Wyrok I ACa 515/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 listopada 2013 r. Sąd Apelacyjny w Lub

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I ACa 515/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 listopada 2013 r. Sąd Apelacyjny w Lublinie, I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący - Sędzia SA Zbigniew Grzywaczewski Sędzia: Sędzia: SA Ewa Lauber-Drzazga (spr.) SA Bożena Oworuszko Protokolant Sekr. sądowy Agnieszka Pawlikowska po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2013 r. w Lublinie na rozprawie sprawy z powództwa P. C. przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Dyrektora Zakładu Karnego w S. o ochronę dóbr osobistych na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 24 maja 2013 r., sygn. akt I C 907/12 oddala apelację. I ACa 515/13 UZASADNIENIE Wyrokiem z 24 maja 2013r. Sąd Okręgowy w Siedlcach oddalił powództwo P. C., który w pozwie wniesionym przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Dyrektora Zakładu Karnego w S., po ostatecznym sprecyzowaniu żądania, domagał się zasądzenia na jego rzecz kwoty 300zł tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych oraz na rzecz domu dziecka w S. kwoty 100.000zł oraz pisemnych przeprosin za nadużycie władzy przez pozwanego. Wyrok Sądu Okręgowego został oparty na następujących ustaleniach: W dniu 8 kwietnia 2012r. została przeprowadzona kontrola celi, w której przebywał powód. W trakcie kontroli ujawniono 3 kawałki papieru ściernego formatu 3x7cm każdy, do posiadania którego przyznał się powód. Papier został przekazany do dyspozycji Dyrektora Zakładu Karnego, który wydał dyspozycję zniszczenia papieru uznając, iż powód wszedł w jego posiadanie drogą nielegalną. Powód złożył skargi na postępowanie funkcjonariuszy służby więziennej do Dyrektora Zakładu Karnego w S., ale zostały one uznane za niezasadne. Powód złożył również skargę do sędziego penitencjarnego. Sędzia penitencjarny wysłuchał powoda, który twierdził, że papier podarował mu współosadzony i powód używał go do ostrzenia ołówków. Sędzia penitencjarny zarządzeniem z 30 maja 2012r., sygn. akt III Pen 111/12 uznał skargę za zasadną z uwagi na fakt, że decyzja zniszczenia papieru została oparta na nieuprawnionych domniemaniach co do jego pochodzenia. Z uwagi na cel do jakiego powód używał papieru uznał, iż był on uprawniony do jego posiadania. W ocenie Sądu Okręgowego powództwo jest niezasadne. Roszczenie powoda opiera się na art. 23 kc, art. 24 kc i art. 448 kc. Kontrola przeprowadzona w celi nie nosiła cech bezprawności i znajdowała umocowanie w obowiązującym porządku prawnym. Działania funkcjonariuszy pozwanego polegające na zarekwirowaniu i zniszczeniu papieru były natomiast bezprawne. Twierdzenia powoda, iż powyższe działania naruszyły jego dobra osobiste są jednak nieuprawnione. Działania funkcjonariuszy, którzy zniszczyli kilka kawałków papieru ściernego należącego do powoda, naruszyły --- STRONA 2 --- jego prawo własności. Mogłoby to rodzić ewentualną odpowiedzialność Skarbu Państwa za czyn niedozwolony na podstawie art. 417 kc. Powód nie dochodzi jednak odszkodowania, a ponadto nie wykazał wysokości szkody. Od tego wyroku powód złożył apelację zarzucając: - błędne uznanie przez Sąd orzekający, iż w sprawach dotyczących odpowiedzialności Skarbu Państwa, ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne stosownie do treści art. 6 kc; - błędne uznanie, że przedmiotem pozwu jest kontrola celi mieszkalnej podczas gdy powód nie kwestionował prawa pozwanego do dokonywania kontroli; - sprzeczność w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia polegające na stwierdzeniu bezprawności działania pozwanego a następnie przyjęciu, że działanie powoda nie doprowadziło do naruszenia dóbr osobistych powoda; - błędne uznanie, że powód przebywający w jednostce penitencjarnej nie korzysta z praw obywatelskich. Wskazując na powyższe powód wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja nie ma uzasadnionych podstaw, a podnoszone w niej zarzuty nie mogą prowadzić do zmiany zaskarżonego wyroku. Sąd Apelacyjny w całości podziela stanowisko Sądu Okręgowego i przyjmuje je za swoje. Przede wszystkim Sąd Okręgowy nie uznał, jak zarzuca powód, iż przedmiotem pozwu jest kontrola celi mieszkalnej, a jedynie w ramach stanu faktycznego ustalił, iż przeprowadzenie kontroli w celi powoda było zgodne z obowiązującym stanem prawnym. Nie stwierdził również, że powód jako osoba przebywająca w jednostce penitencjarnej nie korzysta z praw obywatelskich, a jedynie że prawa te ulegają ograniczeniu, i że kontrola celi, która ma umocowanie prawne nie może być uznana za formę celowego nękania bądź szykany jego osoby. W sprawie nie budzi żadnych wątpliwości, iż działanie funkcjonariuszy pozwanego polegające na zabraniu powodowi i zniszczeniu kilku kawałów papieru ściernego było bezprawne. Wynika to w sposób jednoznaczny ze stwierdzenia sędziego penitencjarnego, które powód uzyskał w trybie przewidzianym przepisami kodeksu karnego wykonawczego. Nie jest to jednak równoznaczne, jak twierdzi powód, z naruszeniem jego dóbr osobistych i w stanowisku Sądu Okręgowego nie ma żadnej sprzeczności. Zgodnie z tym stanowiskiem konsekwencją bezprawnego działania funkcjonariuszy pozwanego było naruszenie prawa własności powoda, a nie jego dóbr osobistych. Trudno bowiem przyjąć, iż zabranie i zniszczenie mienia narusza godność osobistą właściciela, nawet jeżeli powód ma takie subiektywne odczucie. Zarzuty powoda dotyczące reguł dowodowych nie pozostają w żadnym związku z niniejszym procesem. Obciążenie powoda ciężarem dowodu (art. 6 kc) odnosiło się jedynie do jego ewentualnych roszczeń odszkodowawczych, których powód nie dochodził w niniejszym sporze. Jest natomiast oczywiste, że gdyby domagał się odszkodowania (art. 417 § 1 kc) to na mim spoczywałby ciężar udowodnienia wysokości poniesionej szkody. Z tych względów i na podstawie art. 385 kpc Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji.