Postanowienie I ACa 55/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 marca 2011 r. Sąd Apelacyjny w Lublinie

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I ACa 55/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 marca 2011 r. Sąd Apelacyjny w Lublinie, I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący - Sędzia SA Zbigniew Grzywaczewski Sędzia: Sędzia: SA Ewa Popek (spr.) SA Alicja Surdy Protokolant Agnieszka Pawlikowska po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2011 r. w Lublinie na rozprawie sprawy z powództwa B. K. przeciwko L. S. i W. T. o ochronę dóbr osobistych na skutek apelacji pozwanych od wyroku Sądu Okręgowego w Radomiu z dnia 2 września 2010 r., sygn. akt I C 1447/09 I. oddala apelację; II. oddala wniosek powoda o zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego. Sygn. akt I ACa 55/11 UZASADNIENIE Powód B. K. wniósł o zobowiązanie pozwanych W. T. i L. S. do złożenia oświadczenia o treści sformułowanej szczegółowo w piśmie z dnia 27 stycznia 2010 roku (k.19) oraz o zobowiązanie pozwanych do zapłaty kwot po 4.000 zł na rzecz (...) Dziecka przy ulicy (...) w R. - z tytułu zadośćuczynienia za naruszenie jego dóbr osobistych (wizerunku, godności i dobrego imienia). Pozwani L. S. i W. T. nie uznawali powództwa i wnosili o jego oddalenie w całości. Wyrokiem z dnia 2 września 2010 roku Sąd Okręgowy w Radomiu: I. zobowiązał W. T. i L. S. do doręczenia w terminie 30 dni od uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia wszystkim właścicielom lokali położonych w budynku przy ulicy (...) w R. oświadczenia usuwającego skutki naruszenia dóbr osobistych B. K. o następującej treści: „W związku z wyrokiem wydanym przez Sąd Okręgowy w Radomiu w dniu 2 września 2010 roku sygn. akt I C 1447/09 my niżej podpisani W. T. i L. S. oświadczamy, iż stwierdzenia zawarte w piśmie będącym załącznikiem do zawiadomienia o spotkaniu w dniu 21 sierpnia 2008 roku z byłym (...), datowanym 13 sierpnia 2008 roku, skierowanym do właścicieli lokali w budynku przy ulicy (...) w R. i opisującym zachowania B. K., naruszały jego dobra osobiste takie jak: wizerunek, godność i dobre imię, a nasze komentarze zawarte w tym piśmie były krzywdzące i niezgodne ze stanem faktycznym za co przepraszamy B. K.. Oświadczamy też, że B. K. nie popełnił żadnej malwersacji i nie nadużywał pełnionej funkcji dla odniesienia korzyści osobistych w okresie pełnienia obowiązków Prezesa Zarządu Wspólnoty, nie był też kłamcą i nie przymuszał nikogo do posłuszeństwa. Dokonamy też zapłaty na rzecz (...) Dziecka ulica (...) w R. kwoty określonej w wyżej wymienionym wyroku”, II. zobowiązał W. T. i L. S. do doręczenia B. K. w terminie 60 dni od uprawomocnienia się wyroku dowodów wysłania --- STRONA 2 --- lub doręczenia oświadczenia określonego w punkcie pierwszym wyroku, III. zobowiązał W. T. do zapłaty na rzecz (...) Dziecka ulica (...) w R. kwoty 1.500 zł w terminie 30 dni od uprawomocnienia się orzeczenia, IV. zobowiązał L. S. do zapłaty na rzecz (...) Dziecka ulica (...) w R. kwoty 500 zł w terminie 30 dni od uprawomocnienia się orzeczenia, V. oddalił powództwo w pozostałej części, VI. zasądził od W. T. i L. S. na rzecz B. K. po 300 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. W uzasadnieniu wyroku Sąd Okręgowy wskazał na następujące ustalenia i motywy swego rozstrzygnięcia: Powód B. K. był oficerem zawodowym Wojska Polskiego, a po przejściu na emeryturę od 28 września 2001 roku pełnił funkcję Prezesa Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej przy ulicy (...) w R. i z tego tytułu uzyskiwał wynagrodzenie, ostatnio w kwocie 927 zł. W dniu 17 kwietnia 2007 roku Wspólnota przyjęła uchwałę nr 5/2007 o odwołaniu powoda, S. N. i R. W. z pełnienia funkcji członków Zarządu Wspólnoty z uwagi na ich rezygnację z dniem 30 kwietnia 2007 roku oraz uchwałę nr 6/2007 w sprawie wyboru Zarządu Wspólnoty w składzie: W. T., L. S. i T. K.. Głosowanie w sprawie tych uchwał odbyło się według zasady jeden właściciel - jeden głos, przegłosowanej w uchwale nr 4/2007 w tym dniu, a powinno się odbyć według większości udziałów w nieruchomości wspólnej. W dniu 31 maja 2007 roku podjęto pięć uchwał: uchwałę nr 10/2007 o głosowaniu na zebraniach według zasady jeden właściciel - jeden głos; uchwała ta nie uzyskała wymaganej większości 50 % głosów wszystkich właścicieli lokali, uchwałę nr 11/2007 roku w sprawie powierzenia administrowania Wspólnoty (...), uchwałę nr 12/2007 w sprawie przyjęcia stawki eksploatacyjnej oraz uchwałę nr 13/2007 w sprawie wynagrodzenia członków Zarządu. W dniu 1 czerwca 2007 roku Wspólnota reprezentowana przez członków Zarządu W. T. i L. S. zawarła ze Spółdzielnią Budownictwa Mieszkaniowego (...) w R. umowę o administrowanie nieruchomością Wspólnoty. W wyniku zaskarżenia tych uchwał przez powoda Sąd Okręgowy w Radomiu wyrokiem z 1 października 2007 roku wydanym w sprawie I C 719/07 uchylił uchwały nr 5/2007 i 6/2007, a wyrokiem z 14 stycznia 2009 roku wydanym w sprawie I C 865/10 uchylił uchwałę nr 10/2007. W dniu 14 maja 2008 roku Wspólnota podjęła uchwałę o powołaniu Zarządu w składzie (...). W dniu 17 lipca 2008 roku zostało zawarte między Wspólnotą a Spółdzielnią Budownictwa Mieszkaniowego (...) porozumienie o rozwiązaniu umowy o administrowanie. Z tytułu wykonywania tej umowy Spółdzielnia wystawiła Wspólnocie faktury na kwotę 3.760,47 zł i wezwała Wspólnotę do zapłaty. Wyrokiem z 29 października 2009 roku wydanym w sprawie VII C 128/09 Sąd Rejonowy w Radomiu uznał nieważność umowy o administrowanie i zasądził od Wspólnoty kwotę 3.760,47 zł z tytułu zwrotu Spółdzielni korzyści majątkowej uzyskanej bez podstawy prawnej. W dniu 5 grudnia 2007 roku do Sądu Rejonowego w Radomiu został złożony przez powoda akt oskarżenia przeciwko pozwanym i M. K., w którym --- STRONA 3 --- zarzucił im popełnienie przestępstw pomówienia i znieważenia w pismach procesowych, to jest w ich odpowiedziach na pozew w sprawach I C 719/07 i I C 865/07 Sądu Okręgowego w Radomiu. Postanowieniem z 12 listopada 2008 roku wydanym w sprawie VIII K 2120/07 Sąd Rejonowy umorzył to postępowanie karne, gdyż uznał, że pisma te nie zmierzały do naruszenia czci oskarżyciela prywatnego, lecz miały na celu przedstawienie aspektów toczącego się sporu. W dniu 22 listopada 2007 roku do Prokuratury Rejonowej w Radomiu wpłynęło pisemne zawiadomienie W. T. dotyczące spowodowania przez byłych członków Zarządu Wspólnoty szkody w kwocie nie mniejszej niż 65.000 zł. Postanowieniem z 21 grudnia 2007 roku Prokuratura postanowiła odmówić wszczęcia dochodzenia wobec braku znamion czynu zabronionego. Wyrokiem z 14 stycznia 2009 roku wydanym w sprawie VIII K 367/08 Sąd Rejonowy w Radomiu ustalił, że W. T. dopuścił się czynów z art. 212 § 1 k.k. polegających na tym, że w dniu 31 maja 2007 roku na zebraniu Wspólnoty pomówił powoda o postępowanie, mające poniżyć go w opinii publicznej, polegające na złym zarządzaniu finansami Wspólnoty w czasie sprawowania funkcji Prezesa Zarządu, w dniu 28 czerwca 2007 roku w piśmie skierowanym do Prokuratury Rejonowej w Radomiu pomówił B. K. o postępowanie mogące poniżyć go w opinii publicznej, polegające na sprzeniewierzeniu środków pieniężnych należących do Wspólnoty Mieszkaniowej i w dniu 23 października 2007 roku w piśmie skierowanym do Prokuratury Okręgowej w Radomiu pomówił B. K. o postępowanie mogące poniżyć go w opinii publicznej, polegające na dokonywaniu manipulacji finansami Wspólnoty Mieszkaniowej. Sąd ten na podstawie art. 1 § 2 k.k. w związku z art. 17 § 1 pkt. 3 k.p.k. umorzył postępowanie karne przeciwko W. T. z uwagi na znikomą społeczną szkodliwość czynu. W piśmie z 13 sierpnia 2008 roku pozwani L. S. i W. T. zaprosili wszystkich właścicieli lokali Wspólnoty Mieszkaniowej przy ulicy (...) w R. na spotkanie 21 sierpnia 2008 roku z byłym jej administratorem (...) w celu omówienia sprawozdania finansowego Wspólnoty za 2007 rok i przedstawienia sytuacji finansowej Wspólnoty za okres styczeń - lipiec 2008 roku, to jest do rozwiązania umowy o administrowanie. Do zawiadomienia dołączone było pismo pozwanych dotyczące zachowań powoda związanych ze Wspólnotą. W piśmie tym pozwani oświadczyli, że powód nie ustaje w radosnej twórczości, kłamstwem i wypaczeniem faktycznych wydarzeń pragnie zbudować własny autorytet, ma na celu upokorzenie uczciwych właścicieli lokali Wspólnoty, w tworzonych i rozsyłanych paszkwilach oskarża wszystkich o działania na rzecz pozyskania korzyści majątkowych, oskarża pozwanych o wszystko bez uzasadnionych podstaw i w ten sposób ukrywa swoje popełnione przestępstwa na rzecz Wspólnoty, w okresie swojego panowania prowadził gospodarkę finansową Wspólnoty według własnego uznania i często wbrew woli właścicieli lokali oraz że w jego postępowaniu jest widoczna na co dzień nienawiść, chęć zemsty oraz przymuszanie do posłuszeństwa innych ludzi. Pozwani napisali także, iż skończył się już czas na dalsze kompromitujące ich działania powoda, który za plecami Zarządu Wspólnoty toczy swoją walkę kompromitującą wszystkich właścicieli lokali dla uzyskania własnych korzyści majątkowych. Wyżej wymienione pisma pozwanych zostały doręczone członkom Wspólnoty. --- STRONA 4 --- Dokonując oceny ustalonych okoliczności faktycznych Sąd Okręgowy wskazał, że z art. 24 § 1 zd. 1 k.c. wynika ogólne domniemanie bezprawności naruszenia, bądź zagrożenia, każdego dobra osobistego. Domniemanie to oznacza, że na sprawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia okoliczności towarzyszących naruszeniu i ciężar udowodnienia, że naruszenie to nie było bezprawne. Fakt sporządzenia przez pozwanych pisma oraz doręczenia go właścicielom lokali budynku przy ulicy (...) w R. był między stronami bezsporny. Potwierdzili go także świadkowie L. M., Z. O., M. M., B. R., J. W. i M. K.. Z treści zeznań tych świadków oraz złożonych przez strony pism i innych dokumentów jednoznacznie wynika, że między stronami były konflikty dotyczące sposobu funkcjonowania nieruchomości wspólnej, w szczególności zasad jej kierowania, zasad podejmowania uchwał, systemu prowadzonej księgowości, wysokości wynagrodzenia członków Zarządu Wspólnoty oraz zlecenia wykonywania funkcji zarządcy podmiotom zewnętrznym. Konflikty te nasiliły się szczególnie po złożeniu przez powoda oświadczenia o rezygnacji z pełnienia funkcji Prezesa Zarządu Wspólnoty, podjęciu uchwały o odwołaniu go z tej funkcji oraz powołania pozwanych do Zarządu. Powód skutecznie zaskarżył m.in. uchwałę o zmianie zasad głosowania na Zebraniu Wspólnoty, odwołaniu go i powołaniu pozwanych do Zarządu oraz trafnie podnosił nieważność umów zawieranych przez powołanych według nowych zasad członków Zarządu (m.in. umowy o administrowanie z (...) w R.). Pozwani natomiast zawiadamiali organy ścigania o przestępstwach popełnionych przez powoda na szkodę Wspólnoty. W piśmie będącym przedmiotem postępowania pozwani wysunęli wobec powoda szereg zarzutów dotyczących jego postępowania jako członka Wspólnoty i Prezesa Zarządu tej Wspólnoty. Pozwani zarzucili powodowi m.in. kłamstwa, wypaczanie wydarzeń, upokorzenia właścicieli lokali Wspólnoty, oskarżenie pozwanych „o wszystko” bez uzasadnionych podstaw, ukrywanie swoich przestępstw popełnionych na szkodę Wspólnoty, prowadzenie gospodarki finansowej Wspólnoty według własnego uznania i często wbrew woli właścicieli lokali, nienawiść i chęć zemsty, przymuszanie do posłuszeństwa innych ludzi i kompromitujące działania powoda skutkujące kompromitacją wszystkich właścicieli lokali dla uzyskania własnych korzyści materialnych. Z uwagi na to, że wymienione sformułowania naruszały dobra osobiste powoda w postaci jego czci, to na pozwanych - jako na sprawcach tego naruszenia - spoczywał obowiązek wyjaśnienia okoliczności towarzyszących temu naruszeniu i ciężar udowodnienia, że nie było ono bezprawne. Pozwani wnieśli o przesłuchanie świadków M. K., Z. O., M. M., J. W. i B. R.. Treść zeznań tych świadków potwierdza jedynie to, że był konflikt między powodem a pozwanymi i niektórymi członkami Wspólnoty oraz, że pozwani przekazali przedmiotowe pismo członkom Wspólnoty. Świadkowie ci nie wskazali konkretnych negatywnych zachowań powoda potwierdzających zarzuty pozwanych wysunięte przeciwko powodowi w przedmiotowym piśmie. Sąd Okręgowy wskazał, że pozwani swoje zarzuty popełnienia przez powoda przestępstw na szkodę Wspólnoty i naruszenia przepisów finansowo-skarbowych uzasadnili w piśmie z 23 marca 2010 roku tym, że Zarząd --- STRONA 5 --- Wspólnoty kierowany przez powoda doprowadził do podejmowania przez Wspólnotę uchwały o podwyższeniu stawki wynagrodzenia dla członków Zarządu i uchwały pozwalającej Zarządowi na samodzielne decyzje o robotach budowlanych, których wartość nie przekroczy 7.000 zł, zawierał zamiast umów zlecenia umowy o dzieło z osobami fizycznymi, wypłacił tym osobom należności finansowe, nie wykonał zapisu umowy nr (...) (uchylonej później przez Sąd) o zwrocie właścicielom nadwyżki uzyskanej w 2004 i 2005 roku z opłat za media dostarczane do właścicieli lokali i nie zawiadomił właścicieli o uchyleniu tej uchwały, w okresie wykonywania prac remontowych związanych z ociepleniem budynku bez zgody właścicieli lokali wykonał daszki nad balkonami, przez co Wspólnota poniosła straty w kwocie 10.000 zł oraz sporządzał pisma do właścicieli lokali, w których pomawiał (...) i pozwanych o spowodowanie znacznych braków finansowych na koncie Wspólnoty. W ocenie Sądu Okręgowego, zarzut popełnienia przez powoda przestępstw polegających na doprowadzeniu do podejmowania przez Wspólnotę uchwał, nie może być uzasadniony, gdyż to nie zarząd a zebranie właścicieli lokali decyduje suwerennie o treści podejmowanych uchwał. Zawieranie umów o dzieło, zamiast umów zlecenia, nie usprawiedliwia zarzutu popełnienia przestępstwa przez powoda, gdyż to treść umowy, a nie jej nazwa, decyduje o jej rodzaju i skutkach prawnych. Zarzut wypłaty trzem osobom należności finansowych nie został sprecyzowany przez pozwanych i przez to nie może być uznany za uzasadniony. Nie można zasadnie stawiać powodowi zarzutu braku wykonania uchwały o zwrocie nadwyżki za 2004 i 2005 rok, gdyż uchwała w tym zakresie została uchylona przez Sąd. Fakt zlecenia przez Zarząd wykonania daszków nad balkonami nie może świadczyć o działaniu powoda na szkodę Wspólnoty. Zarzut sporządzenia przez powoda pisma pomawiającego pozwanych i administratora o spowodowanie znacznych braków finansowych na koncie Wspólnoty także nie został przez pozwanych sprecyzowany i dlatego też nie może uzasadniać negatywnych twierdzeń pozwanych o powodzie. Wobec powyższego Sąd Okręgowy uznał, że zarzuty pozwanych wobec powoda zawarte w przedmiotowym piśmie były bezzasadne. Z tego względu działanie pozwanych polegające na rozpowszechnieniu tego pisma wśród członków Wspólnoty należało uznać za bezprawne. W tej sytuacji żądanie powoda o zobowiązanie pozwanych do złożenia stosownego oświadczenia członkom Wspólnoty było uzasadnione. Mając na uwadze treść pisma pozwanych, jego rozpowszechnienie tylko wśród członków Wspólnoty, charakter i przebieg konfliktu między stronami oraz sytuację osobistą i materialną stron, Sąd Okręgowy w punkcie III i IV wyroku zobowiązał pozwanych do uiszczenia stosownych kwot na cel społeczny, oddalając powództwo w pozostałej części. O kosztach procesu Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 2 k.p.c. oraz art. 26 ust. 1 pkt. 3 ustawy z 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Apelację od powyższego wyroku wnieśli pozwani, zaskarżając go w całości i zarzucając mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów postępowania, mianowicie art. 232 i 233 k.p.c. przez pominięcie dowodów zgłoszonych przez pozwanych, a nadto dowolną, jednostronnie niekorzystną dla pozwanych ocenę dowodów, --- STRONA 6 --- sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego materiału dowodowego oraz nienależyte uzasadnienie podstaw faktycznych i prawnych wyroku. Pozwani wnieśli o dopuszczenie dowodów z dokumentów dołączonych do apelacji - pism powoda z dnia 27 listopada 2008 roku, 18 marca 2010 roku i 23 sierpnia 2010 roku. Wskazując na powyższe zarzuty i dowody pozwani wnieśli o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Radomiu do ponownego rozpoznania. Powód wniósł o oddalenie apelacji, zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania „za obie instancje” oraz oddalenie wniosków dowodowych zgłoszonych przez pozwanych w apelacji (odpowiedź na apelację k. 213-215). Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja pozwanych nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie podnieść należy, że Sąd Apelacyjny pominął wnioski dowodowe zgłoszone przez pozwanych w apelacji o dopuszczenie dowodów z dokumentów - pism powoda z dnia 27 listopada 2008 roku, 18 marca 2010 roku. Wymienione dokumenty zostały sporządzone przed zamknięciem rozprawy przed Sądem Okręgowym, a pozwani nie wykazali, aby dowodów tych nie mogli powołać przed Sądem pierwszej instancji lub, że potrzeba powołania tych dowodów powstała na etapie postępowania apelacyjnego. Wobec tego wnioski o dopuszczenie dowód z tych dokumentów zgłoszone w apelacji zostały pominięte jako spóźnione (art. 381 k.p.c.). Sąd Apelacyjny dopuścił natomiast dowodów z dokumentu – pisma powoda z dnia 23 sierpnia 2010 roku i na jego podstawie ustalił, że powód zwrócił się do właścicieli lokali nieruchomości przy ulicy (...) w R. z informacją o toczącym się procesie z jego powództwa przeciwko W. T. i L. S., przedstawił w nim także swoją negatywną ocenę postępowania pozwanych wobec jego osoby oraz jako członków Zarządu Wspólnoty (pismo powoda z dnia 23 sierpnia 2010 roku k. 185). W ocenie Sądu Apelacyjnego zarzut naruszenia art. 232 k.p.c. i art. 233 k.p.c. poprzez pominięcie przez Sąd Okręgowy dowodów zgłoszonych przez pozwanych oraz dowolną i jednostronnie niekorzystną dla pozwanych ocenę dowodów nie jest trafny. Sąd Okręgowy prezentując na stronach 1-5 uzasadnienia zaskarżonego wyroku (k.169-171) okoliczności faktyczne, jakie ustalił w sprawie, przywołał konkretne dowody osobowe i z dokumentów, na których się oparł, dokonując poszczególnych ustaleń. Wprawdzie Sąd Okręgowy nie wskazał wprost, które dowody uznał za wiarygodne, ale analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku wskazuje na to, że przywołane na kartach 169-171 dowody osobowe oraz z dokumentów zostały uznane za wiarygodne w całości. W ocenie Sądu Apelacyjnego taka ocena dowodów nie narusza zasad wynikających z art. 233 § 1 k.p.c. Apelujący, zarzucając wadliwą ocenę dowodów, nie wskazali, które dowody - ich zadaniem - zostały ocenione wadliwe i z jakich przyczyn ocena tych dowodów jest błędna w świetle zasad wynikających z art. 233 § 1 k.p.c. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, aby zarzucić skutecznie naruszenie przepisu art. 233 § 1 k.p.c. skarżący powinien wskazać, jaki konkretnie dowód mający istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy sąd uznał za wiarygodny i mający moc --- STRONA 7 --- dowodową albo za niewiarygodny i niemający mocy dowodowej, i w czym przy tej ocenie przejawia się naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów (por. wyrok SN z 18 stycznia 2002 roku, I CKN 132/01, Lex 53144). Apelacja tak wymaganych zarzutów nie przedstawia i nie wykazuje, aby ocena dowodów oraz oparte na niej wnioski były dotknięte powyższymi uchybieniami. Zarzut dokonania jednostronnej i dowolnej oceny dowodów należy zatem ocenić jako gołosłowny i nie poparty żadnym argumentem. Nie mają także racji apelujący zarzucając, że Sąd Okręgowy pominął dowody przez nich zgłoszone. Apelujący nie wymienili żadnego dowodu, który ich zdaniem został pominięty przez Sąd pierwszej instancji. Analiza akt sprawy wskazuje zaś na to, że Sąd Okręgowy nie pominął żadnego dowodu powołanego przez pozwanych, a wręcz przeciwnie - uwzględnił wszystkie składne przez nich wnioski dowodowe. Dokonując zaś ustaleń faktycznych i ich oceny prawnej Sąd Okręgowy miał na uwadze również dowody zgłoszone przez pozwanych i powołał się na nie w uzasadnieniu (vide: strona 9 uzasadnienia k. 173). Nie można podzielić zarzutu apelujących, że „nie wiadomo, czy Sąd Okręgowy uznał pisma składane przez powoda za dowody w sprawie, czy też nie”. Sąd Okręgowy w postanowieniach dowodowych ogłoszonych na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2010 roku, 17 czerwca 2010 roku i 19 sierpnia 2010 roku wyraźnie wymienił dowody, jakie dopuścił w niniejszej sprawie, jak również wskazał okoliczności faktyczne podlegające dowodzeniu przy pomocy tych dowodów (protokoły rozprawy k. 94, 138, 161-161v). Wobec powyższego uzasadniony jest wniosek, że Sąd pierwszej instancji nie naruszył zasad określonych w art. 233 § 1 k.p.c., gdyż ocena zgromadzonego materiału dowodowego i poczynione na jej podstawie ustalenia faktyczne zostały dokonane przez Sąd Okręgowy w sposób prawidłowy i brak jest podstaw do podzielenia stanowiska apelujących co co do ich nieprawidłowości. Zarzut naruszenia art. 232 k.p.c. należy ocenić jako całkowicie chybiony. Zgodnie z art. 232 k.p.c. strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Sąd może dopuścić dowód nie wskazany przez stronę. Przepis art. 232 k.p.c. zawiera dwa zdania. Apelujący, zarzucając naruszenie art. 232 k.p.c., nie zaznaczyli, które zdanie tego przepisu objęte jest zarzutem. Zakładając, że apelującym chodziło o naruszenie art. 232 zd. 1 k.p.c., to wskazać należy, że zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sąd nie może dopuścić się obrazy art. 232 zd. 1 k.p.c., ponieważ przepis ten odnosi się do obowiązków stron, a nie do czynności sądu. Wskazuje on jedynie na ciężar dowodu w znaczeniu procesowym, czyli obowiązek przedstawienia faktów i dowodów przez strony. Przepis ten nie stanowi natomiast podstawy wyrokowania sądu i nie może mieć wpływu na poprawność wydanego przez sąd rozstrzygnięcia (por. wyroki SN: z dnia 15 lutego 2008 roku, I CSK 426/07, Lex 465919, z dnia 7 listopada 2007 roku, II CSK 293/07, Lex 487510, z dnia 22 maja 2003 roku, II CK 367/02, Lex 148674). Zakładając zaś, że apelującym chodziło o naruszenie art. 232 zd. 2 k.p.c., to podnieść należy, że w oparciu o ten przepis można zarzucać sądowi, że nie dopuścił jakiegoś dowodu z urzędu, mimo, że zachodziły ku temu powody (por. wyrok SN z dnia 14 marca 2007 roku, I CSK 465/06, Lex 327917). Apelujący nie postawili jednak --- STRONA 8 --- tak sformułowanego zarzutu. II. Zarzut sprzeczności istotnych ustaleń Sądu Okręgowego z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego należy także ocenić jako nieusprawiedliwiony. Apelujący nie wskazali, które ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd pierwszej instancji kwestionują i z jakimi dowodami poszczególne ustalenia faktyczne miałyby być sprzeczne. Sąd Okręgowy dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych, które Sąd Apelacyjny podziela w całości i przyjmuje za własne. W szczególności Sąd Okręgowy prawidłowo ustalił, opierając się na zeznaniach świadków M. K., Z. O., M. M., J. W. i B. R., że pomiędzy stronami istnieje konflikt dotyczący sposobu funkcjonowania Wspólnoty Mieszkaniowej. Zeznania świadków zgłoszonych przez pozwanych, w szczególności M. K. i Z. O., nie pozwalają natomiast na dokonanie ustaleń, że zarzuty stawiane powodowi przez pozwanych w piśmie z k. 23 (dołączonym do zawiadomienia z dnia 13 sierpnia 2008 roku) są prawdziwe. Wprawdzie M. K. i Z. O. zeznały, że „popierają pismo” (k.104v), czy też „podpisują się pod pismem” (k. 137), które jest przedmiotem postępowania, ale nie potrafiły wskazać na żadne konkretne zachowania, czy też działania powoda, które świadczyłyby o prawdziwości stawianych mu zarzutów. M. K. i Z. O. starały się przedstawić powoda w złym świetle, prezentują jedynie swoje subiektywne opinie na temat jego działalności jako Prezesa Zarządu i zachowań wobec członków Wspólnoty. Treść zeznań tych świadków wskazuje jednoznacznie, że M. K. i Z. O. są bardzo zaangażowane w istniejący pomiędzy stronami konflikt, opowiadając się w tym konflikcie za pozwanymi. Znamienne są przy tym zeznania M. K., która zeznając na korzyść pozwanych, że „podpisuje się po tym pismem w całości”, jednocześnie zeznała, że „nie może powiedzieć na 100 %, jakie przestępstwa popełnił powód” (k.137), oraz, że „nie wie, w jaki sposób powód toczył za plecami zarządu walkę o korzyści majątkowe, a nawet trudno jej powiedzieć, czy taką walkę toczył” (k.137v). Dlatego też, wbrew twierdzeniom apelujących, zeznania świadków M. K. i Z. O. w żaden sposób nie mogą świadczyć o tym, że treść pisma z k. 23 „jest prawdziwa”, lub, że „powód przymuszał mieszkańców do różnych wypowiedzi i czynności”. II. W ramach zarzutu sformułowanego jako „nienależyte uzasadnienie podstaw faktycznych i prawnych wyroku” pozwani w istocie kwestionowali dokonaną przez Sąd Okręgowy ocenę prawną ustalonych okoliczności faktycznych. Zarzut pozwanych zmierzał zatem do wykazania niewłaściwego zastosowania przez Sąd Okręgowy przepisów prawa materialnego (art. 24 k.c. i art. 448 k.c.) i pod tym kątem powinien być oceniony. Przede wszystkim wskazać należy, że Sąd Okręgowy trafnie ocenił, że zarzuty sformułowane w piśmie z k. 23 odnoszące się do osoby powoda jako członka Wspólnoty Mieszkaniowej i Prezesa Zarządu Wspólnoty (tj. zarzuty dotyczące kłamstwa, wypaczania wydarzeń, upokarzania właścicieli lokali, manipulowania i poniżania pozostałych członków zarządu, ukrywania przestępstw popełnionych na szkodę Wspólnoty, prowadzenia gospodarki finansowej Wspólnoty według własnego uznania i często wbrew woli właścicieli lokali, kierowania się nienawiścią i chęcią zemsty, przymuszania do posłuszeństwa innych ludzi, podejmowania działań skutkujących kompromitacją wszystkich właścicieli lokali dla uzyskania własnych korzyści materialnych) naruszały dobra osobiste powoda – jego godność --- STRONA 9 --- osobistą i dobre imię. Powód wskazywał także na naruszenie jego wizerunku, rozumianego jako wyobrażenie innych osób o jego osobie i w takim też rozumieniu słowo „wizerunek” zostało użyte w punkcie I zaskarżonego wyroku. Sąd Okręgowy prawidłowo także stwierdził, że to na pozwanych ciążył obowiązek wykazania, że ich działanie nie było bezprawne. Jak już wyżej wspomniano materiał dowody zgromadzony w sprawie nie pozwala na poczynienie ustaleń, że zarzuty stawiane powodowi w piśmie z k. 23 były prawdziwe. Nie można także podzielić twierdzeń pozwanych podniesionych w apelacji, że okolicznościami wyłączającymi bezprawność naruszenia dóbr osobistych powoda było działanie w obronie interesu społecznego w ramach dozwolonej krytyki. Po pierwsze, skoro zarzuty stawiane powodowi w piśmie z k. 23 były nieprawdziwe, to - co do zasady - pozwani nie mogą powoływać się na prawo do krytyki. Po drugie treść pisma wykracza poza ramy dozwolonej krytyki, gdyż stawiane w nim zarzuty nie zostały sformułowane w sposób rzetelny i konkretny, ale przy użyciu drastycznych i mocnych sformułowań (popełnienie przestępstwa, kłamstwa, wypaczanie wydarzeń, upokarzanie i poniżanie innych osób, manipulowanie, kierowanie się nienawiścią i chęcią zemsty, przymuszanie do posłuszeństwa innych ludzi). Nie można także podzielić twierdzeń apelujących, że sformułowanie „ukrywanie swoich przestępstw popełnionych na szkodę Wspólnoty” można odczytać jako „ukrywanie dokumentacji finansowej”, czy też „nierzetelność w prowadzeniu ksiąg finansowych”. Przestępstwo w powszechnym rozumieniu jest czynem społecznie niebezpiecznym, niezgodnym z obowiązującymi przepisami, podlegającym sprawiedliwemu osądzeniu i wymierzeniu kary. Takim czynem w powszechnym rozumieniu nie może być ukrywanie dokumentacji, czy też nieprawidłowości w prowadzeniu dokumentacji. Dodatkowo tylko zauważyć należy, że z zeznań świadka M. K. wynika, że nie było żadnych problemów z udostępnieniem przez powoda dokumentacji Wspólnoty (k.137v). Twierdzenia pozwanych podniesione po raz pierwszy w apelacji, że „nierzetelność prowadzenia ksiąg przez powoda została potwierdzona przez profesjonalną firmę”, nie zostały poparte przez żaden dowód. Nie można także podzielić zarzutów apelujących, że powodowi nie należy się ochrona prawna z uwagi na to, że on sam dopuszczał się naruszenia ich dóbr osobistych, o czym ma świadczyć treść jego pisma z dnia 23 sierpnia 2010 roku (k. 185). Powód w piśmie tym przedstawił swoją negatywną ocenę postępowania pozwanych wobec jego osoby oraz jako członków Zarządu Wspólnoty. O ile doszło w nim do naruszenia dóbr osobistych pozwanych (co nie jest przesądzone), to wskazać należy, że w wyroku z dnia 2 czerwca 1977 roku I CR 184/77 (Lex 7940), Sąd Najwyższy wskazał, że „wzajemność naruszeń dobra osobistego (czci, nietykalności cielesnej i in.) nie pozbawia pokrzywdzonego prawa do ochrony naruszonego dobra, nie wyłącza bowiem bezprawności działania sprawcy naruszenia, byłoby zaś sprzeczne z zasadami społecznego współżycia nieudzielenie ochrony dobru naruszonemu, lecz tolerowanie - przez odmowę udzielenia tej ochrony - bezprawności postępowania. Przepis art. 5 k.c. umożliwia jedynie odpowiednie zróżnicowanie w tym przypadku stosowanych sankcji. W okolicznościach niniejszej sprawy brak jest podstaw do zastosowania art. 5 k.c. i odmowy udzielenia powodowi ochrony prawnej za naruszenie jego dóbr osobistych. --- STRONA 10 --- Mając na uwadze powyższe ustalenia i rozważania Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanych jako bezzasadną. O kosztach postępowania odwoławczego Sąd Apelacyjny orzekł na podstawie art. 98 § 1 i § 3 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c., 108 § 1 k.p.c. i art. 109 k.p.c. Powodowi jako stronie wygrywającej sprawę w postępowaniu odwoławczym w oparciu o art. 98 § 1 k.p.c. należałby się zwrot kosztów tego postępowania. Jednakże powód, wnosząc o zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego, nie wykazał, aby poniósł jakiekolwiek wydatki z tego tytułu. Wobec tego wniosek powoda o zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego został oddalony. Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 385 k.p.c. Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji wyroku