Postanowienie I ACa 53/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 marca 2013 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I ACa 53/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 marca 2013 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie – Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Anna Kowacz-Braun (spr.) Sędziowie: SSA Władysław Pawlak SSA Jerzy Bess Protokolant: st.sekr.sądowy Barbara Piaszczyk po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2013 r. w Krakowie na rozprawie sprawy z powództwa (…) przeciwko (…) o ochronę dóbr osobistych na skutek apelacji obu stron od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 24 września 2012 r. sygn. akt I C 256/11 1. oddala obie apelacje; 2. znosi wzajemnie między stronami koszty postępowania apelacyjnego. --- STRONA 2 --- Sygn. akt I C 256/11 Uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 5 marca 2013 r. Powódka (…) w pozwie skierowanym przeciwko (…) domagała się ochrony dóbr osobistych przez: a) nakazanie stronie pozwanej złożenia oświadczenia w (…) w terminie trzydzieści dni od uprawomocnienia się wyroku (wymiary ogłoszenia 15/20 cm ) o treści: " (…) przeprasza Panią (…) za naruszenie jej dóbr osobistych polegające na bezprawnym umieszczeniu jej wizerunku oraz zamieszczeniu twierdzeń sugerujących jakoby dokonała przestępstwa napadu na bank w (…) w artykule pt. (…) , który ukazał się na łamach (…) w dniu 11.10.2010 r.", b) nakazanie stronie pozwanej powstrzymywania się od dalszych naruszeń dóbr osobistych powódki, c) zasądzenie od strony pozwanej kwoty 10000 zł na rzecz (…) , d) zasądzenie zadośćuczynienia w kwocie 50000 zł za wyrządzoną powódce krzywdę. Na rozprawie w dniu 6 lutego 2012r. powódka w trakcie przesłuchania informacyjnego sprecyzowała, że chodzi jej tylko o zamieszczone przy artykule prasowym zdjęcie (k.134). Strona pozwana (…) wniosła o oddalenie powództwa. Wyrokiem z dnia 24 września 2012 r. Sąd Okręgowy nakazał stronie pozwanej (…) , aby w terminie trzydziestu dni od uprawomocnienia się wyroku w niniejszej spawie zamieściła w (…) ogłoszenie o wymiarach 14x18 cm o następującej treści: „ (…) przeprasza Panią (…) za naruszenie jej dóbr osobistych polegające na bezprawnym umieszczeniu jej wizerunku w artykule pt. (…) , który ukazał się w --- STRONA 3 --- (…) w dniu 11 października 2010r.”; oddalił powództwo w pozostałym zakresie; zasądził od strony pozwanej na rzecz powódki kwotę 300zł tytułem zwrotu części opłaty od pozwu; pozostałe koszty procesu zniósł wzajemnie. Orzeczenie to Sąd Okręgowy poprzedził następującymi ustaleniami: Strona pozwana jest wydawcą (…) . Powódka (…) była studentką (…) , które to studia ukończyła w trakcie postępowania cywilnego. Przed Sądem (…) w (…) toczyło się postępowanie karne z oskarżenia publicznego w sprawie przeciwko (…) i (…) oskarżonych o to, że w dniu 21 grudnia 2009r. w (…) woj. (…) , działając wspólnie i w porozumieniu z (…), po uprzednim doprowadzeniu pracownika (…) do stanu bezbronności, przy użyciu atrapy krótkiej broni palnej dokonali zaboru w celu przywłaszczenia pieniędzy w kwocie 29.300 zł tj. o przestępstwo z art. 280 § 1 k.k. Prawomocnym wyrokiem Sądu (…) w (…) ( sygn. II K (…) ), z dnia 7 kwietnia 201l r. powódka (…) została uznana za winną tego, że w dniu 21 grudnia 2009r. w (…) woj. (…), działając wspólnie i w porozumieniu z (…), po uprzednim doprowadzeniu pracownika (…) do stanu bezbronności, przy użyciu atrapy krótkiej broni palnej, dokonali zaboru w celu przywłaszczenia pieniędzy w kwocie 29.300 zł tj. o przestępstwo z art. 280 § 1 k.k. i za to na mocy art. 280 § 1 k.k. została wymierzona jej kara dwóch lat pozbawienia wolności, której wykonanie Sąd warunkowo zawiesił na mocy art. 69 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 70 § 1 k.k. na okres czterech lat próby. Orzekając w powyższej sprawie Sąd ustalił, że powódka oraz jej sympatia (…) działali wspólnie, wcześniej planując czyn, którego dokonali. Po dokonaniu zaboru pieniędzy z banku udali się do sklepu (…), gdzie za zrabowane pieniądze zakupili sprzęt elektroniczny w postaci laptopa z akcesoriami, zamówili telewizor i kino domowe oraz dwutygodniową wycieczkę do …, za która zapłacili 5.800 zł. Nadto dokonali zakupu odzieży oraz dolarów i w ten sposób wydali cała kwotę. --- STRONA 4 --- Powódka w trakcie postępowania przygotowawczego w dniu 11 lutego 2010 r. przyznała się do stawianych jej zarzutów. Podała, że była to jej głupota i wynik zapewnień (…), że nic jej nie grozi. Przyznała, że dzięki niej udało się (…) napaść na bank. W toku procesu sądowego wycofała się z powyższych zeznań. Sąd karny ustalił, że przeprowadzone w sprawie dowody dają podstawę do przyjęcia, że oboje oskarżonych w sprawie popełniło przestępstwo z art. 280 § l k.k. Dziennikarz (…) , przedstawiciel (…) za zgodą Sądu miał dostęp do akt postępowania przygotowawczego i akt karnych Sądu (…) w (…) . Był on obecny w dniu 5 października 2010 r. na sali rozpraw, gdzie toczyła się sprawa karna. Zwrócił się on do Sądu z wnioskiem o umożliwienie mu dokonywania utrwaleń obrazu przy pomocy aparatu fotograficznego zastrzegając, że nie będą ujawnione wizerunki osób jak również dane osobowe stron. Na zasadzie art. 357 § 1 k.p.k. Sąd postanowił zezwolić mu na dokonywanie utrwaleń obrazu przy pomocy aparatu fotograficznego z zastrzeżeniem, że nie będą ujawnione wizerunki uczestników postępowania albowiem uzasadniony interes społeczny za tym przemawia. W dniu 11 października 2010 r. na łamach (…) nr (…) zamieszczony został artykuł autorstwa dziennikarza (…) pt. „ (…) ’ - . W artykule tym dziennikarz (…) rzetelnie informuje czytelników o toczącym się postępowaniu, które to informacje zaczerpnął z akt karnych udostępnionych mu przez Sąd. W artykule nie przesądza on winy powódki jako sprawcy występku, bowiem już na wstępie pisze: " W 34 sekundy (…) okradł bank z 30 tys. zł. Sąd bada, czy pomagała mu w tym (…) ". Na podstawie treści artykułu oraz zeznań (…) Sąd Okręgowy ustalił, że dziennikarz dopełnił należytej staranności przy zbieraniu materiału do artykułu i przedstawił w nim fakty z postępowania karnego. Wraz z artykułem zostało umieszczone zdjęcie z wakacji w …, na którym widniał wizerunek powódki --- STRONA 5 --- (…) z ciemnym paskiem w okolicach jej oczu. Na zdjęciu widoczny jest kształt oraz rysy twarzy powódki, kolor i długość włosów oraz jej sylwetka. Zdjęcie to zostało przez powódkę i jej sympatię zamieszczone na portalu społecznościowym www (…)p l , a następnie skopiowane przez dziennikarza (…) i opublikowane bez uprzedniej zgody powódki. Autor tekstu (…) nie miał wpływu na to, jakie zdjęcie zostanie zamieszczone przy artykule prasowym. Wybór zdjęcia należy do fotoedytora redakcji. W niniejszej sprawie skorzystano ze zdjęć z portalu (…) , a wybrane ostatecznie zdjęcie z wizerunkiem powódki było najbardziej tożsame z tekstem artykułu a szczególnie z tytułem, który mówił o tym, że podejrzani o dokonanie napadu na bank za uzyskane pieniądze pojechali do … Informację tę dziennikarz zaczerpnął z akt sądowych. W tydzień po opublikowaniu artykułu przez stronę pozwaną pojawił się artykuł w Gazecie (…) z dnia 18 października 2010 r. pt. " (…) ” z nagłówkiem " (…) ". W artykule tym pojawiły się, podobnie jak w artykule z (…) dane tych osób " (…) i (…) " Przy artykule w (…) zamieszczone zostały dwa zdjęcia, w tym jedno takie jak w (…) , na tle piramidy. Zarówno w (…) jak i w (…) oczy powódki zostały przesłonięte czarną opaską. Powódkę (…) na zdjęciu umieszczonym w (…) rozpoznali: członkowie rodziny, przyjaciele oraz znajomi w tym mieszkańcy (…) , w której to miejscowości powódka często bywała, tam bowiem mieszkali jej dziadkowie i inni najbliżsi krewni. Większość tych osób dopiero z (…) dowiedziała się, że przeciwko powódce toczy się sprawa karna. Powódka oprócz matki, brata i ciotki nikomu z rodziny i znajomych nie mówiła wcześniej o tej sprawie. Świadek (…) , wówczas pracodawczyni powódki, w związku z publikacją w (…) obawiała się, że w macierzystym urzędzie pocztowym na (…) pracownicy dowiedzą się o sprawie karnej powódki z artykułu prasowego. Razem z powódką uzgodniły, że powódka przestanie pracować w filii urzędu pocztowego i że pracodawczyni nie przedłuży z nią umowy zlecenia. (…) --- STRONA 6 --- wiedziała już wcześniej od powódki, że sprawa karna jest w toku. Relacje świadka z powódką nie zostały zakłócone tą sprawą i zostały poprawne po zakończeniu współpracy. W okresie od 18 do 23 grudnia 2010 r. powódka przebywała w Szpitalu (…) w (…) na Oddziale (…) z rozpoznaniem "ostre, przypadkowe zatrucie tlenkiem węgla". Z epikryzy wynika, że zatrucie nastąpiło w czasie kąpieli w łazience, a wynikiem zatrucia była utrata przytomności. Z zaświadczenia prywatnego gabinetu lekarskiego (…) z dnia 5 listopada2010 r. wynika, że powódka zgłasza się tam z powodu zasłabnięć, a związane jest to prawdopodobnie z nerwicą sytuacyjną. Powódka dwukrotnie zwracała się do strony pozwanej z propozycją dokonania przeprosin i zapłaty zadośćuczynienia i nawiązki - w dniu 21 października i 10 grudnia 2010 r. W żadnym z tych pism powódka nie informowała pozwanej o utracie zdrowia będącej skutkiem naruszenia jej dóbr osobistych a jedynie twierdziła, że bezprawne zamieszczenie jej wizerunku naraziło ją na nieprzyjemności oraz przysporzyło jej wielu ujemnych przeżyć psychicznych. Decyzjami z dnia 29 września 20l1r. … orzekł o uznaniu (…) z dniem 29 września 201l r. za osobę bezrobotną oraz o odmowie przyznania jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych z Funduszu Pracy. W trakcie procesu cywilnego powódka zarejestrowała działalność gospodarczą. W związku z publikacją artykułu opisującego przestępcze działania (…) z udziałem powódki, członkowie rodziny, przyjaciele i znajomi zarówno jej jak i rodziców dzwonili do powódki z zapytaniem o szczegóły sprawy karnej opisanej w artykule. Osoby te mówiły również powódce o artykule w " (…) " i komentowali obydwa artykuły. Część rodziny i znajomych odsunęła się od powódki - takie było jej wrażenie. Część kolegów i koleżanek nie dopytywała się już później o sprawę karną, jednak powódka cały czas miała wrażenie, że relacje między nimi osłabły. --- STRONA 7 --- W oparciu o poczynione ustalenia Sąd Okręgowy uznał powództwo za częściowo uzasadnione. Prawo do wizerunku jest dobrem osobistym człowieka (art. 23 k.c.). Natomiast zgodnie z art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. Nr 24, poz. 83), rozpowszechnianie wizerunku wymaga zezwolenia osoby na nim przedstawionej. Zezwolenie takie nie jest wymagane na rozpowszechnienie wizerunku osoby powszechnie znanej, jeżeli wizerunek wykonano w związku z pełnieniem funkcji publicznej. To samo dotyczy wizerunku stanowiącego jedynie szczegół całości (takiej jak zgromadzenie, krajobraz, publiczna impreza). Termin "wizerunek" oznacza wytwór materialny, który za pomocą środków plastycznych przedstawia rozpoznawalną podobiznę danej osoby. Rozpowszechnienie wizerunku zachodzi wtedy, kiedy jego cechy pozwalają na identyfikację osoby w nim przedstawionej. Naruszenie prawa do wizerunku osoby fizycznej (art. 23 k.c.) następuje wówczas, gdyby opublikowana w prasie bez zgody tej osoby fotografia wykonana była w sposób umożliwiający identyfikację tej osoby. Przy czym należy wskazać, że dotyczy to również wizerunków częściowo zniekształconych (np. przez zasłonięcie oczu) - wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 lutego 2003 r., IV CKN 1819/00, OSP 2004, z. 6, poz. 75, z glosą (…) . W niniejszej sprawie powódka miała zasłonięte oczy przepaską, jednak jej charakterystyczne cechy twarzy i użyte w artykule dane " (…) " umożliwiły niewątpliwie rozpoznanie powódki przez krewnych i znajomych. W procesie o ochronę dóbr osobistych, to pozwany ma obowiązek wykazać, że jego działanie nie było bezprawne. Bezprawność działania, zgodnie z powołanym wyżej art. 81 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych wyłącza zgoda uprawnionego. Istnienia zgody uprawnionego ani jej zakresu nie domniemywa się. W realiach niniejszej sprawy ustalono, że opublikowanie zdjęcia powódki nastąpiło bez jej zgody. Powódka w żaden sposób nie wyraziła zgody na publikację przedmiotowego zdjęcia. Dziennikarz --- STRONA 8 --- też nie zwracał się do niej o udzielenie zgody, a Sąd zakazał autorowi artykułu ujawniać wizerunek powódki jako uczestnika postępowania karnego. Zdjęcie umieszczone w (…) zostało pobrane przez redakcję z portalu społecznościowego www (…) .pl . zamieszczone tam przez powódkę lub (…) za jej wiedzą i zgodą. Ograniczenie ochrony wizerunku wynikające z art. 81 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. - Prawo prasowe (Dz. U. Nr 5, poz. 24 ze zm.) nie uchyla zakazu przewidzianego w art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (jedn. tekst: Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 904 ze zm.), dotyczącego osób, przeciwko którym toczy się postępowanie karne ( wyrok SN z dnia 19 listopada 2009r. IV CSK 232/2009 ). Pogląd, że można domniemywać zgodę sądu lub prokuratora, o której mowa w art. 13 ust. 3 prawo prasowe nie ma oparcia w ustawie i jest sprzeczny z wykładnią tego przepisu przyjętą w judykaturze Sądu Najwyższego. W obecnym stanie prawnym zakaz publikowania danych osobowych i wizerunku osób, przeciwko którym toczy się karne postępowanie przygotowawcze lub sądowe, może zostać zniesiony tylko w drodze orzeczenia prokuratora lub sądu (por. m.in. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 18 marca 2008 r., IV CSK 474/07, OSNC 2009, nr 6, poz. 87 i z dnia 28 stycznia 2009 r., IV CSK 346/08, OSNC-ZD 2010, nr A, poz. 8). Zamieszczenie fotografii w (…) bez uzyskania stosownej zgody, a zawierającej wizerunek powódki przy tekście pod tytułem „ (…) " winno zostać uznane za bezprawne a tym samym, że dobro osobiste powódki jakim jest ochrona wizerunku zostało naruszone. Sąd uznał za uzasadnione zobowiązanie strony pozwanej - wydawcy (…) , która ponosi odpowiedzialność cywilną za naruszenie prawa spowodowane opublikowaniem materiału prasowego - stosownie do treści art. 38 ust. 1 Prawa prasowego - do złożenia zgodnie z art. 24 k.c. oświadczenia o treści jak w pkt I --- STRONA 9 --- sentencji wyroku na łamach (…) . Wymiary oświadczenia odpowiadają zaś wielkości zdjęcia opublikowanego w gazecie. Przesłankami zasądzenia zadośćuczynienia lub określonej sumy na cel społeczny są: bezprawne naruszenie chronionego dobra osobistego rodzące odpowiedzialność na tle art. 23 i 24 k.c., które zarazem mogłoby być kwalifikowane jako czyn niedozwolony oraz zawinione naruszenie dobra osobistego bez względu na stopień winy sprawcy. Przepis art. 448 k.c. znajduje zastosowanie w wypadku zawinionego naruszenia dóbr osobistych, przy czym każdy stopień winy, także wina nieumyślna może uzasadniać uwzględnienie zarówno roszczenia o zasądzenie zadośćuczynienia na rzecz poszkodowanego, jak i roszczenia o zasądzenie odpowiedniej sumy na cel społeczny ( wyrok SN z dnia 19 stycznia 2007 r., sygn. akt III CSK 358/06 oraz wyrok SN z dnia 24 stycznia 2008 r., sygn. akt I CSK 319/07). Powołany wyżej przepis nie obliguje jednak Sądu do przyznania zadośćuczynienia lub nawiązki a jedynie umożliwia rozważenie zasadności zasądzenia tych roszczeń. W niniejszej sprawie Sąd Okręgowy uznał, iż motywy działania dziennikarza były społecznie uzasadnione a okoliczności sprawy karnej ( dokonanie napadu na bank, kradzież pieniędzy i wydatkowanie ich na cele rozrywkowe ) wymagały pokazania ich społeczeństwu w takim kontekście w jakim pokazał to dziennikarz. Nie można też przyjąć, że zobrazowanie artykułu zdjęciem z wycieczki powódki do Egiptu za pieniądze z napadu ( zdjęcie umieszczone przez samych sprawców napadu na portalu społecznościowym ) a więc dostępne publicznie jest nieetyczne z punktu widzenia dziennikarskiego. Jedyną przewiną strony pozwanej jest to, że wizerunku powódki użył bez jej zgody i bez zgody Sądu. Jednak całokształt okoliczności sprawy szczegółowo opisanej wyżej pozwala uznać, że zasądzenie na rzecz powódki zadośćuczynienia oraz na jej wniosek nawiązki byłoby nieuzasadnione. Wystarczającym sposobem naprawienia szkody niemajątkowej powódki są w ocenie Sądu Okręgowego przeprosiny o treści zgodnej z --- STRONA 10 --- żądaniem pozwu. W związku z powyższym Sąd oddalił powództwo w pozostałym zakresie. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 100 k.p.c. zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Koszty zastępstwa procesowego zostały wzajemnie zniesione. Apelacje od tego wyroku wniosły obie strony zaskarżając go w różnych częściach. Powódka (…) zaskarżyła wyrok w części oddalającej powództwo oraz w części dotyczącej wzajemnego zniesienia kosztów procesu (pkt II i IV wyroku). Powódka zarzuciła: 1. naruszenie prawa materialnego a to art. 24 § 1 k.c. w związku z art. 448 k.c. w związku z art. 83 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych w związku z art. 78 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych: - polegające na ich nieprawidłowej wykładni i przyjęciu, że pomimo zawinionego i bezprawnego naruszenia dobra osobistego, przyznanie pokrzywdzonemu zadośćuczynienia lub zasądzenie określonej sumy na cel społeczny pozostaje wyłącznie do uznania sądu, które jest niezależne od stwierdzenia krzywdy i jej rozmiarów; - polegające na błędnej wykładni i przyjęciu, że brak uchybienia zasadom etyki zawodowej przez sprawcę naruszenia dóbr osobistych w związku z publikacją prasową jest istotne dla oceny zasadności zasądzenia na rzecz pokrzywdzonego zadośćuczynienia pieniężnego; 2. naruszenie prawa procesowego to jest: - art. 233 § 1 k.p.c. polegające na: - błędnej ocenie materiału dowodowego poprzez przyjęcie, że motywy działania dziennikarza (…) w niniejszej sprawie były społecznie uzasadnione w sytuacji gdy cel publikacji byłby w równym stopniu spełniony bez zamieszczania zdjąć ukazujących powódkę, co miało wpływ na wynik sprawy; --- STRONA 11 --- - braku wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego tj. brak oceny materiału dowodowego co do doznanej przez powódkę krzywdy na skutek naruszenia jej dóbr osobistych przez stronę pozwaną; - oddaleniu wniosku dowodowego powódki o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego psychologa na okoliczność jej stanu psychicznego po ukazaniu się przedmiotowej publikacji, w sytuacji gdy dowód ten zmierzał do wykazania czy powódka doznała krzywdy i w jakim rozmiarze; - naruszenie art. 328 § 2 k.p.c. przez brak uzasadnienia wyroku w zakresie uznania przez Sąd, że wystarczającym sposobem naprawienia szkody niemajątkowej powódki są przeprosiny przez stronę pozwaną. Wskazując na powyższe zarzuty powódka wniosła o zmianę wyroku w punkcie II i zasądzenie na jej rzecz zadośćuczynienia w kwocie 50 000 zł oraz na wskazany cel społeczny kwoty 10 000 zł, a nadto w punkcie IV poprzez przyznanie od strony pozwanej na jej rzecz kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego. Powódka wniosła także o zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego. Strona pozwana zaskarżyła wyrok w części uwzględniającej powództwo oraz w zakresie obejmującym orzeczenie o kosztach procesu (pkt I, III i IV). Strona pozwana zarzuciła naruszenie: 1. prawa materialnego to jest: - art. 81 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych w zw. z art. 23 k.c. oraz w zw. z art. 13 ust. 2 ustawy Prawa prasowe – poprzez błędną wykładnię pojęcia rozpowszechniania wizerunku rozumianego jako dobro osobiste osoby fizycznej, polegająca na przyjęciu, że do bezprawnego naruszenia tego dobra osobistego dochodzi także w przypadku, gdy osoba przedstawiona na fotografii w prasie jest rozpoznawalna tylko dla wąskiego kręgu osób najbliższych i znajomych, co w konsekwencji spowodowało niewłaściwe zastosowanie art. 24 § 1 k.c.; --- STRONA 12 --- - art. 24 § 1 k.c. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że ingerencja w wizerunek jako dobro osobiste powódki była bezprawna i wymaga przeprosin – wbrew prawidłowo poczynionym ustaleniom faktycznym, z których wynika zarówno prawdziwość treści publikacji o powódce, należyta staranność autora publikacji, jak i działanie pozwanej w ramach realizacji interesu społecznego i ustawowych funkcji prasy, co łącznie uchyla bezprawność naruszenia dobra osobistego; 2. prawa procesowego to jest art. 233 § 1 k.p.c. oraz art. 6 k. c. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów z zeznań świadków. Wskazując na powyższe zarzuty strona pozwana wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa oraz zasądzenie od powódki na jej rzecz kosztów procesu. Strony wniosły też wzajemnie o oddalenie apelacji. Sąd Apelacyjny zważył co następuje: Apelacje obu stron są nieuzasadnione. Na wstępie stwierdzić należy, że ustalony przez Sąd Okręgowy stan faktyczny został przyjęty za własny przez Sąd Apelacyjny gdyż wyprowadzony został z dowodów, których ocena odpowiada wskazaniom z art. 233§ 1 k.p.c. Nie zasługuje na uwzględnienie podniesiony w obu apelacjach zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. zauważyć bowiem wypada, że przepis ten wyraża zasadę swobodnej oceny dowodów i stanowi, iż sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Nie ulega wątpliwości, że swoboda ta musi pozostawać w ramach wyznaczonych przez zasady logicznego rozumowania i wskazania wiedzy. Wyjście poza te ramy prowadzić może do uznania, iż ocena dowodów przeprowadzona została przez sąd nie w sposób swobodny a dowolny. W ocenie Sądu Apelacyjnego w niniejszej sprawie brak jest podstaw --- STRONA 13 --- do uznania, że granice zakreślone art. 233 § 1 k.p.c. zostały naruszone przez Sąd Okręgowy. Według ugruntowanego na tym tle orzecznictwa dla skutecznego podniesienia zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. nie wystarczy stwierdzenie o wadliwości dokonanych ustaleń faktycznych odwołujące się do stanu faktycznego, który w przekonaniu skarżącego odpowiada rzeczywistości. Konieczne jest wskazanie przyczyn dyskwalifikujących postępowanie sądu w tym zakresie. W szczególności skarżący powinien wskazać, jakie kryteria oceny naruszył sąd przy ocenie konkretnych dowodów, uznając brak ich wiarygodności i mocy dowodowej lub niesłusznie im je przyznając. Tak więc skuteczne podniesienie zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. wymaga wykazania, że sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, to może być jedynie przeciwstawione uprawnieniu sądu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie o innej niż przyjął sąd wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie niż ocena sądu (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 6 listopada 1998 r., II CKN 4/98, niepubl.; oraz w wyroku z dnia 10 kwietnia 2000 r., V CKN 17/00, „Wokanda” 2000/7/10). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że w apelacjach brak tego rodzaju zarzutów, a Sąd Okręgowy w sposób staranny i wszechstronny przeanalizował zebrany w sprawie materiał dowodowy. Ustalenia faktyczne przedstawione w uzasadnieniu zostały poczynione bez przekroczenia zasady swobodnej oceny dowodów z podaniem motywów takiej oceny. Apelujący natomiast prowadząc polemikę z tymi ustaleniami chcą przedstawić własny ogląd stanu faktycznego tak by uzasadnić stawiane przez siebie tezy. I tak powódka kwestionuje by publikacja zdjęcia była społecznie uzasadnione gdyż sam artykuł spełniał ten cel, a nadto podkreśla swą krzywdę dla uzasadnienia żądania zadośćuczynienia. Z kolei strona --- STRONA 14 --- pozwana kwestionuje ustalenie odnoszące się do powzięcia wiedzy przez świadków z przedmiotowej publikacji prasowej o czynie powódki. Jak już powiedziano charakter tych zarzutów nie może prowadzić do skutecznego zakwestionowania ustalonego przez Sąd Okręgowy stanu faktycznego. By wyczerpać zarzuty dotyczące prawa procesowego wskazań należy, że chybiony jest zarzut powódki dotyczący naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. poprzez oddalenie jej wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego psychologa. Na rozprawie w dniu 18 września 2012 r. w obecności powódki i jej pełnomocnika Sąd Okręgowy wydał postanowienie o oddaleniu wniosku odnośnie dowodu z opinii biegłego psychologa. Mimo to powódka nie zgłosiła zastrzeżenia w trybie art. 162 k.p.c. co oznacza, że w chwili obecnej, na etapie postępowania apelacyjnego, utraciła prawo powoływania się na uchybienie do jakiego jej zdaniem doszło w wyniku oddalenia tego wniosku dowodowego. Niewątpliwie nie doszło też do naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. gdyż uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie wymagane tym przepisem elementy. Ponadto treść uzasadnienia nie mogła mieć jakiegokolwiek wpływu na treść wyroku gdyż ono jest sporządzane po jego ogłoszeniu. Przechodząc do zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego w pierwszej kolejności odnieść się wypada do zarzutów podniesionych przez stronę pozwaną, gdyż są dalej idące i kwestionują to, że doszło do naruszenia dóbr osobistych powódki. Zarzuty strony pozwanej dotyczące tej kwestii są całkowicie chybione i Sąd Apelacyjny w całości przychyla się do oceny prawnej dokonanej przez Sąd Okręgowy, który jasno i wszechstronnie wyjaśnił zajęte stanowisko. Naruszenie dóbr osobistych ująć należy w kategoriach zobiektywizowanych, ponieważ polega ono na naruszeniu obiektywnych, chronionych prawem stanów rzeczy. Istotnymi obiektywnymi kryteriami są więc oceny społeczne, wynikające z istniejącej świadomości prawnej, zasad --- STRONA 15 --- współżycia społecznego i zasad moralnych, a także element pewnej typowej reakcji, co uzasadnia ochronę tylko typowego interesu, a nie interesu ujętego indywidualistycznie. W wyroku z dnia 29 września 2010 r., V CSK 19/10 (OSNC 2011, nr 2, poz. 37) Sąd Najwyższy wskazał, że „Odwołanie się przy ocenie, czy doszło do naruszenia czci, godności i dobrego imienia powoda, do kryteriów obiektywnych, oznacza uwzględnienie opinii występującej w społeczeństwie, a nie reakcji społeczeństwa na konkretne zachowanie pozwanego”. Co więcej przy ocenie, czy doszło do naruszenia dobrego imienia decydujące znaczenie ma nie subiektywne odczucie osoby żądającej ochrony, ale przeciętne opinie ludzi rozsądnie i uczciwie myślących w środowisku, do którego należy osoba żądająca ochrony. Poczynione uwagi, choć częściowo wprost odwołują się do dóbr w postaci dobrego imienia, czci i godności, mają istotne znaczenie dla podkreślenia obiektywnego charakteru naruszenia dóbr osobistych. W sprawie niniejszej niewątpliwie mamy do czynienia z naruszeniem dobra osobistego w postaci prawa do wizerunku chronionego art. 23 k.c. jak również w art. 81 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Artykuł 13 ustawy Prawo prasowe także zawiera zakaz publikacji wizerunku. Wizerunek jest ukazaniem cech fizycznych, a niekiedy także fizjologicznych, umysłowych, kulturowych, dlatego mieści się w zakresie pojęcia „dane osobowe”. Wizerunek w nauce prawa określany jest jako „wytwór niematerialny, który za pomocą środków plastycznych przedstawia rozpoznawalną podobiznę danej osoby. Obok klasycznych portretów są to także fotografie i karykatury, „skonkretyzowane ustalenie obrazu fizycznego człowieka, zdatne do zwielokrotnienia i rozpowszechniania”. Zasada ochrony wizerunku zawarta jest w art. 23 k.c. a skonkretyzowana w art. 81 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, zgodnie z którym właścicielem wizerunku jest osoba na nim przedstawiona. Dlatego rozpowszechnianie wizerunku wymaga zezwolenia osoby na nim --- STRONA 16 --- przedstawionej. Przepis art. 13 ustawy Prawo prasowe jest spójny z regulacją prawa autorskiego w tym zakresie, że publikację wizerunku uzależnia od zgody osoby, przeciwko której toczy się postępowanie przygotowawcze lub sądowe. Niewątpliwie powódka nie wyraziła zgody na publikację swego wizerunku a zgoda Sądu Rejonowego prowadzącego postępowanie karne także takiej zgody nie obejmowała. W związku z tym wykorzystanie zdjęcia przedstawiającego powódkę w publikacji strony pozwanej było bezprawne. Bezprawności tej nie wyłącza to, że oczy zostały zasłonięte czarnym paskiem, na co zwrócił uwagę Sąd Okręgowy cytując orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 27 lutego 2003 r., IV CKN 1819/00 (OSP 2004, z. 6, poz. 75, z glosą J. Błeszyńskiego) dotyczącego wizerunku częściowo zniekształconego. Do tego dodać należy, że nie ma znaczenia jak szerokie grono osób mogło rozpoznać powódkę gdyż chodzi o potencjalną możliwość takiego rozpoznania na skutek bezprawnego wykorzystania wizerunku. Bezprawności wykorzystania wizerunku powódki nie wyłącza taż prawdziwość informacji podanych w artykule „ (…) ”. Strona pozwana jak już powiedziano bez wiedzy i zgody powódki wykorzystała jej zdjęcie umieszczone na portalu społecznościowym niewątpliwie nie po to by wydawca gazety mógł do niego swobodnie sięgać i wykorzystywać go niezgodnie z celem w jakim zostało umieszczone na takim portalu. Dostępność do takiego zdjęcia nie może bowiem oznaczać zgody na wszelakie jego wykorzystanie poza portalem w tym do publikacji prasowych. W tym właśnie zachowaniu zasadza się bezprawność zachowania strony pozwanej skutkująca udzieleniem powódce ochrony z art. 24 k.c. Naruszenie dóbr osobistych polega bowiem na naruszeniu obiektywnych, chronionych prawem stanów rzeczy tu prawa do wizerunku. Nie doszło też do naruszenia art. 448 k.c. zarzucanego przez powódkę w kontekście art. 24 § 1 k.c. w związku z art. 83 i 78 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. --- STRONA 17 --- W judykaturze i piśmiennictwie przeważa stanowisko, że przesłanką przyznania świadczeń przewidzianych w art. 448 k.c. jest wina sprawcy naruszenia dobra osobistego – zarówno umyślna jak i nieumyślna, w tym nawet culpa levissima, czyli podstawą tej odpowiedzialności jest nie tylko bezprawne, ale także zawinione działanie sprawcy naruszenia dobra osobistego. Uwzględnienie roszczeń z art. 448 k.c. ma jednak charakter fakultatywny, a więc nie muszą być one zasądzone mimo spełnienia przesłanek ustawowych. Dlatego sąd nie ma obowiązku zasądzenia zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c. w każdym przypadku naruszenia dóbr osobistych – przy stosowaniu tego przepisu bierze się pod uwagę całokształt okoliczności faktycznych, w tym winę sprawcy naruszenia dóbr osobistych i jej stopień oraz rodzaj naruszonego dobra (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 kwietnia 2006 r., II PK 245/2005, OSNP 2007, nr 7-8, poz. 101). Stanowisko to jest utrwalone i można powiedzieć, że zasadniczymi przesłankami rozstrzygającymi o roszczeniu opartym na art. 448 k.c. są: rodzaj naruszonego dobra, intensywność naruszenia oraz jego skutki dla poszkodowanego, a także zachowanie się naruszyciela (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2002 r., V CKN 1421/00, niepubl.). Ponieważ celem przyznania ochrony w formie majątkowej jest zrekompensowanie i złagodzenie doznanej krzywdy moralnej – dlatego przyjmuje się, że znikomość ujemnych następstw może być podstawą oddalenia powództwa o przyznanie zadośćuczynienia na rzecz pokrzywdzonego. Podstawą odmowy zastosowania środka przewidzianego w art. 448 k.c. może być, poza nieznacznym rozmiarem krzywdy, także niewłaściwe zachowanie poszkodowanego. Przy dokonywaniu oceny możliwości zasądzenia (uwzględniając brak obligatoryjności), jak i wysokości odpowiedniej sumy pieniężnej – sąd zobligowany jest wziąć pod uwagę zarówno kompensacyjny charakter zadośćuczynienia i rodzaj naruszonego dobra. Uwzględnić przy tym trzeba, to że ciężar gatunkowy poszczególnych dóbr osobistych nie jest --- STRONA 18 --- jednakowy i nie wszystkie dobra osobiste zasługują na jednakowy poziom ochrony za pomocą środków o charakterze majątkowy. Biorąc pod uwagę wszystkie te wskazania stwierdzić należy, że słusznie Sąd Okręgowy oddalił powództwo w części obejmującej roszczenie o zasądzenie zadośćuczynienia. Decydujące znaczenia ma bowiem całokształt okoliczności niniejszej sprawy. Czyn jakiego dopuściła się powódka niewątpliwie powinien być ujawniony ze względów społecznych by pokazać zachowanie, które winno być ocenione negatywnie. Powódka zeznając w sprawie przez siebie zainicjowanej o ochronę dóbr osobistych starała się przedstawić swe zachowanie w sposób negujący prawomocny wyrok karny skazujący ją za popełnienie przestępstwa lub co najmniej polemizowała z zapadłym orzeczeniem. Oczywiście nie ma to znaczenia z uwagi na treść art. 11 k.p.c., zgodnie z którym ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd cywilny. Nie można też zgodzić się z tezą, że to zdjęcie wykorzystane przez stronę pozwaną bez zgody powódki wywołało u powódki krzywdę, która winna być skompensowana poprzez zasądzenie zadośćuczynienia. To czyn jakiego dopuściła się powódka mógł wywołać poczucie wstydu względem osób, które rozpoznały powódkę a nie zdjęcie. Nie sposób też zaaprobować wyłaniającego się z zeznań i twierdzeń powódki poglądu, że gdyby nie zdjęcie to nikt by się nie dowiedział o popełnionym przez nią czynie. Takie stanowisko co najmniej oderwane jest od rzeczywistości. Do tego dodać należy, że czyn jakiego dopuściła się powódka powinien być ujawniony choćby ze względów prewencyjnych by przestrzec młodych ludzi przed taką formą pozyskiwania środków pieniężnych na realizację swych pragnień w zakresie pozyskiwania dóbr konsumpcyjnych. Wreszcie wypada zauważyć, że samo poczucie sprawiedliwości społecznej sprzeciwia się przyznaniu jakiegokolwiek zadośćuczynienia --- STRONA 19 --- powódce czy tez na cel społeczny w okolicznościach niniejszej sprawy przedstawionych wyżej. Mając powyższe na uwadze orzeczono na podstawie art. 385 k.p.c., a o kosztach zgodnie z art. 100 k.p.c. gdyż apelacje obu stron zostały oddalone i strony powinny pozostać przy kosztach przez siebie poniesionych.