroku z 23 iutego 2010 r., I ACa 865109, opubl: OSA W Katowicach rok 2010, Nr 3, poz. 2). " I ` Dlatego też ewentuaine naruszenie prawa do obrony może być podnoszone wtoku postępowania karnego, nie narusza 'to jednak dóbr osobistych powoda i nie może stanowić przedmiotu rozpoznania w niniejszej sprawie. Odnośnie zarzutu ograniczania powodowi spacerów nalezy wskazać, że choć w istocie prawo osadzonego do odbycia codziennego spaceru wynika z przepisów kodeksu karnego wykonawczego, to jednak sposób jego przeprowadzania i pory są określane w porządku wewnętrznym zakładu karnego. Wprowadzenie dokładnych reguł musi uwzgiędniać interesy nie tylko osadzonych, aie też zapewniać prawidłową organizację zakładu i bezpieczeństwo funkcjonariuszy. Dlatego też zarządzenie Dyrektora Aresztu Śledczego W - uprawnia osadzonego, który z powodu czynności procesowych nie zrealizował regulaminowego spaceru do skorzystania ż niego wówczas, gdy trwa spacer w oddziaie, ale jedynie wtedy, gdy nie koiiduje to z wymogami izolacji. O Í Realizacja spaceru przez powoda wymagała szczególnych warunków z uwagi na zakwalifikowania go statusu osadzonego niebezpiecznego, którzy spacer realizują pod wzmocnionym dozorem. _ ' 12 --- STRONA 15 --- Dtatego tez sporadyozne pozbawienie powoda moziiwosoi spaoeru nie naruszaio, W ocenie Sadu Apelaoyjnego, dobr osobistyob powoda, W szozegoinosci, ze takie sytuacji nie miaiy oharakteru nagminnego.  ' Nieprawidtowe jest ustaienie Sadu I instanoji, ze powod musiat Wybierao pomiedzy odbyciern spaoeru a moziiwoscia uozestniozenia W zajeoiaoh na swietiioy; Powod, nie choiai uozestniczyé W zajeciach swietlioowych, gdyz i tak Wykonywatby je samotnie. ' Jesti ohodzi o zarzut dotyczacy sposobu zaktadaniu kajdanek nalezy’ podkresiié, ze nie jest W zadnym razie forms; dokuczania, iecz ma przede Wszystkim na celu ochrone funkojonariuszy. Jakkolwiek kleczenie, czy stanie z ugietyrni nogarni moze byé pozyoja niewygodna dla osadzonego, to jednak nie powoduje to kaieotwa ani nie uwtaoza jego godnosoi. Zatozenie kajdanek jest konieoznosoia i Wymogiem, a ohwilowa uciaztiwosé z tym zwiazana nie oznacza, ze narusza to dobra osobiste powoda.    Stuszne "sa, Wreszcie twierdzenia strony pozwanej dotyozaoe kontroii osobistyoh. Powod poza ogoinymi zarzutami, ze mozliwe jest podgiadanie go podozas przeszukania, nie Wykazat by funkojonariusze oelowo niewiasoiwie przeprowadzaii te ozynnosé, i przede Wszystkim by ktos nieuprawniony go Widziat. Nie doszto zatem do naruszenia dobr osobistyoh powoda", a jedynie ewentuainie do obawy takiego naruszenia. _ '  Reasumujao nalezy stwierdzié, ze powod nie Wykazai by podozas osadzenia W Areszoie $iedozym W rniaiy miejsoe nieprawidtowosoi, a tym bardziej by naruszaty one jego dobra osobiste, jak rowniez by ‘doznat uszozerbku na zdrowiu na skutek dziaian pozwanego. W swietie powyzszego uzasadniony okazat sie podniesiony przez pozwanego, zarzut btednej oceny dowodow, jak tez zarzut sprzeoznosoi ustaien Sadu z tresoia zebranego Wsprawie materiaiu dowodowego. Ustaienia Sada pterwszej instanoji Wzakresie utrudnienia kontaktow z obroficej, klekania przy zakiadaniu kajdanek, ograniozonego odbywania spaoerow i‘ zajeé W swietiioy W dniach posiedzeri sadowyoh oraz niewtasciwych Warunkow przy przeszukaniaoh powoda, byty dowolne i nie opieraiy sie na Wszeohstronnej ocenie zebranego W sprawie materiatu dowodowego. ’ , W tyoh okolioznosoiaoh Sad Apelacyjny, odmiennte niz Sad I instanoji, doszedi do przekonania, ze powod nie _udoWodnit Wszystkioh, istotnyoh dla rozstrzygnieoia " 13 Dlatego też sporadyozne 'pozbawienie powoda mozliwości spaceru nie naruszało, W ocenie Sądu Apelacyjnego, dóbr osobistych powoda, w szczególności, że takie sytuacji nie miały charakteru nagminnego. - " Nieprawidłowe jest ustalenie Sądu i instancji, że powód musiał wybierać pomiędzy odbyciern spaceru a możliwością uczestniczenia w zajęciach na świetiicy; Powód, nie chciał uczestniczyć W zajęciach świetlícowych, gdyż i tak wykonywałby je samotnie. ' Jeśłi chodzi o zarzut dotyczący sposobu zakładaniu kajdanek nalezy podkreślić, że nie jest w żadnym razie formą dokuczania, lecz ma przede wszystkim na celu ochronę funkcjonariuszy. Jakkolwiek klęczenie, czy stanie z ugiętymi nogami może być pozycją niewygodną dla osadzonego, to jednak nie powoduje to kalectwa ani nie uwłacza jego godności. Założenie kajdanek jest koniecznością i wymogiem, a chwilowa uciążiiwość z tym związana nie oznacza, że narusza to dobra osobiste powoda. - - - -Słuszne 'są wreszcie twierdzenia strony pozwanej dotyczące kontroii osobistych. Powód poza ogólnymi zarzutami, ze mozliwe jest podglądanie go podczas przeszukania, nie wykazał by funkcjonariusze celowo niewłaściwie przeprowadzali tę czynność, i przede wszystkim by ktoś nieuprawniony go widział. Nie doszło zatem do naruszenia dóbr osobistych powoda, a jedynie ewentualnie do obawy takiego naruszenia. _ " ' Reasumując należy stwierdzić, ze powód nie wykazał by podczas osadzenia w Areszcie Śledczym W miały miejsce nieprawidłowości, a tym bardziej by naruszały one jego dobra osobiste, jak równiez by _doznał uszczerbku na zdrowiu na skutek działań pozwanego. W świetle powyższego uzasadniony okazał się podniesiony przez pozwanego, zarzut błędne; oceny dowodów, jak też zarzut sprzeczności ustaleń Sądu z treścią zebranego wsprawie materiału dowodowego. Ustalenia Sądu pierwszej instancji wzakresie utrudnienia kontaktów gz obrońcą, klękania przy zakładaniu kajdanek, ograniczonego odbywania spacerów i' zajęć W świetlicy W 'dniach posiedzeń sądowych oraz niewłaściwych warunków przy przeszukaniach powoda, były dowolne i nie opierały się na wszechstronne] ocenie zebranego W sprawie materiału dowodowego. l , W tych okolicznościach Sąd Apelacyjny, odmiennie niz Sąd l instancji, doszedł do przekonania, że powód nie _udowodnił wszystkich, istotnych dla rozstrzygnięcia " 13 --- STRONA 16 --- okolicznoéci i brak jest poclstaw, by jednoznacznie stwierdzié, is nie zapewniono wpozwanym Areszcie odpowiednicln warunkéw bytowych, co doprowadziio do istotnego uszczerbku godnoéci powoda ijego prawa do intymnoéci. ' Biorao powyzsze pod uwaga powédztwo niniejsze podiegaio odcialeniu z uwagi na brak zasadniczyoh przesianek odpowiedziainoéci pozwanego W postaci naruszenia débr osobistych powoda. _ Diatego tez Sad Apeiacyjny na podstawie art. 386 § 1 kpc zmienii zaskarzony wyrok poprzez oddaienie powédztvva. ‘ 4 _ ‘"= Apelacja powoda jest bezzasadna. _ _ W pierwszej kolejnoéci wymaga ipodkreéienia, Ze zarzuty kierowane przez powoda, a dotyczace warunkéw w Areszcie Sledczym w Niaza sir; przade wszystkim 2: zakwalifikowaniem go jako stwarzajacego powazne zagrozenie spoieczne aibo powazne zagrozenie dia bezpieczerfistwa aresztu w trybie art. 212a kkw. Decyzja taka podejmuje komisja penitczncjarna._ Komisja ta dokonuje tez, co najmniej raz na 3 miesiace, weryfikacji decyzji w tym przedmiocie. Tym sarnym nie jest roia sadu cywilnego oceniaé prawidiowoéé takiej weryfikacji. Z_apewnienia przez Pafistwo godziwych warunkfaw odbywania kary pozbawienia wolnoéci jest jednym ‘z podstawowych Wymagarfi demokratycznego pafistwa prawnego, znajdujacym wyraz w normach prawa miqzdzynarodowego. Wynika to wprost z art. 10 ust. 1 ratyfikowanego przez Poiska miegdzynarodowego paktu praw osobistych i pubiicznych z dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz.U. z 1977 r. Nr 38, poz. 167 i 169) oraz z art. 3 Konwencjivo oohronie praw cziowieka i podstawowych wolnoéci z dnia 4 iistopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284) stanowiacych, Ze kazda. osoba pozbawiona woinoéci badzie traktowana W sposéb humanitarny iz poszanowaniem przyrodzonej godnoéci cziowieka. Te zasady prawa miadzynarodowego wyrazaia arr. 40, 41 ust. 4 i 47 Konstytucji RF’. Przesianka odpowiedziainoéci za naruszenie cudzego dobra osobistego jest bezprawnoéé dziaiania, przez ktéra rozumie sia dziaianie (zaniechanie) sprzeczne zporzadkiem prawnym i zasadami wspéizycia spoiecznego. Przepis art. 24 kc: przewiduje domniemanie bezprawnoéci dziaiania naruszajaoego dobra osobiste, co powoduie, Ze na nim spoczywa ciazar wykazania, iz jego ciziaiania byio zgodne z prawem. 14 okoliczności i brak jest podstaw, by jednoznacznie stwierdzić, że nie zapewnione wpozwan.ym Areszcie odpowiednich warunków bytowych, co doprowadziło do istotnego uszczerbku godności powoda ijego prawa do intymności. ' Biorąc powyższe pod uwagę powództwo niniejsze podlegało oddaleniu z uwagi na brak zasadniczych przesłanek odpowiedziałności pozwanego w postaci naruszenia dóbr osobistych powoda. _ Dlatego też Sąd Apelacyjny na podstawie art. 386 § 1 kpc zmienił zaskarżony wyrok poprzez oddalenie powództwa. _ 4 _ "= Apelacja powoda jest bezzasadna. _ _ W pierwszej kolejności wymaga podkreślenia, że zarzuty kierowane przez powoda, a dotyczące warunków W Areszcie Śledczym w wiążą się przede wszystkim z zakwalifikowaniem go jako stwarzającego poważne zagrożenie społeczne albo poważne zagrożenie dia bezpieczeństwa aresztu w trybie art. 2128 kkw. Decyzję taką podejmuje komisja penitencjarna. Komisja ta dokonuje też, co najmniej raz na 3 miesiące, weryfikacji decyzji wtym przedmiocie. Tym samym nie jest rolą sądu cywilnego oceniać prawidłowość takiej weryfikacji. .7__a-pewnienie.- przez Państwo godziwych warunków odbywania kary pozbawienia wolności jest jednym z podstawowych wymagań demokratycznego państwa prawnego, znajdującym wyraz w norrnach prawa międzynarodowego. Wynika to wprost z art. 10 ust. 1 ratytikowanego przez Polskę międzynarodowego paktu praw osob.istych i publicznych z dnia 19 grudnia t9SS r. (Dz.U. z 1977 r. Nr 38, poz. 167 i 169) oraz z art. 3 Konwencjivo ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z dnia 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284) stanowiących, że każda. osoba pozbawiona wolności będzie traktowana w sposób humanitarny i-z poszanowaniem przyrodżonej godności człowieka. Te zasady prawa międzynarodowego wyrażają art. 40, 41 ust. 4 i 47 Konstytucji RP. Przesłanką odpowiedzialności za naruszenie cudzego dobra osobistego jest bezprawność działania, przez którą rozumie się działanie (zaniechanie) _sprzeczne zporządkiem prawnym i zasadami współżycia społecznego. Przepis art. 24 kc przewiduje domniemanie bezprawności działania naruszającego dobra osobiste, co powoduje, że na nim spoczywa .ciężar wykazania, iz jego działanie było zgodne ż prawem. 14 --- STRONA 17 --- Zclaniem Sadu Apelacyjnego pozwany Skarb Pafistwa wykazai jednak, ze jego dziaianie byio zgodne z prawem.  ' Przepis art. 21223 kkw okreéia szczegoiowo warunki, W jakich jest wykonywane tymczasowe aresztowanie osob oznanych za stwarzajaoe powazne zagrozenie spoieczne aibo powazne zagrozenie dia bezpieozerfistwa aresztu. ' Przepis ten w § 1 przewiduje min. zabezpieczenie teohniozno ~ oohronne oei mieszkalnych, (pkt 1), czesfsze kontrole (pkt 2), poruszanie sie tymozasowo. aresztowanego po terenie aresztu éiedczego pod wzmocnionym dozorem iograniczone tylko do niezbednyoh potrzeb (pkf 4), poddawanie kontroli osobistei przy kazdorazowym wyjéciu i powrocie do cell (pkt 6), widzenia w eposob uniemoziiwiajaoy bezpoéredni kontakt z osobami odwiedzajacymi (pkt 8), a takze niemoznoéé korzystania z wiasnei odziezy i obuwia (pkt 9). §2 am. 212b stanowi natomiast, ze staiemu monitorowaniu podiega zaohowanie tymczasowo aresztowanego W oelach mieszkainych wraz z czeécia przeznaozona do oelow sanitamo~higienicznych oraz w miejscach ipomieszczeniach, o ktoiych mowa w§ 1 pkt 1, a takze, ze monitorowany obraz lub diwiek podlega utrwaianiu. " Tym samym strona pozwanawykazaia, Ze swojelobowiazki wykonywaia prawidiowo, a jej dziaiania _znajduja oparcie w przepisach prawa rangi ustawowej. Skariacy natomiast nie powoiywai sie, Ze przy okazji prawidiowego wykonywania wobec niego tymozasowego aresztu dochodziio do naruszenia jego dobr osobistych, leoz jedynie, Ze osadzenie w pozwanym areszcie byioooiazliwe z uwagi na zakwalifikowanie go jako osadzonego niebezpiecznego. Naiezy jednak podkreéiié, ze nawet jeéli okoiicznoéoi zwiazane z przebywaniem wAre_szcie Siedozym byiy dla powoda dolegliwe, to jednak nie byio bezprawne 1 pozwany nie ponosi za nie odpowiedzialnoéci. . Choé Sad Okregowypominai w uzasadnieniu wyroku ooene okoiioznoéci zwiazanyoh ze sposobemi przeprowadzania wizyt, nie oddzieieniem toaiety, ubiorem i wyposaieniem cei, to iednak jak zostafo to wyzej wykazane rowniez w tym zakresie zostaiy speinione warunki przewidziane w.art. 212b kkw, a doiegliwoéoi z tym zwiazane nie jprzekraczaiy tych bedacych naturalnym nastepstwem przebywania wizoiaoji i pociporzadkowania rygorom przewidzéanym dla osob uznanych za stwarzaiaoe powazne zagrozenie spoieozne albo powazne zagrofzenie dia bezpieczerfistwa aresztu. ' " " 15 Zdaniem Sądu Apelacyjnego pozwany Skarb Państwa wykazał jednak, że jego działanie było zgodne z prawem. - ' Przepis art. 212b kkw określa szczegółowo warunki, w jakich jest wykonywane tymczasowe aresztowanie osób 'uznanych za stwarzające poważne zagrożenie społeczne albo poważne zagrożenie dla bezpieczenstwa aresztu. ' Przepis ten w § 1 przewiduje min. zabezpieczenie techniczno « ochronne cel mieszkalnych, (pkt 1), częstsze kontrole (pkt 2), poruszanie się tymczasowo. aresztowanego po terenie aresztu śledczego pod wzrnocnionym dozorem iograniczone tylko do niezbędnych potrzeb (pkt 4), poddawanie kontroli osobistej przy każdorazowym wyjściu i powrocie do celi (pkt 6), widzenia w sposób uniemoziiwiający bezpośredni kontakt z osobami odwłedzającymi (pkt 8), a takze niemożność korzystania z własnej odzieży i obuwia (pkt 9). §2 art. 212b stanowi natomiast, że stałemu monitorowaníu podlega zachowanie tymczasowo aresztowanego W celach mieszkalnych wraz z częścią przeznaczoną do celów sanitarndhigienicznych oraz w miejscach ipomieszczeniach, o których mowa w§ 1 pkt 1, a także, że monitorowany obraz lub dźwięk podlega utrwalaniu. ' Tym samym strona pozwanawykazała, że swojenobowiązki wykonywała prawidłowo, a jej działania _znajdują oparcie w przepisach prawa rangi ustawowej. Skarżący natomiast nie powoływał się, ze przy okazji prawidłowego wykonywania wobec niego tymczasowego aresztu dochodziło do naruszenia jego dóbr osobistych, lecz jedynie, ze osadzanie W pożwanym areszcie byłouciążliwe z uwagi na zakwalifikowania go jako osadzonego niebezpiecznego. Nalezy jednak podkreśiić, że nawet jeśli okoliczności związane z przebywaniem wAre_szcie Ŝiedczym były dla powoda dolegliwe, to jednak nie było bezprawne i pozwany nie ponosi za nie odpowiedzialności. . Choć Sąd Okręgowyjpominął w uzasadnieniu wyroku ocenę okoliczności związanych ze sposobem przeprowadzania wizyt, nie oddzieieniem toalety, ubiorem i wyposażeniem ceł, to jednak jak zostało to wyżej wykazane również w tym zakresie zostały spełnione warunki przewidziane w.arti 212b kkw, a doiegiiwości z tym związane nie _przekraczały tych .będących naturalnym następstwem przebywania wizolacji i podporządkowania rygorom przewidzianym dla osób uznanych za stwarzające poważne zagrożenie społeczne albo poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa aresztu. ' ' ' 15 --- STRONA 18 --- _ Wreszcie Sad I instancji prawidiowo oddaiit Wnioski dowodowe powoda na okoticznoéé Warunkow Ipanujaoych W Areszoie Siedczym W  _ Ui<O1iCZi10éCi 19 byly W zasadzie bezsporne, natomiast z uwagi na izoiacje powoda od innych osadzonyoh nie mogii oni mieé Wiedzy 0 rzekomych naruszeniach ozy nekaniu powoda. Wobeo oddaienia powodztwa W catoéoi bezprzedmiotowe stato sie odnoszenie do zarzutu dotyczacego wysokoéci zadoéouczynienia zasadzonego przez Sad linetancji. . _ I Z uwagi na powyzsze Sad Apelacyjny, na podstawie art. 386 kpc, oddaiit apeIac}e powoda. _ _ O kosztach postepowania odwoiawczego Sad Apeiaoyjny orzekt na podstawie art. 98 kpc W ZW. z art. 108 kpo i art. 391 § 1 kpc zgodnie zzasada ocipowiedziainoéci za Wynik procesu. ' Na koszty postepowania poniesione przez Skarb Paristwa ztozyiy sie koszty zastepstwa prooesowego, ustaione zgoclnie z § 6 pkt 6 W ZW. z § 12 ust 1 pkt 2 rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwoéci z dnia 28 Wrzeénia 2002 roku sprawfe optat za ozynnoéci radcow prawnych oraz ponoszenia przez'S1<arb 13ar1stWa_ kosztow pomocy prawnej uozielonej przez radoe prawnego ustanowionego z urzedu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). 1. .|=,  ... 11);;?.=3ti’.'_F_1]',;: ‘_! ;* put‘? :5 zcjoo‘moéi 4? .. S3fi;.,_,;_.'__ ___ . ‘Ir. . {‘r _ \_/” .1,*3';".. u{.i'=1 F115‘5% ~!  5 16 _ Wreszcie Sąd I instancji prawidłowo oddalił wnioski dowodowe powoda na okoliczność warunków 'panujących W Areszcie Ŝledozym W - _ ÜROÍÍCZHOŚCÍ te były W zasadzie bezsporne, natomiast z uwagi na izolację powoda od innych osadzonych nie mogli oni mieć Wiedzy o rzekomych naruszeniacn czy nękaniu powoda. Wobec oddalenia powództwa W całości bezprzedmiotowe stało się odnoszenie do zarzutu dotyczącego wysokości zadośćuczynienia zasądzonego przez Sad Iinstancji. . _ 2 Z uwagi na powyższe Sąd Apelacyjny, na podstawie art. 385 kpc, oddalił apelacię powoda. _ _ O kosztach postępowania odwoławczego Sąd Apeiacyjny orzekł na podstawie art. 98 kpc W zw. z art. 108 kpc i art. 391 § 1 kpc zgodnie zzasadą odpowiedzialnosci za wynik procesu. ` Na koszty postępowania poniesione przez Skarb Państwa złożyły sie koszty zastępstwa procesowego, ustalone zgodnie z § 6 pkt 6 W zw. z § 12 ust 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przezâkarb iiłaństwa kosztow pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. i349 ze zm). 1-¬'. ...¦,-- -_ '.,.. 'Ĺ};}.¿šlŠ.'_Fj]'¬;: '._i ;¬ prof :s zcjod-ność Ł? .. :?:_¿;ł;.,_¿;_.'__ __ _ . 'Ira . {`-r _ \_/` .f,-'ͱ';".. uĹi'å Ÿ`°`ÍŠŠ`-'Ł' ‹! ' 5| 16