Postanowienie I ACa 523/08 A

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I ACa 523/08 A‘ ‘._ Qs". it;\_1.;;4 WYROK W lMlENiU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 grudnia 2068 r. Sqd Apelacyjny w Lubiinie, I Wydziat Cywitny  w sktadziez Przewodniczqcy  Sedzia SA Zbigniew Grzywaczewski Sgdzia: SA Alicja Surdy Sedzia: SA Ewa LauberDrzazga (spr.) _ Protokolant st.sekr.sqdowy Anna Gqsiorowska po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2008 r. w Lublinie na rozprawie  sprawy z powédztwa J\ .. I; _._;'7 Fri 1 _ _ przeciwko Skarbowi Pafistwa reprezentowanernu przez Dyrektora Z; ""':';" : K:. w Siaria.:.;~?:  0 zadoééucwnienie na skutek apelacji powoda od wyroku Sqdu Okregowego W Siedlcach Z dnia 11 czerwca 2008 r. sygn. akt I C 611/07 I. zmienia czrgééiowo zaskariony wyrok w pkt I w ten sposéb, ie zasqdza ad Skarbu Pafistwa reprezentowanego przez Dyrektora Zz“1:§*<.*3.=:e'.*:.: Ks? .  1; w 5'}‘f"»'.'%iL'1i"J?"L'.E'§ na rzecz J<. 22; F:.l;:. kwote 2000 (dwa tysia_ce) zt; ll, oddala apelacje w pozostalej czeéci; III. nie obciaja powoda kosztimi postepowania apetacyjnego. ** fig ~ 1 * in ‘bk =';! r.'1 1 .. .. ! v ’ 4  5; N Sygn. akt I ACa 523/08 i” i.-_ -'.{~Ê'. ź_¿'L\_'.=;: WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 grudnia 2068 r. Sąd Apelacyjny w Lublinie, I Wydział Cywilny - w składzie: Przewodniczący - Sędzia SA Zbigniew Grzywaczewski sędzia; SA Alicja sumy Sędzia: SA Ewa Lauber-Drzazga (spr.) _ Protokolant st.sekr.sądowy Anna Gąsiorowska po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2008 r. w Lublinie na rozprawie - sprawy z powództwa Ji _. J; ga Fri- 1 _ _ przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanernu przez Dyrektora Z; --`-rw' : Ki. w Si.-edit.-:_-:~?: - o zadośćucmnienie na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 11 czerwca 2008 r. sygn. akt I C 611/07 I. zmienia częściowo zaskarżony wyrok w pkt I w ten sposób, że zasądza od Skarbu Państwa reprezentowanego przez Dyrektora Zak-i__‹_=i±'.-ii.: Ka' '. '13- w Si'."z-'›':šil-:acii na rzecz Jc 22;- F:.Ĺ;:. kwotę 2000 (dwa tysiące) zł; Il, oddala apelację w pozostałej części; ill. nie obciąża powoda kosztfíni postępowania apelacyjnego. '= ŸŠÍŠ ~ ir i Ł *hh =';! r.-'i›- *_ ._ ._ J v I A- -' 5; N --- STRONA 2 --- IACa523/08 Uzasadnienie Wyrokiem z 11 czerwca 2008r. Sqd Okrqgowy w Siedlcach oddalii powédztwo J’.1"Z;¢@ > F ktéry w pozwie wniesionym przeciwko Skarbowi Pafistwa reprezentowanemu przez Z" K ':;i1;" w S}. domagal sis; zasqdzenia na jego rzecz kwoty 100.000zi:. tytuiem odszkodowania za nieludzkie traktowanie oraz cierpienia fizyczne i psychiczne, z powodu znacznegd przeludnienia celi mieszkalnej, w ktérej zmuszony jest przebywaé jako skazany na'd1ugolet_11ia¢ karQ pozbawienia wohméci. Wyrok Sqdu Okrqgowego zostai oparty na nastQpujag:ych ustaleniachz _ J;.".";;' Fifi W Z'v.'='hs"?;<’w".: Ka1":1f;rr;= W przebywai od 12 wrzeénia 20051;; do 11 wrzeénia 2007r. W tym czasie byl osadzony W siedmiu celach mieszkalnych. Zarzqdzeniem wewngtrznym dyrektor Zz.~*1='£.*:::’~.1 z uwagi na znaczne przeludnjenie na podstawie art. 248§ I kkw zezwolii na umieszczanie osadzonych W calej jednostce w warunkach, w ktérych powierzclmia celi na osobq wynosi mniej niz 3m2 . W celach W ktérych przebywal powéd zostaly dostawione po 2 lézka na tzw. ,,zagqszczenie”. W powyzszym olqesie pojemnoéé jednostki wynosila 604 miejsca, 1 IACa523I08 Uzasadnienie Wyrokiem z 11 czerwca 2008r. Sąd Okręgowy w Siedlcach oddalił powództwo I',:i:;rg > F który W pozwie wniesionym przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Ż» K -':;f-1;' w Si domagał się zasądzenia na jego rzecz kwoty l00.000zł. tytułem odszkodowania za nieludzkie traktowanie oraz cierpienia fizyczne i psychiczne, z powodu znacznego przeludnienia celi mieszkalnej, w której zmuszony jest przebywać jako skazany na' długoletnią karę pozbawienia wohiości. Wyrok Sądu Okręgowego został oparty na następujących ustaleniach: _ J;.1';¿-' Fzíf. W Z'i..'~'h','š;<'~".3 Kai':1f;rf;= W przebywał od 12 września 2005111; do ll Września 2007r. W tym czasie był osadzony W siedmiu celach mieszkaln_ych. Zarządzeniem wewnętrznym dyrektor ZaÍ=Lř:=:ł~1 z uwagi na znaczne przeludnienie na podstawie art. 248§ I kkw zezwolił na umieszczanie osadzonych W całej jednostce W warunkach, W których powierzchnia celi na osobę wynosi mniej niż 3m2 _ W celach W których przebywał powód zostały dostawione po 2 łóżka na tzw. ,,zagęszczenie”. W powyższym olqesie pojemność jednostki wynosiła 604 miejsca, l --- STRONA 3 --- a faktycznie zaludnienie jednostki Wahaio siq w granicach od 750 do T180 osadzonych. Zdaniem Sqdu Okrqgowego powédztwo jest niezasadne. Niewqtpliwie w ceiach mieszkalnych znajdujapych sie na teranie Za,_ '7 ,1‘iu K:=a§%‘::¢;y» w Si: :"Yi:~=;:'11 bylo przeludnienie, a zatem warunki w jakich przebywaii osadzeni, w tym powéd byly dla nich uciagliwe. Dzialania podjqte przez Zzafeiad K:am;~' byly jednak zgodne z przepiéami prawa obowiqzujapyrni W spornym okresie, a zatem nie mia%y each bezprawnoéci (art. 24 kc). Ponadto na powodzie spoczywal obowiatzek wykazania podstawy krzywdy ijej rozmiaru (art. 448 kc). Powéd dowodu na tq okolicznoéé nie przeprowadzih. Niewqtpliwie zgodzié nalezy siq z powodem, Ze przebywanie w przeludnionej celi jest uciagliwe z réznych wzglqdéw, jednak aby roszczenie dotyczagce zadoééuczynienia byio uwzglqdnione naleiry wykazaé, i2 zagqszczenie celi mialo bezpoéracini J  . wplyw na odniesionq krzywdq. Od tego wyroku powéd zloty} apelacjq zarzucajzgc nieuwzglcgdnienie przez Sqd Okrqgowych wnioskéw dowodowych, ktérs mia%y wykazaé W jakich warunkach przebywal, jaka byla powierzchnia pomieszczefi mieszkalnych i wielkoéé stolikéw do spozywania posiikéw, jaka by%a iloéé oééb osadzonych W celach wraz z powodem. Wskazujap na powyzsze powéd wnosil 0 uchylenie zaskarzonago Wyroku i przekazanie sprawy Sqdowi I instancji do ponownego rozpoznania. Ponadto powéd wnosfl 0 rozpoznanie postanowienia Sqciu Okregowego 2 7 kwietnia 20081:, ktére nie podlegalo zaskarzeniu w dxodze zaialenia. =  Sqd Apelacyjny zwaiyl, co nastgpuje: Apelacja jest czqéciowo zasadna. a faktycznie zaludnienia jednostki wahało się W granicach od 750 do T180 osadzonych. Zdaniem Sądu Okręgowego powództwo jest niezasadne. Niewątpliwie W celach mieszkalnych znajdujących sie na terenie Zc.- "f,='-iu Kaif':zf›¿;~.n w Si,:<:¬Wi~:~=*‹;ff1 było przeludnieníe, a zatem warunki w jakich przebywali osadzeni, w tym powód były dla nich uciążliwe. Działania podjęte przez Zzsřzład Karny były jednak zgodne z przepiśami prawa obowiązującyrni W spornym okresie, a zatem nie miały cech bezprawności (art. 24 kc). Ponadto na powodzie spoczywał obowiązek wykazania podstawy krzywdy ijej rozmiaru (art. 448 kc). Powód dowodu na tę okoliczność nie przeprowadził.. Niewątpliwie zgodzić należy się z powodem, że przebywanie W przeludnionej celi jest uciążliwe z różnych względów, jednak aby roszczenie dotyczące zadośćuczynienia było uwzględnione nalezy wykazać, iż zagęszczenie celi miało bezpośredni J - _ wpływ na odniesioną krzywdę. Od tego wyroku powód złożył apelację zarzucając nieuwzględnienie przez Sąd Okręgowych wniosków dowodowych, które miały wykazać W jakich warunkach przebywał, jaka była powierzchnia pomieszczeń mieszkalnych i wielkość stolików do spożywania posiłków, jaka była ilość ošób osadzonych w celach wraz z powodem. Wskazując" na powyższe powód wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i 'przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Ponadto powód wnosił o rozpoznanie postanowienia Sądu Okręgowego z 7 kwietnia 2008r., które nie podlegało zaskarżeniu W drodze zażalenia. = . Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja jest częściowo zasadna-. --- STRONA 4 --- Sqd Apelacyjny podziela stanowisko powoda, it w okolicznoéciach niniejszej sprawy zostalo naruszone jego dobro osobiste W postaci godnoéci. Na1eZy uznaé za udowodniony fakt, ii powod przez okres 2 lat przebywai W przeludnionych celach nie spelniaj qcych wymogu zapewnienia powierzchni 3m2 na osobq stosownie do postanowiefi art. 110§ 2 kkw. Twierdzenia powoda, iz We wszystkich szeéciu celach w ktérych przebywal byly osadzone dwie osoby ponad dopuszczalny limit, pozwany w Zaden sposob nie podwazyi. Stwierdzii, i2 na podstawie systemu komputerowego nie jest w stanie podaé liczby osadzonych razem z powodem. Przyznai jednak, i2 na 604 miejsoa jakie sat W zaldadzie faktyczne zaludnienie wynosi&o W spornym okresie 750780 osob. W tej sytuacji Sqd Okrqgowy zasadnio _ni_e_ uwzglegdnii wnioskow dowodowych powoda. Skoro fakty, ktore powod chciak nimi wykazywaé nie zostafly zakwestionowane przez pozwanego prowadzenie postopowania dowodowego W tym przedmiocie bylo zbgdne. Z tego samego wzglgdu za prawidlowe nalezy rowniez uznaé kwestionowane przez powoda postanowienie dowodowe z 7 kwietnia 2008r., ktorego rozpoznania domagal siq w trybie art. 380 kpc. Stosownie do art. 248 ‘§ 1 kkw w szczegolnie uzasadnionych wypadkach dyrgktor zakladu karnego lub aresztu éledczego moze umieécié osadzonych, na czas okreélony, W warunkach, w ktoryoh powierzchnia celi na jednq osobq wynosi mniej niz 3rn2 . O takirn umieszczeniu nalezy bezzwlocznie powiadomié scgdziego penitencj amego. Zdaniem Sqdu Apelacyjnego Sqd Okrqgowy calkowicie dowoinie przyjaj, it Zaklacl Karny dzia}a1 zgodnie z powyzszym przepisem, a zatem umieszczanie powoda przez dwa lata w przeludnionych celach nie nosflo cech bezprawnoéci. Cigzar dowodu w_ tym zakresie spoczyWa% na pozwanym, ale pozwany dowodu takiego nie przeprowadzfl. . _ . 3 Sąd Apelacyjny podziela stanowisko powoda, iż w okolicznościach niniejszej sprawy zostało naruszone jego dobro osobiste w postaci godności. Należy uznać za udowodniony fakt, iż powód przez okres 2 lat przebywał W przeludnionych celach nie spełniających wymogu zapewnienia powierzchni 3m2 na osobę stosownie do postanowień art. 110§ 2 kkw. Twierdzenie powoda, iż we wszystkich sześciu celach w których przebywał były osadzone dwie osoby ponad dopuszczalny limit, pozwany w zaden sposób nie podważył. Stwierdził, iż na podstawie systemu komputerowego nie jest w stanie podać liczby osadzonych razem z powodem. Przyznał jednak, iż na 604 miejsca jakie są w zakładzie faktyczne zaludnienie wynosiło W spornym okresie 750-780 osób. W tej sytuacji Sąd Okręgowy zasadnie nie uwzględnił wniosków dowodowych powoda. Skoro fakty, które powód chciał nimi wykazywać nie zostały zakwestionowane przez pozwanego _prowadzenie postępowania dowodowego W tym przedmiocie było zbędne. Z tego samego względu za prawidłowe należy również .uznać kwestionowane przez powoda postanowienie dowodowe z 7 kwietnia 2008r., którego rozpoznania domagał się W trybie art. 380 kpc. Stosownie do art. 248 '§ 1 kkw W .szczególnie uzasadnionych wypadkach dyrektor zakładu karnego lub aresztu Śledczego może umieścić osadzonych, na czas określony, W warunkach, w których powierzchnia celi na jedną osobę wynosi mniej niż 3m2 . O takim umieszczeniu należy bezzwłocznie powiadomić sędziego penitencj arnego. Zdaniem Sądu Apelacyjnego Sąd Okręgowy całkowicie dowolnie przyjął, iż Zakład Karny działał zgodnie z powyższym przepisem, a zatem umieszczanie powoda przez dwa lata W przeludnionych celach nie nosiło cech bezprawności. Ciężar dowodu w_ tym zakresie spoczywał na pozwanym, ale pozwany dowodu takiego nie przeprowadził. . _ . 3 --- STRONA 5 --- Okolicznoéé, Ze" powod zostai umieszczony W celi z przekroczeniem norm dotyczapych metrazu decyzjq dyrektora Zakiadu Karnego, Wydanq na podstawie art. 248 § 1 kkw i Ze zostaio to zaakceptowane przez sgdziego penitencjarnego pozostala W sferze twierdzefi pozwanego i Zaden dowod na to okolicznoéé nie zostai przedstawiony. Nie moie bowiem stanowié takiego‘ dowodu notatka siuzbowa; z 17 Wrzeénia 2007r. sporzqdzona przez starszego wychowaiwcg Zakiadu Karnego W Siedlcach kpt. K‘ "=‘ 1. w zwigzku z Wniesieniem przez J»:*.>f"“j', Ff" powédztwa w niniejszej sprawiefi, czy tez zeznania K.".’."f*'»“"="’1"“?. K" 7 zlozone W tym przedmiocie przed Saédem Okrggowym W dniu 2 czerwca 2008r. ' Iezeli pozwany istotnie dzialal W oparciu o art} 248 § 1 kkw powinien Wykazaé to dokumentami, _ Skoro zatem pozwany nie przépfowadzil dowodu bezprawnoéoi i nie wykazal, Ze dzialal zgodnie z prawem, a powod przez dwa lata przebywai W przeludnionych celach i nie byla to sytuacja przejéciowa iecz ciqgla nalezy uznaé, iz pozwany nie zapewnii mu odbywania ka1'y W godziwych Warunkach, a zatem roszczenie powoda oparte na art. 24 W zw. z art. 448 kc jest zasadne. _ Sqd Apelacyjny nie podzieia stanowiska Sqdu Okrqgowego, £2 powod powinien Vwykazaé, ze zagqszczenie W celi mialo bezpoéredni wpiyw na odniesiona krzywdq. Sam fakt przetrzymywania powoda W przeiudnionej ceii przez dwa lata rodzi po stronie pozwanego obowiqzek wypiaty zadoééuczynienia. ; ' ’ Kwota 10i0.000zi Zagiana przez powoda tytuiem zadoééuczynienia jéstjednak zawyiona. _ A A Poza uciqzliwoéciami zwia,_zanymi z przelucinieniem ceii i niemozliwoéciq spoiywania posiikéw w normalnych Warunkach powod nie Wskazywai na inne oko1icznoéci,_ktore éwiadczyiyby o ,,nielud2kim 4 Okoliczność, że powód został umieszczony W celi z przekroczeniem norm dotyczących metrazu decyzją dyrektora Zakładu Karnego, wydaną na podstawie art. 248 § l kkw i ze zostało to zaakceptowane przez sędziego penitencjarnego pozostała W sferze twierdzeń pozwanego i żaden dowód na tę okoliczność nie został przedstawiony. Nie może bowiem stanowić takiego dowodu notatka służbowa z 17 września 2007r. sporządzona przez starszego wychowawcę Zakładu Karnego W Siedlcach kpt. K' ”=`- i. W związku z wniesieniem przez J›:*.ff'“^j', F:i`^' powództwa W niniejszej sprawie, czy też zeznania IśĹ".i.¬j"»'›~¬t*>"`“r. K' 7 złożone W tym przedmiocie przed Sądem Okręgowym W dniu 2 czerwca 2008r. ' Jezeli pozwany istotnie działał W oparciu o art. 248 § 1 kkw powinien wykazać to dokumentami. _ Skoro zatem pozwany nie przeprowadził dowodu bezprawności i nie wykazał, ze działał zgodnie z prawem, a powód przez dwa lata przebywał W przeludnionych celach i nie była to sytuacja przejściowa lecz ciągła nalezy uznać, iż pozwany nie zapewnił mu odbywania kary W godziwych warunkach, a zatem roszczenie powoda oparte na art. 24 W zw. z art. 448 kc jest zasadne. _ Sąd Apelacyjny nie podziela stanowiska Sądu Okręgowego, iz powód powinien wykazać, że zagęszczenie W celi miało bezpośredni Wpływ na odniesiona krzywdę. Sam fakt przetrzymywania powoda W przeludnionej celi przez dwa lata rodzi po stronie pozwanego obowiązek wypłaty zadośćuczynienia. z " S Kwota 100.000zł żądana przez powoda tytułem zadośćuczynienia jestjednak zawyżona. _ ę A Poza uciążliwościami związanymi z przeludnieniem celi i niemożliwością spożywania posiłków W normalnych wa1'unkach powód nie wskazywał na inne okoliczności, _które świadczyłyby o ,,nieludzkim 4 --- STRONA 6 --- traktowaniu” go przez pozwanego, jak to okreélii W pozwie. W zWia_zu z tym odpowiedniq sumo tytulem zadoééuczynienia pienioznego stanowi, zdaniem Sqdu Apelacyjnego kwota 2.00021. Z tych Wzglqdéw i na podstaWie art. 386 § 1 kpc, art. 385 kpc i art. 108 § lkpc Sqd Apelacyjny orzeid jak w sentencji. ,Mg’ 'S \‘ I: /:"’_:\\ ¢,,.U *1 Q ..L.‘..$;;"g2v\4 v } 5 is \ 4 u I I c~ 0' 3? ¢Q fl’! §,__ 4* \~ "“ 1 . 10"" \~\‘5 1 1 7‘. "1‘~ I‘ '4'" 3 7. 1 .4 *. , ‘Q’ / ’ '_:: A'.. \I.;_/‘=2;, /' xi; “ (  ." ._ , traktowania” go przez pozwanego, jak to określił W pozwie. W związu z tym odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego stanowi, zdaniem Sądu Apelacyjnego kwota 2.000zł. Z tych względów i na podstawie art. 386 § 1 kpc, art. 385 kpc i art. 108 § Ikpc Sąd Apelacyjny orzekł jak W sentencji. ,.""¿" 'S \' ': /:'°'_f`\ fm, "Í Q ..Ł._..$~¿:'Ŝžv\¿ v-- ł tę zz» \ 4 ü I Í G* 8' 3? ffc |'l'\ $,._ Å* \~ "`^ „_ _ 10"" \~\`5 1 Í' ŸŜ^'Ą'~-W Í :'” Ę. z. z .f *. ł `<‹_' _/ >' '_.'.' .-.. ei..-_/.¬¬¦x.¿-. f' sx; -¬ ‹ ' .‹" ._ „