Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
={ *1 ~‘. =;;—_;¢_~....=».. = . ,»E. ‘.2 .. . \<J i,._.q‘1_;'= _ "E25:.3_» , , r_tfig 1 5?: aéfifi;$5. Sygn. akt I ACa 452/11 Y <\ ~ ¥m! 'WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEI Dnia 22 wrzeénia 2011 r. Sqd Apelacyjny W Gdafisku ~— Wydzial I Cywilny W skladzier Przewodniczqcy: SSA Ewelina Jokiel Sgdziowiez _ SA M0nik:1K.0ba (spr.) SA Zbigniew Merchel Protokolantz sekr. sqdoxvy Anna Woiniclq1 p0 rozpoznaniu W dniu 22 wrzeénia 2011 r. W Gdafisku na rozprawie sprawy z powédztwa 1 G. przeciwko S1<arb0wiPa1istWa Sqdowi Rejonowemu W Mogilnie i Prokuraturze Rej onowej W Mogilnie 0 zaphtq _ ria skutek apelacji powoda od wyrolcu Sa,du Olcreggowego W Bydgoszczy < z dnia 26 stycznia. 2011 r. sygn. akt I C _ 45 8/10 I. oddala. apelacjg; _ II. nie obcizgza powodakosztarni postqpowania odwokawczegog HI. fiasqdza 0d Skarbu Paflstwa Sgdu Okrqgowego w Bydgoszczy na rzecz a.— 13 kwoteg 3.600 (trzy tysiqce Y *Ł 'Ł =;¿'_¿~=_'-..--..=›.. 1 ¬ „__ -“iz -.. _ \¿J ¿.._.¿`¦_¿= _ "ł'.'ñ=-.¿_› , , ‹__¿-Ę; - »z „Ł aåaeä.--eā Sygn. akt I ACa 452/11 Y ¬\ ~ Ya! 'WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 września 2011 r. Sad Apelacyjny W Gdańsku - Wydział I Cywíiny W składzie: Przewodniczący: SSA Ewelina Jokiei Sędziowie: _ - SA Moni1<aK.oba (spr.) SA Zbigniew Merchel Protokolantz sekr. sądowy Anna Wcźnicka po rozpoznaniu W dniu 22 września 2011 r. W Gdańsku na rozprawie sprawy z powództwa T_ G. - przeciwko Skarbowi Państwa - Sądowi Rej onowemu w Mogilnie i Prokuraturze Rej oncwej W Mogilnie 0 zapłatę _ na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego W Bydgoszczy ‹ z dnia 26 stycznia 2011 r. sygn. akt I C _ 45 8/10 I. oddala apelację; _ II. nie obciąża powodaikosztami postępowania odwoławczego; IH. zasadza od Skarbu Państwa Sądu Okręgowego w Bydgoszczy na rzecz a- B_ kwotę 3.600 (trzy tysiące
--- STRONA 2 ---
2 szeééset) zlkotych powigkszong 0 11a1e'zny podatek od towaréw i usingtytuiem kosztéw nieopiaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzgdu W postgpowaniu apelacyjnym. Na oryginale Maéciwe podpisy ./ 2 sześćset) złotych powiększone o należny podatek od towarów i usług-tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu W postępowaniu apelacyjnym. Na oryginale właściwe podpisy _/
--- STRONA 3 ---
3 Sygn. al:t1ACa 452f11 _ UZASADNIENIE _ Powéd T. C‘wnic'>sl 0 zasqdzenie 0d pozwanego na sv1»'0j',3L rzecz kwoty 285.000 zk wmz z ustawowymi odsetkami od dnia dorgczenia pozwu do dnia zaplaty tytuiem zadoééuczynienia za naruszenie jego dobra osobistego W postaci wolnoéci osobistej w sprawach karnych prowadzonych przez pozwanego poprzez bezmsadne . orzeczenie wobec powoda surowszych km pozbawienia woinoéci , nies1us2ne_ zarzabdzcnie wykonania kary i ponowne skazanic za ten Sam czyn. W odpowiedzi na pozew pozwany Skarb Pafmstwa reprezentowany przez Sad Rejonowy W Mogilnie i Prokuramrg Rejonowq W Mogilnie zastgpowany przez .Pr0l<:u.:at01:i@ Generalnq Skarbu Pafistwa wniésl 0 odda1en§pow6d2Lwa i zasqdzfinie ma swojq rzecz kosztéw postgpowania. Wyrokiem 2 dnia 26 stycznia 2011 r. Sad Okxqgowy W Bydgoszczy oddalilz powédztwo, me obciajy} powoda kosztami proccsu oraz zasscdzil '0d Skmbu Pafistwa Sqdu Okzggowego w Bydgoszczy koszty nieoplaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzgdu. ' . Safld Okrcggowy Wyjaérlii, Ze przeprowadzil dowody z dokumcntéw L1J.‘ZQd0WYCh, zavvartych W aktach prawomocnie zakoriczonych spraw kar11ych powolanych W pozwie, a pornjngl dowéd 2 zeznafi powoda, jako nie majqcy znaczenia dla rozsmzygniigcia niniejszcj 5PmWY ' ""\ P0 przytoczeniu stanovriska judykatuly i poglqdéw Trybunaiu K0'11stytucyjneg0 odnoénie odpowiedziakloéci Skarbu Pafistwa za niezgodne z prawem dzialarfie u1:egul0wa.ncj W art. 417 i 4171 kc, Sqd Ok.rc;g0\1vy stwierdzil, is pozew nie zasluguje na uwzglgdnienic, bowiem W przypadku istnienia prawomocnych orzeczefi sqdéw karnych, Wjrmienionych W pozwie, z ktérymi to orzeczeniami powéd wiqze swoje roszczenie, konieczne jest, aby byla stwierdzona we wlaéciwym trybie wyrokiem niezgodnoéé z prawem prawomocnego 01zeczenia. sqdu, czego w niniejszym procesie powéd nie wykazal. ’ ' W ocenie Sagju Oktcggowego powéd winien W toku opisanych w pozwie postgpowafi karnych dagyé do przeprowadzenia dowodéw, ktérc még} i powinien zglosié W poprzeduim p0stc;powarL1u, jezeli chcial podwazyé wiarygodnoéé clolcumentéw, np. I 3 Sygn. akt I ACa 4S2f11 _ UZASADNIENIE _ Powód T. C.wniósł o zasądzenie od pozwanego na swoja rzecz kwoty 285.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia doręczenia pozwu do dnia zapłaty tytułem zadośćuczynienia za naruszenie jego dobra osobistego w postaci wolności osobistej w sprawach karnych prowadzonych przez pozwanego poprzez bezzasadne '. orzeczenie wobec powoda surowszych kar pozbawienia wolności , niesłuszne zarządzenie wykonania kary i ponowne skazanie za ten sam czyn. W odpowiedzi na pozew pozwany Skarb Państwa reprezentowany przez Sąd Rejonowy w Mogilnie i Prokuraturę Rejonowa w Mogilnie zastępowany przez .Prokuratorię Generalna Skarbu Państwa wniósł o oddalerýpowództwa i zasądzenie na swoja rzecz kosztów postępowania. -- Wyrokiem z dnia 26 stycznia 2011 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy oddalił powództwo, nie obcia_żył powoda kosztami procesu oraz zasądził 'od Skmbu Państwa Sądu Okręgowego w Bydgoszczy koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej _powodowi z urzędu. ' . -Sąd Okręgowy wyjaśnił, że przeprowadził dowody z dokumentów urzędowych, zawartych w aktach prawomocnie zakończonych spraw karnych powołanych w pozwie, a porninał dowód z zeznań powoda, jako nie mający znaczenia dla rozsüzygnięcia niniejszej SPÜWY- - ' '¬\ Po przytoczeniu stanowiska judykatury i poglądów Trybunału Konstytucyjnego odnośnie odpowiedzialności Skarbu Państwa za niezgodne z prawem działanie ureguiowanej w art. 417 i 4171 kc, Sąd Okręgowy stwierdził, że pozew nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem w przypadku istnienia prawomocnych orzeczeń sądów karnych, wymienionych w pozwie, z którymi to orzeczeniami powód wiąże swoje roszczenie, konieczne jest, aby była stwierdzona we właściwym trybie - wyrokiem - niezgodność z prawem prawomocnego orzeczenia sądu, czego w niniejszym procesie powód nie wykazał. 0 ` - W ocenie Sądu Okręgowego powód winien w toku opisanych w pozwie postępowań karnych dążyć do przeprowadzenia dowodów, które mógł i powinien zgłosić w poprzednim postępowaniu, jeżeli chciał podważyć wiarygodność dokumentów, np. I
--- STRONA 4 ---
1 WyWiadoW kuratorskich, natorniast kwestionowanie Wiaxygodnoéci doWodoW 2 postopowafi karnych indacienie do podwazenia siusznoéci praWomocnych wyrokéW W postopowaniu cywihlym i przeprowadzenie przeciWdoWodc'>W jest niedopuszczahe. jako podstaW¢ praWnq orzeczenia 0 kosztach postgpowania. Sag} Qkrggowy przywoial treéé 2.11.102 kpc. _ . Od powyzszego Wyroku. Wniésl apelacjq powod, domagajzgc sio jego zmiany poprzez uwzglgdnienie powodztwa ewentualnie jego uchylenia i przekazania sprawy do ponowncgo rozpoznania Sagdowi I instancji. Skariagcy WyrokoWi zazzucilf: blgd W ustalorflach faktycznych oraz naruszenie art. 233 § 1 k.pc. poprzez Rvybiorczq anajizqg dowodow i nieuwzglqdnienie E<._§‘od6\v znajdujgcych sio W alctach spraw —i — Sqdu RejonoWego W Mogilnie éwiadczqcych 0 nieuprawnionyrn przekroczeniu ob0wig2lc6W_ slu2':boWycl1 przez kur2.to:oW szgiowych co doprowadzilo do nieuzasadnionego zarzgdzenia Wyko11ania kar pozbawienia Wolnoéci ; biqd W ustaieniach faktfcznych dotyczqcy podwojnego skazania za ten sam czyn W sprawie S Sgdu Rejonowego W Mogilnie mjmo Wniesienia przez Prokuratora Generalnego kasacji na korzyéé skarzqcegog — bifgd W ustaleniach faktycznych dotyczqcy nie uznania odpowiedzialnoéci pozwanego za sztuczne Wydzielenie ze sprawy _ trzech odrobnych aktéw oskarienia co Wplynqlo na surowszy Wymiar kary; niewainoéé postgpowania W zaktesie bezpravmych dzialafi 1ruratora sgdowcgo Wobec Wniesienia do Sqdu Rejonowego W Mogflnie pozwu W tej sprawie, W ktorym powolano konhctne dowody Wskazujqce na bezprawnoéé dziakafi kuxatora. Ponadto Wkrotce majg byé wniesione pozwy dotyczzgze przewlekloéci prowadzonych Wobec powoda postgpowafi karnych, sztucznego dzielenia postgpowafi i nieprawidlowego stosowania przepiséw prawa nieuwzglgdnienie utmdnieri spowodowanych postgpowaniem pozwanego W postaci ograniczania powodowi dostqgpu do rnaterialu dowodowego, 2 0 1' wywiadów kuratorskich, natomiast kwestionowanie wiarygodności dowodów z postępowań karnych iidążenie do podważenia słuszności prawomocnych wyroków - w postępowaniu cywilnym i przeprowadzenie przeciwdowodów jest niedopuszczalne. _jako podstawę prawną orzeczenia 0 kosztach postępowania Sąd Okręgowy przywołał treść art.102 kpc. _ . Od powyższego wyroku wniósł apelację powód, domagając się jego zmiany poprzez uwzględnienie powództwa ewentualnie jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Skarżący wyrokowi zarzucił: - błąd w ustaleniach faktycznych oraz naruszenie art. 233 § 1 k.pc. poprzez wybiórczą analizę dowodów i nieuwzględnienie ldcßvodóiv znajdujących się w aktach spraw Ę _ Sądu Rejonowego w Mogilnie - świadczących o nieuprawnionym przekroczeniu obowiązków służbowych przez kuratorów sądowych co doprowadziło do nieuzasadnionego zarządzenia wykonania kar pozbawienia wolności ; - błąd w ustaleniach faktycznych dotyczący podwójnego skazania za ten sam czyn w sprawie S Sądu Rejonowego w Mogilnie mimo wniesienia przez Prokuratora Generalnego kasacji na korzyść skarżącego; - błąd w ustaleniach faktycznych dotyczący nie uznania odpowiedzialności pozwanego za sztuczne wydzielanie ze sprawy _ trzech odrębnych aktów oskarżenia co wpłynęło na surowszy wymiar kary; - nieważność postępowania w zakresie bezprawnych działań kuratora sądowego wobec wniesienia do Sądu Rejonowego w Mogitnie pozwu w tej sprawie, w którym powołano konbetne dowody wskazujące na bezprawność działań kuratora. Ponadto wkrótce mają być wniesione pozwy dotyczące przewlekłości prowadzonych wobec powoda postępowań karnych, sztucznego dzielenia postępowań i nieprawidłowego stosowania przepisów prawa - nieuwzględnienie utrudnień spowodowanych postępowaniem pozwanego w postaci ograniczania powodowí dostępu do materiału dowodowego, 2 8
--- STRONA 5 ---
naruszenie prawa do obrony poprzez nierzetelne prowadzenie procesu przez peinornocnika, ktory zzmiechal doregczenia poWodoWi odpowiedzi na pozew celem umozliwienia ustosunkowania i powiadomii skaréqcego dopiero o Wyroku Wydanym W spraWi'e.vPonadt0 Sacd naruszyl a1't.379 pkt 5 Izpc poprzez mic przesliuchanie skarzagego W charakterzc strony Oraz 21tt.6 kc W ZW z 2.11.299 i 230 kpc poprzez uniernoiliwienic ustosunkowania do odpowiedzi na pozeW i powoiania isto tnych dowodéw W sprawie; naruszenic prawa materialnego poprzez blrgdne zastosowanie art. 442 § 1 l<..c i.___ przyjocie, 22 doszlo do przedawnienia roszczenia oraz biodnq Wykladnig art. 417 i 4171 1~:.c. i przyjocie, is W éwiefle art. 417 i 41'/1'k.c. W przypadku istnienia prawomocnych orzeczefi sagiiéw kaxnych, koniecznc jest, ab}? byla stwierdzona We W1aéciWym trybie Wyrokiem niezgodnoéé z pravilém prawornocnego orzeczenia szzgdu, namszenie art. 6. k.c. poprzez pominiqgcie, 2:: to pozWanego obciatian oboWia_zek Wykazania, 1'2 jego dzialania sayzgodne z prawem, blqdne przyjngcie, Ze pclnomocnikowi ustanowionernu 2 urzcgdu naleiy sio Wynagrodzenie W W_\,»'so1;o§ci przyznanej W‘ punkcic: trzecim Wyroku na skutek nieuwzglodnienia nierzetehaego Wjrkonywania przez niego oboWi:4zkoW, W tym lakonicznego sporzqdzenii pozwu i braku kontaktu 2 mocodawczy, Ponadto skariqcy Wnié51? 0 zawieszenie postQpoWar1ia do czasu rozstrzygniqgcia spraw" cyWiLr1ych, ktore zostanq Wniesione do Sgdu Rejonowego W Mogilnie. W toku postcgpowania apelacyjnego powod doclatkowo poduiosl, ii W sprawie Sacdu Najvvyzszego uwzglgdniono kasacjo Prokuratora Generalnego Wniesionat na korzyéé skaxiancego i uchylono czqéciowo Wyrok Sqdu Rejonowego W Mogiluie Wydany W sprawie — na dowéd czqego zaiqczyk odpis Wyroku Sqdu Najwyicszego ( 11,8994) argumentujqc, i2 potwicrdzonyzostal zarzut skazania za ten sam czyn za ktéry skarzgcy zostal uprzednio skazany W sprawie _Sgdu Rejonowego W Gnieioie. Natomiast rfiprezenmjqcy powoda Z urzodu prziid Sqdem Rejonowym W Mogihfie 2. W dniu 9 marca 20111" Wniosi W sprawie tpozew przeciwko Skarbowi Paflstwa — Kierownikowi Zespoiu Kurato::oW Sagdowych W Mogflnie. Skarzapy zakwestionowal roWn_ie2': jakoby doszlo do przedawnienia roszczenia dochocizonego pozwem. Dornagal sio ponadto 3 - naruszenie prawa do obrony poprzez nierzetelne prowadzenie procesu przez pełnomocnika, który zaniechał doręczenia powodowi odpowiedzi na pozew celem umożliwienia ustosunkowania i powiadomił skarżącego dopiero o wyroku wydanym w sprawi"e.vPonadto Sąd naruszył art.379 pkt 5 kpc poprzez nie przesłuchanie skarżącego W charakterze strony oraz art.6 kc W zw z art.299 i 230 kpc poprzez uniernożliwienie ustosunkowania do odpowiedzi na pozew i powołania isto onych" dowodów w sprawie; - naruszenie prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie art. 442 § 1 k.c i.___ przyjęcie, że doszło do przedawnienia roszczenia oraz błędną wykładnię art. 417 i 4171 k.c. i przyjęcie, że w świetle art. 417 i 41'/1'k.c. w przypadku istnienia prawomocnych orzeczeń sądów karnych, konieczne jest, aby była stwierdzona we właściwym trybie - wyrokiem - niezgodność z praytşim prawomocnego orzeczenia sadu, - naruszenie art. 6. k.c. poprzez pominięcie, że to pozwanego obciąża. obowiązek wykazania, iz jego działania są zgodne z prawem, - błędne przyjęcie, że pełnomocnikowi ustanowionernu z urzędu należy się wynagrodzenie w wysokości przyznanej w' punkcie trzecim wyroku na skutek nieuwzględnienia nierzetelnego wykonywania przez niego obowiązków, w tym lakonicznego sporządzenia pozwu í braku kontaktu 2 rnocodawcą; Ponadto skarżący wniósł o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia spraw cywiłnych, które zo staną wniesione do Sądu Rejonowego w Mogilnie. W toku postępowania apelacyjnego powód dodatkowo podniósł, iż w sprawie - - Sądu Najwyższego uwzględniono kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść skarżącego i uchyiono częściowo wyrok Sądu Rejonowego w Mogilnie wydany w sprawie _ na dowód czego załączył odpis wyroku Sądu Najwyższego ( 11.89-94) argumentując, iż porwierdzonyzostał zarzut skazania za ten sam czyn za który skarżący został uprzednio skazany w sprawie _Sądu Rejonowego w Gnieźnie. Natomiast reprezentujący powoda Z urzędu przed Sądem Rejonowym w Mogilnie za- w dniu 9 marca 2011r wniósł w sprawie *pozew przeciwko Skarbowi Państwa - Kierownikowi Zespołu Kuratorów Sądowych w i\/iogilnie. Skarżący zakwestionował równiez jakoby doszło do przedawnienia roszczenia dochodzonego pozwem. Dornagał się ponadto 3
--- STRONA 6 ---
pozostawienia rozsfizygniqgcia sprawy przeciwko SkarboWi 1_"a1‘1stWa~ Zespolowi Kuratoréw Sabdowych Sqdowi Rejonowi W Mogilnie W oparciu o rzetelnie przygotowany POZCW i powolane W nim dowody. Skariapy zakagcz}d przy tym do pisma procesowego z 4 rnaja 2011:: projekt pOZWu 0 zaplatcg W tej sprawic (k.84— 88) Pozwany Wniési o oddalenie apelacji i zasqdzenie od powoda na rzecz Skarbu Pa1istWa Prokuratorii Generzlnej Skarbu Paristwa kosztéw zastegpstwa procesovvcgo W postopowaniu apelacyjnym. Sagd Apelacyjny zwaiyl co nastgpujcz I Apelacja nie zasluguje 1:12. uwzglqdnienie. / Powod domagai sig ochxony sWojego dobra osobistego W postaci Wolnoéci osobistej W§,Wodzsg:, ii: bézpravrne czynnoéci pozwanego W toku prowadzonych przeciwko poWodoWi post@poWafi karnych doprowadziiy do orzeczenia Wobcc poWoda su1:o_Wszych ksx pozbawienia Wolnoéci i bezzasadnego zarzgdzenia Wykonamlia kaqr. Do takiego stanu rzeczy doprowadziio Zdaniem poWoda ponoWne skazanie za ten sarn czyn, skazanie za szeéé odrgbnych przesugpstxv zamiast za. jcdno zgodnie z :.1rt.91§1 kk, prowadzenie na skutek bezpodstawnego Wydzielenia ze spraW§; . '?ro1<:uramr§r Rejonowej W Mogilnie tzzech spraw karnych zamiast jednej, nie orzeczenie 1~:a.ry nadzwyczajnie zlagodzonej rnimo, 2e skarzapy dobroWoLnie poddaWak sio karze, a Prokuratura obiecywala ziozenie takiego Wniosku. Ponadto Wobec poWoda bczzasadrfie zarzacdzono Wykonanie kary na sktutek pomaxviania przez lmratordw sa;1oWych 0 naganne zachowanie Wobec pr:.u:oWniI~:a MGOPS W Mogilnie i przedkiadanie nieprawdziwych dokumentéw. Inaczej‘ rzecz ujmujag: u podstaw faktycznych pozwu leglo stanowisko, i2 Wobec powoda orzeczono zbyt Wysol<ie kary pozbaWienia_ Wolnoéci na skutek naxuszenia przepiséw postqpowania, a ponadto na skutek bezprawnych dzialafi kuratordw sqdowych kary te zostaly slderowane do Wykonania. Natomiast u podstaw prawnych pozwu leglo przekonanie, is takie postopowanie pozWanego'na_rusza dobro osobiste poWoda W postaci Wolnoéci 4 pozostawienia rozsuzygnięcia sprawy przeciwko Skarbowi Państwa Zespołowi Kuratorów Sądowych Sądowi Rejonowi w Mogilnie w oparciu o rzetelnie przygotowany pozew i powołane w nim dowody. Skarżący załączył przy tym do pisma procesowego z 4 maja 2011:: projekt pozwu 0 zapłatę w tej sprawie (k.84- 88) Pozwany wniósł o oddalenie apelacji i zasądzenie od powoda na rzecz Skarbu Państwa- Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. Sąd Apelacyjny zważył co następuje: Í Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie. / Powód domagał się ochrony swojego dobra osobistego w postaci wolności osobistej wywodząc, iz bezprawne czynności pozwanego w toku prowadzonych przeciwko powodowi postępowań karnych doprowadziły do orzeczenia wobec powoda surowszych kar pozbawienia wolności i bezzasadnego zarządzenia wykonania kann Do takiego stanu rzeczy doprowadziło zdaniem powoda ponowne skazanie za ten sarn czyn, skazanie za sześć odrębnych przestępstw zamiast za jedno zgodnie z art.91§1 kk, prowadzenie na skutek bezpodstawnego wydzielenia ze sprawy . -Prokuratury Rejonowej w Mogilnie trzech spraw karnych zamiast jednej, nie orzeczenie kary nadzwyczajnie złagodzonej mimo, że skarżący dobrowolnie poddawał się karze, a Prokuratura obiecywała złożenie takiego wniosku. Ponadto wobec powoda bezzasadnie zarządzono wykonanie kary na skutek pornawiania przez kuratorów sądowych o naganne zachowanie wobec pracownika MGOPS w Mogilnie i pr-zedkładanie nieprawdziwych dolmmentów. Inaczej, rzecz ujmując u podstaw faktycznych pozwu legło stanowisko, iż wobec powoda orzeczono zbyt wysokie kary pozbawienia wolności na skutek naruszenia przepisów postępowania, a ponadto na skutek bezprawnych działań kuratorów sądowych kary te zostały skierowane do wykonania. Natomiast u podstaw prawnych pozwu legło przekonanie, że takie postępowanie pozwanegonarusza dobro osobiste powoda w postaci wolności 4
--- STRONA 7 ---
osobistej co po_Winno slmtkowaé zasqdzeniem n:1 rzecz poWoda dochodzonego pozWem zado§éuczynienia.( pozew k.2~3) _ l Talc sformulowane powodztwo slusznie zostalooddalone przez Sqd Okrsegowy jako oczywiécie bezzasadne, bez potrzeby me1:y'E01'yCZi'1€gO badadia zasadnoéci zarzutow skarzapego skierowanych przeciwko orzeczeniom zapeidlym W postepowmliach kamych. Powédztwo 0 ochrone dob: osobistych nie moze byé érodkiem do korekty prawomocnych orzeczefi skazuja,c_vch powoda 22. popelnienie przestepstw czy zaxzgdzajsgych Wy1<onanie’I<;a.ry. Sqd orzekajaqi W spraWie cywilnej zgodnie z a:t.11_ kpc jest zwiqzany ustaleniami prawomocnego Wyroku skazujgcego co do pOp81i1'1.i8t1i8..‘. przestepstwa. Niedopuszczalnym jest zatern jak slusznie p_rzyj:aj Sqd Olarqgoxwy prowadzenie postepowania dowodowego zmierzajqcego do podwaienia prawomocnych orzeczefi , ktore zapadiy W sprawach kaflch i przyjecie, i2‘ kara, ktorg Wymierzono skarzzgcemu z przyezyn do ktérych sie odWoh1je byia zbyt suroWa lub nie nalefzalo zarzzgdzaé jej Wykonania. Niedopuszczslnym jest rc3Wnie2 przyjecie, iz dobro osobiste powoda W postaci Wolnoéci osobistej zostalo naxuszone, Wiadnym do orzekania o pozbaWieniu W'O11'10§Ci i rozmiarze tego pozbaWienia jest boxviem Safld orzekajsgzy W spraWie karoej. Ewentualna odpoWiedzia1no§é .Ska.rbu Pafistwa za szkody VET}'£Z8LdZO_i'1€ W}’dE3,Di€I'l1 orzeczenia niezgodnego z prawem musi byé olccesiona W sposob przejrzysty i jednoznaczny co Wymaga stwierdzenia niezgodnosci 2 prawern kwestionowanego orzeczenia lub decyzji We Whzéciwym trybie , a nie 2 pominieciem tego trybu domaganie sie zadoéouczynienia za namszenie dob: osobistych W rarnach procesu cywflnego W ktérym Sqd mialby przeslankowo ustalaé Wadliwoéé Wydanych orzeczefi lmrnych W sferze skazania ponownie za to samo przestepstxvo, Wymisru kary, W Ox ~21 zarzadzenia jej Wykzonania czy sposobu procedowania, skarzagzy ocenia jako nieprawidlowy. W przypadlco orzeczefi karnych Wlaéciwq drogq praWng do 2W2dczania niezgodnych 2 pzawem czy oc2ekiWani2.mi skaxiqcego o;zeczer'1 jest apelacja, kasacja, zazalenie, Wznowienie postepowania a W razie ustalenia, it skazanie bylo niesluszne domaganie sie odszkodowemia za niesluszne skazanie, tymczasowe aresztowanie lub zatrzymanie na zasadach W'yrfikaj24:}r'ch z kodeksu postepowania k2rnego.( por. Llzasadnienie postanowienia SN z 30 maja 2003r III CZP 34/O3). Zgodnie 2 art. 575§2 kpk jeZeLi choéby jeden dz Wyrokéw stanowigcych podstawe Vv'YfOk'L1 lqcznego ulegal uchyleniu lub zmisnie Wyirok lqozny traci moc, a sqd W rniaio potrzeby Wydsje 5 osobistej co powinno skutkować zasądzeniem na rzecz powoda dochodzonego pozwem zadośćuczynienia.( pozew k.2¬3) _ I Tak sformułowane powództwo słusznie zostałooddaione przez Sąd Okręgowy jako oczywiście bezzasadne, bez potrzeby merytorycznego badania zasadności zarzutów skarżącego skierowanych przeciwko orzeczeniórn zapadłym w postępowaniach karnych. Powództwo o ochronę dóbr osobistych nie może być środkiem do korekty prawomocnych orzeczeń skazujących powoda za popełnienie przestępstw ' czy zarządzających wykonaniekary. Sąd orzekająqf W sprawie cywilnej zgodnie z art.11_ kpc jest związany ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego co do popełnieniai przestępstwa. Niedopuszczalnyrn jest zatem jak słusznie przyjął Sąd Okręgowy prowadzenie postępowania dowodowego zmierzającego do podwazenia prawomocnych orzeczeń , które zapadły w sprawach kagch i przyjęcie, iz' kara, którą wymierzono skarżącernu z przyczyn do których się odwołuje była zbyt surowa lub nie należało zarządzać jej wykonania. Niedopuszczalnym jest również przyjęcie, iż dobro osobiste powoda w postaci wolności osobistej zostało naruszone, władnym do orzekania o pozbawieniu wolności i rozmiarze tego pozbawienia jest bowiem Sąd orzekający w sprawie karnej. Ewentualna odpowiedzialność .Skarbu Państwa za szkody wyrządzone wydaniem orzeczenia niezgodnego z prawem musi być określona w sposób przejrzysty i jednoznaczny co wymaga stwierdzenia niezgodności z prawem kwestionowanego orzeczenia lub decyzji we właściwym trybie , a nie z pominięciem tego trybu dornaganie się zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych w ramach procesu' cywilnego w którym Sąd miałby przesłankowo ustalać wadliwość wydanych orzeczeń karnych w sferze skazania ponownie za to samo przestępstwo, wymiaru kary, Ê Ox nt zarządzenia jej wykonania czy sposobu procedowania, skarżący ocenia jako nieprawidłowy. W przypadku orzeczeń karnych właściwą drogą prawną do zwalczania niezgodnych z prawem czy oczekiwaniami skarżącego orzeczeń jest apelacja, kasacja, zażalenie, wznowienie postępowania a W razie ustalenia, iż skazanie było niesłuszne dornaganie się odszkodowania za niesłuszne skazanie, tymczasowe aresztowanie lub zatrzymanie na zasadach wynikających z kodeksu postępowania karnego.( por. nzasadnienie postanowienia SN z 30 maja 2003r III CZP 34/O3). Zgodnie z art. 575§2 kpk jezeli choćby jeden iz wyroków stanowiących podstawę wyroku łącznego ulegał uchyleniu lub zmianie wyrok łączny traci moc, a sąd w miarę potrzeby wydaje 5
--- STRONA 8 ---
nowy Wyrok latczny. Natomiast zgodrlie z art.24§1 kkW jezeli ujawnig sie noWe lub poprzednio nieznane okolicznosci istotne dla rozstrzygniecia, sqd mote W kafzdym czasie zmienié lub uchyhé poprzednie postanowierde Wydane no etapie Wykzonywsnia kary co moze dotyczyé np. zarzqdzerlizl dotyczgcego Wykonania kziry pozbaWienia Wohloéci. Art. 552§1 ktpk stanowi, ifz oskariony, ktory W Wyniku Wiznowienia postepowania lub kasacji zostal uniewinniony Iub skszany na lagodniejszq kare, may od Skarbu Pafistwa odszkodowanie za poniesionq szkode oraz zadoééuczynienie za doznanq Iarzywde xvymkle z Wykonania Wzgledem niego caloéci lub czeéci kary, ktorej nie powinien byl ponieéé. Natomiast W xozdziale 56 kodeksu postepowania karnego uregulowano instytucje Wznowienia postepowania, ktérq Wdraia sie rniedzy Qaymi W przypadku, gdy po Wydaniu orzeczenia ujawniq sie nowe fakty lub dowody nieznane poprzednio satdowi, Wplywajage na ocene popeinienia przestepstwa, podlegania karze, stosoWs.ni2. nadzwyczajnego zlagodzenia lub obostrzenia kazy . Wlaédwg drogq prawnq do kwestionowania 01:2eczefl kaxnych lub domagania sie zadoééuczynienia Z2. niesluszne skazanie sq zatem instyiucje L1re_guloWs.ne W kodeksie postepowania karnego i kodeksie karnym Wykonawczym, a nie pozew o ochxone dobrs osobistego W postaci Wolnosci osobistej Wniesiony bez uWzg1ednienia treéci art.11 kpe oraz .i11sty111cji procedury kaxnej pozWa1ajqcych na ochrone intereséw oskagéonego i skazanego . Sgd Okregowy trafnie zatem przyjaj, i2 pozeW opaxty na treéci axt. 4171§2 kc W ZW Z 24§1 kc i 448 kc nie zaslugiWal na uwzglednieilie. Okreélona W art.11 kpc moc Wiagqca Wyroku karnego oznacza, 2e W spraWie cywilnej niedopuszczslne jest dokonywanie jakichkolwiek Wiasnych ustalefi, co do tych okoficznoéci ktéryrni zgodnie z omawianyrn przepisem, sgd jest Z“/’i8cZ€5.I1Y W postepowaniu cyWjJ11ym. Okolicznoéci te nie mogzlc bye przedmiotem postepowania doWodoWego ani oceny sqdu a Wiec, nie ma do nich Z8.StOSOW&f1i&‘Z&S2.d2'i swobodnej oceny doWod6W ( a.rt.233§1 kpc), a sad W sprawie cywilnej dokonuje tylko subsumcji pod odpowiedni przepis prawa materialnego c3"Wilnego Wiaggcych ustaleri XV}'Il.il{flj@C}‘Ch z Wyroku karnego. Bezzasadne sq zatem zarzuty apelacji dotyczsgze biednej oceny zebranego W sprawie fnateriaiu dowodowego lub kwestionujeyce nie prowadzenie przez Segd Ohegowy postepowania dowodowego W rarnach ktorego skartqcy W oderwaniu od istrziejapych instytucji procedurykamej zamierzai negoWaé zasadnoéé Wydanych W stosunku do niego :02strzygnieé skazujsccych na kare s ‘. 6 'nowy wyrok łączny. Natomiast zgodnie z art.24§1 kkw jeżeli ujawnią się nowe lub poprzednio nieznane okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia, sąd może w każdym czasie zmienić lub uchylić poprzednie postanowienie wydane na etapie wykonywania kary co może dotyczyć np. zarządzenia dotyczącego wykonania kary pozbawienia wolności. Art. 552§1 kżpk stanowi, iż oskarżony, który w wyniku wznowienia postępowania lub kasacji został uniewinniony lub skazany na lagodniejszą karę, służy od Skarbu Państwa odszkodowanie za poniesioną szkodę oraz zadośćuczynienie za doznaną krzywdę wynikłe z wykonania względem niego całości lub części kary, której nie powinien był ponieść. Natomiast w rozdziale 56 kodeksu postępowania karnego uregulowano instytucje wznowienia postępowania, którą wdraża się między Šiyrni w przypadku, gdy po wydaniu orzeczenia ujawnią się nowe fakty lub dowody nieznane poprzednio sądowi, wpływające na ocenę popełnienia przestępstwa, podlegania karze, stosowania nadzwyczajnego złagodzenia lub obostrzenia kary . - Właśáwą drogą prawną do kwestionowania orzeczeń karnych lub domagania się zadośćuczynienia za niesłuszne skazanie są zatem instytucje uregulowane w kodeksie postępowania karnego i kodeksie karnym wykonawczym, a nie pozew o ochronę dobra osobistego w postaci wolności osobistej wniesiony bez uwzględnienia treści art.11 kpc oraz .instytucji procedury karnej pozwalających na ochronę interesów oskarżonego i skazanego . Sąd Okręgowy trafnie zatem przyjął, iż pozew oparty na treści art. 4l71§2 kc W zw z 24§l kc i 448 kc nie zasługiwał na uwzględnienie. Określona w art.11 kpc moc wiążąca wyroku karnego oznacza, ze w sprawie cywilnej niedopuszczalne jest dokonywanie jakichkolwiek własnych ustaleń, co do tych okoliczności którymi zgodnie z omawianym przepisem, sąd jest związany w postępowaniu cywilnym. Okoliczności te nie mogą być przedmiotem postępowania dowodowego ani oceny sądu a więc, nie ma do nich zastosowaniajzasada swobodnej oceny dowodów ( art.253§l kpc), a sąd w sprawie cywilnej dokonuje tylko subsurncji pod odpowiedni przepis prawa materialnego cywilnego wiążących ustaleń wynikających. z wyroku karnego. Bezzasadne są zatem zarzuty apelacji dotyczące błędnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego lub kwestionujące nie prowadzenie przez Sąd Ohęgowy postępowania dowodowego w ramach którego skarżący w oderwaniu od istniejących instytucji procedury-karnej zamierzał negować zasadność wydanych w stosunku do niego rozstrzygnięć skazujących na karę s l' 6
--- STRONA 9 ---
pozbaWienia Wolnoéci i zarzqdzajqcych Wprovwadzenie tej kery do ‘§V}'1{OI13.I1i3.. Skariagzy nie dostrzega przy tym, i2 mimo Wystgpiezuia 2 pozWem o ochrone dobr osobistych podjql We Wiasciwym trybie kroki znlierzajage do podwaizeilia praWornocnych orzeczeri kamych skoro W sprawach zjtozyi oczekujgce na rozpoznanie skargi 0 Wznowienie postepowania. Ponadto na skutek kasacji Wniesionej przez Prokuratora Generalnego uzyskai czeécioxve uchylenie Wyroku skszujqcego W sprawie —Sqdu Rejonowego W Mogilme albowiem stwierdzono dwukrotne, prawomocne skazanie za ten sada czyn co sprawia, i2 sprawafi W uchylonym zakresie bedzie przedmiotem ponownego :ozpoznania.( Wyrok SN z 10‘ marca 2011f W sprawie III K 18/11 Wraz z uzasadnieniem k. 8994) Gd;*bY\1Qa skutek. zlozonych skarg o Wznowienie postepowania czy uwzglednionej kasacji okazalo sie, ii Wobec powoda Wykonano kare pozbawienia Wolnoéci W roznniazze Wiekszym nii to bedzie Wynjkaio 2 ostatecznie zakoficzonych postepowafi skarzgcemu zgodnie 2 art.552§1 kpk sluicyé bedzie prawo do Wystqpienia 2 Zqdaniein odszkodoxvania lub zadoééuczynienia za Wykonanie kary W rozrniarze, ktorej nie powioien byl ponieéé. Nie jest natonniast dopuszczslne z pominieciem tego Lrybu i Pi'Z8d uprzednim skutecznym Wzruszeniem zdpadiych Wobec powoda praWomocn}»‘r:h orzeczed karnych 1' zakodczerdem postepovaad W ktorych ostatecznie zostanie rozstrzygnjety Wymiar orzeczonej Wobec powoda kary domaganie sie ochrony dobra osobistego poWoda W postaci Wohwéci osobistej. Sad Ol<J:egoWy prawidlowo nie prowadzil postepowania doWodoWego na okolicznoéci Zwiqzane z nieprawdziwymi informacjami i przedkiadaniem n_iepraWdziWych dokumentoW przez kuratora sqdowego, co mialo zdaniem skarigcego doproWadzié do Z2lfZ3¢dZEI‘.i& Wykonania kary rnirno, Ze nie bylo do tego podst2LW. P0 pierwsze 1§Westie te skaridcy powinien Wyjaéniaé W toku postepowzmia WykonaWczego zmierzajecego do Wykonania kary lub W trybie art.24§1 kkw zmierzajgcym do zmiany lub uchylenia poprzedniego postanowienia. Po drugie jeéli s1<.ar2‘:a¢c}' We Wkaéciwym trybie Wykaée, ze ksrcy nie powinien odbyé W rozrnimzze Wobec niego orzeczonym moie zgiiaszaé Zgdanie W trybie axt.552§1 kpk a nie Wjistepowaé 2 pozwern o namszenie dobra osobisizego W postaci Woinoéci osobistej bez uprzedniego W2I'L15Z8I'1i£1 prawomocnego orzeczenia zarzgdzajqcego Wykonanie kary i bez uwzgledniania ttesci art.365§1kpc. 7 pozbawienia wolności i zarządzających wprowadzenie tej kary do wykonania. Skarżący nie dostrzega przy tym, iż mimo wystąpienia z pozwem o ochronę dóbr osobistych podjął we właściwym trybie kroki zmierzające do podważenia prawomocnych orzeczeń karnych skoro w sprawach złożył oczekujące na rozpoznanie skargi o wznowienie postępowania. Ponadto na skutek kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego uzyskał częściowe uchylenie wyroku skazującego w sprawie _Sądu Rejonowego w Mogilnie albowiem stwierdzono dwukrotne, prawomocne skazanie za ten sam czyn co sprawia, iż sprawa w uchyłonym zakresie będzie przedmiotem ponownego rozpoznania.( wyrok SN z 10i marca 2011r w sprawie III K 18/11 wraz z uzasadnieniem k. 89-94) Gdybyuqa skutek. złożonych skarg o wznowienie postępowania czy uwzględnionej kasacji okazało się, iż wobec powoda wykonano karę pozbawienia wolności w rozmiarze większym niż to będzie wynikało z ostatecznie zakończonych postępowań skarżącemu zgodnie z art.552§1 kpk służyć będzie prawo do wystąpienia z zadaniem odszkodowania lub zadośćuczynienia za wykonanie kary w rozmiarze, której nie powinien był ponieść. Nie jest natomiast dopuszczalne z pominięciem tego trybu i przed uprzednim skutecznym wzruszenicm zapadłych wobec powoda prawomocnych orzeczeń karnych i zakończeniem postępowań w których ostatecznie zostanie rozstrzygnięty wymiar orzeczonej wobec powoda kary dornaganie się ochrony dobra osobistego powoda w postaci wolności osobistej. Sąd Okręgowy prawidłowo nie prowadził postępowania dowodowego na okoliczności związane z nieprawdziwyrni informacjami i przedkładaniem nieprawdziwych dokumentów przez kuratora sądowego, co miało zdaniem skarżącego doprowadzić do zarządzenia wykonania kary mimo, że nie było do tego podstaw. Po pierwsze kwestie te skarżący powinien wyjaśniać W toku postepowania wykonawczego zmierzajacego do wykonania kary íub W trybie art.24§1 kkw zmierzajacym do zmiany lub uchylenia poprzedniego postanowienia. Po drugie jeśłi skarżący we właściwym trybie wykaże, że kary nie powinien odbyć w rozmiarze wobec niego orzeczonym może zgłaszać zadanie w trybie art.552§1 kpk a nie występować z pozwern o naruszenie dobra osobistego w postaci woiności osobistej bez uprzedniego wzruszenia prawomocnego orzeczenia zarządzającego wykonanie kary i bez uwzgłedniania treści art.365§1kpc. 7
--- STRONA 10 ---
Powéd nix2 dornagal siq przy tym W pozwie ochrony débr osobistych W postaci godnoéci osobistej czy dobrego imienia w zwiqzlcu 2. majgcym mieé miejsce wedlug twierdzefi skarégcego pomawianiem go 0 naganne postgpowzmie przez kuratora sqdowego, a ochrony dobra osobistego‘ W postaci wolnoéci osobistej ( pozew k.3) istotnym zatem bylo ustalenie czy powéd bezprawnie zostal pozbawiony wolnoéci , ktére to ustalenie nie moglo byé poczynione Wobec jednoznacznej txeéci att.11 kpc i 365§1 kpc. _ Bezprzedmiotowc sq zzrczuty apelacji dotyczqce przedawnienia roszczenia dochodzonego pozwem jako podstawy oddalenia powédztwa. Wprawdzie pozwany podniésl zarzut przedawnienia ( 11.14) , ale Sqd Okreggowy nie odniésl sir; W ogéle do tego zarzutu oddalajag: powédztwo jako merytorycznie bezzasadnggl 2. nie jako przedawnione. Sgd ten nie poczynil teé ustalefi faktycznych pozxvelajqbych na oceng zasadnoéci podniesionego zaxzutu, a dokonywanie tych ustalefi na efapie postqpowania gpelacyjnego wobec bezzasadnoéci powédztwa opartego na kwestionowaniu prawornocnych orzeczefi karnych W sferze wyrniaru karjr i zazzgdzenia jej Wykonania ocenié naleiy jako bezprzedmiotowe. Bezzasadne sq zaxzuty apelacji dotyczqce 'majs;cej mieé miejsce niewainoéci postgpowania w' zwiaglm z pozwein, ktéxy powéd wniésk lub zamierza wnieéé przeciwko Skarbowi Paf1stWa— Kierownikowi Zespolu Kuratorskiej Sluzby Ssgdowej W Sgdzie Rejonowym W Mogilnie, ktérego projekt datowany na rok 2011, bez dokiadnej daty dziennej i miesigcznej powéd zalqczyl do pisrna procesowego 2 4 maja 2011r zloionego W postcgpowaniu apela.cyjnym.( k.8488). Powéd nie pedal przy tym sygnatury akt majaccnij sic; toczyé sprawy a podawana przez niego sygnatura ( £1.81) dotyczy ustanowicnia powodowi na jego wniosek peinomocnika z urzcgdu ( k.145) Niewainoéé postcgpowania moglaby mieé miejsce W zwiagku 2 toczqcym sic; postagpowaniem cywilnym jedyni¢ W warunkach 0 ktérych mowa W amt. 379 pkt 3 kpc. Postcgpowanie W rozpoznawanej sprawie zosta%0 wszczqe 14 wrzeénia 2010:: ( prezentata k.2), a projekt pozwu datowany jest na 2011r sprawa ta me zostala zatem ani wczeéniej wszczcgta ani prawornocnie osqdzona. Ponadto 2 przedlozonego projektu pozwu wynika, 26 nie jest to sprawa 0 to sarno roszczenie, skoro W niniejszej sprawie pozew wiage sing 2 uochronat dobra osobistego wflpostaci wolnoéci osobistej , a w sprawie W 1ztérej projekt pozwu ‘zalqczono powéd poszukuje ochrony dobra 8 Powód nie domagał się przy tym w pozwie ochrony dóbr osobistych w postaci godności osobistej czy dobrego imienia W związku zl mającym mieć miejsce według twierdzeń skarżącego pomawianiem go o naganne postępowanie przez kuratora sądowego, a ochrony dobra osobistego' w postaci wolności osobistej ( pozew k.3) istotnym zatem było ustalenie czy powód bezprawnie został pozbawiony wolności , które to ustalenie nie mogło być poczynione wobec jednoznacznej treści art.11 kpc i 365§1 kpc. _ Bezprzedmiotowe są zarzuty apelacji dotyczące przedawnienia roszczenia dochodzonego pozwem jako podstawy oddalenia powództwa. Wprawdzie pozwany podniósł zarzut przedawnienia ( k.14) , ale Sąd Okręgowy nie odniósł się w ogóle do tego zarzutu oddalając powództwo jako merytorycznie bezzasadreil a nie jako przedawnione. Sąd ten nie poczynił też ustaleń faktycznych pozwalających na ocenę zasadności podniesionego zarzutu, a dokonywanie tych ustaleń na etapie postępowania _apelacyjnego wobec bezzasadności powództwa opartego na kwestionowaniu prawomocnych orzeczeń karnych w sferze wymiaru kary i zarządzenia jej wykonania ocenić należy jako bezprzedmiotowe. Bezzasadne są zarzuty apelacji dotyczące "mającej mieć miejsce nieważności postępowania w' związku z pozwem, który powód wniósł lub zamierza wnieść przeciwko Skarbowi I>aństwa- Kierownikowi Zespołu Kuratorskiej Służby Sądowej w Sądzie Rejonowym w Mogilnie, którego projekt datowany na rok 2011, bez dokładnej daty dziennej i miesięcznej powód załączył do pisma procesowego z 4 maja 2011r złożonego w postępowaniu apelacyjnym.( k.84-88). Powód nie podał przy tym sygnatury akt mającej się toczyć sprawy a podawana przez niego sygnatura ( k.81) dotyczy ustanowienia powodowi na jego wniosek pełnomocnika z urzędu ( k.145) Nieważność postępowania mogłaby mieć miejsce w związku z toczącym się postępowaniem cywilnym jedynie w warunkach 0 których mowa w art. 379 pkt 3 kpc. Postępowanie w rozpoznawanej sprawie zostało wszczęte 14 września 2010:: ( prezentata k.2), a projekt pozwu datowany jest na 20111' sprawa ta nie została zatem ani wcześniej wszczęta ani prawomocnie osadzona. Ponadto z przedłożonego projektu pozwu wynika, że nie jest to sprawa o to samo roszczenie, skoro w niniejszej sprawie pozew wiąże się z .ochroną dobra osobistego w_postaci wolności osobistej , a w sprawie w której projekt pozwu załączone powód poszukuje ochrony dobra 8
--- STRONA 11 ---
osobistego xv postaci dobrego imienia , ktére mialo zostaé naxuszone na skuték podawania. nieprawdziwych informacji przez kuratora. I\/Limo zatem identycznych okolicznoéci faktycznych stanowiqcych podstawo pozwu W sposob odmienny wskazane zostaio dobro osobiste, ktorego ochronyposzukujc powéd. Sqd Apelacyjny nie znalazl podstaw do zawieszenia postopowania W zwiqzlm z majqcym sic; toczyé postrgpowaniem W sprawie, ktérej projekt pozwu przcdlozono. P0 pierwsze nie zostaio wykazane by pozew taki zostai wniesiony do sqdu. P0 drugie niniejsza sprawa zostala WSZCZQIIS. wczeénicj , oparta zostals. na ochronie innego dobria osobistego, a rozstrzygnigcie njniejszej spravfy nie zalezy od wyniku sprawy, ktérej projekt pozwm zalqczono jak tego wymaga art. 177§1 pkt 1 kpc. Bezzasadne sq zarzuty skaxzqcego zgloszone W plaszczyénie art.379 pkt 5 kpc zmierzajgce do wykazania niewainoéci postopowania na SkL1t€1&F|7OZb21Vi?iCI]i2. powoda. moiliwoéci obrony swoich praw . Przede Wszystkirn plowéd byl W sprawie reprezentowany przez profesjonalnego pclnornocnika ustanowionego z urzgdu, ktérego rzeczq bylo informowanie powoda 0 przebiegu sprawy i podejmowanych W niej czynnoéciach. Wszystkie pisma procesowe, zarzqdzenia i zawiadomienia o terminach rozpraw dorrgczane byiy pelnomocnikowi, a Sad Olirqgowy nie mial obowiqzlm odregldnego. doroczania zawiadomiefi i pism powodowi ( axt. 133§3 kpc) . Kwestia kontaktu miodzy skarzaccym, a pelnomocrfikiem i sposobu ukozenia xfispolpracy pozwalajqcej na bieiacce monitorowanie przez mocodawcq przebiegu sprawy jest wewnqtrzng sprawq 5trony i reprezentujqcego jg peinomocnika, a ewcntuaine nieprawidlowoéci W tym zakresie o ile mialy miejsce nie mega; byé przedmiotem zarzutu opartego na treéci mt. 379 pkt 5 kpc. Wynagrodzenie pelnomocnika reprezenmjzgcego powoda 2 urzgdu zaszgdzone zostalo od Skaxbu Pafistwa Sqdu Okrogowego W Bydgoszczy wedlug stawki minimalnej powiqkszonej 0 naleiny podatek od foxvaréw i uslug , a powod nie partycypujgc W tych kosztach nic ma interesu prawnego W skarzeniu wysokoéci przyznanego pelnomocnikowi wynagrodzenia. ’ _ Wbrexv zarzutorn apelacji Sqd Okraggowy nie mial obowiqzlm przeprowadzania dowodu z przesiucharlia skariqcego W chamkterze strony. Zgodnie 2 2111.299 kpc 594:1 moze dowéd ten dopuécié jeieli pozostaly r1iewyjaérLior1e fakty istotne dla rozstrzygniqcia sprawy mimo wyczefpania érodkéw dowodowych lub ich braku. ' 9 osobistego w postaci dobrego imienia , które miało zostać naruszone na slnitek podawania nieprawdziwych informacji przez kuratora. I\/Limo zatem identycznych okoliczności faktycznych stanowiących podstawę pozwu w sposób odmienny wskazane zostało dobro osobiste, którego ochrony poszukuje powód. Sąd Apelacyjny nie znalazł podstaw do zawieszenia postępowania w związku z mającym się toczyć postępowaniem w sprawie, której projekt pozwu przedłożono. Po pierwsze nie zostało wykazane by pozew taki został wniesiony do sądu. Po drugie niniejsza sprawa została wszczęta wcześniej , oparta została na ochronie innego dobra osobistego, a rozstrzygnięcie niniejszej sprawy nie zależy od wyniku sprawy, której projekt pozwu załaczono jak tego wymaga art. 177§1 pkt 1 kpc. Bezzasadne są zarzuty' skarżącego zgłoszone W płaszczyźnie art.379 pkt 5 kpc zmierzające do wykazania nieważności postępowania na skutek/pozbawienia powoda możliwości obrony swoich praw . Przede wszystkim powód był w sprawie reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika ustanowionego z urzędu, którego rzeczą było informowanie powoda o przebiegu sprawy i podejmowanych w niej czynnościach. Wszystkie pisma procesowe, zarządzenia i zawiadomienia o terminach rozpraw doręczane były pełnomocnikowi, a Sąd Okręgowy nie miał obowiązka odrębnego. doręczania zawiadomień i pism powodowi ( art. 133§3 kpc) _ Kwestia kontaktu między skarżącym, a pełnomocnikiem i sposobu ułożenia współpracy pozwalającej na bieżące monitorowanie przez mocodawcę przebiegu sprawy jest wewnętrzną sprawą strony i reprezentującego ją pełnomocnika, a ewentualne nieprawidłowości w tym zakresie o ile miały miejsce nie mogą być przedmiotem zarzutu opartego na treści ut. 379 pkt 5 kpc. Wynagrodzenie pełnomocnika reprezentujacego powoda z urzędu zasadzone zostało od Skarbu Państwa Sądu Okręgowego w Bydgoszczy Według stawki minimalnej powiększonej o należny podatek od towarów í usług , a powód nie partycypujac w tych kosztach nie ma interesu prawnego w skarżeniu wysokości przyznanego pełnomocnikowi wynagrodzenia. j _ W/brew zarzutom apelacji Sąd Okręgowy nie miał obowiązku przeprowadzania dowodu z przesłuchania skarżącego w charakterze strony. Zgodnie z aft.299 kpc sad może dowód ten dopuścić jeżeli pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy mimo wyczerpania środków dowodowych lub ich braku. I 9
--- STRONA 12 ---
Sytuacja taka W rozpoznawanej sprawie nic zaistniala, gdyé: jut W oparciu 0 WskazyWa.1m podstawo faktycznq i prawnq pozwu mozna. bylo stwierdzié, ii nie zasluguje on na uWzgl@dnie11ie. Niezaleénie 0d powyzszego zaxzut ten uchyla siq; spod kontroli instancyjnej skoro 524:1 Okrogowy postanowienicm poWzi@tym na rozprawie W dniu 12 stycznia 20111’ ( k.3637) pominaj dowod 2 przesliuchania p0W0da, a obecny na rozprawie peinomocnik powoda nie zglosii zastrzeéenia W trybie a:t.162 kpc dotyczqpego uchybienia przepisom postopowania W tym qakresie, co sprawia it powéd nie n_1o2e ha etapie postrgpowania apelacyjnego powolywaé sio na Wskazywane przez siebie uchybienie. Brak bylo podstaw do prowadzcnia na wniosek powoda dalszego postopowania dowodowego W postopowaniu apelacyjnym jak bcWiem Wyiej podniesiono postopowvanie W sprawie 0 ochxong débr osobistych nie moze zmierzaé do podxvazania praW0mocnych orzeczefi karnych lub skuzyé Wyjaénianizi okoliczno§ei;—\ ktére powinny zostaé rozstrzygnicgte We Wlaéciwym trybie W postgpowaniu kaxnyrn, a uwzglodnienie stanowiska skarzqcego prowadziloby do nicdopuszczalnego rozstrzygania kwestii prawnokarnych W postzgpowaniu cywilnym. Sand Oluqgowy nie nmllszyd,art.6 kc. Obowiqzkiem pnoxvoda bylo Wykazanie nzaruszenia dobra osobistego W postaci Wolnoéci osobistej, ktérego ochrony sic; domagal. W razie Wykazania przez powoda narusze11ia_ dobra osobistego rzeczq pozwanego bylo Wykazanie, 2e jego dzialanie nie bylo bezprawne. Tymczasem poW6d ograniczyl sic; do kwestiooowania prawomocnych orzeczcfi karnych z po_mini¢ciem Wiaéciwego trybu, ktéry 2 przyczyn Wyéej podniesionych jest jedynag drogg ich Wzruszenia. Skoro sqd orzekl Wobec powoda prawomocnie katy pozbawienia Wolnoéci i zarzqdzii, ich Wykonanie nie_ sposéb akceptowaé tezy jakoby skariatcy W sposéb bezprawny "zostal pozbawiony Wolnoéci. Natomiast Wszelkie niepraWidloW0éci W toku prowadzonych postcgpowafi karnych, ktére mogly mieé Wplyw na rozmiar orzeczonej i odbytcj przez skarzqcego kary poWinny byé Wyjaéniane W toku postgpowania karnego we Wlaéciwym crybie, a nie W ramach ochrony débr osobistych. W’ tym stanie rzeczy nie znajdujqc przyczyn Wyzcj podniesionych podstaw do uwzglodnienia apelacji na podstawie art.385 kpc orzeczono jakw sentencji. O 1zosztach procesu orzeczono na podstawie art. 102 kpc majqc na uwadze sytuacjcg materialnqi Zyciowq powoda oraz chamkter dochodzoncgo roszczenia. 10 Sytuacja taka w rozpoznawanej sprawie nie zaistniała, gdyż już w oparciu o wskazywana podstawę faktyczną i prawną pozwu można było stwierdzić, iż nie zasługuje on na uwzględnienie. Niezależnie od powyższego zarzut ten uchyla się spod kontroli instancyjnej skoro Sad Okręgowy postanowieniem powziętym na rozprawie w dniu 12 stycznia 20111' ( k.36-37) porninął dowód z przesłuchania powoda, a obecny na rozprawie pełnomocnik powoda nie zgłosił zastrzeżenia w trybie art.162 kpc dotyczącego uchybienia przepisom postępowania w tym zakresie, co sprawia iż powód nie może na etapie postępowania apelacyjnego powoływać się na wskazywane przez siebie uchybienie. Brak było podstaw do prowadzenia na wniosek powoda dalszego postępowania dowodowego w postępowaniu apelacyjnyrn jak bowiem wyżej podniesiono postępowanie w sprawie o ochronę dóbr osobistych nie może zmierzać do podważania prawomocnych orzeczeń karnych lub służyć wyjaśnianiu okoliczności;-~\ które powinny zostać rozstrzygnięte we właściwym trybie w postępowaniu karnym, a uwzględnienie stanowiska skarżącego prowadziłoby do niedopuszczalnego rozstrzygania kwestii prawnokarnych w postępowaniu cywilnym. Sąd Okręgowy nie nm1szył,art.6 kc. Obowiązkiem piowoda bylo wykazanie naruszenia dobra osobistego w postaci wolności osobistej, którego ochrony się domagał. W razie wykazania przez powoda naruszenia dobra osobistego rzeczą pozwanego było wykazanie, że jego działanie nie było bezprawne. Tymczasem powód ograniczył się do kwestionowania prawornocnych orzeczeń karnych z pominięciem właściwego trybu, który z przyczyn wyżej podniesionych jest jedyną droga ich wzruszenia. Skoro sąd orzekł wobec powoda prawomocnie kary pozbawienia wolności i zarządził, ich wykonanie nie sposób akceptować tezy jakoby skarżący w sposób bezprawny 'został pozbawiony wolności. Natomiast wszelkie nieprawidłowości w toku prowadzonych postępowań karnych, które mogły mieć wpływ na rozmiar orzeczonej i odbytej przez skarżącego kary powinny być wyjaśniane w toku postępowania karnego we właściwym trybie, a nie w ramach ochrony dóbr osobistych. W' tym stanie rzeczy nie znajdując przyczyn wyżej podniesionych podstaw do uwzględnienia apelacji na podstawie art.385 kpc orzeczono jakw sentencji. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 102 kpc majac na uwadze sytuację materialnai życiową powoda oraz charakter dochodzonego roszczenia. 10
--- STRONA 13 ---
O kosztach pelnomocnika reprezentujqcego powoda z urzrgdu W postgpowaniu apelacyjnym orzecizono na podstawie art.109§1 kpc, § 2 ust.1 i 5 , §6 pkt 7 ,§13 ust.1 pkt 2 rozporzgdzenia Ministra Sprawiedliwoéci z 28 Wrzeéria 2002: W sprawie op}:1t 221 czynnoéci adW0k2.ckie oraz ponoszenia przez Skaxb Pafistwa kosztéw nieoplaconej pomocy prawnej udzielonej z urzgdu Dz. U. N1: 163, poz 1348 z péén. 2111) majag: na WZglQdZi€ , sh z uwagi na fazq W ktorej doszlo do zmiany osoby pelnomocrlilca reprezentujqcego powoda z urzgdu W postcgpowaniu apelacyjnym udzial peknomocnika ograniczyl siq do reprezentowania powoda na rozprawiehpelacyjnej co zwazywszy na naklad pracy peinomocnika detcrminowany momentem jego zmiany uzasadniai przyznanie k0sztoW W Wysokoéci polowy stawki nminimalnej. 11 O kosztach pełnomocnika reprezentującego poyvoda z urzędu W postępowaniu apelacyjnyrn orzeczono na podstawie art.109§1 kpc, § 2 ust.1 i 3 , §6 pkt 7 ,§13 ust.1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawíedłíwości z 28 września 20021' W sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu- Dz, U. Nr 163, poz 1348 z późn. zm) mając na względzie , ;Ż z uwagi na fazę W której doszło do zmiany osoby pełnomocnika reprezentującego powoda z urzędu W postępowaniu apelacyjnym udział pełnomocnika ograniczył się do reprezentowania powoda na rozprawie apeíacyjnej co zważywszy na nakład pracy pełnomocnika determinowany momentem jego zmiany uzasadniał przyznanie kosztów W wysokości połowy stawki minimalnej. 11
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Okręgowy w Bydgoszczy oddalił powództwo#I ACa 452/11 Y#art. 233 § 1 k.pc.#art.102 kpc.#art.379 pkt 5 kpc#art.6 kc#art. 442 § 1 k.c#art.91§1 kk#art. 575§2 kpk#art.24§1 kkW#Art. 552§1 ktpk#art.11 kpe#art.11 kpc#art.24§1 kkw#art.552§1 kpk#art. 379 pkt 3 kpc.#art. 177§1 pkt 1 kpc.#art. 133§3 kpc#art.6 kc.#art.385 kpc#art. 102 kpc#art.162 kpc#art.109§1 kpc