Teza / krótkie omówienie
pominięcia dowodu z opinii biegłego z
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt I ACa 455/20 |
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 9 lutego 2021 r.
Sąd Apelacyjny w Gdańsku I Wydział Cywilny
w składzie:
Sędziowie: SĄ Przemysław Banasik
SĄ Agnieszka Witczak-Słoczyńska
po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2021 r. w Gdańsku
na rozprawie
sprawy z powództwa W. L.
przeciwko Skarbowi Państwa - Aresztowi Śledczemu w W. '
o zapłatę
na skutek apelacji powoda
od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku
zdnia 18 marca 2020 r., sygn. akt I C 924/19
uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu
Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego.
SSA Agnieszka Witczak-Słoczyńska SSA Ewa Tomaszewska SSA Przemysław Banasik
Sygn. akt I ACa 455/20
UZASADNIENIE
Powód W. L. w dniu 12 lipca 2019 r. wniósł przeciwko Skarbowi Państwa — Aresztowi Śledczemu w W. pozew, w którym domagał
się zasądzenia na swoją rzecz od pozwanego kwoty 120.000 zł tytułem zadośćuczynienia wraz z odsetkami ustawowymi od dnia
wniesienia powództwa do dnia zapłaty.
W uzasadnieniu pozwu powód podał, że odbywał karę pozbawienia wolności w Areszcie Śledczym w W. w okresie od 1 czerwca
2015 roku do dnia 9 maja 2016 roku. U powoda zdiagnozowano nowotwór złośliwy krtani i w dniu 4 lipca 2016 roku został poddany
zabiegowi laryngektomii w UCK w G..
--- STRONA 2 ---
Powód wyjaśnił, że zaniechanie po stronie lekarza więziennego polegające na zwłoce w wydaniu skierowania do lekarza
specjalisty, spowodowało pogorszenie jego stanu zdrowia, w tym zmniejszyło szansę na skuteczną terapię. W ocenie powoda
lekarz więzienny dopuścił się błędu w sztuce lekarskiej — błędu diagnostycznego. Nawet jeżeli nie byłoby możliwe całkowite
usunięcie zmian nowotworowych przy pomocy chemioterapii i radioterapii, to odpowiednio wcześniejsze rozpoznanie problemu
zdrowotnego pozwoliłoby na przeprowadzenie Jaryngektomii częściowej, co z kolei pozwoliłoby powodowi na zachowanie
możliwości posługiwania się głosem.
Powód wyjaśnił, że dochodzi niniejszym pozwem zapłaty kwoty 120.000 zł tytułem zadośćuczynienia z powodu cierpień i krzywdy,
jakich doznał wskutek zwłoki w procesie diagnostycznym ze strony lekarza więziennego. Podstawę dochodzonego roszczenia stanowi
art. 445 $ I KC w zw. Zart. 444 $ 1 kc. przy założeniu, że lekarz więzienny był pracownikiem pozwanej, podstawy odpowiedzialności
należy także upatrywać w art, 430 KC.
Zdaniem powoda zaniechania lekarza więziennego przyczyniły się do powstania uszczerbku na zdrowiu w postaci utraty zdolności
mówienia oraz usunięcia 3 pięter krtani. W przypadku podjęcia wcześniejszych i prawidłowych działań diagnostycznych, możliwe
byłoby podjęcie innego leczenia i zachowanie krtani bądź jej części. Wskutek utraty głosu życie powoda doznało ogromnych i przede
wszystkim trwałych ograniczeń, natomiast sam zabieg usunięcia krtani wiązał się dla powoda z ogromnym bólem pooperacyjnym
i długim okresem rekonwalescencji.
Pozwany Skarb Państwa — Dyrektor Aresztu Śledczego w W. reprezentowany przez Prokuratorię Generalną Rzeczy pospolitej
Polskiej wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych, w tym na rzecz Skarbu
Państwa - Prokuratorii Generalnej z tytułu kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu pozwany wskazał, że na żadnym etapie diagnostyki dolegliwości powoda nie były lekceważone, dochowywano
najwyższych standardów w tym zakresie. Procedura leczenia była konsultowana z lekarzami specjalistami innych dziedzin i
zgodna z wskazaniami wiedzy i sztuki lekarskiej. Powód po głoszeniu chrypy został niczwłocznie skierowany na konsultację do
lekarza specjalisty, natomiast konsultacji laryngologicznej, umówiono powoda na konsultację onkologiczną która odbyła się w
ciągu miesiąca (od 28.10.2015 r. do 29.12.2019 r.). Tym samym sformułowane w pozwie zarzut zwłoki z zasięgnięciem opinii
specjalisty lub innego zawinionego działania są niezgodne z prawdą. Sierdzenia strony powodowej, że powód czekał kilka miesięcy
na skierowanie o specjalisty z zakresu laryngologii co przyczyniło się do rozwoju choroby, są bezpodstawne, Nadto, jak wynika
z dokumentacji pomimo niezwłocznego skierowania powoda do specjalisty przez lek. med. M. Z. w dniu 22.09.2015 r., pełna
diagnostyka prowadzona zgodnie z zaleceniami lekarzy specjalistów trwała jeszcze 8 miesięcy (od 28.10.2015 pierwsza konsultacja
laryngologiczna — 4.07.2016 r. leczenie operacyjne z powodu raka krtani). Powód nie wspomniał w pozwie o tym, że pierwsza
konsultację laryngologiczną z rozpoznaniem podejrzanych polipów miał już w dniu 28.10.2015 r.
W ocenie pozwanego, strona powodowa nie wykazała, że doszło do jakichkolwiek działań ze strony lekarzy Aresztu Śledczego w
W., które można określić jako bezprawne. Nie istnieje również adekwatny związek przyczynowy pomiędzy wskazywanym przez
powoda zdarzeniem tj. działaniem lekarza jednostki penitencjarnej a rozwojem choroby powoda. Przeciwnie wobec umożliwienia
powodowi odbycia konsultacji laryngologicznej zaledwie miesiąc o zgłoszeniu dolegliwości krtani tj. w dniu 28.10.2015 r. jego
dalsza diagnostyka odbywała się zgodnie z zaleceniami specjalistów. A zatem skoro nie doszło do zignorowania problemów
zdrowotnych powoda w warunkach leczenia w jednostce penitencjarnej, to pozbawione podstaw jest twierdzenie w pozwie, że na
skutek zignorowania stanu zdrowia powoda przez lekarza więziennego powód stracił szanse na zastosowanie innych form terapii
nowotworu.
Wyrokiem z dnia 18 marca 2020 r. Sąd Okręgowy w Gdańsku oddalił powództwo oraz orzekł o kosztach postępowania. |
Sąd Okręgowy ustalił, że W. L. odbywał karę pozbawienia wolności w Areszcie Śledczym w W. w okresie od 1 czerwca 2015 roku
do dnia 9 maja 2016 roku. W dniu 9.05.2016 r. udzielono powodowi, na jego wniosek przerwy w odbywaniu kary w związku z jego
stanem zdrowia wymagającym leczenia operacyjnego. | ,
--- STRONA 3 ---
Powód w dniu 2 czerwca 2015 roku przy przyjęciu do Aresztu Śledczego został poddany badaniom ogólnym, w których stwierdzono,
że 2 lata wcześniej przeszedł zawał mięśnia sercowego. Powód podpisał wywiad zdrowotny, nie wskazując, że miał problemy z
gardłem.
W dniu 3 czerwca 2015 roku powoda poddano badaniu EKG. W dniu 9 czerwca 2015 roku lekarz K. K. wskazała, że powód czuje
się dobrze, a jego ciśnienie wynosi 160/100. W dniu 23 czerwca 2015 roku powód zgłosił się do lekarza z przeziębieniem i katarem,
otrzymał leki. 24 czerwca 2015 roku zanotowano, że pacjent czuje się dobrze pomimo zaburzeń rytmu serca. Zapisano no-spę i
skierowano na badanie ekg. W dniu 2 lipca 2015 roku wykonano badanie ekg. W dniu 20 sierpnia 2018 roku lekarz zanotował, że
powód nie ma dolegliwości, a ciśnienie wynosiło 122/74.
W dniu 13 września 2015 roku powód zgłosił pielęgniarce ból gardła. W dniu 22 września 2015 roku powód zgłosił lekarzowi
chrypkę trwającą 2 miesiące. Lekarz M. Z. skierowała powoda na konsultację laryngologiczną oraz badanie krwi. »
'W dniu 6 października 2015 roku powód ok godz. 16.00 zadzwonił po karetkę pogotowia, pomimo że wcześniej tego dnia o godz.
9.50 odmówił wyjścia do ambulatorium i zrezygnował z wizyty.
W dniach 14 do 21 października 2015 roku lekarz i pielęgniarka zanotowali przeziębienie u powoda, podwyższoną temperaturę
oraz chrypkę.
W dniu 28 października 2015 roku powód został zbadany przez Jaryngologa, który zlecił konsultację w poradni onkologicznej.
W dniu 3 grudnia 2015 roku wystąpiono do szpitala w B. o wyznaczenie terminu konsultacji laryngologicznej. Termin wyznaczono
na 17 lutego 2016 roku, na co powód wyraził zgodę.
W dniu 29 grudnia 2015 roku osadzony został zbadany w Szpitalu (...) w W.. Stwierdzono tam, że u pacjenta rozpoznano D48
— ti. nowotwór o niepewnym lub nieznanym charakterze innych i nieokreślonych umiejscowień. Zlecono kontrolne zdjęcie klatki
piersiowej oraz rozważenie pobrania wycinków HP z krtani (po ponownym badaniu ORL). Przeprowadzono badanie krwi
W dniu 29 stycznia 2016 roku wystawiono opinię o stanie zdrowia osoby pozbawionej wolności, w której wskazano, że pacjent
oczekuje na konsultację w Szpitalu (...) w W. w terminie 09.02.2016 roku oraz na wyznaczenie terminu przyjęcia do oddziału
laryngologii w AŚ w B..
W dniu 8 lutego 2016 roku podano powodowi pierwszą dawkę szczepionki WZW t. B.
Dnia 9 lutego 2016 roku powód był badany w Szpitalu (...) w W. przez lekarza laryngołoga, od tego momentu działania w stosunku
do powoda określane były mianem działań pilnych.
W dniu 17 lutego 2016 roku przeprowadzono konsultację laryngologiczną w stosunku do powoda w oddziale otolaryngologicznym
szpitala w AŚ w B..
W dniu 1 marca 2016 roku w B. pobrano powodowi wycinki krtani i wykonano usg szyi. W karcie leczenia szpitalnego wskazano,
że należy przeprowadzić kontrolę laryngologiczną po otrzymaniu wyniku badania histopatologicznego.
'W dniu 4 kwietnia 2016 roku wystawiono opinię o stanie zdrowia osoby pozbawionej wolności w której wskazano, że pacjent jest
w trakcie diagnostyki laryngołogicznej z powodu guza krtani i oczekuje na wyniki badania histopatologicznego.
'W dniu 7 kwietnia 2016 roku wystawiono opinię o stanie zdrowia osoby pozbawionej wolności w uzupełnieniu opinii z dnia 4
kwietnia 2016 roku, w której wskazano, że w dniu 7 kwietnia 2016 roku wpłynął wynik badania histopatologicznego. Zostało
podkreślone, że osadzony wymaga natychmiastowego leczenia operacyjnego oraz, iż jest przewidziany do konsultacji ORL w UCK
oraz do kwalifikacji do zabiegu operacyjnego. We wnioskach podano, że osadzony nie może być leczony w zakładzie karnym.
'W dniu 27 kwietnia 2016 roku przekazano wynik badania histopatologicznego osadzonemi i ustalono termin konsultacji
laryngologicznej w UCK w G. na 2 czerwca 2016 roku.
--- STRONA 4 ---
Dnia $ czerwca 2016 roku wystawiono powodowi kartę DILO w UCK w G.. W dniu 13 czerwca 2016 roku przeprowadzono u
powoda badanie TK szyi i krtani bez i z kontrastem. W opisie badania stwierdzono „Pogrubienie dolnej części fałdów nalewkowo-
nagłośniowych, większego stopnia po stronie prawej, Z widocznym niejednorodnym wzmocnieniem pokontrastowym. Nalewki
ustawione niesymetrycznie, prawa częściowo zniszczona. W otoczeniu obu nalewek widoczna jest patologiczna zmiana wzmacniająca
się po kontraście, która rozciąga się na fałdy przedsionkowe i głosowe obustronnie, zajmując spoidło tylne i przednie, zmiany
bardziej nasilone po stronie prawej. Naciek nie oddziela się od chrząstki tarczowatej i nie można wykluczyć jej naciekania. Naciek
również schodzi od strony światła na chrząstkę pierścieniowatą warstwą 4mm po stronie prawej, ozie widoczna jest jej sklerotyczna
przebudowa — cechy naciekania. Pod tylną krawędzią mięśnia MOS prawego i na wysokości krtani węzeł chłonny o wymiarach
24x1Imm, silnie wzmacniający się po kontraście — patologiczny? Zmiana ogniskowa w górnym biegunie PP tarczycy”
Powód przebywał w szpitalu w UCK od 3 lipca 2016 roku do dnia 15 lipca 2016 roku. Przeprowadzony został w dniu 04 lipca 2016
roku zabieg laryngektomii całkowitej z operacją węzłową na szyi po stronie prawej. :
W dniu 15 lipca 2016 roku sporządzono opis wyniku badania histopatologicznego w którym stwierdzono carcinoma planoepitheliale
G2 invasium laryngis. Węzły chłonne wolne od przerzutów raka.
Powód palił papierosy, do czasu kiedy chrypa zaczęła się nasilać i uniemożliwiła palenie papierosów. Przed osadzeniem powód nie
przeprowadzał badań okresowych. Powód miał chrypkę zanim zapisał się do lekarza więziennego. Powód opuścił AŚ w W. 9 maja
2016 roku. Na badanie stawił się w UCK G. zgodnie z wyznaczonym terminie 8 czerwca 2016 roku. Powód nie podjął działań
w celu przyspieszenia wizyty. Konsylium poinformowało powoda, że stan jego zdrowia jest ciężki i konieczna jest natychmiastowa
operacja. Lekarz poinformował powoda o skutkach operacji oraz przyczynach nie zalecenia innego rodzaju leczenia na tym etapie
rozwoju choroby. .
Po operacji powód przeszedł 3 miesięczną radioterapię.
Po operacji i przebytym leczeniu powód odczuwa wiele niedogodności. Nie ma węchu, smaku oraz m problemy natury biologicznej.
Musi utrzymywać narząd w higienie, zabiegi te są nieprzyjemne oraz długotrwałe. Powód ma problemy z porozumiewaniem się,
odczuwa dyskomfort oraz ból. Powód oddycha przez szyję, a nie przez usta lub nos, co sprawia mu duży problem i jest wielką
uciążliwością. Powód odczuwa dyskomfort w kontaktach z innymi ludźmi związany z jego obecnym wyglądem oraz niedyspozycjami.
Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy, w szczególności na
podstawie dokumentów przedłożonych przez strony, a zwłaszcza dokumentacji medycznej, której autentyczność i wiarygodność nie
była przez strony kwestionowana i jednocześnie nie wzbudziła wątpliwości tego Sądu. Nadto Sąd meriti uwzględnił zeznania świadka
M. S., która potwierdziła wpisy w kartach badania powoda oraz wyjaśniła procedury obowiązujące w AŚ w W.. Również zeznaniom
powoda Sąd ten dał w przewarzającej części wiarę. Jedynie w zakresie terminowości wykonania badań i możliwości uzyskania
wcześniejszych terminów Sąd ten nie dał powodowi wiary, albowiem były to odczucia powoda nie znajdujące potwierdzenia w
dokumentacji oraz doświadczeniu życiowym związanym z terminami wizyt wyznaczanymi w ramach świadczeń nfz. W pozostałej
części zeznania powoda, świadka oraz zgromadzona dokumentacja były dowodami, które pozwoliły na szczegółowe odtworzenie
stanu faktycznego niniejszej sprawy. Dowody te wzajemnie się uzupełniały, zeznania były spójne, jasne i logiczne.
Powód złożył wnioski o przeprowadzenie dowodów z opinii biegłych sądowych z zakresu laryngologii, onkologii, psychiatrii i
psychologii. Na rozprawie w dniu 9 marca 2020 roku na podstawie art 253 (2) par 1 pkt 3 i 5 kpc pominięto te dowody jako
nieprzydatne do wykazania tych faktów na które wnioski zostały złożone oraz zmierzające do przedłużenia postępowania. W ocenie
Sądu I instancji fakt poważnego stanu zdrowia powoda, konieczności przeprowadzonego leczenia oraz skutków choroby w psychice
powoda nie wymagają wiadomości specjalnych i konieczności przeprowadzenia dowodu z opinii biegłych sądowych. Zdaniem tego
Sądu, zgromadzona w sprawie dokumentacja medyczna ukazuje w sposób nie budzący wątpliwości, że stan zdrowia powoda jest
bardzo poważny, a zabieg operacyjnych miał ogromny wpływ na życie i samopoczucie powoda. Również pozwany nie zaprzeczał
powyższym okolicznościom i w ocenie Sądu meriti nie były,one sporne.
Spornym w niniejszym postępowaniu było ocenienie, czy działania pozwanego przyczyniły się do pogorszenia stanu zdrowia powoda
oraz czy działania te były zawinione. W ocenie Sądu I instancji przy ustaleniu powyższego w żadnym razie nie byłaby pomocna
--- STRONA 5 ---
opinia biegłego sądowego, albowiem przebieg leczenia wynika z dołączonej dokumentacji i zeznań świadka oraz powoda. W ocenie
tego Sądu doświadczenie życiowe oraz znajomość realiów polskiej służby zdrowia pozwala na ocenę prawidłowości podjętych działań
przez pozwanego.
Jak wyjaśnił Sąd Okręgowy, fakt poważnej choroby powoda i konieczności jak najszybszego wdrożenia w stosunku do powoda
leczenia nie wymaga wiadomości specjalnych i jest oczywistym w niniejszej sprawie. Zatem dowody z opinii biegłych doprowadziłyby
jedynie do niczym nieuzasadnionego przedłużenia postępowania i zwiększenia jego kosztów.
'W treści pozwu powód wskazywał, że podstawą jego żądania jest art 445 $ 1 kc w zw. z art 444 $ 1 kc. W uzasadnieniu pozwu
powołano się również na dyspozycję art. 415 kc w zw. z art. 430 kc.
Sąd Okręgowy wskazał na przepis art. 445 $ 1 k.e., stanowiący, że w wypadkach przewidzianych w artykule poprzedzającym
sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę pieniężną tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.
Konstrukcja przywołanego przepisu oparta jest na trzech zasadach. Pierwsza zasada sprowadza się do stwierdzenia, 'że
zadośćuczynienie pieniężne sąd może przyznać jedynie w wypadkach przewidzianych prawem, co zostało unormowane w art. 444 $
lk.e. oraz art. 445 $ 2 k.c., z których wynika, że okolicznościami uzasadniającymi przyznanie zadośćuczynienia są uszkodzenie ciała,
rozstrój zdrowia, pozbawienia wolności oraz skłonienie za pomocą podstępu, gwałtu lub nadużycia stosunku zależności do poddania
się czynowi nierządnemu. Drugą zasadą jest ograniczenie stosowania zadośćuczynienia pieniężnego, jako formy naprawienia szkody,
do odpowiedzialności wyłącznie deliktowej. Trzecia zasada sprowadza się do fakultatywności zadośćuczynienia, co oznacza, że
jego przyznanie nie jest obligatoryjne, nawet mimo zaistnienia krzywdy i w każdym przypadku zależy od uznania i oceny Sądu
konkretnych okoliczności sprawy, przy czym fakultatywność nie oznacza dowolności. '
'W niniejszej sprawie nie ulegało wątpliwości Sądu Okręgowego, że powód bardzo poważnie zachorował. Bezspornym w zasadzie
bezpośrednim skutkiem choroby była konieczność przeprowadzenia operacji, wywołującej w życiu powoda poważne konsekwencje.
W przepisie art. 445 $ I k.c. chodzi o krzywdę ujmowaną jako cierpienie fizyczne (ból i inne dolegliwości) i cierpienia psychiczne
(ujemne uczucia przeżywane w związku z cierpieniami fizycznymi lub następstwami uszkodzenia ciała). Zadośćuczynienie ma przede
wszystkim na celu złagodzenie tych cierpień. Obejmuje ono wszystkie cierpienia fizyczne i psychiczne, zarówno już doznane jak i te,
które mogą wystąpić w przyszłości (tak w wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu w sprawie LACa I 131/05). Jeśli chodzi o wysokość
zadośćuczynienia, przepisy kodeksu cywilnego nie zawierają żadnych kryteriów, jakie należałoby uwzględnić przy jego ustalaniu. W
związku z tym należy się odnieść do wypracowanej w tym przedmiocie judykatury, w szczególności dorobku orzeczniczego Sądu
Najwyższego. W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 2007 r. w sprawie V CSK 245/07 zawarto tezę, że „ustalenie wysokości
zadośćuczynienia przewidzianego w art. 445 $ 1 k.c. wymaga uwzględnienia wszystkich okoliczności istotnych dla określenia
rozmiaru doznańej krzywdy, takich jak: wiek poszkodowanego, stopień cierpień fizycznych i psychicznych, ich intensywność i czas
trwania, nieodwracalność następstw uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia (kalectwo, oszpecenie), rodzaj wykonywanej
pracy, szanse na przyszłość, poczucie nieprzydatności społecznej, bezradność życiowa oraz inne czynniki podobnej natury”. Ponadto,
określenie wysokości zadośćuczynienia powinno być dokonane z uwzględnieniem wszystkich zachodzących okoliczności. Zarówno
okoliczności wpływające na wysokość zadośćuczynienia, jak i kryteria ich oceny muszą być rozważane indywidualnie w związku z
konkretną osoba poszkodowaną. Przy czym podkreślenia wymaga, że określenie wysokości zadośćuczynienia powinno się opierać na
obiektywnych i sprawdzalnych kryteriach (tak w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 22 czerwca 2005 roku w sprawie III CK 392/04
niepubl.). Zauważyć również trzeba, że przy braniu pod wzgląd okoliczności mających wpływ na wysokość zadośćuczynienia, Sąd
może uwzględnić również indywidualne i subiektywne odczucia osoby pokrzywdzonej (orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 19
maja 1998 r. w sprawie II CKN 756/97 niepubl.).
Jednakże w okolicznościach niniejszej sprawy należy mieć na uwadze dyspozycję art. 415 ko, zgodnie z którą kto to z winy swej
wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia, Przychylić należy się do poglądu zaprezentowanego w pozwie,
że pozwany na zasadzie art. 430 kc odpowiada za działania lekarzy zatrudnionych u pozwanego. Wobec powyższego w niniejszej
sprawie należało ocenić, czy lekarze pracujący u pozwanego dopuścili się zaniechań, bądź też działań, które doprowadziły do
pogorszenia stanu zdrowia powoda i w rezultacie doprowadziły do konieczności przeprowadzenia operacji u powoda w czerwcu
2016 roku.
--- STRONA 6 ---
Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala na ocenę, że działania medyczne podejmowane w placówce pozwanego
były celowe i prawidłowe. Lekarze pracujący u pozwanego po otrzymaniu zgłoszenia przez powoda dolegliwości związanych z
chrypką kierowali powoda na wszelkie konsultacje i badania. Pozwany nie miał wpływu na terminy badań wyznaczanych w innych
placówkach takich jak Szpital w W., AŚ w B. czy też UCK w G.. Pozwany dochował należytej staranności w kierowaniu powoda
na wszystkie badania. W Szpitalu w W. w grudniu 2015 roku zalecono pobranie wycinka krtani do badania histopatologicznego.
Lekarze pozwanego zwrócili się o takie badanie i termin został wyznaczony w AŚ w B. na marzec 2016 roku. Pozwany nie miał
możliwości wpłynięcia na uzyskanie innych terminów, a wręcz przeciwnie w opiniach wystawianych w tym czasie wprost pisał, iż
oczekuje na wskazanie terminu.
Pozwany w chwili uzyskania informacji o złośliwości zmian w krtani powoda natychmiast zwrócił się do UCK o wskazanie terminu
badania. Termin trzymiesięczny był z pewnością terminem długim, ale to nie pozwany jest odpowiedzialny za takie terminy. Lekarz
pracujący u pozwanego poinformował powoda o zasadności zwrócenia się przez powoda do Sądu z wnioskiem o przerwę w
odbywaniu kary oraz, że taka przerwa została powodowi udzielona. O niemożliwości lub też trudnościach w uzyskaniu innego terminu
badania w UCK powoda świadczy także fakt, że powód opuścił AŚ w W. w 9 maja 2016 roku, a na wizytę w UCK w G. udał się
dopiero w czerwcu 2016 roku. Zatem nie udało mu się w żaden sposób przyspieszyć tej wizyty we własnym zakresie.
W okolicznościach niniejszej sprawy oczywistym dła Sądu meriti było, że diagnostyka w stosunku do powoda trwała osiem miesięcy,
co jest okresem długim. Jednakże na samym początku w związku ze stwierdzeniem przeziębienia oraz chrypki lekarz nie był w
stanie zdiagnozować rzeczywistego problemu. Również postawa powoda, nie ułatwiała powyższego, albowiem palenie papierosów
z pewnością miało wpływ na utrudnioną diagnostykę, oraz przyspieszony postęp choroby. -
W chwili uzyskania informacji przez lekarza więziennego o przeciągającej się chrypie powoda natychmiast zwrócono się o
wyznaczenie terminu badania laryngologicznego. Badanie zostało przeprowadzone w październiku 2016 roku, a okres półtorej
miesięczny na oczekiwanie na wizytę u laryngologa jest okresem występującym w ramach wolnościowych świadczeń nfz.
Kolejne badania były wykonywane w miarę dostępnych terminów. Istotnym jest okoliczność, że również powód nie podjął żadnych
działań w celu przyspieszenia diagnostyki, co świadczy o tym, iż na tamtą chwiłę nie miał świadomości zagrożenia jakie wiązało
się z jego stanem zdrowia.
'W ocenie Sądu Okręgowego, powód nie wykazał, że działania powoda doprowadziły do pogorszenia stanu zdrowia powoda i
powstania uszczerbku na zdrowiu w postaci utraty zdolności mówienia oraz usunięcia 3 pięter krtani. O ile uszczerbek na zdrowiu
powoda nie budzi wątpliwości i jest bezsprzeczny, to brak jest związku przyczynowego oraz zawinienia po stronie pozwanej, które
skutkowałyby stanem zdrowia powoda. >
Zatem roszczenia powoda w stosunku do pozwanego okazały się bezzasadne i Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw do zasądzenia
na rzecz powoda żądanej kwoty zadośćuczynienia. Wobec nie stwierdzenia zawinienia w działaniach po stronie pozwanej, Sąd ten
nie badał wysokości żądanego zadośćuczynienia.
Sąd I instancji oceniwszy materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie, doszedł do przekonania, że powód nie wykazał
podstawowej przesłanki odpowiedzialności pozwanego tj. bezprawnego i zawinionego zachowania, które miałoby by skutkować
koniecznością zasądzenia zadośćuczynienia. Sąd ten, uznał bowiem, że postępowanie Jekarzy i pozostałego personelu medycznego
w trakcie diagnozowania powoda, było jak najbardziej prawidłowe.
W tej sytuacji, wobec niewykazania żadnych przesłanek odpowiedzialności pozwanego, w szczególności zaś bezprawnego
zachowania powoda będącego źródłem szkody/krzywdy na zasadzie art. 415 kc, art. 430 kc, art. 444 $ 1 kc oraz art. art. 445 $ 1
kc a contrario oddalono powództwo co do całości żądania powoda.
Jednocześnie, rozśtrzygając o kosztach postępowania, w pkt 2 wyroku na podstawie art. 102 kpc, uwzględniając trudną sytuację
życiową powoda, w tym sytuację zdrowotną oraz majątkową, zwłaszcza fakt, że powód obecnie jest niezdolny do podjęcia pracy,
Sąd Okręgowy odstąpił od obciążania powoda kosztami postępowania w sprawie,
--- STRONA 7 ---
W punkcie 3 wyroku, orzeczono, na podstawie art 98 kpc w zw. z art. 122 $ 1 kpc w zw. z $ 8 pkt 6 rozporządzenia Ministra
Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłacone pomocy prawnej
udzielonej przez radcę prawnego z urzędu, o kosztach pomocy prawnej udzielonej powodowi, zwolnionemu od ponoszenia kosztów
sądowych, z urzędu.
Z rozstrzygnięciem powyższym nie zgodził się powód wywodząc apelację, w której zaskarżył je w części oddalającej powództwo,
zarzucając:
naruszenie prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
a] naruszenie art. 233 $ 1 kpc poprzez brak wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego, co skutkowało
niewłaściwą oceną dowodów polegającą na uznaniu, iż wiarygodność dokumentacji medycznej nie była kwestionowana przez strony,
podczas gdy Powód zakwestionował wiarygodność wpisów w dokumentacji medycznej dotyczącej okresu czerwiec 2015 - wrzesień
2015 r., co z kolei doprowadziło do błędnego przyjęcia, iż Powód zgłosił występowanie chrypy na wizycie lekarskiej w dniu
22.09,2015 r., podczas gdy faktycznie Powód zgłaszał ten problem wcześniej;
b] naruszenie art. 233 $ 1 k.p.c. w zw. z art. 6 k.. poprzez błędne przyjęcie, iż na samym początku w związku ze stwierdzeniem
przeziębienia oraz chrypki lekarz nie był w stanie zdiagnozować rzeczywistego problemu zdrowotnego Powoda; podczas gdy takie
wnioski nie wynikają jednoznacznie z zebranego materiału dowodowego, a zwłaszcza z zeznań lekarza;
c] naruszenie art. 235? $ 1 pkt 3 i 5 KPC w związku z art. 278 KPC polegające na pominięciu dowodu z opinii biegłego z
zakresu laryngologii i onkologii pomimo, iż jest to dowód przydatny dla wykazania faktów istotnych w sprawie i nie prowadziłby
do bezzasadnego przedłużenia postępowania; -
Które to naruszenia doprowadziły w konsekwencji do naruszenia prawa materialnego, a mianowicie:
d] art. 415 kc w zw. z artt. 430 kc poprzez niewłaściwą wykładnię i błędne uznanie, iż personel medyczny Pozwanej nie ponosi winy
za pogorszenie stanu zdrowia Powoda, co skutkowało koniecznością przeprowadzenia operacji usunięcia krtani w lipcu 2016 r.;
e] art. 444 $ 1 kc w zw. z art. 445 $ 1 kc poprzez ich niezastosowanie i uznanie, że nie zachodzą podstawy do zasądzenia na rzecz
Powoda żądanej kwoty zadośćuczynienia;
W związku z powyższym skarżący wnosił o:
1. rozpoznanie apelacji na rozprawie;
2. zmianę wyroku sądu I instancji w kierunku uwzględnienia powództwa w całości;
3. zasądzenie od Pozwanego na rzecz Powoda kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, za obie instancje
według norm przepisanych;
4. rozpatrzenie na podstawie art. 380 kpc postanowienia Sądu I Instancji w przedmiocie pominięcia dowodu z opinii biegłego z
zakresu laryngologii i onkologii oraz o dopuszczenie i przeprowadzenie przed sądem ad quem dowodu z opinii biegłego z zakresu
laryngologii i onkologii na okoliczności wskazane w pozwie oraz w piśmie powoda z dnia 13.02.2020 r.
ewentualnie, wnosił o: .
5. rozpatrzenie na podstawie art. 380 kpc postanowienia Sądu I Instancji w przedmiocie pominięcia dowodu z opinii biegłego z
zakresu laryngologii i onkologii;
6. uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi 1 instancji pozostawiając temu sądowi rozstrzygnięcie
o kosztach postępowania apelacyjnego; . *
--- STRONA 8 ---
Ponadto wnosił 0:
7. odstąpienie od obciążania Powoda kosztami postępowania na podstawie art. 102 kpc w przypadku oddalenia apelacji;
8. w przypadku oddalenia apelacji - przyznanie kosztów zastępstwa procesowego od Skarbu Państwa z tytułu nieopłaconej pomocy
prawnej na rzecz pełnomocnika Powoda według norm przepisanych, powiększonych o podatek VAT, oświadczając, że koszty pomocy
prawnej nie zostały pokryte w całości ani w części.
W piśmie z dnia 15 czerwca 2020 r. powód nadto zarzucił Sądowi Okręgowemu naruszenia prawa materialnego, tj. $ 2 ust. 1 3
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 czerwca 2012 r. w sprawie udzielania świadczeń zdrowotnych przez podmioty
lecznicze dla osób pozbawionych wolności w zw. z art. 115 $ 9 kodeksu karnego wykonawczego poprzez ich nieuwzględnienie przy
dokonywaniu oceny postępowania Jekarza więziennego. .
W odpowiedzi na apelację pozwany domagał się jej oddalenia oraz zasądzenie na rzecz Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej
kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja powoda okazał się zasadna. :
Punktem wyjścia dla oceny trafności zaskarżonego wyroku była kwestionowana przez powoda decyzja procesowa Sądu I instancji
podjęta na rozprawie w dniu 9 marca 2020 r. (k. 153), mocą której pominięte zostały dowody z opinii biegłych: onkologa, laryngologa,
psychologa i psychiatry. Sąd Okręgowy decyzję swoją uzasadniał nieprzydatnością takich dowodów sprawie, podając w uzasadnieniu
zaskarżonego wyroku, Że niesponym był ciężki stan zdrowia powoda. Samodzielnie także Sąd ten ocenił prawidłowość postępowania
służb medycznych pozwanego na podstawie złożonej do akt sprawy dokumentacji medycznej powoda, Tymczasem w punkcie 6
pozwu W. L. domagał się dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego sądowego w zakresie laryngologii i onkologii na
okoliczności: wpływu zwłoki w wydaniu skierowania do lekarza specjalisty na stan zdrowia powoda, na proces diagnostyki, zakres
leczenia powoda i szanse wyleczenia nowotworu, zmiany trybu życia powoda w związku z przebytym zabiegiem, cierpień powoda.
Powód zatem inicjatywę dowodową kierował na udowodnienie twierdzenia o wadliwości działania służb medycznych pozwanego, nie
zaś, jak błędnie przyjął Sąd Okręgowy — na okoliczność wykazania faktu choroby nowotworowej i obecnego ciężkiego stanu zdrowia.
Sąd Okręgowy trafnie wskazał na przesłanki odszkodowawczej odpowiedzialności pozwanego, w tym na bezprawne działanie lub
zaniechanie pozwanego, szkodę powoda oraz związek przyczynowy pomiędzy dwoma pierwszymi przesłankami. Postępowanie
dowodowe wnioskowane przez powoda zmierzało do wykazania wszystkich powyższych przesłanek. Jednocześnie, ocena, czy
przesłanki te występują wymaga wiedzy specjalnej, której Sąd Okręgowy, podobnie jak Odwoławczy nie posiadają.
Rozstrzygnięcie sprawy wymaga wiadomości specjalnych wówczas, gdy przy jej rozpoznawaniu wyłoni się zagadnienie, którego
wyjaśnienie wykracza poza zakres wiadomości i doświadczenia życiowego osoby nieposiadającej wiadomości specjalnych z
określonej dziedziny. O tym, czy dla rozstrzygnięcia sprawy niezbędne są wiadomości specjalne, decyduje sąd (wyrok SN z 4.10.2000
r. ILCKN 1238/00, LEX nr 533879), który również rozstrzyga, ilu biegłych i jakiej specjalności ma sporządzić opinię, czy zachodzi
potrzeba sporządzenia opinii łącznej lub instytutu naukowego.
Co więcej, zgodnie ze stanowiskiem judykatury, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymagałoby wiadomości specjalnych, niedopuszczalne
jest pominięcie dowodu z opinii biegłych, choćby ktokolwiek ze składu orzekającego takie wiadomości posiadał (odmienne
rozwiązanie pozbawiałoby strony możności stawiania pytań i krytyki określonego poglądu, a ponadto prowadziłby do
niedopuszczalnego połączenia funkcji sędziego i biegłego). Por. wyrok SN z dnia 18 lipca 1975 r., I 1/75, LEX nr 7729;
uzasadnienie postanowienia SN z dnia 9 maja 2000 r., IV CKN 1209/00, LEX nr 52621; uzasadnienie orzeczenia SN z dnia 26
października 2006 r., CSK 166/06, LEX nr 209297. O tym, czy do rozstrzygnięcia sprawy niezbędne jest posiadanie wiadomości
specjalnych z danej dziedziny, decyduje sąd orzekający (art. 278 $ 1). Por. m.in. wyrok SN z dnia 6 marca 1997 r., II UKN 23/97,
OSNAPIUS 1997, nr 23, poz. 476; postanowienie SN z dnia 13 marca 1997 r., III CKN 14/97, OSNC 1997, nr 8, poz. 115;
uzasadnienie wyroku SN z dnia 25 marca 1997 r., IILCKN 11/97, OSNC 1997, nr 9, poz. 126; wyrok SN z dnia 3 października
--- STRONA 9 ---
1997 r., ILUKN 288/97, OSNAPiUS 1998, nr 15, poz. 459; wyrok SN z dnia 13 maja 1998 r., [PKN 108/98, OSNAPiUS 1999, nr
10, poz. 337; wyrok SN z dnia 26 stycznia 1999 r., I PKN 534/97, OSNAPiUS 2000, nr 6, poz. 215; wyrok SN z dnia 24 listopada
1999 r., LCKN223/98, Wokanda 2000, nr 3, s. 7. Jednak w pewnych wypadkach ustawa nakłada na sąd obowiązek przeprowadzenia
dowodu z opinii biegłego (por. np. art. 553 i 619 $ 2; por. także postanowienie SN z dnia 12 lutego 1997 r., JLCKU 72/96, OSNC
1997, nr 6-7, poz. 84).
W sprawie niniejszej, dla oceny zasadności twierdzeń pozwu konieczne było zasięgnięcie wiadomości specjalnych biegłych, czego
zresztą skarżący się domagał w piśmie procesowym inicjującym postępowania w sprawie. Marginalnie jedynie należy zauważyć, że
pełnomocnik powoda zwrócił uwagę Sądowi I instancji na uchybienie procedury polegające na naruszenia przepisów art. 278 k.p.c.
i art. 2352 k.pe. (k. 153 oraz zapis elektroniczny rozprawy, znacznik czasowy 01:49:32 i dalsze).
W ocenie Sądu Apelacyjnego, w efekcie pominięcia dowodów zgłoszonych przez powoda, a co za tym idzie obrazy .prawa
procesowego w Zakresie art. 235? $ 1 pkt. 21 5 k.p.c. w zw. z art. 278 k.p.c., Sąd I instancji nie rozpoznał istoty sprawy.
Kwestia rozpoznania istoty sprawy wymaga kazuistycznego podejścia i każdorazowo podlega ocenie sądu drugiej instancji. W
orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjęto jednolicie pewne typowe sytuacje, w których taka decyzja sądu apelacyjnego jest bądź
nie jest uzasadniona. Należy do nich przede wszystkim zaniechanie przez sąd pierwszej instancji rozpoznania materialnej podstawy
żądania pozwu, mające wpływ na istnienie prawa powoda bądź kwalifikację całego stosunku prawnego, albo też sytuacje, gy sąd
ten oddala powództwo wprost, tj. na podstawie jednej tylko przesłanki — unicestwiającej roszczenie — nie badając merytorycznie
podstaw powództwa, np. uchyla się od zbadania przesłanek nieważności umowy, uznaje, że brak legitymacji procesowej, że doszło
do przedawnienia bądź upływu terminu zawitego albo też że powództwo jest przedwczesne. Ponadto sąd pierwszej instancji nie
rozpoznaje istoty sprawy, gdy pomija merytoryczne zarzuty pozwanego mogące doprowadzić do unicestwienia roszczenia, np.
zarzut potrącenia, zarzut nieważności umowy. Nie chodzi przy tym o sytuację, w której sąd rozważa podstawy materialne zarzutu
pozwanego i uznaje, Że nie jest on uzasadniony, ale o jego zignorowanie, np. przez błędne przyjęcie, że nie został on zgłoszony.
Jako przesłanka nierozpoznania istoty sprawy wskazywana jest również sytuacja, gdy sąd rozstrzygnął o żądaniu powoda na innej
podstawie faktycznej i prawnej bądź o innym przedmiocie ńiż zgłoszone w pozwie albo też gdy sprawa została rozstrzygnięta
bez badania warstwy faktycznej, jedynie na podstawie przeciwstawnych twierdzeń stron, albo wreszcie gdy sąd nie uwzględnił
przekształceń podmiotowych dokonanych w sprawie i rozpatrzył roszczenia przypisane innemu podmiotowi, niż to wynika ze stanu
ukształtowanego w wyniku dokonanych zmian, albo gdy uzasadnienie wyroku sądu pierwszej instancji jest tak dalece wadliwe, że
uniemożliwia ustalenie, na jakiej podstawie sąd pierwszej instancji poczynił określone ustalenia faktyczne (na temat tych przyczyn
por. np. wyroki SN: z 5.04.2019 r., LCSK 264/18, LEX nr 2642434; z 26.04.2018 r., LCSK 408/17, LEX nr 2483339; z 9.08.2012
r., M CSK 371/11, LEX nr 1226854; z 12.01.2012 r., II CSK. 274/11, LEX nr 1110971; z 6.09.2011 r., LUK 70/11, LEX nr
1102258; z 13.01.2010 r., IL CSK 239/09, LEX nr 560847; z 27.03.2008 r., UL UK 86/07, LEX nr 461645; z 12.02.2002 r., I
CKN 486/00, OSP 2003/3, poz. 36; z 12.09.2002 r., IV CKN 1298/00, M. Praw. 201 1/11, s. 586; z 5.02.2002 r., I PKN 845/00,
OSNP 2004/3, poz. 46; z 9.01.2001 r., I.PKN 642/00, OSNAPiUS 2002/17, poz. 409; z 25.11.2003 r., U CK 293/02, LEX nr
151622; z 14.05.2002 r., V.CKN 357/00, LEX nr 55513; z 24.03.2004 r., L CK 505/03, M. Spół. 2006/6, s. 45; z 20.01.2005
r., LUK 137/04, LEX nr 602671; z 21.10.2005 r., IILCK 161/05, LEX nr 178635; oraz postanowienia SN: z 29.09.2017 r., V.
CZ.61/17, LEX nr 2401101; z 2.06.2017 r., ILCZ 21/17, LEX nr 2329452 — co do zniesienia współwłasności; z 3.06.2015 r.,
W CZ.26/15, LEX nr 1764822 - co do służebności przesyłu; z 10.12.2014 r., JI PZ 26/14, LEX nr 1622126; z 23.10.2014 r., I
CZ 63/14, LEX nr 155425 4; z 2.10.2014 r., IV CZ 54/14, LEX nr 1545161; z 4.09.2014 r., JI CZ 41/14, LEX nr 1511133;
z 21.03.2014 r., IV CZ 7/14, LEX nr 1466631; z 12.12.2013 r., V CZ. 75/13, LEX nr 1422264; z 26.11.2012 r., MII SZ 3/12,
LEX nr 1232797; z 9.11.2012 r., IV CZ 156/12, LEX nr 1231340; z 2.06.2017 r., JI CZ 20/17, LEX nr 2334886; z 24.01.2017
r., V. CZ 92/16, LEX nr 2209494; z 24.11.2016 r., JL CZ. 115/16, LEX nr 2159095; z 7.04.2016 r., II CZ 6/16, LEX nr
2023777; z 9.03.2016 r., JLCZ 114/15, LEX nr 2025776; z 3.06.2015 r., V CZ 115/14, LEX nr 1765630; z 20.05.2015 r., I
CZ 43/15, LEX nr 1764799; z 20.05.2015 r., 1 CZ 44/15, LEX nr 1747843). W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazywane
jest, że nie zachodzi przesłanka nierozpoznania istoty sprawy, gdy zachodzi potrzeba jedynie uzupełnienia podstawy faktycznej bądź
postępowania dowodowego, gdy sąd pierwszej instancji biędnie ustalił stan faktyczny sprawy, gdy sąd pierwszej instancji oddalił
powództwo z przyczyn merytorycznych, spowodowanych przyjęciem chociażby błędnej oceny prawnej w świetle danej normy, albo
gdy niedostatecznie rozważył przepisy prawa materialnego znajdujące zastosowanie w sprawie czy też nie rozważył wszystkich
możliwych podstaw odpowiedzialności pozwanego przy rozpoznaniu tej, na którą powoływał się powód, gdy sąd dokonał błędnej
--- STRONA 10 ---
wykładni przepisów prawa materialnego bądź gdy sąd pierwszej instancji pominął część dowodów (tak np. SN w postanowieniach: z
25.05.2018 r., LCZ 48/18, LEX nr 2508158; z 28.03.2018 r., V CZ 19/18, LEX nr 2488961; z 6.02.2018 r., IV CZ 108/17, LEX
nr 2460474; z 26.05.2017 r., LCSK 464/16, LEX nr 2312037; z 5.04.2017 r., ILCZ 4/17, LEX nr 2309584; z 8.07.2016 r., LCZ
41/16, LEX nr2071111; z 17.03.2016 r., JLCZ 1/16, LEX nr 2023434; z 2.03.2016 r., V CZ.3/16, LEX nr 2023427; z 17.06.2015
r., LCZ 47/15, LEX nr 1746420; z 15.04.2015 r., IV CZ 6/15, LEX nr 1683418; z 29.04.2015 r., V CZ 17/15, LEX nr 1751298;
z 29.04.2015 r., V CZ 16/15, LEX nr 1683420; z 26.11.2014 r., IL CZ 49/14, LEX nr 1565772; z 11.09.2014 r., III CZ 35/14,
LEX nr 1532746; z 4.09.2014 r., IL CZ 42/14, LEX nr 1509143; z 24.06.2014 r., I CZ 33/14, LEX nr 1483569; z 19.03.2014 r.,
ICZ 18/14, LEX nr 1458678; z 7.03.2014 r., IV CZ 131/13, LEX nr 1438421; z 6.12.2013 r., I CZ 91/13, LEX nr 1521240; z
6.12.2013 r., ICZ 90/13, LEX nr 1521239; z 22.11.2013 r., JIL CZ 57/13, LEX nr 1422039; z 8.02.2013 r., IV CZ 172/12, LEX nr
1314444). Przez „nierozpoznanie istoty sprawy” na gruncie art. 386 $ 4 k.p.c, rozumie się zatem nierozstrzygnięcie o żądaniu strony,
czyli niezałatwienie przedmiotu sporu, całkowite zaniechanie wyjaśnienia istoty lub treści spornego stosunku prawnego. Wykładnia
językowa, systemowa i funkcjonalna tego zwrotu pozwalają na przyjęcie, że wszelkie inne wady rozstrzygnięcia, dotyczące naruszeń
prawa materialnego czy też procesowego (poza nieważnością postępowania i nieprzeprowadzeniem postępowania dowodowego w
całości), nie uzasadniają uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Tego rodzaju braki w postępowaniu
dowodowym, uchybienia prawu materialnemu, a także procesowemu, skoro zostały podniesione w apelacji i zostały ocenione jako
uzasadnione, powinny być w systemie apelacji pełnej załatwiane bezpośrednio w postępowaniu apelacyjnym (zob. postanowienie
SN z 26.06.2015 r., LCZ 45/15, LEX nr 1771083). .
Nie w każdej sytuacji nierozpoznania istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji konieczne jest uchylenie wyroku sądu pierwszej
instancji i przekazanie sprawy temu sądowi do ponownego rozpoznania (tak SN np. w postanowieniach: z 30.05.2017 r., IV. CZ
11/17, LEX nr 2327872; z 27.07.2016 r., V CZ 35/16, LEX nr 2142040; oraz w wyrokach: z 10.03.2016 r., HI CSK 172/15, LEX
nr 2030465; z 2.10.2014 r., IV CSK 748/13, LEX nr 1548265; z 9.07.2009 r., II PK 311/08, PS 2011/3, s. 123; z 20.03.2009 r.,
PK 195/08, OSNP 2010/21--22, poz. 260; z 29.01.2008 r., ILPK 146/07, OSNP 2009/7-8, poz: 87; z 13.11.2002 r., LCKN 1149/00,
LEX nr 75293; z 12.11.2007 r., I PK 140/07, OSNP 2009/1-2, poz. 2; z 21.10.2005 r., IILCK 161/05, LEX nr 178635). W razie
podjęcia takiej decyzji procesowej sąd drugiej instancji powinien kierować się obowiązkiem zapewnienia stronie dwuinstancyjnego
postępowania. W sytuacji gdy np. rozpoznanie zarzutu potrącenia wymaga oceny jednej faktury, a ocena zarzutu przedawnienia czy
upływu terminu zawitego dokonania tylko prostej subsumpcji ustalonego przez sąd pierwszej instancji stanu faktycznego do zakresu
zastosowania normy prawa materialnego — możliwe i pożądane jest merytoryczne rozstrzygnięcie tych kwestii przez sąd apelacyjny
(zob. np. postanowienie SN z 25.10.2012 r., LCZ 139/12, LEX nr 1226828). Jeśli jednak rozpoznanie istoty sprawy wiąże się z
koniecznością prowadzenia postępowania w znacznej części przy jednoczesnej konieczności poczynienia po raz pierwszy ustaleń co
do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia (np. rodzaju i rozmiaru szkody w razie przyjęcia innej podstawy odpowiedzialności,
należy uznać, iż rzeczywiste rozpoznanie sprawy ograniczyło się do-jednej instancji, wyrok sądu pierwszej instancji powinien być
uchylony, a sprawa przekazana temu sądowi do ponownego rozpoznania (tak słusznie SN w postanowieniach: z 13.11.2014 r, V
CZ 73/14, LEX nr 1622342; z 6.06.2014 r., I CZ 32/14, LEX nr 1521231; z 22.05.2014 r., IV CZ 26/14, LEX nr 1480062; z.
21.05.2014 r., ILCZ 8/14, LEX nr 1483949; a także w wyrokach: z 10.03.2016 r., IL CSK 172/15, LEX nr 2030465, oraz z.
21.05.2014 r., ILCSK 509/13, LEX nr 1511198). W szczególności powyższa sytuacja zachodzi, gdy sąd pierwszej instancji oddalił
powództwo z powodu błędnego przyjęcia braku przesłanki uzasadniającej roszczenie powoda co do zasady, nie badając przy tym
przesłanek egzoneracyjnych przysługujących pozwanemu (por. na ten temat postanowienie SN z 5.12.2013 r, V CZ 68/13, LEX nr
1411311). Na uwagę zasługuje również stanowisko Sądu Najwyższego, zgodnie z którym wymóg przeprowadzenia postępowania
dowodowego w całości, w rozumieniu art. 386 $ 4, weryfikowany jest z punktu widzenia sądu drugiej instancji. Istotne jest tu nic
stwierdzenie, czy postępowanie dowodowe w ogóle w jakimś zakresie zostało przez sąd pierwszej instancji przeprowadzone, ale to,
czy dowody te mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy (postanowienie z 13.11.2014 r., III SZ 1/14, LEX nr 1554589).
'W niniejszej sprawie Sąd Okręgowy pomijając dowody wnioskowane przez powoda, zaniechał zbadania przesłanek ewentualnej
odszkodowawczej odpowiedzialności pozwanego, które stanowią istotę tej sprawy. Zresztą uzasadniając decyzję o pominięciu
dowodów zgłoszonych przez powoda Sąd ten błędnie wskazał, że celem postępowania dowodowego inicjowanego przez W. L.
był fakt istnienia schorzenia powoda oraz stanu jego zdrowa, podczas gdy cel był inny — powód zmierzał bowiem do wykazania
tezy, wedle której służby medyczne pozwanego działy opieszale, co miało decydujący wpływ na stopień zaawansowania choroby
nowotworowej.
--- STRONA 11 ---
W konsekwencji, konieczne było uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego
rozpoznania. Dlatego też Sąd Odwoławczy nie badał pozostałych zarzutów zgłoszonych przez powoda, w tym w zakresie prawa
materialnego (art. 415 i 444 k.c.) oraz prawa procesowego (art. 233 $ I k.p.c.)
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 386 $ 4 k.p.c. orzeczono jak w sentencji wyroku.
Ponownie rozpoznając sprawę Sąd Okręgowy przeprowadzi postępowania dowodowe, w tym w szczególności w zakresie dowodu
z opinii biegłych: laryngologa i onkologa i w zależności od treści tych dowodów rozważy przeprowadzenia dalszych, jak choćby z
opinii biegłych psychologa i psychiatry, jeśli z wyników postępowania dowodowego będzie wynikała negatywna ocena postępowania
służb medycznych pozwanego.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 108 $ 2 k.p.c. ę
SSA Agnieszka Witczak-Słoczyńska SSA Ewa Tomaszewska SSA Przemysław Banasik '
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Apelacyjny w Gdańsku#I ACa 455/20#art. 415 kc#art. 430 kc.#art. 415 ko#art. 430 kc#art. 102 kpc#art. 6 k..#art. 278 KPC#art. 380 kpc#art. 278 k.p.c.#art. 2352 k.pe.