Postanowienie I ACa 53/09 2 WYROK

--- STRONA 1 --- ‘iii? ‘\\~~_ W W  .a*',;y1' Sygn. akt I ACa 53/09 2 WYROK‘ W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ " .Dnia 2 kwietnia 2009 r. Sqd Apelacyjny W Szczecinie I Wydzizfl Cywilny: W skiadzie nastqpujapym: ' . Przewodniczqcy: SSA Miroslawa Gohniska (spin) SQdZi0Wi6I SSA Maria Iwankiewicz  SSO del. Mafigorzata Gawinek _ Protokolant: Magdalena Staphera p0 1*0zp0znaniu W dniu 2 kwietnia 2009 r. na rozprawie W Szczecinie sprawy Z powédztwa Korporacji ,,(...)” Spélki z ograniczonq odpowicdzialnoéciq W upadloéci W B. przeciwko Syndykowi Masy Uiaadloéci Korporacji ,,(. . .)” Spélki z ograniczonq odpowiedzialnoéciqw upadioéci W B., E. M. i L. M. ' 0 unicwaznicnie umowy V na skutek apelacji powédki 0d Wyroku Sqdu Okrqgowego w Koszalinie z dnia 27 Iistopada 2008 r., sygn. akt I C 114/08 I. oddala apelacjg, " II. nie obciqia powédki kosztami postgpowania apelacyjnegp pozwanych E. M. i L. M.. ‘ SSO del. M. Gawinek SSA M. Goluflska SSA M. Iwankiewicz ~ fliił' `\\"~_ ii' iw - .«("„;fl" Sygn. akt I ACa 53/09 › WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ ' _Dnia 2 kwietnia 2009 r. Sąd Apelacyjny W Szczecinie I Wydział Cywilny: W składzie następującym: ' i Przewodniczący: SSA Mirosława Gołuńska (spr.) Sędziowie: SSA Maria Iwankiewícz - SSO del. Małgorzata Gawinek _ Protokolant: Magdalena Stachera po rozpoznaniu W dniu 2 kwietnia 2009 r. na rozprawie W Szczecinie sprawy z powództwa Korporacji ,,(...)” Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością W upadłości w B. przeciwko Syndykowi Masy Upadłości ,Korporacji ,,(. . .)” Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąw upadłości W B., E. M. i L. M. ' o unieważnienie umowy I na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Okręgowego W Koszalinie z dnia 27 listopada 2008 r., sygn. akt I C 114/08 I. oddala apelację, ' II. nie obciąża powódki kosztami postępowania apelacyjnego pozwanych E. M. i L. M.. ` SSO del. M. Gawinek SSA M. Gołuńska SSA M. Iwankiewicz ~ --- STRONA 2 --- Sygn. @.1¢1.a Cs. 53/09 Uzasadnicnie : Powédka Korporacja ,,(...)” Spélka 2 0.0. w B. W upadloéci W‘ pozwie skierowanym przcciwko pozwanymz Syndykowi Masy Upaclloéci Korporacji ,,(. . .)” Spélki z 0.0. w B. oraz E. M. i L. M. wniosla 0 uniewaznicnie umowy kupnmsprzedazy P1zedsigbiorstwa Korporacji . .) Sp. z 0.0. upadloéci w B. zawartej pomigdzy pozwanymi W S. W dniu 23 rnajs. 2007 zoku Powédka wskazaia. 20 W dniu 23 rnaja 2007 roku pozwanj;' syndyk rnasy upadloéci wskazam. umowq sprzedal E. i L. malionkom M. Przedsigbiorstwo Korporacji ,,(. . .)" Spélki 2 0.0. W B. podkreélajzgc, is warunlziem sprzedaizy bylo uprzednie rozliczenie istniejgcego dlugu flrmy ,,(. . .)", naleiqcej do E. M., wobec upadiej Korporacji W wysokoéci 220.553,82 2%. 2 tym, Ze syndyk ostatecznie uznai, fie powyzszy ding nie istnial i jako taki nie Podlega 1oziiczeniu . Taka ocena, zdaniem powédki ,by&a blgdna bowiem w clniu sporzqdzenia umowy dhag ten bjri przeclmiotem umowy kupnasprzedazy. To zaé oznacza, 26: doszlo w konsekwencji do z1s.n1a:1ia procedury przetargowej albowiem urnowa zostala zawarta 2 dluinjkicm upadlej spélki, ktély kupil Wlasn}' dlug, zuboiajqc W ten spqséb mass‘; upadloéci 0 kw0tg'220.553,82 21. 0 ktérq to kwotg zostah polcczywdzeni automatycznie pozostali wierzycieleuczcstnicy postgpowania upadloéciowego, 11 takz'& sama upadla spéflia. Zdaniem powédki Okolicznoéé ta Wypehlia hipotezg p1nzepisu art. 705 §, 1 k.c., strony tej umowy wplyngly na przetargu W‘ sposéb sprzeczny i z prawem, i z dobzymi obyczajami. Zqdanie uniewainienia urnowy, podkreélila powédl:2. , jest Zasadne réwniei wobec pozwanej L. M. \V opaxciu 0 przepis art. 58 § 1 i 2 k.c. bowiem dzialanie pozwanej bylo sprzecznc z zasadami Wspéliycia spoleczncgo bowiem zaskariona czynnoéé zrnierzala do obejécia prawa i onmfiligcia przeszkody forrnalnej W nabyciu przedsicgbiorstwa przez jej mqza. _ Pozwany Syndyk Masy Upadloéci Korporacji ,,(...)" Spélki z 0.0. w B. wnosii 0 odxzucenic pozwu nvierdzqc, is p1ezes upadlej spélki nie ma prawe. jej rcprczentowania, co naleiy utoisarnié 2 brakifim zdolnoéci procesowej p0 stronie osob}' \VI1OSZ‘9.CCi pozew, c0 powinno skutkowaé odzzuceniem pozwu  art. 199 '§ 1 pkt 3 k.p.c.  Odnoszgc si<; natomiast meryt01'_\_»'cznie do pozwu Syndyk Wniésl 0 oddalcnig powédztwa jako bezzasadnego podlaeélajqc, fie E. M. W dacie zawieraniz kwcstionowanej urnowy nie bj.'1 dluznikiem masy upadloéci. Syndyk nadto podktcélill 2e sarno uprawnienie dopdomagania sir; uniewaznicnia umowy na podstawie wskazanej w pozwie vwygasio wobec uplywu terminu ustawowcgo. syga; na 1 A ca 53/09 Uzasadnienie : Powódka Korporacja ,,(...)” Spółka z 0.0. W B. W upadłości w pozwie skierowanym przeciwko pozwanym: Syndykowi Masy Upadłości Korporacji ,,(. . .)” Spółki z o.o. w B. oraz E. M. i L. M. wniosła o unieważnienie umowy kupna~sprzedaży Przedsiębiorstwa Korporacji . .) Sp. z o.o. upadłości w B. zawartej pomiędzy pozwanymi w S. w dniu 23 maja 2007 roku Powódka wskazała, że W dniu 23 maja 2007 roku pozwany syndyk masy upadłości wskazaną umową sprzedał E. i L. rnałzonkom M. Przedsiębiorstwo Korporacji „(. . .)" Spółki z o.o. W B. podkreślając, że Warunkiem sprzedaży było uprzednie rozliczenie istniejącego długu' firmy ,,(. . .)", należącej do E. M., wobec upadłej Korporacji W wysokości 220.553,82 zł. z tym, że syndyk ostatecznie uznał, że powyższy dług nie istniał i jako taki nie podlega rozliczeniu . Taka ocena, zdaniem powódki ,była błędna bowiem W dniu sporządzenia umowy dług ten był przedmiotem umowy kupna-sprzedaży. To zaś oznacza, że doszło w konsekwencji do złamania procedury przetargowej albowiem umowa została zawarta z dłużnikiern upadłej spółki, który kupił własny dług, zubożając w ten sposób masę upadłości 0 kwotę"22Ü.553,82 zł. 0 którą to kwotę zostali pokrzywdzeni automatycznie pozostali Wierzyciele-uczestnicy postępowania upadłościowego, a także sama upadła spółka. Zdaniem powódki okoliczność ta wypełnia hipotezę przepisu art. 705 §. 1 kc., strony tej umowy wpłynęły na przetargu w sposób sprzeczny i z prawem, i z dobrymi obyczajami. Żądanie unieważnienia umowy, podkreśliła powódka , jest zasadne również wobec pozwanej L. M. w oparciu o przepis art. 58 § 1 i 2 kc. bowiem działanie pozwanej było sprzeczne z zasadami współżycia społecznego _bowiem zaskarżona czynność zmierzała do obejścia prawa i ominięcia przeszkody formalnej W nabyciu przedsiębiorstwa przez jej męża. _ Pożwany Syndyk Masy Upadłości Korporacji ,,(...)" Spółki z o.o. W B. wnosił o odrzucenie pozwu twierdząc, że prezes upadłej spółki nie ma prawa jej reprezentowania, co należy utożsamić z brakiem zdolności procesowej po strome osoby Wnoszącej pozew, co powinno skutkować odrzuceniem pozwu - art. 199 '§ 1 pkt 3 k.p.c. - Odnosząc się natomiast merytoiycznie do pozwu Syndyk wniósł o oddalenie powództwa jako bezzasadnego podkreślając, że E. M. W dacie zawierania kwestionowanej umowy nie był dłużnikiem masy upadłości. Syndyk nadto podkreślił, że samo uprawnienie dondomagania się unieważnienia umowy na podstawie wskazanej W pozwie ywygasło wobec upływu terminu ustawowego. --- STRONA 3 --- Pozwani E. M. i L. M. wnieéli 0 oddalenie powédztwa zarzucajqc brakri Iegitymacji procesowej po str0nie powoda (za ktércgo uznali W. B.) albowiem nie byl 011 uczestnikiem ani organizatorem przetargu, ktérego przedmiotem byla sprzedaz przedsigbiorstwa upadlej spélki, nie jest on tei reprezentantem upadlej spélki. Pozwani twierdzili, 2':e ma dziexi zawarcia umowy ich zobowiqzanie wobec upadlcj spéild nie istnialo. Z osttoinoéci procesowej pozwani podnieéli zarzut prekluzji 2s,dz.nja xvy1'1ikajag;y z art. 705 § 2 k.c. skoro pozew zostal wnicrsiony W terminie ponad 8miesigcy 0d daty Spowzigcia przez powoda W. B. Wi2.d0m0§ci 0 istnieniu przyczyn ‘l.11'11<'3\Vfl211i(11119. umowy. Wyrokiem z dnia 27 listopada. 2008 roku Sqd Okrggowy xv Koszalinic powédztwo oddalil nie obciqiajqc powédki kosztami zastqpstwa proccsowego strony pozwanej i postanawiajqc, is kosztami sqdowymi od uiszczenia, ktérych powédka byla lzwblniona obciqiyé Skarb Pafistwa . OIZ6C261116_tQ,_ZQSt1LlO_Op;1£L6_,1f121,Ilastgpujgggych ustaleniachz _ urnowzg notarialnac z dnia 23 maja 2007 roku Syndyk Masy'Upad10éci Korpoxacji ,,[. . .)" Spéliki 2 0.0. W B. sprzedai E. i L. rnaii. M., Wspé1njk01n spéiki cywilnej — Przedsilgbiorstwa UshlgowoHandlowcgo ,,[. .".)" L. M., E. M. spéika cywilna  P1zedsigbiorstwo Korporacji ,,(. . .)" Snpélki z 0.0. iv upadloéci w B. 'w roztunieniu ' art. 551 11.0., W sklad ktérego to Przedsigbiorstwa wchodzily wierzytclnoéci mas}' upadloéci wedlug zestawienia W zalqczniku B+ stanowiqcym hltegralnq cigéé urnowy, ruchornoéci, a takie nieruchomoéci oraz ograrliczone prawo rzcczowe. W piémie z dnia 7 stycznia 2008 1'0ku skierowanym do W. B., Syndyk Masy Upadioéci Korporacji ,,(. . .)" Spélki z 0.0. w B. wyjaénil, Ze wobec stxvierdzonych W ksicggach handlowjzch upadhaj Korporacji naleznoéci L. i E. malionkéw M. W l<:w0cie 220.553,82 21, podjqi czynnoéci majqce na. cclu wyrzgzekwoxvanie tcj kwoty. jednakie po wezwarriu d0 zaplaty cHu?':nik wykazal rbzliczenic wzajemnych zobowizczzfii nalcinoéci, ktérce nie potxvierdzilo zapiséw w ksiggach upadlej. Potwierdzenie said, ostatnie z dnia 7 grudnia 2004 roku, Wskazalo na kwotg zadluienia w wysokoéci 7331,52 21. jednakie dluinicy wskazali na dowody zaptaty kolejnych kwot na poczct zadluéenia wobec upadlej po dacic ostatnicgo potwicrdzenia sald. O powyiszych rozliczeniach zostala p0i.nf0r1n0wana rada wicrzycieli, ktém nie wniosla do nich Zadnych zasttzeiefi, wyraiajqc nadto zgodg na sprzedai przedsigbiorstwa upadlcj. ° P0 tak poczynionych ustalenjach Sqd Okrqggowy uznal, Zr: wobcc braku po sttonie powédki legityrnacji procesowej CZYfiI1€j; powédztwo podlcga oddaleniu. ' > Pozwani E. M. i L. M. wnieśli o oddalenie powództwa zarzucając braku legitymacji procesowej po stronie powoda (za którego uznali W. B.) albowiem nie był on uczestnikiem ani organizatorem przetargu, którego przedmiotem była sprzedaż przedsiębiorstwa upadłej spółki, nie jest on też reprezentantem upadłej spółki. Pozwani twierdzili, że na dzień zawarcia umowy ich zobowiązanie wobec upadłej spółki nie istniało. Z ostrożności procesowej pozwani podnieśli zarzut prekluzjí żądania wyriikający z art. 705 § 2 k.c. skoro pozew został wniesiony w terminie ponad 8-miesięcy od daty 'powzięcia przez powoda W. B. wiadomości o istnieniu przyczyn unieważnienia umowy. Wyrokiern z dnia 27 listopada 2008 roku Sąd Okręgowy W Koszalinie powództwo oddalił nie obciążając powódki kosztami zastępstwa procesowego strony pozwanej i postanawiając, że kosztami sądowymí od uiszczenia, których powódka była zwolniona obciążyć Skarb Państwa . OrzeCze11ie_to._zostało_oparte__na,nastepujacycli ustaleniach: _ umową notarialną z dnia 23 maja 2007 roku Syndyk Masy`Upadłości Korporacji ,,[. . .)" Spółki z o.o. w B. sprzedał E. i L. małż. M., wspólnikorn spółki cywilnej - Przedsiębiorstwa Usługowo-Handlowego ,,[. .'.)" L. M., E. M. spółka cywilna - Przedsiębiorstwo Korporacji „(1 . .)" Spółki z o.o. w upadłości w B. 'w rozumieniu ` art. 551 k.c., w skład którego to Przedsiębiorstwa wchodziły wierzytelności masy upadłości według zestawienia W załączniku B-t~ stanowiącym integralną część umowy, ruchomości, a także nieruchomości oraz ograniczone prawo rzeczowe. W piśmie z dnia 7 stycznia 2008 roku skierowanym do W. B., Syndyk Masy Upadłości Korporacji ,,(. . .)" Spółki z o.o. w B. wyjaśnił, że wobec stwierdzonych w księgach handlowych upadłej Korporacji należności L. i E. małżonków M. w kwocie 22Ü.553,82 zł, podjął czynności mające na celu wyegzekwowanie tej kwoty. _lednakże po wezwaniu do zapłaty dłużnik wykazał rozliczenie wzajemnych zobowiązani należności, które nie potwierdziło zapisów w księgach upadłej. Potwierdzenie said, ostatnie z dnia 7 grudnia 2004 roku, wskazało na kwotę zadłużenia w wysokości 7.331,52 zł. jednakże dłużnicy wskazali na dowody zapłaty kolejnych kwot na poczet zadłużenia wobec upadłej po dacie ostatniego potwierdzenia said. O powyższych rozliczeniach została poinformowana rada wierzycieli, która nie wniosła do nich żadnych zastrzeżeń, wyrażając nadto zgodę na sprzedaż przedsiębiorstwa upadłej. ß Po tak poczynionycb ustaleniach Sąd Okręgowy uznał, że wobec 'braku po stronie powódki legitymacji procesowej czynnej,- powództwo podlega oddaleniu. ' › --- STRONA 4 --- l Przepis art. 144 ust. 1 ustawy Ptawo upadloéciowe i naprawcze stanowi, 20 jeieli ogloszono upadioéé obejmujgcq likwidacjg majaflru upadlego, postegpowania s2.d0Wc i adrninistracyjne dotyczsrce masy upadloéci mogq byé Wszczrgte i dalej prowzidzone jedynic przez syndyka lub przeciwko niemu. Wniesione p0W0dztW0 0 uniewaznaierlic urnowy sprzedaiy przedrniotowegol przedsicgbiorstwa, jest, zdaniem Sacdu I instancji, bezsprzecznie postgpowaniem dotyczgcyrn mienia Wchodzqcego W sklad masy upadloéci W zozumieniu art. 144 ust. 1. Objgte sprzedatq Przedsiqbiorstwo Spétki ,,(...)" stanowi bowiem jedyny skladnjk masy upadloéci powodowej spélki i jego sprzedai zrnirzrzala W rezultacie do Iikxvidacji tej rnasy. Oznacza t0, konkluduje Sgd Okrggowy, 20 Wytoczony przcz upadlq spélkq proces nie rnégl toczyé sic; W konfiguracji podmiotowej okrcéloncj W pozwie. W procesach dotyczqcych mienia Wchodzqcego W sklad rnasy upadioéci vvykqcznzi legityinacjq; procesowq ma bowiem Wczeéniej ustanowiony syndyk. Chodzi tutaj 0 Wypadek tzW. podstawienia procesowego 0 charaktetzc bezwzglqdnym. Istotq tego podstawictlia jest to, 20 W ptocesie zamiast podmiotu bgdqcego strong W znaczeniu materialnoprawnym Wystcgpuje jako strona W znaczeniu p:c0ccs0Wyrn inny (najczgéciej Wskazany W ustawic) podmiot. Tyrn samym dochodzi d0 eiiminacji 1'n02':]iW0§ci VV}TStQpO\V£11'1.‘i9. W Proccsie strony W Znaczeniu 1'I1at6£ialt10pIaW'I1Y1"I1, przy czyrn eL'u11inacja ta  ma charalgter trwaly (bezwzglgdny) i pozbawzia. strong W iznaczcniu materiahlopmwnym W Ogéle rnoiliwoéci ixlicjowania 0k1'eél01'1ej kategorii postgpowari Qproceséw). W zakresie postgpowafi dotyczaccych rnienia Wchodzqcego W sklad masy upadloéci \VY'i9‘CZI"il21_ legitymacjq procesowa. uzyskuje ex lege syndjrk upadlcgo, a W razie Wytoczenia powédztwa przez upadlego ulega 0110 oddaleniu. Oznacza to ostatecznie, 20 skoro upadia spélka nie posiadala legitymacji czynnej d0 Wniesienia pozwu 0 ustalenie niewainoéci (uniewainicnie) umowy sprzedaiy przedsigbiorstwa to powédztwo podlegalo oddaleniu, bez oceny jego uprzedniej merytorycznej oceny. I O kosztach procesu Sqd orzekl W oparciu 0 art. 102 W 2W. 2 art. 108 § 1 k.p.c. nie obciagajqc nimi strony przegrywajqcej 2 uwagi na uklad stron W procesie. Z tych samych Wzglgdéw kosztami sa.d0wymi, od uiszczenia ktérych powédka zostahi zwolniona, S:id obciagyl Skarb Pafistwa. Apelacjgi 0d wyroku Sqdu Okrcggowcgo W Koszalinie, W czgéci oddalajqcej powédztwo, Wniosla powédka. Zaskarigncmu W'YIOk.O\V1. ZflIZ\;CiiaI _ _ 1/ naruszenie prawa materiahego przez blgdnq jego \VYi(iIi=1d1'1_1Q i niewlaéciwe zastosowanie, W szczegélnoéciz  I Przepis art. 144 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze stanowi, że jeżeli ogłoszono upadłość obejmującą likwidację majątku upadłego, postępowania sądowe i administracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i dalej prowadzone jedynie przez syndyka lub przeciwko niemu. Wniesione powództwo o unieważnienie umowy sprzedaży przedmiotowego przedsiębiorstwa, jest, zdaniem Sądu I instancji, bezsprzecznie postępowaniem dotyczącym mienia wchodzącego w skład masy upadłości w rozumieniu art. 144 ust. 1. Objete sprzedażą Przedsiębiorstwo Spółki „(...)" stanowi bowiem jedyny składnik masy upadłości powodowej spółki i jego sprzedaż zrnierzała w rezultacie do likwidacji tej masy. Oznacza to, konkluduje Sąd Okręgowy, że wytoczony przez upadłą spółkę proces nie mógł toczyć się w konfiguracji podmiotowej określonej w pozwie. W procesach dotyczących mienia wchodzącego w skład masy upadłości wyłączną legitymację procesową ma bowiem wcześniej ustanowiony syndyk. Chodzi tutaj o wypadek tzw. podstawienia procesowego o charakterze bezwzględnym. Istotą tego podstawienia jest to, że w procesie zamiast podmiotu będącego stroną w znaczeniu materialnoprawnym występuje jako strona w znaczeniu procesowym inny (najczęściej wskazany w ustawie) podmiot. Tym samym dochodzi do eliminacji możliwości występowania w procesie strony w znaczeniu rnaterialnoprawnyrn, przy czym eliminacja ta -ma charakter trwały (bezwzględny) i pozbawia stronę w "znaczeniu iriaterialnoprawnym w ogóle możliwości inicjowania określonej kategorii postępowań (procesów). W zakresie postępowań dotyczących mienia wchodzącego w skład masy upadłości wyłączną legitymację procesową uzyskuje ex lege syndyk upadłego, a w razie wytoczenia powództwa przez upadłego ulega ono oddaleniu. Oznacza to ostatecznie, że skoro upadła spółka nie posiadała legitymacji czynnej do wniesienia pozwu 0 ustalenie nieważności (unieważnienie) umowy sprzedaży przedsiębiorstwa to powództwo podlegało oddaleniu, bez oceny jego uprzedniej merytorycznej oceny. I O kosztach procesu Sąd orzekł W oparciu o art. 102 w zw. z art. 108 § 1 k.p.c. nie obciążając nimi strony przegrywającej z uwagi na układ stron w procesie. Z tych samych względów kosztami sądowymi, od uiszczenia których powódka została zwolniona, Sąd obcłążył Skarb Państwa. Apelacjęi od wyroku Sądu Okręgowego W Koszalinie, W części oddalającej powództwo, wniosła powódka. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła: _ _ 1/ naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w szczególności: ' --- STRONA 5 --- — art. 144 ust 1 P1‘aWa upad10§ci0Weg0 i naprawczego ~ ustaWa 2 dnia 28 lutego 2003 roku (Dz.U.2003.60.535) poprzez przyjecie, fie p0 stronje p0W0d0Wej W njniejszej sprawie brak by10 legitymacji procesowej czynnej, gdyi powédztwo 0 tmiewainienie umowy sprzedaiy jest postepowaniem dotyczacym mienia wchodzacego W sklad masy upadioéci W rozumieniu tego artykulu; ‘  ~ art. 705 § 2 Kodeksu cywilnego poprzez biedne pozbawienie upadiej spéiki jako osoby, na rzecz ktérej zostala zawarta umowa na cudzy rachunek, prawn Zadania uniewaénienia zawartej urnowy; Wprawdzie Prawo upadloéciowe i naprawcze jako lex specialis ma pierwszefistwo W stosowaniu, lacznie 2 kwesiionowanym art. 144, ale skoro Prawo to odsyla ‘W zakresie sprzedaiy przedsiebiorstwa upadlej do kodeksu cywilnego, to pierwszefistwo prawa upad10éci0Weg0 ustgpuje W zakresie odeslania przepisorn kodeksowyrn  réwniei W zakresie legityrnacji PIOCCSOWE] CZYIIIIB]. Przedmiotowa sptawa zdailiern skariacej nie dot. rnasy upadioéci W rozumieniu art. 144 ustawy. POW0dka zauwaiyla teé, Ze okolicznoéci faktyczne niniejszej sprawy  przy uwzglednieniu stanowiska Sadu. Olctegowego W Koszaljnie jako praWid10Weg0 — uzasadniaiyby Wniosek, ii niepraWid10W0§ci zwiazane z przeprowadzeniern przetargu na sprzedai przedsiebiorstwa upadlej spélki nie moglyby W Zaden sposéb zostad p0c1Wa2':0ne; a nie jest przeciei intencj:3. UstaW0daWcY tworzenie i st0s0War1ie praWa W sprzecznoéci z ,,duchem prawa" czy podstawowyrni zasadarni motalrlosci i sprawiedliwosci spoiecznej. POZiJaWien.ie upadiej spéiki prawa do zakwestionowania na drodze sadowej (ktére to uprawnienie Wynika z ogélnej zasady zaWa1‘tej W art. 705 § 1 kc.) szkodliwych dla upadlej spélki oraz dla samej mas‘; upadioéci dziaiazi syndyka kléci sig nie tylko z poczuciem spiaWied!iW0sci, ale i‘0Wriie2 2 duchern obowiazujacego prawa upadioéciowego. Litetalne potraktowanie art. 144  jako lex specialis ~ czyli z pierwszefistwern Wobec przepiséw kodeksu cywitnego, W 0k01iezn0sciach njniejszej sprawy kléciloby sic; z odeslaniem przez to praW0 do instytucji przetargu, zawartej W k.c. fktére to odestanie urnoiliwia zdaniem skaraacej stosowanie przepiiséw art. art. 701  "F05 k.c. bez iadnych ograniczefi formalnych czy procesowych). ' W konsekwencji tak sformuhwanych zarzutéw powédlca Wniosia 0 uchylenie zaskaréonego wyroku i przekazanie sprawy sqdowi pierwszej instancji do ponownego rozpattzenia Wobec nie rozpoznania przcz ten Sad istoty sprawy  przy uwzgledrrieniu k0szt0W postepowania odwoiawczego . _ A A p P0zWani E. M. i L. M. Wnieéli 0 oddalenie apelacji i zasadzenie 0d pozwanej k0szt0W pos tepowania ap elacyjnego.  ' - art. 144 ust 1 Prawa upadłošciowego i naprawczego ¬ ustawa 2 dnia 28 lutego 2ÜÜ3 roku (Dz.U.2003.60.535) poprzez przyjęcie, że po stronie powodowej w niniejszej sprawie brak było legitymacji procesowej czynnej, gdyż powództwo o unieważnienie umowy sprzedaży jest postępowaniem dotyczącym mienia wchodzącego W skład masy upadłości w rozumieniu tego artykułu; ' ' ~ art. 705 § 2 Kodeksu cywvilnego poprzez błędne pozbawienie upadłej spółki jako osoby, na rzecz której została zawarta umowa na cudzy rachunek, prawa żądania unieważnienia zawartej umowy; wprawdzie Prawo upadłościowe i naprawcze jako lex speciaiis ma pierwszeństwo w stosowaniu, łącznie z kwes1ionowanym art. 144, ale skoro Prawo to odsyła W zakresie sprzedaży przedsiębiorstwa upadłej do kodeksu cywilnego, to pierwszeństwo prawa upadłościowego ustępuje w zakresie odesłania przepisom kodeksowyrn - również w zakresie legitymacji PÍOCCSOWČ] CZ5‹`"I1I"1Č]. Przedmiotowa sprawa zdaniem skarżącej nie dot. masy upadłości w rozurnieniu art. 144 ustawy. Powódka zauważyła też, że okoliczności faktyczne niniejszej sprawy - przy uwzględnieniu stanowiska Sądu. Okręgowego w Koszalinie jako prawidłowego _ uzasadniałyby wniosek, iż nieprawidłowości związane z przeprowadzeniem przetargu na sprzedaż przedsiębiorstwa upadłej spółki nie mogłyby w żaden sposób zostać podważone; a nie jest przecież intencją Ustawodawcy tworzenie i stosowanie prawa w sprzeczności z „duchem prawa" czy podstawowymi zasadami moralności i sprawiedliwości społecznej. Pozbawienie upadłej spółki prawa do zakwestionowania na drodze sądowej (które to uprawnienie wynika z ogólnej zasady zawartej w art. 705 § 1 kc.) szkodliwych dla upadłej spółki oraz dla samej masy upadłości działań syndyka kłóci się nie tylko z poczuciem sprawiedliwości, ale również z duchem obowiązującego prawa upadłošciowego. Literalne potraktowanie art. 144 - jako lex speciałis ~ czyli z pierwszeństwern wobec przepisów kodeksu cywilnego, w okolicznościach niniejszej sprawy kłóciłoby się z odesłaniem przez to prawo do instytucji przetargu, zawartej w k.c. (które to odesłanie umożliwia zdaniem skarżącej stosowanie przepisów art. art. 701 - 705 k.c. bez żadnych ograniczeń formalnych czy procesowych). ' W konsekwencji tak sformułowanych zarzutów powódka wniosła 0 uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia wobec nie rozpoznania przez ten Sąd istoty sprawy - przy uwzględnieniu kosztów postępowania odwoławczego A _ ~ A P Pozwani E. M. i L. M. wnieśli o oddalenie apelacji i zasądzenie od pozwanej kosztów postępowania ap elacyjnego. -- ` --- STRONA 6 --- ' Sad Apelacyjny ustalif ,c0 nastepuje : apelacja p0W0dki nie jest zasadna. Sad drugiej instancji rozpoznajacy sprawe na skutek apelacji nie jest zwiazany przedstawionymi W nicj zarzutarni dotyczacymi naruszenia prawa materialnego, Wiaia g0 natomiast zarzuty dotyczace naruszenia prawa procesowegog W granicach Zaskarierlia bierze jednak z urzedu pod uwage niewaznoéé postgpowania (uchwala SN 2 dnia 31 stycznia 2008 r., III CZP 49/ 07, Lex 341125). Sad odwolawczy bedac jednak sadem merytorycznyin, 2. nie wy1'.1cznie kontrolnym, musi ustalié stan faktyczny bedacy podstawa Wyrokowania . ' Skariaca W apelacji nie stawiala zarzutu niewainoéci postgpowania, a Sad z urzedu jej nie stwierdzil. Stan faktyczny przedmiotowej sprawy jest niesporny, a ustalenia poczynione przez Sad I instancji nie sa przez skarzaca kwestionowane. Sad Odwoiawczy przeto W caloéci je akceptuje i uznaje za Wiasne. Dla oceny zasadnoéé sarnej apelacji naleij' odpowiedzieé na pytanie czy postepowarrie W przed1rri0t0Wej sprawie  0 uniewainienie umowy sprzedaiy przedsiebiorstwa W rozumieniu art. 55 1 k.c. jest postepowaniem dotyczacyin masy upadlosci W rozumierriu art. 144 ustawy Prawo upadlosciowe i naprawcze. I _ Zaskarizonym Wyrokiern Sad Okregowy oddalii p0W0dztW0 2 przyczyny braku W tej sprawie, jako d0tyczacej rnienia Wchodzacego W sktad rnasy upadlosci, z uwagi na treéé art. 144 ust 1 PraWa upadiosciowego i naprawczego z 2003 roku (dalej okreélanej jako ustawa), legityrnacji pr0ces0Wej czynnej p0 stronie p0W0d0Wej. Skariaca twierdzila natomiast, 1'2 przedmiotowa sprawa nie dotyczy rnasy upadloéci W rozumieniu art. 144, gdyi W;"nik sprawy 0 uniewainienie opisanej W pozwie urnowy nie ma iadnego vvtnlyxxm na stan rnasy upadloéci i rnoiliwosé zaspokojenia sin; z niej przez Wierzycieii upadlej spélki. jego Wynik  W przypadku uwzglednienia powédztwa  sp0W0duje_ b0Wiern jedynie koniecznoéé ogloszenia nowego przetargu na sprzedai przedsiebiorstwa upadlej oraz przeprowadzenie go zgodnie 2 prawem W szczegélnoéci 2 Warunkami przetargu zawartyrni W ogioszeniu 0 przetargu). jest niesporne, 2e Sad Rejonowy W K., . Wydziat Gospodarczy W sprawie 0 sygn. . postanowieniem 2 dnia 15 grudnia 2004 roku oglosil upadloéé likwidacyjna Korporacji ”(...)” Spéiki 2 0.0. W B. (k.33v). _ 5 listopada 2006 roku zostal sporzadzony spis inwentarza masy upadtosci, na Lis cie Wierzytelnoéci Z 5 listopada 2006 roku Wskazana jest W'1€1fZ}’t6]1'1O§(’Z1 W stosunku do E. M. P0zeW W_ przedmi0t0Wej sprawie p0W0dka Wni0s1a W’ dniu 10 marca 2008 roku. s. " Sąd Apelacyjny ustalił ,co następuje : apelacja powódki nie jest zasadna. Sąd drugiej instancji rozpoznający sprawę na skutek apelacji nie jest związany przedstawionymi w niej zarzutami dotyczącymi naruszenia prawa materialnego, wiążą go natomiast zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego; w granicach zaskarżenia bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania (uchwała SN 2 dnia 31 stycznia 2008 r., III CZP 49/ 07, Lex 341125). Sąd odwoławczy' będąc jednak sądem merytorycznym, a nie wyłącznie kontrolnym, musi ustalić stan faktyczny będący podstawą wyrokowania . " Skarżąca w apelacji nie stawiała zarzutu nieważności postępowania, a Sąd z urzędu jej nie stwierdził. Stan faktyczny przedmiotowej sprawy jest niesporny, a ustalenia poczynione przez Sad I instancji nie są przez skarżącą kwestíonowane. Sąd Odwoławczy przeto w całości je akceptuje i uznaje za własne. Dla oceny zasadność samej apelacji należy odpowiedzieć na pytanie czy postępowanie w przednriotowej sprawie - o unieważnienie umowy sprzedaży przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 55 1 k.c.- jest postępowaniem dotyczącym masy upadłości W rozurnieniu art. 144 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze. I _ Zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy oddalił powództwo z przyczyny braku w tej sprawie, jako dotyczącej mienia wchodzącego w skład masy upadłości, z uwagi na treść art. 144 ust 1 Prawa upadłościowego i naprawczego z 2003 roku (dalej okteślanej jako ustawa), legitymacji procesowej czynnej po stronie powodowej. Skarżąca twierdziła natomiast, iż przedmiotowa sprawa nie dotyczy masy upadłości w rozumieniu art. Í44, gdyż wynik sprawy o unieważnienie opisanej w pozwie umowy nie ma żadnego wpływu na stan masy upadłości i możliwość zaspokojenia się z niej przez wierzycieli upadłej spółki. jego wynik - w przypadku uwzględnienia powództwa - spowoduje bowiem jedynie konieczność ogłoszenia nowego przetargu na sprzedaż przedsiębiorstwa upadłej oraz przeprowadzenie go zgodnie 2 prawem w szczególności z warunkami przetargu zawartymi w ogłoszeniu o przetargu). jest niesporne, że Sąd Rejonowy w K., . Wydział Gospodarczy w sprawie o sygn. . postanowieniem z dnia 15 grudnia 2004 roku ogłosił upadłość likwidacyjną Korporacji ”(...)” Spółki z o.o. w B. (k.33-V). _ 5 listopada 2006 roku został sporządzony spis inwentarza masy upadłości, na liście wierzytelności Z 5 listopada 2006 roku wskazana jest wierzytelnośćiw stosunku do E. M. Pozew w_ przedmiotowej sprawie powódka wniosła w dniu 10 marca 2008 roku. 8. --- STRONA 7 --- Art. 144 ust. 1. ustawy z dnia 28 lutego 2003 roku Prawo upadioéciowe i naprawcze (dalej okreélanej jako ustaWa) stariowi, 2e jeieli ogioszono upadioéé obejmujaca likwidacje rnajatku upadiego, postepoWania sadowe i admjnistracyjne dotyczace masy upadlosci moga byé Wszczete i dalej prowadzone jedynie przez syndyka lub przeciwko niemu. Oznacza to, ie z dniern ogloszenia upadiosci obejmujacej likwidacje majatku upadiego W procesie dotyczacym rnasy upadioéci tylko syndyk rnoie byé stronaw postepowaniu sadowym. Z brzn1ie11ia art. 144 u.1 ustawy Wynika, 2e chodzi tu 0 majatek Wchodzacy W sklad masy upadiosci, oznaczato 2e W sprawach nie dotyczacych n1as}' upadioéci upadiy rnoie osobiécie Wystepowaé W procesie. Upadly moie byé strona W lcaidyrn postepowaniu i We Wszystkich sprawach, ktorych wyrlik nie dotyczy masy, a Wiec W sprawach niernajatkowych i W sprawach rnajatku nie naleiacego do masy. Z dniemi oglioszerria upadlosci majatek upadlego staje sie rnasa upadiosci, ktora siuzy zaspokojezria Wierzycieli upadiego (art. 61).\V sklad masy upadioéci Wchodzi majatek naleiacy do upadlego W dniu ogioszenia upadioéci oraz nabyty przez upadiego W toku postepowania upadiosciowego, 2 zastrzezerriem art. 6367 .Te ostatnie przepisy Wskazuja na to, ktore skiadnjki rnajatku nie Wejda W skiad masy upadioéci. Dlatego tei W postepowaniu upadiosciowyrn mam?‘ do czynierria 2 dwiema grupami skiadnikéw majatkowych upadiego: takirni, ktore Wesziy do masy upadioéci oraz takinli, ktére z r02':nych'Wzg1ed0W W niej sie nie znalaziy. Z chwila ogioszenia upadiosci dochodzi do rnodyfikacji L1praWnie1‘1 upadiego W stosunku do majatku Wchodzacego W skiad rriasy upadloéci. V17 postepowaniu obejrnujacym jego iikwidacje syndyk niezwioczrrie obejmuje majatek upadiego, zarzadza nim, zabezpiecza go przed zniszczeniem, uszkodzeniem iub zabraniem go przez osoby trzecie oraz przjtstepuje do jego iikwidacji (art. 173). Upadijr traci natomiast moiliwoéé zarzadzania i korzystarria ze sWego majatku. Jeieii ogioszono upadioéé obejmujaca likwidacje majatku upadlego, upadiy jest oboxviazany Wskazaéi Wydaé syndykowi caiy swéj rnajatek, a takic Wszystkie dokumenty dotyczace jego dziaialnosci; majatku oraz rozliczezi, a w szczegélnoéci ksiegi rachunkowe, inne ewidencje prowadzone dla ceiow podatkowyeh i korespondencje dotyczaca dziaialnoéci gospodarczcj. Bardzo istotna kwestia dotyczaca masy upadloéci jest prawidlowe jej ustalenie. Ustalenie skiadu masy upadioéci nastepuje przez sporzadzenie spisu inwentarza (art. 69 ust.1). Spis iawentarza jest Wynikiem analjzy dokumentow upadlego oraz jcgo_stanu posiadania. Zasadnuiczy Wpij'W na ostateczny skiad masy upadioéci ma problematyka wyiaczerzia poszczegélnych skiadn'1k0W majatkowych. Procedura dotyczy tych. skiadnikéw, ktére znalaziy sie W spisie inwentarza > Art. 144 ust. 1. ustawy z dnia 28 lutego 2003 roku Prawo upadłościowe i naprawcze (dalej określanej jako ustawa) stanowi, że jeżeli ogłoszono upadłość obejmującą likwidację majątku upadłego, postępowania sądowe i administracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i dalej prowadzone jedynie przez syndyka lub przeciwko niemu. Oznacza to, że z dniem 'ogłoszenia upadłości obejmującej likwidację majątku upadłego w procesie dotyczącym masy upadłości tylko syndyk może być stronąw postępowaniu sądowym. Z brzmienia art. 144 u.1 ustawy wynika, że chodzi tu o majątek wchodzący w skład masy upadłości, oznaczato że W sprawach nie dotyczących masy upadłości upadły może osobiście występować w procesie. Upadły może być stroną w każdym postępowaniu i we wszystkich sprawach, których wynik nie dotyczy masy, a więc w sprawach niemajątkowych i w sprawach majątku nie należącego do masy. Z dniem" ogłoszenia upadłości majątek upadłego staje się masą upadłości, która służy zaspokoj eniu wierzycieli upadłego (art. 61).\V skład masy upadłości wchodzi majątek należący do upadłego w dniu ogłoszenia upadłości oraz nabyty przez upadłego w toku postępowania upadłościowego, z zastrzeżeniem art. 63-67 .Te ostatnie przepisy wskazują na to, które składniki majątku nie wejdą w skład masy upadłości. Dlatego też w postępowaniu upadłościowym mamy do czynienia z dwiema grupami składników majątkowych upadłego: takimi, które weszły do masy upadłości oraz takiini, które z różnych" względów w niej się nie znalazły. Z chwilą ogłoszenia upadłości dochodzi do modyfikacji uprawnień upadłego w stosunku do majątku wchodzącego w skład masy upadłości. VV postępowaniu obejmującym jego likwidację syndyk niezwłocznie obejmuje majątek upadłego, zarządza nim, zabezpiecza go przed zniszczeniem, uszkodzeniem lub zabraniem go przez osoby trzecie oraz przystępuje do jego likwidacji (art. 173). Upadły traci natomiast możliwość zarządzania i korzystania ze swego majątku. Jeżeli ogłoszono upadłość obejmującą likwidację majątku upadłego, upadły jest obowiązany wskazaći wydać syndykowi cały swój majątek, a także wszystkie dokumenty dotyczące jego działalności, majątku oraz rozliczeń, a W szczególności księgi rachunkowe, inne ewidencje prowadzone dla celów podatkowych i korespondencję dotyczącą działalności gospodarczej. Bardzo istotną kwestią dotyczącą masy upadłości jest prawidłowe jej ustalenie. Ustalenie składu masy upadłości następuje przez sporządzenie spisu inwentarza (art. 69 ust.1). Spis inwentarza jest wynikiem analizy dokumentów upadłego oraz jego_stanu posiadania. Zasadniczy wpływ na ostateczny skład masy upadłości ma problematyka wyłączenia poszczególnych składników majątkowych. Procedura dotyczy tych. składników, które znalazły się w spisie inwentarza 'f --- STRONA 8 --- spofzgdzonym przez synclyka, a z okreélonych przyczyn nie powinny byé zaliczone do mas? upadloéci (art. TO P0 ogloszeniu upadloéci obcjmujqcej likwidacjg rnajgtku upadlego syndyk niezwlocznie przystrgpuje do spisu inwentarza i oszacowania masy upadloéci i oraz sporzqdzenia planu ljkwidacyjnego. Zbycie przedsiqbiorstwa upadlego W caloéci jest forrng likwidacji majqtku upadlego preferoxvanq na gruncic pI?J.‘»V2l upad10§ci0WegO i naprawczego. V{7ynika to zapcwne Z6 Wzglqdow ekonomicznych, jak i spolecznych dlatego pxzedsigbiorstwo powinno byé sprzedane jako caloéé, chyba ie nie jest to moiliwe. Sprzedaé przedsiqbiorstwa, jako zorganizowanej czgéci, jak i nieruchomoéci dokonuje sig W dxodze Przetargu, do ktércgo stosuje sir; przepisy art. 701 oraz art. T035 k.c. (art. 320 prupadlr. i napr.) Rcasmnujgc : ogloszenic upadloéci nie pozbawia nigdy upadlago zdolnoéci procesowej. Zdolnoéé procesowa nie jest boWiern uprawnieniem do W'YStQPO\V2l1')ifl. W charakterze strony W konkretnym procesie, lecz ogélnq kwaliflkacjan podmiotu polegajqca na tym, is moée on osobiécie p0dejrnoWa<': czynnoéci procesowe. Jej \vyz11acznjl<iem W odniesieniu do oséb fizycznych jest Posiadanie zdolnoéci do czynnoéci p1awnej (art. 65 k.p.c.), a W odniesieniu do osob prawnych  wylqcznie zdolnoéci szgdowej. Brak zdolnoéci procesowej osoby fizycznej oznacza, is W procesie za strong clziala jej Przcdstzuviciel proccsowy. Syndyka nie moina zaé uwaéaé ga przedstawiciela ustawowego [zastngpcrg bezpoéredniego) upadlego. Z powyiszych Wzglodéw nie moézna podzielié stanowiska, ii podstawienie 5}'1'1d}Ika W miejscc upadiego nastgpuje W zwiqzku 2 utratq przez upadlcgo zdolnoéci procr:soWej (pox. PraWo upadloécioxve i napmwczeKomentarz Zakamycza 2003, aut. Andrzej jakubecki i Franciszck Zedlet ,s.3945). Syndyk jest stxong W postcgpowaniach clotyczqcych masy, jego legitymacjg okreéla sir; jako tzW. legit}/macjo forrnalnzg lub jako podstawicnic (substytucja) procesowe. Syndyk jest W'iQC strong W znaczeniu forrnalnyrn (procesowyrn), tzn. dziala W procesie We Wiasnyrn imieniu, natomiast 51:1onan W znaczeniu materialnyrn, pornjmo ogbszenia opadloéci pozostaje upadiy. On bowicm jest podmiotcm stosunku prawnego, na rle ktércgo Wynjkl spér. Tak jak to stwierdzil Sad Okrrggowy upadly bqdqc strong znaczeniu mateniahlym, W sprawie dotyczqcej mas}* upadioéci, pozbawiony jest legitymacji forrnalncj do Wystqpowania W tych posflgpowanich. Podstawienic syndyka W rnicjscc upadiego ma charakter bezwzglodny. Powodka Wnoszqc 0 uniewainienie umqwwf z dniz. 23 maja 2007 I. Wyraiala przekonanie, fie praW0 do Zgdania uniewainienia zawartej W xvynjku przeprowadzenia pizetatgu umowy sprzedaiy przedsigbiorstwa upadlej nie Wchodzi W skiad masy upadloéci. . sporządzonym przez syndyka, a z określonych przyczyn nie powinny być zaliczone do masy upadłości (art. T0 Po ogłoszeniu upadłości obejmującej likwidację majątku upadłego syndyk niezwłocznie przystępuje do spisu inwentarza i oszacowania masy upadłości i oraz sporządzenia planu likwidacyjnego. Zbycie przedsiębiorstwa upadłego w całości jest formą likwidacji majątku upadłego preferowaną na gruncie prawa upadłošciowego i naprawczego. Wfynika to zapewne ze względów ekonomicznych, jak i społecznych dlatego przedsiębiorstwo powinno być sprzedane jako całość, chyba że nie jest to możliwe. Sprzedaż przedsiębiorstwa, jako zorganizowanej części, jak i nieruchomości dokonuje się w drodze przetargu, do którego stosuje się przepisy' art. 701 oraz art. T0” k.c. (art. 320 prupadł. i napr). Reasumując : ogłoszenie upadłości nie pozbawia nigdy upadłego zdolności procesowej. Zdolność procesowa nie jest bowiem uprawnieniem do występowania w charakterze strony w konkretnym procesie, lecz ogólną kwalifikacją podmiotu polegająca na tym, że może on osobiście podejmować czynności procesowe. Jej wyznacznikiem w odniesieniu do osób fizycznych jest posiadanie zdolności do czynności prawnej (art. 65 k.p.c.), a w odniesieniu do osób prawnych - wyłącznie zdolności sądowej. Brak zdolności procesowej osoby fizycznej oznacza, że w procesie za stronę działa jej przedstawiciel procesowy. Syndyka nie można zaś uważać za przedstawiciela ustawowego (zastępcę bezpośredniego) upadłego. Z powyższych względów nie można podzielić stanowiska, iż podstawienie syndyka w miejsce upadłego następuje w związku z utratą przez upadłego zdolności procesowej (por. Prawo upadłościowe i naprawcze-Komentarz Zakamycza 2ÜÜ3, aut. Andrzej jakubecki i Franciszek Zedler ,s.394-5). Syndyk jest stroną w postępowaniach dotyczących masy, jego legitymację określa się jako tzw. legitymację formalną lub jako podstawienie (substytucja) procesowe. Syndyk jest więc stroną w znaczeniu formalnym (procesowym), tzn. działa w procesie we własnym imieniu, natomiast stroną w znaczeniu materialnym, pomimo ogłoszenia upadłości pozostaje upadły. On bowiem jest podmiotem stosunku prawnego, na tle którego wyniki spór. Tak jak to stwierdził Sąd Okręgowy upaclły będąc stroną znaczeniu materialnym, W sprawie dotyczącej masy upadłości, pozbawiony jest legitymacji formalnej do występowania w tych postępowanich. Podstawienie syndyka w miejsce upadłego ma charakter bezwzględny. Powódka wnosząc o unieważnienie umowy z dnia 23 maja 2007 r. wyrażała przekonanie, że prawo do żądania unieważnienia zawartej W wyniku przeprowadzenia _przetargu umowy sprzedaży przedsiębiorstwa upadłej nie wchodzi w skład masy upadłości. . --- STRONA 9 --- Pozew jest pismem procesowym, ktéte zawieta powodztwo, tj. Ski€IOV\T'B.1'1§/' do sqdu Wrtiosek o udzielenie S2[dOW€j ochrony prawnej dokladnie okteéionemu Zqdaniu, uzasadnionemu i skonktetyzowanemu przytoczonymi okolicznoéciami faktycznymi. Uwaia sie W doktrynie, 2e Zqdanie pozwu jest tzW. roszczeniem formalnym (procesowym), ktorego treéciq jest txvierdzenie powoda 0 przyslugujqcyrn mu i podlegajqcym ochtonie prawnomateriahqnn interesie (tzW. roszczenie 11'1B.II€1'i9.iI1€ hipotetyczne albo twierdzone). Czy roszczenie formalne jest zasadne, a Wiec naleéy mu sie ochrona, sgd 1ozsttzyga Wyrokiem nie Wyehodzqc poza ifaktyeznzt podstawe pozwu, nie jest bowiem uptawniony do zamiany podstawy falctycznej powodztwa (art. 187 § 1 pkt 1 i2 k.p.c.). W piémiennictwie doininuje Poglqd, 2e postepoxvanie dotyczy masy upadioéci lub ptzedmiotu \VC]f10dZq._CCgO W sklad masy upadloéci, jeieli jego wynik mégiby naieéflvplyxv na stan rnasy upadioéci i m02]iW0§é zaspokojenia sie z niej przez Wietzycieli upadlego. Zalicza sie to zarowno postepowartia, W kTI61'}*Ch upadlemu PIZYP2ld2l tola powoda, jak i postepowania W ktérych upadlernu ptzypada role pozwanego, bez réinicy, czy Chodzi W nich o pozycje czyrme lub bierne mas}" upadioéci, jak ted bez roinicy, czy sprawa jest SPIZWQ o éwiadczenie, uksztaltowanie lub ustaleriie, jeieli tylko postepowania moglibjé mieé Wp1yW na. stan mas}; upadloéci i moizliwoéé zaspokojenia sie z niej przez Wierzycieli upadiego (uchWa.1a SN z dnia 10 II 2006 11., III CZP 2/2006,Lex nt 167158). i ' Ptzenoszqc ptzytoczonzt definicje sptawy dot. mas}? upadloéci na grunt rozpoznawanej sprmv},' naleiy oczywiécie zgodzié sie z Szgdem Ok1'egoWym, ii lproces Wytoczony ptzez powodke W tej sprziwie, a przedmiotem ktérego jest iqdanie uniewainienia urnowy sprzedazy przedsiebiorstwa upadlej, nieW2;tp]iWie dotyczy rnasy upadloéci at skoro tak to objety jest dyspozycjq art. 144 pr.u.n. Organy osoby prawnej W upadloéci mogq doko11jrWaé tjrlko czynnoéci dot. spraw organizacyjnjrch, toszczefi 1f1iC1T1aj2¢t1<IOVJ}’Ch poniewai Wszelkie decyzje dotyczqce majqtku tej osoby pozostajzi W gestii syndyka — art. 75. Choé upadly przez ogloszenie up:idioéci nie ttaci prawa Wiasnoéci swojego majqtku, to niewqtpliwie traci prawo zatzscdu, rnoéliwodci korzystania i rozporzqdzania mieniern wchodzztcyrn do masy upadloéci. Ustawodawca uznal, ie takie ograniczenie upmwniefi upadlego jest konieczne dla. umozliwienia syndykoWi ljkwidacji majzgku upadlego. Artykul 144 jednoznacznie postanawia, Zr: po ogioszeniu upadltoéci obejmujqcej ljkwidacje majqtku upadlego postqpowania sscdowe dotyczqce rnasy upadloéci mogg byé Wszczete i dalej prowadzone jedynie ptzez syndyka i przeciwko rtiernu, kO1'1SCk\V€I'lCj2{ zaé Wynikajqcej 2 przytoczpncj normy uttaty przez upadlego legitymacji do udzialiu W toczqcych sie postepowaniach cywilnych clotyczztcych masy upadloéei i moiliwoéci Pozew jest pismem procesowyrn, które zawiera powództwo, tj. skierowany do sądu wniosek o udzielenie sądowej ochrony prawnej dokładnie określonemu zadaniu, uzasadnionemu i skonkretyzowanemu przytoczonymi okolicznościami faktycznymi. Uważa się w doktrynie, że żądanie pozwu jest tzw. roszczeniern formalnym (procesów-ym), którego treścią jest twierdzenie powoda o przysługującyrn mu i podlegającym ochronie prawnomaterialnym interesie (tzw. roszczenie rnateriałne hipotetycznc albo twierdzone). Czy roszczenie formalne jest zasadne, a więc należy mu się ochrona, sąd rozstrzyga wyrokiem nie wychodząc poza taktyczna podstawę pozwu, nie jest bowiem uprawniony do zamiany podstawy faktycznej powództwa (art. 187 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c.-). W piśmiennictwie dominuje pogląd, że postępowanie dotyczy masy upadłości lub przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości, jeżeli jego Wynik mógłby miećlwpływ na stan masy upadłości i możliwość zaspokojenia się z niej przez wierzycieli upadłego. Zalicza się tu zarówno postępowania, w których upadłernu przypada rola powoda, jak i postępowania w których upadłemu przypada rola pozwanego, bez różnicy, czy chodzi w nich o pozycje czynne lub bierne masy' upadłości, jak też bez różnicy, czy sprawa jest sprawą o świadczenie, ukształtowanie lub ustalenie, jezeli tylko postępowania mógłby mieć wpływ na stan masy upadłości i możliwość zaspokojenia się z niej przez wierzycieli upadłego (uchwała SN z dnia 10 Il 2006 r., III CZP 2/2Ü06,Lex nr 167158). H ` Przenosząc przytoczoną definicję sprawy dot. masy upadłości na grunt rozpoznawanej sprawy należy oczywiście zgodzić się z Sądem Okręgowym, iz "proces wytoczony przez powódkę w tej sprawie, a przedmiotem którego jest żądanie unieważnienia umowy sprzedaży przedsiębiorstwa upadłej, niewątpliwie dotyczy masy upadłości a skoro tak to objęty jest dyspozycją art. Í44 pr.u.n. Organy osoby prawnej W upadłości mogą dokonywać tylko czynności dot. spraw organizacyjnych, roszczeń niernajątkowych ponieważ wszelkie decyzje dotyczące majątku tej osoby pozostają w gestii syndyka - art. 75. Choć upadły przez ogłoszenie upadłości nie traci prawa własności swojego majątku, to niewątpliwie traci prawo zarządu, możliwości korzystania i rozporządzania mieniem wchodzącym do masy upadłości. Ustawodawca uznał, że takie ograniczenie uprawnień upadłego jest konieczne dla umożliwienia syndykowi likwidacji majątku upadłego. Artykuł 144 jednoznacznie postanawia, że po ogłoszeniu upadłości obejmującej likwidację majątku upadłego postępowania sądowe dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i dalej prowadzone jedynie przez syndyka i przeciwko niemu, konsekwencja zaś wynikającej z przytoczonej normy utraty przez upadłego legitymacji do udziału w toczących się postępowaniach cywilnych dotyczących masy upadłości i możliwości --- STRONA 10 --- kon1':ynuoWania tego postepowania, ewentualnie jedynie 2 udzialem syndyka, jest tegulacja zawarta W art. 174 1 pkt 4 k.P.c. Orzekajacy W sprawie Sad byl jednak zxviqzany podstawa faktyczna Zadania poWodki, a zWa2':yWszy na uklad stton procesu brak bylo podstaw do jego zawieszenia . S Przed ocena merytoryczna sprawy Sad zawsze 2 utzedu ustala czy strony Wystepujace W procesie posiadaja Iegityrnacje, jej brak zawsze skutkuje oddaleniern powodztwa bez pottzeby, a dokladniej bez mozliwoéci merytorycznej oceny roszczema. Prawo upadlosciowe jest aktem normatywnym szczjegolnym i jego zastosowariie ma pierwszefistwo przed przepisami ogolnyrni. By ocenié czy upadla spolka posiada W Przedmiotowej sprawie legitymacje bierzerny przeto pod uwage bezwzgledrtie tteéé art. 144 ustawy. Skoro przedtniotowa sptawa dotyczy rnasy upadloéci to oznacza, 2e poWodoWa spolka nie posiada Iegitymacji czynnej W spmwie. Powyisze musialo skutkowaé oddaleniem powodztwa bez jcgo merytorycznej oceny . . Ustalenia te ptowadza do Wniosku, Ze Sad Okregowy dokonal prawidlowej Wykladni art. 144 ustaWy. \Wobee przyjecia btaku legitymacji czynnej po sttonie powédki nie ma moiiiwoéci ocenjr I'I1E:I}ItO1'YCZI1Cj Zadania, W tym tea oceny naruszenia ptzez Sad I instancji przepiséw kodeksu cjtxvilnego dot. przetargow p1‘ZCZiCi1 pominiecie. Apelacja powodki jako pozbawiona zasadnoéci podlega W konsekwencji oddaleniu W oparciu 0 art. 385 k.p.c. jednoczeénie Sad Odwolawczy postanowil, z tych samych przyczyn jak to uczynil Sad I instancji ,nie obciaiaé sttony poWodoWej kosztami postepowania apelacyjnego pozWa1'1ych E. .M. iL. M.. _ SSO de1.M.GaWinek SSA l\I.Go1ufiska SSA M.IWankieWicz kontynuowania tego postępowania, ewentualnie jedynie z udziałem syndyka, jest regulacja zawarta w art. 174 1 pkt 4 k.p.c. Orzekający w sprawie Sąd był jednak związany podstawą faktyczna żądania powódki, a zważywszy na układ stron procesu brak było podstaw do jego zawieszenia . I Przed oceną merytoryczna sprawy Sąd zawsze z urzędu ustala czy strony występujące w procesie posiadają legitymację, jej brak zawsze skutkuje oddaleniern powództwa bez potrzeby, a dokładniej bez możliwości merytorycznej oceny roszczenia. Prawo upadłościowe jest aktem normatywnym szczególnym i jego zastosowanie ma pierwszeństwo przed przepisami ogólnymi. By ocenić czy upadła spółka posiada w przedmiotowej sprawie legitymację bierzemy przeto pod uwagę bezwzględnie treść art. 144 ustawy. Skoro przedrniotowa sprawa dotyczy masy upadłości to oznacza, że powodowa spółka nie posiada legitymacji czynnej w sprawie. Powyższe musiało skutkować oddaleniem powództwa bez jego merytorycznej oceny . _ Ustalenia te prowadzą do wniosku, że Sąd Okręgowy dokonał prawidłowej wykładni art. 144 ustawy. \Wobec przyjęcia braku legitymacji czynnej po stronie powódki nie ma możliwości oceny merytorycznej żądania, w tym też oceny naruszenia przez Sąd I instancji przepisów kodeksu cywilnego dot. przetargów przez ich pominięcie. Apelacja powódki jako pozbawiona zasadności podlega w konsekwencji oddaleniu w oparciu o art. 385 k.p.c. jednocześnie Sąd Odwoławczy postanowił, z tych samych przyczyn jak to uczynił Sąd I instancji ,nie obciążać strony powodowej kosztami postępowania apelacyjnego pozwanych E. .M. iL. M.. _ SSO del.M.Gawinek SSA l\«¶.Gołuńska SSA Mlwankiewicz