Wyrok I ACa 529/08 a

--- STRONA 1 --- VA sygn. akt: I ACa 529/08 a: py | tad WYROK sy W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 5 Dnia 8 sierpnia 2008 r. 3ąd Apelacyjny w Łodzi I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Elżbieta Strelcow Sędziowie: SA Lilla Mateuszczyk SO del. Krystyna Golinowska Protokolant: st. sekr. sądowy Jolanta Chrzanowska 20 rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2008 r. w Łodzi , 1a rozprawie sprawy z powództwa J K rzeciwko Skarbowi Państwa - Sądowi Rejonowemu w Kaliszu > zapłatę 1a skutek apelacji powoda >d wyroku Sądu Okręgowego w Kaliszu dnia 7 maja 2008 r. sygn. akt IC 1588/07 l. zmienia zaskarżony wyrok i oddala powództwo; '. zasądza od powoda J K_ na rzecz pozwanego Skarbu Państwa — sądu Rejonowego w Kaliszu kwotę 2.700 (dwa tysiące siedemset) złotych ytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wykonywanego w ostępowaniu apelacyjnym przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa. <Słae Oy i | atak 4b mon. ERROR EOS ROEANNNNENNNRNNRNNNTN<C"=—"zo<<==———/] --- STRONA 2 --- LACa 529/08 Moze 110 UZASADNIENIE PowódJ K w pozwie z dnia 14 grudnia 2007 roku skierowanym ted przeciwko Skarbowi Państwa — Sądowi Rejonowemu w Kaliszu wniósł o «V zasądzenie od pozwanego kwoty 83.029,66 złotych z ustawowymi odsetkami od 5 dnia 30 lipca 2007 roku i kosztami procesu. , W uzasadnieniu pozwu powód podał, iż wykonując zawód komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w Kaliszu, w okresie od 1 stycznia 2002 roku do 28 lutego 2005 roku przekazał na rachunek Skarbu Państwa — Sądu Rejonowego kwotę dochodzoną pozwem tytułem 20 % części opłat egzekucyjnych. Zdaniem powoda przekazane kwoty stanowią świadczenie nienależne, jako, że do jego spełnienia nie był zobowiązany. Pismem z 30 lipca 2007 roku wezwał pozwanego do zwrotu świadczenia, czego pozwany nie dokonał. Pozwany Skarb Państwa wniósł o oddalenie powództwa. Wyrokiem z dnia 7 maja 2008 roku Sąd Okręgowy w Kaliszu zasądził od pozwanego Skarbu Państwa — Sądu Rejonowego w Kaliszu na rzecz powoda kwotę 83.029,66 złotych z ustawowymi odsetkami od dnia 30 lipca 2007 roku i kosztami procesu w kwocie 7752 złote. Wyrok ten oparty został na następujących ustaleniach i rozważaniach Sądu Okręgowego: W okresie od 1 stycznia 2002 roku do lutego 2005 roku powód J K wówczas komornik sądowy przy Sądzie Rejonowym w Kaliszu przelał na konta dochodów budżetowych Sądu Rejonowego w Kaliszu łącznie kwotę 83.029,66 złotych tytułem 20 % opłaty stosunkowej stanowiącej dochód Skarbu Państwa w kwotach wskazanych w każdym miesiącu. Wszystkie dochody przekazywane przez Komornika były przez Sąd Rejonowy przekazywane na rachunek --- STRONA 3 --- | | | właściwego Urzędu Skarbowego, a od 1 stycznia 2005 roku na rachunek ; dochodów Ministerstwa Finansów. '. | Odnosząc się w pierwszym rzędzie do oznaczenia przez powoda strony | pozwanej Sąd Okręgowy podzielił stanowisko powoda, iż właściwą Jednostką U organizacyjną Skarbu Państwa jest Sąd Rejonowy w Kaliszu, który Pobierał m - wpłacane przez powoda dochody budżetowe, zaś za uprawnionych do u | 'eprezentowania Sądu Rejonowego w niniejszej sprawie Sąd Okręgowy uznął K | zarówno Prezesa tego Sądu jak i kierownika finansowego, do zadań którego w H myśl art. 177 $ 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001 roku Prawo o ustroju sądów m powszechnych ( Dz. U. z 2001 r. Nr 98 poz. 1070 ze zmianami ) należy dysponowanie budżetem sądów oraz kontrola gospodarki finansowej i w gospodarowania mieniem Skarbu Państwa. A Oceniając zasadność roszczenia powoda Sąd Okręgowy wskazał, iż 5 | wynagrodzenie komorników sądowych reguluje ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 sg roku o komornikach sądowych i egzekucji ( tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr © 167 poz. 1191 z późniejszymi zmianami ). Zgodnie z treścią art. 64 ustawy w * i pierwotnym brzmieniu, wynagrodzenie komorników składało się z dwóch wę części, tj. wynagrodzeniu w wysokości przeciętnego prognozowanego Fl | wynagrodzenia oraz wynagrodzenia prowizyjnego — z uzyskanych opłat po egzekucyjnych. Wynagrodzeniem prowizyjnym były pobrane i ściągnięte przez sły komornika w danym miesiącu opłaty egzekucyjne pomniejszone o koszty op działalności egzekucyjnej określone w art. 34 ustawy o komornikach oraz o opi kwoty opłat, o których była mowa w att. 59 ust. 4 ustawy ( art. 62 ustawy w jej Par pierwotnym brzmieniu). Początkowo opłata egzekucyjna składała się z dwóch des części. Pierwszą część w wysokości 7 % egzekwowanego świadczenia uiszczał wierzyciel przy wszczęciu egzekucji zaś drugą część — 14 % ściągał komornik też od dłużnika. Dochodem komornika z tej części była kwota ponad 20 % pro należności przekazywanej na rzecz Skarbu Państwa. Zatem opłata egzekucyjna kon była dochodem komornika poza częścią odprowadzoną do Skarbu Państwa. Z W --- STRONA 4 --- s . : : . . . VA uwagi na tą regulację w orzecznictwie przyjmowano, iż opłata egzekucyjna X Warszawa stanowiła odmianę daniny publicznej a nie świadczenia ekwiwalentnego za ro usługi komornika. Jej wysokość, tryb uiszczania i rozliczania ustalony był w ustawie o komornikach sądowych i egzekucji niezależnie od rzeczywistego . nakładu pracy komornika lub jego woli. System pobierania opłat egzekucyjnych edi: uregulowany w ustawie o komornikach sądowych i egzekucji Trybunał sy Konstytucyjny uznał za niezgodny z Konstytucją wskazując, że opłaty pobierać 5 należy w razie skutecznego wykonania egzekucji a nie „z góry”, bez względu na " wynik egzekucji. W związku z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego ustawą z dnia 18 września 2001 roku o zmianie ustawy O komornikach sądowych i egzekucji oraz o zmianie niektórych innych ustaw: Z dniem 1 stycznia 2002 roku art. 45 ustawy o komornikach otrzymał nowe brzmienie, zgodnie z którym opłata egzekucyjna wynosiła 15 % wartości egzekwowanego roszczenia. Przepis ten przewidywał iż możliwośći wezwania wierzyciela do wypłacenia części opłaty stosunkowej w wysokości określonej w ty przepisie. Zdaniem Sądu Okręgowego z datą x wejścia w życie art. 45 w nowym brzmieniu a więc z dniem | stycznia 2002 roku, stosowanie art. 59 ustawy © komornikach sądowych i egzekucji — który pozostał niezmieniony — stało się praktycznie niemożliwe, skoro od dnia | stycznia 2002 roku przepisy nie przewidywały już pierwszej ani drugiej części opłaty egzekucyjnej. Przepis art. 59 ust. 4 zawierający zapis o drugiej części opłaty skarbowej, od której pobiera się 20 % i odprowadza na rzecz Skarbu Państwa jako jego dochód pył więc przepisem martwym, gdyż nie było już desygnatu, od którego tę opłat? można było naliczać i pobierać. Sąd Okręgowy podniósł nadto, iż z dniem 1 stycznia 2002 roku uchylony też został art. 62 ustawy o komornikach zawierające definicję wynagrodzenia prowizyjnego komornika a Rozdział 8 ustawy otrzymał tytuł „Dochód komorników” (w miejsc€ dotychczasowego tytułu tego rozdziału - „Wynagrodzenie komorników” )» Seonreorzeomnneee e ORIEEEEENES PRENTEK WE SRRRnRrnzwzwd A --- STRONA 5 --- 4 s Ustawa z dnia 18 września 2001 roku wprowadziła też zasadę, że od | stycznia 2002 roku sprawy egzekucyjne wszczęte przed dniem wejścia w życie * ustawy będą rozliczane do dnia ich zakończenia według przepisów dotychczasowych z tym, że ryczałty kancelaryjne zatrzymywać mieli w całości komornicy z przeznaczeniem na koszty działalności egzekucyjnej określone w art. 34. Ustawodawca nie rozstrzygnął jednak jednoznacznie relacji między art. 104 i art. 8. Przepis art. 104 jest przepisem o charakterze przejściowym, obejmującym zakresem stosowanie sprawy wszczęte przed wejściem w życie ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku. Sprawy te rozliczne są do dnia ich zakończenia według dotychczasowych, czyli obowiązujących przed wejściem w życie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 1991 roku w sprawie taksy za czynności komornika. Wyjątek stanowią sprawy wymienione w art. 104 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku ) do których stosuje się bezpośrednio nową ustawę. Natomiast art. 8 ustawy z 18 września 2001 roku stanowi, iż do czynności egzekucyjnych oraz wykonywania orzeczeń sądowych o zabezpieczenie roszczenia, rozpoczętych przed wejściem w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe, czyli przepisy ustawy o komornikach sądowych i egzekucji w brzmieniu sprzed zmian wprowadzonych ustawą z dnia 18 września 2001 roku. Taka regulacja w przepisach przejściowych oznacza, że od 1 stycznia 2002 roku obowiązywała zasada kontynuacji dotychczasowych przepisów tylko do zakończenia danej czynności egzekucyjnej, czyli pewnego fragmentu sprawy egzekucyjnej ( np. zajęcie rachunku bankowego, ustalenie opłaty ). Zasada ta miała zastosowanie do wszystkich spraw wszczętych pod rządami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku o komornikach sądowych i egzekucji. Nowe zasady pobierania opłat obowiązywały więc od każdej kolejnej czynności egzekucyjnej podjętej przez komornika po dniu 1 stycznia 2002 roku niezależnie od tego, na --- STRONA 6 --- ' s ANM | jakim etapie była sprawa egzekucyjna i kiedy została ona zakończona przez s | komornika. 10 | Takie też stanowisko zaprezentował Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 12 października 2005 roku III CZ PO 63/05. Wprowadzona ustawą z 18 września . 2001 roku z dniem | stycznia 2002 roku zmiana art. 45 ustawy o komornikach ta sądowych i egzekucji zakwestionowana została przez Trybunał Konstytucyjny w w wyroku Z dnia 24 lutego 2003 roku sygn. akt K 28/02 w zakresie A uregulowania zawartego w ust. 5 j 7 tego przepisu. 'W uzasadnieniu tego wyroku 5 Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że po zmianie ustawy o komornikach od I stycznia 2002 roku nie ma już pierwszej części opłaty stosunkowej. Tym samym opłata egzekucyjna ściągana od dłużnika nie jest też drugą częścią opłaty | egzekucyjnej. W efekcie po 1 stycznia 2002 roku art. 59 ust. 4 nie mógł już być stosowany. Trybunał Konstytucyjny wskazał też na niekonsekwencję ustawodawcy W postaci sprzeczności zasad wyrażonych w art. 45 ust. 1 z treścią ust. 517 i art. 2 ustawy. Mimo omówionych zmian przepisów i wyroku TK, wedle Sądu Okręgowego jest niesporne, że Ministerstwo Sprawiedliwości i podlegające mu Sądy nadal nakazywały pobieranie i odprowadzanie spornej opłaty. Z mocy ustawy z dnia 24 września 2004 roku o zmianie ustawy o komornikach sądowych oraz zmianie ustawy kodeks postępowania cywilnego ! (Dz. U. z 2004 r. Nr 236 poz. 2356) z dniem 13 listopada 2004 roku uchylony | został przepis At 59 ust. 4 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, stąd Skarb Państwa nie mógł i nie powinien już otrzymywać 20 % z drugiej części opłat egzekucyjnych, ściągniętych od dłużnika. Art. 4 ust. 4 ustawy z 24 września 2004 roku stanowi, że w sprawach egzekucyjnych wszczętych przed dniem wejścia W życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe ( czyli te wprowadzone Ustawą z 2001 roku ). Ustawodawca powrócił zatem do powiązania obwiązywania nowych przepisów ze sprawą egzekucyjną ( a nie jak przy poprzedniej nowelizacji z czynnością egzekucyjną ) czyli do zasady — ———=—] > ————————— DD w --- STRONA 7 --- 6 pea kontynuacji starych przepisów. Dotyczy to w szczególności opłat egzekucyjnych i kosztów działania komornika według zasad wprowadzonych od | * Ke. | stycznia 2002 roku. Zdaniem Sądu Okręgowego właśnie z uwagi na te sit 4 uregulowania komornicy sądowi w dalszym ciągu wpłacali na rzecz Skarbu grzć Państwa część opłaty egzekucyjnej. Aktualnie nie ma wątpliwości, że opłata egzekucyjna ma pozostawać w = ścisłym związku z rezultatami prowadzonej egzekucji a nie pełnić roli daniny rój publicznej. Podkreślił Sąd Okręgowy, iż uchylenie art. 59 ust. 4 ustawy 0 wyl komornikach sądowych oznacza, że komornik sądowy żadnej opłaty spr egzekucyjnej nie przekazuje już na rzecz Skarbu Państwa a art. 49 tej ustawy La jednoznacznie stanowi, Że podstawą ustalenia wysokości opłaty są w egzekwowane należności wg. stanu na dzień wyegzekwowania lub umorzenia pa postępowania egzekucyjnego. br 'W konsekwencji, w ocenie Sądu Okręgowego wprawdzie dopiero ustawą ski z dnia 24 września 2004 roku o zmianie ustawy O komornikach sądowych i p egzekucji oraz zmianie ustawy — kodeks postępowania cywilnego nadane zostało nowe brzmienie art. 59 ust. | tej ustawy a ust. 4 został uchylony, to s jednak stosowanie tego przepisu już od 1 stycznia 2002 roku było niemożliwe. d Przy takiej ocenie Sąd Okręgowy uznał, że świadczenia przekazane przez F powoda na rachunek Sądu Rejonowego w Kaliszu jako dochód Skarbu Państwa ' po 1 stycznia 2002 roku były świadczeniami nienależnymi w rozumieniu art. 410 $ 2 ke. Podniósł Sąd Okręgowy, iż skoro wedle pozwanego powód dobrowolnie uiszczał 20 % opłaty i nigdy nie był przez pozwanego wzywany do jej uiszczenia a nadto, gdyby powód odmówił jej uiszczania to kwestie te byłyby już wówczas załatwione i twierdzi, że właściwa interpretacja przepisów nie była wówczas dla powoda wątpliwa, to pozwany winien nie pobierać opłat a pobrane zwrócić. Tymczasem pozwany przekazywał opłaty na rachunek właściwego urzędu skarbowego a od 1 stycznia 2005 roku na rachunek dochodów Ministerstwa Sprawiedliwości. --- STRONA 8 --- 7 IA, Z tych względów Sąd Okręgowy powództwo na podstawie art. 410 $ 2 ' am c. uwzględnił, rozstrzygając o odsetkach od zasądzonej kwoty na podstawie 10 rt. 481 $ I k.c. naliczając je od daty wezwania do zapłaty i z mocy art. 98 k.p.c. rzekł o kosztach procesu. 5 W apelacji pozwany Skarb Państwa - Sąd Rejonowy w Kaliszu edu :askarżając wyrok Sądu Okręgowego w całości zarzucił naruszenie prawa w rocesowego, tj. art. 233 k.p.c. w zw. z art. 6 k.c. przez przyjęcie, że powód - wykazał, iż dokonane przez niego wpłaty na rachunek pozwanego dotyczą ;praw wszczętych po 1 stycznia 2002 roku, oraz naruszenie prawa materialnego -art. 410 $ 2 i art. 411 pkt. I k.p.c. przez przyjęcie, iż wpłaty powoda stanowiły iwiadczenie nienależne oraz, że powód może żądać ich zwrotu a także varuszenie art. 59 ust. 4 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji w rzmieniu obowiązującym do dnia 13 listopada 2004 roku przez przyjęcie, iż nie stanowił on podstawy prawnej do dokonywania wpłat przez powoda na rzecz >ozwanego. Apelujący w części motywacyjnej apelacji podniósł, iż wbrew stanowisku N Sądu Okręgowego art. 59 ust. 4 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji dawał podstawę prawną do spełnienia określonego w nim świadczenia. Zdaniem apelującego art. 410 $ 2 k.c. nie daje podstaw do uznania, że świadczenie jest nienależne w zależności od interpretacji obowiązującego przepisu. Ocena Sądu I instancji że przepis art. 59 ust. 4 powołanej ustawy, obowiązujący do 13 listopada 2004 roku był zapisem martwym także w ocenie skarżącego nie daje podstaw do uznania, że świadczenie jest nienależne. Powód jako komornik tak jak inni komornicy przekazywał dobrowolnie 20 % opłaty stosunkowej a więc uznawał, że podstawa dla tego świadczenia istnieje. Pozwany nie wzywał komorników do przekazywania tych opłat ani nie dokonywano wykładni powołanego przepisu. Powód jak i inni komornicy samodzielnie interpretowali art. 59 ust. 4 ustawy o komornikach sądowych przekazując do budżetu państwa część opłat po 1 stycznia 2002 roku. Jeżeli więc powód wiedział, że nie jest ł --- STRONA 9 --- 8 T zobowiązany do świadczenia, to powinien zastrzec jego zwrol a takiego zastrzeżenia powód nie uczynił. Skoro powód spełniał świadczenie dobrowolnie, to zgodnie z art. 411 pkt. 1 k.c. nie może żądać zwrotu Us € świadczenia. Pozwany zaś nigdy nie traktował wpłacanych dobrowolnie przez w br komorników wypłat jako świadczenia nienależnego wobec czego brak było die podstaw do zwrotu wpłacanych kwot. Apelujący podniósł nadto, że nowelizacja wrze ustawy o komornikach sądowych i egzekucji dokonana ustawą z 18 września zmie 2001 roku która weszła w życie 1 stycznia 2002 roku nie zmieniła przepisu art. stał 59 ust. 4 powołanej ustawy a Z chwilą jej wejścia w życie pobieranie od odp wierzyciela części opłaty stosunkowej stało się fakultatywne. W większości prze dopiero po orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego Z 24 lutego 2003 roku w prze sprawie k. 28/02 komornicy zaniechali wzywania wierzycieli do uiszczania 45 części opłaty egzekucyjnej. Tym samym bezprzedmiotowe stało się rozróżnianie prz „pierwszej” i „drugiej” części opłaty egzekucyjnej. Nie oznacza to jednak upr zdaniem apelującego, iż odpadła podstawa do odprowadzania przez wy komorników, zgodnie z obowiązującym do 13 listopada 2004 roku przepisem dies powołanej ustawy kwot do budżetu państwa. Ten pogląd wedle apelującego nal prezentowany był też w piśmiennictwie prawniczym przytoczonym w apelacji. i Wskazał też apelujący, iż powód nie wykazał jakich spraw egzekucyjnych pr dotyczą wpłaty, których zwrotu dochodzi a w szczególności, czy dotyczą spraw ol wszczętych po 1 stycznia 2002 roku czy też przed tą datą. Nie zostało też do ustalone, czy żądanie zwrotu świadczenia dotyczy spraw, w których nie pobrano ku od wierzycieli części opłaty stosunkowej. pe W oparciu o powyższe zarzuty apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego " wyroku i oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na rzecz ne pozwanego kosztów postępowania a ewentualnie o uchylenie zaskarżonego " wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania Z si uwzględnieniem kosztów postępowania apelacyjnego. ' Sąd Apelacyjny zważył co następuje: o, --- STRONA 10 --- 9 Ao © ) Zarzuty apelacji uznać należy za uzasadnione. ' A Uzasadniony jest zdaniem Sądu Apelacyjnego zarzut naruszenia art. 59 110 ust. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku o komornikach sądowych i egzekucji w brzemieniu obowiązującym do 13 listopada 2004 roku, skutkiem oceny, iż z | dniem 1 stycznia 2002 roku, tj. z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 18 tedi września 2001 roku o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji oraz i zmianie niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 130 poz. 1452 ) wskazany przepis Ń stał się normą „martwą” to jest komornicy nie mieli już obowiązku b odprowadzania na rachunek Skarbu Państwa kwoty stanowiącej w myśl tego przepisu dochód Skarbu Państwa. U podstaw tej oceny Sądu Okręgowego legło przekonanie, iż skoro ustawą nowelizacyjną z dnia 18 września 2001 roku art. 45 ustawy o komornikach sądowych otrzymał nowe brzmienie i nie przewidywał już pierwszej jak i drugiej części opłaty egzekucyjnej a jedynie uprawnienie komornika do pobrania od dłużnika opłaty stosunkowej w wysokości 15 % wartości wyegzekwowanego roszczenia to nie było już desygnatu, od którego opłatę o jakiej mowa w art. 59 ust. 4 można by było ą naliczać i pobierać. Rzecz jednak w tym, iż mimo dostrzeganej w orzecznictwie i piśmiennictwie niespójności i wewnętrznej sprzeczności omawianych przepisów prowadzących do rozbieżności interpretacyjnych art. 59 ust. 4 ustawy o komornikach sądowych nie został uznany za niekonstytucyjny i obowiązywał do czasu wejścia w życie ustawy z 24 września 2004 roku o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji oraz zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego ( Dz. U. Nr 236 poz. 2355 ) i komornicy realizując wynikający z tego przepisu obowiązek odprowadzania do budżetu 20 % opłaty egzekucyjnej ściąganej od dłużnika. Zdaniem Sądu Apelacyjnego nie może być uznana za niezgodną z zasadami wykładni językowej taka interpretacja omawianego przepisu, iż użyte w nim określenie „ druga część opłat egzekucyjnych ściągniętych od dłużnika ” oznacza opłatę faktycznie ściągniętą od dłużnika, zwłaszcza jeśli zważyć, iż przepis art. 45 ust. 7 przewidywał także ' | EEE DDD DDD DD a --- STRONA 11 --- 10 y możliwość wezwania wierzyciela do wypłacenia części opłaty stosunkowej, Wa Podnieść należy, iż interpretacja powyższa nie stoi w sprzeczności z * speł racjonalnym i celowym działaniem ustawodawcy, skoro mimo, iż rządowy zab projekt ustawy nowelizacyjnej z 2001 roku przewidywał skreślenie przepisu art. oba 59 ust. 4 to sejm ( ustawodawca ) na takie rozwiązanie nie zdecydował się, prz Słusznie zdaniem Sądu Apelacyjnego w tych warunkach podnosi apelujący, iż mie skoro ustawodawca uchylił omawiany przepis dopiero ustawą z dnia 24 nie: września 2004 roku to do tego czasu przepis ten był częścią systemu prawnego a nie jego adresaci obwiązani byli do jego stosowania. póź Zastosowanie się do obowiązującej normy prawnej wyklucza twierdzenie, | kor że spełniający świadczenie nie był do świadczenia zobowiązany, że = zobowiązanie to w chwili świadczenia nie istniało. Za uzasadniony w tych Dy warunkach uznać należy zarzut naruszenia art. 410 $ 2 k.c. 15 Niezależnie od tej oceny, a więc nawet w przypadku podzielenia Ra stanowiska Sądu I instancji, iż powód spełniał świadczenie mimo nieistnienia Sp zobowiązania, zasadnie zdaniem Sądu Apelacyjnego zarzuca pozwany, iż |; 16 wiedza powoda o nieistnieniu zobowiązania wyłącza zwrot świadczenia ( art. po 411 ). Rację ma skarżący, iż w wyniku nowelizacji ustawy o komornikach eg sądowych i egzekucji dokonanej ustawą z 18 września 2001 roku komornik jet sądowy pozbawiony został statusu pracowniczego a od tej chwili działając na od własny rachunek i pozostając organem władzy publicznej ( funkcjonariuszem dy publicznym ) komornik jest jednocześnie podmiotem wykonującym zawód cz zbliżony do zawodu mającego status wolnego a organizacja i funkcjonowanie HE tego zawodu oparta jest na modelu samorządu zawodowego. Podkreślić należy, = iż powód powołuje się na swoje przekonanie, iż nie był zobowiązany do z przedmiotowych świadczeń. Uzasadniając to przekonanie powód powołał się m. ni innymi na prezentowanie w 2002 roku przez Krajową Radę Komorniczą stanowisko o braku obowiązku przekazywania przez komorników 20 % opłat I ściąganych od dłużnika oraz opinie prawne pracowników naukowych --- STRONA 12 --- 1 wa , "A wspierające stanowisko KRK. Uzasadniona jest w tych warunkach teza, iż ? Wars spełniając świadczenie powód miał świadomość, że do świadczenia nie jest m | zobowiązany bo znany mu był nie tylko stan faktyczny uzasadniający brak | obowiązku świadczenia ale również miał świadomość tego, że obowiązujące przepisy prawne uzasadniają brak obowiązku świadczenia. Zauważyć w tym ts miejscu należy, iż wbrew dokonanej przez Sąd I instancji konstatacji, iż sy niesporne jest, że po | stycznia 2002 roku komornicy wzywani byli do 5 uiszczania opłat, powód tezy tej w żaden sposób nie udowodnił zaś strona pozwana stanowczo zaprzeczała aby domagała się od powoda — bądź innych komorników - odprowadzania do budżetu omawianych opłat. Wręcz przeciwnie, Z przedłożonego przez powoda w postępowaniu apelacyjnym pisma Dyrektora Departamentu Organizacyjnego Ministerstwa Sprawiedliwości z dnia 15 września 2004 roku, stanowiącego odpowiedź na pismo Prezesa Krajowej Rady Komorniczej z 12 grudnia 2002 roku wynika, iż Ministerstwo Sprawiedliwości nie wyrażało swego stanowiska praktycznie do czasu uchwalenia nowelizacji ustawy o komornikach sądowych z 2004 roku zaś pogląd o obowiązku odprowadzenia do budżetu Skarbu Państwa 20 % opłat egzekucyjnych odnosiło się do spraw wszczętych przed 1 stycznia 2002 roku, co jednocześnie nie pozwala na przyjęcie, że komornicy wzywani byli do odprowadzania opłat bądź też, że grożono im przymusem ( czy postępowaniami | dyscyplinarnymi ). Trafny jest też zarzut apelującego, iż przy braku pewności ! czy jego zobowiązanie istnieje, powód mógł zgłosić zastrzeżenie, że świadczy * na wypadek, jeżeli okaże się, Że zobowiązanie istniało. Powód takiego * zastrzeżenia nie złożył ( ani nawet nie twierdził aby świadczył z zastrzeżeniem 9 zwrotu ) zatem zgodnie z art. 411 ust. 1 ( spełniający świadczenie wiedział, że "nie był do świadczenia zobowiązany ) — nie może żądać zwrotu świadczenia. k Z tych wszystkich względów Sąd Apelacyjny uznając zarzuty apelacji za , uzasadnione z mocy art. 386 $ 1 k.p.c. zmienił zaskarżony wyrok i powództwo mah --- STRONA 13 --- s 12 - oddalił a o kosztach postępowania apelacyjnego orzekł na podstawie art. %8y zw. zart. 99 k.p.c. $ c -JN r 'v Słyclkos sea bolowoky,. nic podpiac uzogadnienia oizeczonia z powodu W union chozoky % UI tł s ak Re (i