§Centrum Prawa KarnegoWykonawczego
← Powrót do orzecznictwa
przyznania odszkodowania przez organ administracji publicznej, z zachowaniem terminu określonego w art. 160 § 5 kpa nie zwalnia sądu od obowiązku zbadania zasadności zgłoszonego pr

Postanowienie I ACa 452/09 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 czerwca 2009 r. Sąd Apelacyjny w Gdańs

przyznania odszkodowania przez organ administracji publicznej, z zachowaniem terminu określonego w art. 160 § 5 kpa nie zwalnia sądu od obowiązku zbadania zasadności zgłoszonego przez wszystkich pozwanych zarzutu przedaw

Teza / krótkie omówienie

przyznania odszkodowania przez organ administracji publicznej, z zachowaniem terminu określonego w art. 160 § 5 kpa nie zwalnia sądu od obowiązku zbadania zasadności zgłoszonego przez wszystkich pozwanych zarzutu przedaw

Treść orzeczenia

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I ACa 452/09 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 czerwca 2009 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Teresa Sobolewska Sędziowie: SA Maryla Domel-Jasińska (spr.) SA Michał Kopeć Protokolant: sekr. sądowy po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2009 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy z powództwa Si i Ki i H Ki przeciwko Skarbowi Państwa - W ’ j w N G o zapłatę na skutek apelacji powodów od wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 11 lutego 2009 r. sygn. akt I C I. oddala apelację; II. nie obciąża powodów kosztami postępowania apelacyjnego. Na oryginale właściwe podpisy `1 __ . "| ¬' _ sygn. a1<r1Aca 452/09 ;it-.`¿.;' Jłyf; fif›'íi:‹.=-±';"~\\ ĹĘSÊU WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Apelacyjny W Gdańsku Wydział I Cywilny W składzie: Przewodniczący: SSA Teresa Sobolewska Dnia 10 czerwca 2009 r Sędziowie: SA Maryla Domel-Jasińska (spr.) SA Michał Kopeć Protokolant: sekr. sądowy po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2009 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy z powództwa S1 K1 ` ` iH " K1 ` ` przeciwko SkarbowiPaństwa-W' ` " ` ` " i _ . 7, . o zapłatę na skutek apelacji powodów od wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 11 lutego 2009 r. sygn. akt I C ' I. oddala apelację; WN G" II. nie obciąża powodów kosztami postępowania apelacyjnego. Na oryginale właściwe podpisy --- STRONA 2 --- 2 U Z A S A D N I E N I E Powodowie S i H małżonkowie K’ wystąpili w dniu 16 kwietnia 2007r. (data stempla pocztowego - k.31) z powództwem przeciwko Gminie K oraz Skarbowi Państwa S w N i i W domagając się zasądzenia od pozwanych kwoty 284.733,54 zł tytułem odszkodowania za wadliwie wydaną w dniu 8 maja 1996r. przez burmistrza Gminy decyzję, zezwalającą powodom na zmianę sposobu użytkowania budynku składowo-garażowego na budynek przeznaczony do wytopu złomu aluminium, uznanej za nieważną na podstawie decyzji Wojewody z dnia 2002r. Nadto powodowie domagali się od pozwanych zadośćuczynienia w kwocie 169.000 zł za doznaną krzywdę, straty moralne i doprowadzenie do ubóstwa. Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa podnosząc zarzut przedawnienia roszczeń powodów i brak wykazania przez nich przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej pozwanych, w tym zaistnienia szkody, jej wysokości i związku przyczynowego pomiędzy działaniami poszczególnych pozwanych a rzeczywistą szkodą powodów. Nadto pozwana Gmina wniosła o odrzucenie pozwu z powodu zaistnienia powagi rzeczy osądzonej i braku po swojej stronie legitymacji procesowej biernej, zaś pozwany Skarb Państwa - w N wskazał, że nie uczestniczył w wydaniu żadnej decyzji administracyjnej, z której powodowie wywodzą swoje roszczenia. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 11 lutego 2009r. oddalił powództwo i nie obciążył powodów kosztami procesu, czyniąc następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne. 2 U Z A S A D N I E N I E Powodowie S i H małżonkowie K wystąpili w dniu 16 kwietnia 2007r. (data stempla pocztowego - k.31) z powództwem przeciwko Gminie K Ś oraz Skarbowi Państwa - S w N ' Ł i W domagając się zasądzenia od pozwanych kwoty 284.733,54 zł tytułem odszkodowania za wadliwie wydaną w dniu 8 maja 1996r. przez burmistrza Gminy decyzję, zezwalającą powodom na zmianę sposobu użytkowania budynku składowo-garażowego na budynek przeznaczony do wytopu złomu aluminium, uznanej za nieważną na podstawie decyzji Wojewody z dnia 2002r. Nadto powodowie domagali się od pozwanych zadośćuczynienia w kwocie 169.000 zł za doznaną krzywdę, straty moralne i doprowadzenie do ubóstwa. Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa podnosząc zarzut przedawnienia roszczeń powodów i brak wykazania przez nich przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej pozwanych, w tym zaistnienia szkody, jej wysokości i związku przyczynowego pomiędzy działaniami poszczególnych pozwanych a rzeczywistą szkodą powodów. Nadto pozwana Gmina wniosła o odrzucenie pozwu z powodu zaistnienia powagi rzeczy osądzonej i braku po swojej stronie legitymacji procesowej biernej, zaś pozwany Skarb Państwa - w N wskazał, że nie uczestniczył w wydaniu żadnej decyzji administracyjnej, z której powodowie wywodzą swoje roszczenia. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy wyrokieni z dnia 11 lutego 2009r. oddalił powództwo j. nie obciążył powodów kosztami procesu, czyniąc następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne. --- STRONA 3 --- 3 Uchwałą nr z dnia 10 września 1990r. Rada Gminy i Miasta ^przejęła do realizacji jako zadania zlecone sprawy należące do kompetencji administracji rządowej w zakresie budownictwa i komunikacji. W dniu i 1996r. Burmistrz Gminy i Miasta wydał decyzję nr zezwalającą powodom na zmianę sposobu użytkowania budynku składowo-garażowego, zlokalizowanego na ich działce nr w n, na budynek do wytopu złomu aluminium. Nie było w sprawie sporne, że powodowie na podstawie powyższej decyzji przeprowadzili adaptację budynku i rozpoczęli w nim działalność gospodarczą, polegającą na wytopie złomu aluminium. W dniu 2001r. Burmistrz stosując przepisy o wznowieniu postępowania administracyjnego wydał decyzję nr GKiM mocą której uchylił decyzję z dnia 8 maja 1996r. z uwagi na jej niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, przewidującym na danym terenie wyłącznie zabudowę zagrodową. Wojewoda utrzymał w mocy tę decyzję wydając w dniu 2001r. decyzję oznaczoną znakiem , . Obie decyzje, tj . decyzja Burmistrza Gminy i Miasta Kcynia z dnia 23 lipca 2001r. i decyzja ) z dnia 2001r. zostały uznane za nieważne mocą wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2002r. sygn. akt na skutek naruszenia przez wydające je organy przepisów dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego. Wojewoda w dniu 2002r., działając z urzędu i mając na uwadze treść wyroku NSA z dnia 14 maja 2002r., wydał decyzję sygnowaną EK 3 Uchwałą nr z dnia 10 września 1990r. Rada Gminy i Miasta »przejęła do realizacji jako zadania zlecone sprawy należące do kompetencji administracji rządowej w zakresie budownictwa i komunikacji. W dniu 1 1996r. Burmistrz Gminy i. Miasta wydał decyzję nr "' zezwalającą powodoni na zmianę sposobu użytkowania budynku składowo-garażowego, zlokalizowanego na ich działce nr w n, na budynek do wytopu złomu aluminium. Nie było w sprawie sporne, że powodowie na podstawie powyższej decyzji przeprowadzili adaptację budynku i rozpoczęli w nim działalność gospodarczą, polegającą na wytopie złomu aluminium. W dniu 2001r. Burmistrz ` ` ' " ' stosując przepisy o wznowieniu postępowania administracyjnego wydał decyzję nr GKiM mocą której uchylił decyzję z dnia 8 maja 1996r. z uwagi na jej niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, przewidującym na danym terenie wyłącznie zabudowę zagrodową. Wojewoda utrzymał w mocy tę decyzję wydając w dniu 2001r. decyzję oznaczoną znakiem . _ Obie decyzje, tj. decyzja Burmistrza Gminy i Miasta Kcynia z dnia 23 lipca 2001r. i decyzja › z dnia ” 2001r. zostały uznane za nieważne mocą wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2002r. sygn. akt na skutek naruszenia przez wydające je organy przepisów dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego. I Wojewoda w dniu 2002r., działając z urzędu i mając na uwadze treść wyroku NSA z dnia 14 maja 2002r., wydał decyzję sygnowaną EK --- STRONA 4 --- 4 w której stwierdził nieważność decyzji Burmistrza a z dnia 8 maja 1996r., zezwalającej powodom na zmianę sposobu użytkowania budynku zlokalizowanego na ich działce w Powyższa decyzja została utrzymana w mocy przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który wydał w tym przedmiocie decyzję ostateczną w dniu 2003r. oznaczoną Skarga powodów na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2003r. została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 lipca 2004r. sygn. akt Powodowie wystąpili na drogę postępowania administracyjnego z żądaniem wypłacenia im odszkodowania za szkodę poniesioną w związku z wydaniem wadliwej decyzji i następnie stwierdzeniem jej nieważności, jednak w dniu 2007r. Wojewoda - wydał decyzję odmawiającą im przyznanie odszkodowania. Wcześniej powodowie wystąpili z żądaniami wypłacenia odszkodowania i zadośćuczynienia od pozwanych na drogę sądową. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 11 grudnia 2006r. sygn.akt IC powództwo oddalił, wskazując w uzasadnieniu rozstrzygnięcie m.in. na to, że powodowie winni w pierwszej kolejności wyczerpać drogę postępowania administracyjnego, określoną w art. 160 kpa i dopiero w razie uzyskania niezadawalającego ich orzeczenia wystąpić ze stosownym powództwem do sądu powszechnego. W ocenie Sądu I instancji powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Sąd ten uznał, że w rozpoznawanej sprawie będą miały zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, t j . art. 160 kpa, który stanowi, że stronie, która poniosła szkodę na skutek wydania decyzji z naruszeniem art. 156 § 1 kpa albo stwierdzenia nieważności 4 w której stwierdził nieważność decyzji Burmistrza ` a 2 dnia 8 maja 1996r., zezwalającej powodom na zmianę sposobu użytkowania budynku zlokalizowanego na ich działce w _ Powyższa decyzja została utrzymana w mocy przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który wydał w tym przedmiocie decyzję ostateczną w dniu 2003r. oznaczoną Skarga powodów na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2003r. została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 lipca 2004r. sygn. akt Powodowie wystąpili na drogę postępowania administracyjnego z żądaniem wypłacenia im odszkodowania za szkodę poniesioną w związku z wydaniem wadliwej decyzji i następnie stwierdzeniem jej nieważności, jednak w dniu ' 2007r. Wojewoda _ wydał decyzję odmawiającą im przyznanie odszkodowania. Wcześniej powodowie wystąpili z żądaniami wypłacenia odszkodowania i zadośćuczynienia od pozwanych na drogę sądową. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 11 grudnia 2006r. sygn.akt IC powództwo oddalił, wskazując w uzasadnieniu rozstrzygnięcie m.in. na to, że powodowie winni w pierwszej kolejności wyczerpać drogę postępowania administracyjnego, określoną w art. 160 kpa i dopiero w razie uzyskania niezadawalającego ich orzeczenia wystąpić ze stosownym powództwem do sądu powszechnego. W ocenie Sądu I instancji powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Sąd ten uznał, że w rozpoznawanej sprawie będą miały zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, tj. art. 160 kpa, który stanowi, że stronie, która poniosła szkodę na skutek wydania decyzji z naruszeniem art. 156 § 1 kpa albo stwierdzenia nieważności --- STRONA 5 --- 5 takiej decyzji, służy roszczenie o odszkodowanie za poniesioną szkodę rzeczywistą, chyba, że ponosi ona winę za powstanie okoliczności wymienionych w tym przepisie. 0 odszkodowaniu orzeka organ administracji publicznej, który stwierdził nieważność decyzji z powodu naruszenia art. 156 § 1 kpa, a strona niezadowolona z przyznanego jej odszkodowania przez organ administracji publicznej, w terminie trzydziestu dni od doręczenia jej decyzji w tej sprawie, może wnieść powództwo do sądu powszechnego. Art. 160 kpa znajduje zastosowanie do zdarzeń i stanów prawnych powstałych przed dniem 1 września 2004r., tj. przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 17 czerwca 2004r. o zmianie ustawy kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 162, poz. 1692), co wynika z art. 5 powołanej ustawy w zestawieniu z faktami, że wszystkie decyzje uchylające decyzję Burmistrza z dnia 1996r. zapadły przed dniem 1 września 2004r. Sąd Okręgowy uznał, że roszczenia powodów skierowane przeciwko pozwanej Gminie nie były w dacie złożenia pozwu przedawnione, skoro według art. 442kc roszczenia te, jako wynikające z czynu niedozwolonego pozwanej, przedawniają się z upływem lat trzech od dnia, w którym powodowie dowiedzieli się o szkodzie i o osobie zobowiązanej do jej naprawienia. Za datę powzięcia przez powodów wiadomości o szkodzie należało uznać według Sądu I instancji, datę wydania ostatecznej decyzji stwierdzającejnieważność decyzji Burmistrza z dnia 1996r., tj. 2003r., w którym Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną przez powodów decyzję Wojewody _ z dnia ' t 2002r., stwierdzającą z urzędu nieważność decyzji Burmistrza Gminy i Miasta z dnia 1996r. 5 takiej decyzji, służy roszczenie o odszkodowanie za poniesioną szkodę rzeczywistą, chyba, że ponosi ona winę za powstanie okoliczności wymienionych w tym przepisie. O odszkodowaniu orzeka organ administracji publicznej, który stwierdził nieważność decyzji z powodu naruszenia art. 156 § 1 kpa, a strona niezadowolona z przyznanego jej odszkodowania przez organ administracji publicznej, w terminie trzydziestu dni od doręczenia jej decyzji w tej sprawie, może wnieść powództwo do sądu powszechnego. Art. 160 kpa znajduje zastosowanie do zdarzeń i stanów prawnych powstałych przed dniem 1 września 2004r., tj. przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 17 czerwca 2004r. o zmianie ustawy kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 162, poz. 1692), co wynika z art. 5 powołanej ustawy w zestawieniu z faktami, że wszystkie decyzje uchylające decyzję Burmistrza z dnia 1996r. zapadły przed dniem 1 września 2004r. Sąd Okręgowy uznał, że roszczenia powodów skierowane przeciwko pozwanej Gminie nie były w dacie złożenia pozwu przedawnione, skoro według art. 442 kc roszczenia te, jako wynikające z czynu niedozwolonego pozwanej, przedawniają się z upływem lat trzech od dnia, w którym powodowie dowiedzieli się 0 szkodzie i o osobie zobowiązanej do jej naprawienia. Za datę powzięcia przez powodów wiadomości o szkodzie należało uznać według Sądu I instancji, datę wydania ostatecznej decyzji stwierdzającej nieważność decyzji Burmistrza z dnia 1996r., tj. 2003r., w którym Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną przez powodów decyzję Wojewody _ z dnia ` l 2002r., stwierdzającą z urzędu nieważność decyzji Burmistrza Gminy i Miasta z dnia 1996r. --- STRONA 6 --- 6 W dniu 20 stycznia 2006r. powodowie wnieśli do Sądu Rejonowego w Sz wniosek o zawezwanie Gminy do próby ugodowej w zakresie zapłaty odszkodowania za wadliwie wydaną decyzję z dnia 8 maja 1996r. (sygn. ICo której nieważność stwierdzono w późniejszym postępowaniu administracyjnym, a zatem nastąpiła w związku ze złożeniem tego wniosku przerwa biegu przedawnienia. W stosunku do pozwanej Gminy zastosowany winien zostać, zdaniem Sądu Okręgowego, art. 417 kc w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 września 2004r. Wskazany przepis był do dnia 1 września 2004r. ściśle powiązany z art. 160 kpa i dla prawidłowego zastosowania wymagał ustalenia istnienia wszystkich przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej, tj . zdarzenia, z którym łączy się obowiązek naprawienia szkody, powstania szkody i związku przyczynowego między zdarzeniem i szkodą. Powodowie nie sprostali obowiązkowi z art. 6 kc, gdyż nie udowodnili, że istnieje jakikolwiek związek przyczynowy pomiędzy wadliwie wydaną decyzją a depresją powódki, za którą strona pozwana winna wypłacić jej zadośćuczynienie, jak również nie wykazali żadnymi dowodami spisu wydatków poczynionych na adaptację budynku. Nadto powodowie nie udowodnili w sposób dostateczny wysokości wyliczonego odszkodowania z tytułu utraconych dochodów przyszłych. Sąd Okręgowy zwrócił uwagę na to, że powództwo opierało się wyłącznie na decyzji z dnia 8 maja 1996r., zezwalającej powodom na zmianę sposobu użytkowania budynku składowo-garażowego na budynek przeznaczony do wytopu złomu aluminium i ta podstawa faktyczna jest niezasadna, gdyż pomiędzy wydaniem decyzji z dnia 8 maja 1996r. a szkodą powodów nie zachodzi adekwatny, normalny związek przyczynowo-skutkowy. Decyzja ta była bowiem dla powodów korzystna i umożliwiała im uzyskiwanie dochodów z wytopu L_________ 6 W dniu 20 stycznia 2006r. powodowie wnieśli do Sądu Rejonowego w Sz wniosek o zawezwanie Gminy do próby ugodowej w zakresie zapłaty odszkodowania za wadliwie wydaną decyzję z dnia 8 maja 1996r. (sygn. ICo , której nieważność stwierdzono w późniejszym postępowaniu administracyjnym, a zatem nastąpiła w związku ze złożeniem tego wniosku przerwa biegu przedawnienia. W stosunku do pozwanej Gminy zastosowany winien zostać, zdaniem Sądu Okręgowego, art. 417 kc w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 września 2004r. Wskazany przepis był do dnia 1 września 2004r. ściśle powiązany z art. 160 kpa i dla prawidłowego zastosowania wymagał ustalenia istnienia wszystkich przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej, tj. zdarzenia, z którym łączy się obowiązek naprawienia szkody, powstania szkody i związku przyczynowego między zdarzeniem i szkodą. Powodowie nie sprostali obowiązkowi z art. 6 kc, gdyż nie udowodnili, że istnieje jakikolwiek związek przyczynowy pomiędzy wadliwie wydaną decyzją a depresją powódki, za którą strona pozwana winna wypłacić jej zadośćuczynienie, jak również nie wykazali żadnymi dowodami spisu wydatków poczynionych na adaptację budynku. Nadto powodowie nie udowodnili w sposób dostateczny wysokości wyliczonego odszkodowania z tytułu utraconych dochodów przyszłych. Sąd Okręgowy zwrócił uwagę na to, że powództwo opierało się wyłącznie na decyzji z dnia 8 maja 1996r., zezwalającej powodom na zmianę sposobu użytkowania budynku składowo-garażowego na budynek przeznaczony do wytopu złomu aluminium i ta podstawa faktyczna jest niezasadna, gdyż pomiędzy wydaniem decyzji z dnia 8 nmja 1996r. a szkodą powodów nie zachodzi adekwatny, normalny związek przyczynowo-skutkowy. Decyzja ta była bowiem dla powodów korzystna j. umożliwiała Un uzyskiwanie dochodów z wytopu --- STRONA 7 --- 7 złomu aluminium. Bez wątpienia przedmiotowa decyzja nie skutkowała późniejszą utratą przez powodów tych dochodów i pogorszeniem się ich sytuacji bytowej, ani nie wywołała innych, negatywnych dla nich skutków, na które wskazali w pozwie. Ewentualną odpowiedzialność odszkodowawczą pozwanej Gminy z czynu niedozwolonego mogłaby, w ocenie Sądu I instancji rodzić decyzja Burmistrza Miasta i Gminy z dnia utrzymana w mocy decyzją Wojewody z dnia _ 2001r. na podstawie której stwierdzono nieważność decyzji z dnia 8 maja 1996r. z uwagi na jej niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Jedynie bowiem decyzja uchylająca pozytywną dla powodów decyzję z dnia 1996r. mogła spowodować po stronie powodów uszczerbek w prawach lub interesach prawnie chronionych. Skoro decyzja Burmistrza _ i z dnia 2001r. została uznana za nieważną przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku w wyroku z dnia 14 maja 2002r. sygn. akt II SA/Gd to właśnie od dnia 14 maja 2002r. należało liczyć trzyletni termin przedawnienia roszczeń z art. 442 § 1 kc, opartych na stwierdzeniu nieważności decyzji z dnia 23 lipca 2001r., uchylającej pozytywną dla powodów decyzję z dnia 8 maja 1996r. W dacie wniesienia pozwu w rozpoznawanej sprawie tj. w dniu 16 kwietnia 2007r. roszczenia powodów były zatem przedawnione i podlegały oddaleniu. Na podstawie art. 102 kpc, zważywszy na trudną sytuację finansową powodów, Sąd Okręgowy nie obciążył ich kosztami procesu. Powodowie złożyli apelację od powyższego wyroku, sformułowaną w trzech pismach procesowych z dnia 17 marca 7 l złomu aluminium. Bez wątpienia przedmiotowa decyzja nie skutkowała późniejszą utratą przez powodów tych dochodów i pogorszeniem się ich sytuacji bytowej, ani nie wywołała innych, negatywnych dla nich skutków, na które wskazali w pozwie. Ewentualną odpowiedzialność odszkodowawczą pozwanej Gminy 2 czynu niedozwolonego mogłaby, w ocenie Sądu I instancji rodzić decyzja Burmistrza Miasta i Gminy z dnia :., utrzymana w mocy decyzją Wojewody z dnia _ 2001r. na podstawie której stwierdzono nieważność decyzji z dnia 8 maja 1996r. z uwagi na jej niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Jedynie bowiem decyzja uchylająca pozytywną dla powodów decyzję z dnia 1996r. mogła spowodować po stronie powodów uszczerbek w prawach lub interesach prawnie chronionych. Skoro decyzja Burmistrza _ 1 z dnia 2001r. została uznana za nieważną przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku w wyroku z dnia 14 maja 2002r. sygn. akt II SA/Gd to właśnie od dnia 14 maja 2002r. należało liczyć trzyletni termin przedawnienia roszczeń z art. 442 § l kc, opartych na stwierdzeniu nieważności decyzji z dnia 23 lipca 2001r., uchylającej pozytywną dla powodów decyzję z dnia 8 maja 1996r. W dacie wniesienia pozwu w rozpoznawanej sprawie tj. w dniu 16 kwietnia 2007r. roszczenia powodów były zatem przedawnione i podlegały oddaleniu. Na podstawie art. 102 kpc, zważywszy na trudną sytuację finansową powodów, Sąd Okręgowy nie obciążył ich kosztami procesu. Powodowie złożyli apelację od powyższego wyroku, sformułowaną w trzech pismach procesowych z dnia 17 marca --- STRONA 8 --- 8 2009r., w tym w dwóchosobiście złożonych przez skarżących (k.304-306 i k.307-311) oraz w piśmie złożonym przez pełnomocnika procesowego powodów, ustanowionego dla nich z urzędu w postępowaniu międzyinstancyjnym (k.313-315). Skarżący zarzucili naruszenie prawa procesowego, t j . art. 316 § 1 i 328 § 2 kpc, zastosowanie niewłaściwych przepisów do oceny prawnej stanu faktycznego przez zastosowanie przepisów kodeksu cywilnego zamiast przepisów kodeksu postępowania administracyjnego oraz błędy w ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Powodowie ponadto wskazali na: 1) obrazę przepisów prawa materialnego - art. 442 § 1 kc i art. 123 § 1 pkt. 1 kc wzw. z art. 160 § 6 kpa w brzmieniu obowiązującym do dnia jego uchylenia poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że upłynął trzyletni termin przedawnienia dla zgłoszenia roszczeń powodów, podczas gdy termin ten nie upłynął, skoro został przerwany przez wezwanie pozwanej do zawarcia ugody przed Sądem Rejonowym w Szubinie, a ponadto rozpoczął bieg od dnia uprawomocnienia się decyzji stwierdzającej nieważność (art. 160 § 6 kpa jest przepisem szczególnym), 2) obrazę art.233 kpc przez zaniechanie wszechstronnego rozważenia zgromadzonego materiału dowodowego, zwłaszcza zgromadzonego w sprawie IC dołączonej do akt niniejszej sprawy, 3) błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że termin przedawnienia roszczenia powodów winien być liczony od dnia 14 maja 2002r., tj. od dnia wydania przez NSA Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku wyroku stwierdzającego nieważności decyzji Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 12 października 2001r. i decyzji Burmistrza Gminy i Miasta Kcynia z dnia 23 lipca 2001r. uchylającej decyzję Burmistrza Gminy i Miasta Kcynia z dnia 8 maja 1996r., 8 1 2009r., w tym w dwóch osobiście złożonych przez skarżących (k.304-306 i k.307-311) oraz w piśmie złożonym przez pełnomocnika procesowego powodów, ustanowionego dla nich z urzędu w postępowaniu międzyinstancyjnym (k.313-315). Skarżący zarzucili naruszenie prawa procesowego, tj. art. 316 § 1 i 328 § 2 kpc, zastosowanie niewłaściwych przepisów do oceny prawnej stanu faktycznego przez zastosowanie przepisów kodeksu cywilnego zamiast przepisów kodeksu postępowania administracyjnego oraz błędy w ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Powodowie ponadto wskazali na: 1)obrazę przepisów prawa materialnego - art. 442 § 1 kc i art. 123 § 1 pkt. 1 kc w zw. z art. 160 § 6 kpa w brzmieniu obowiązującym do dnia jego uchylenia poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że upłynął trzyletni termin przedawnienia dla zgłoszenia roszczeń powodów, podczas gdy termin ten nie upłynął, skoro został przerwany przez wezwanie pozwanej do zawarcia ugody przed ř Sądem Rejonowym w Szubinie, a ponadto rozpoczął bieg od dnia uprawomocnienia się decyzji stwierdzającej nieważność (art. 160 § 6 kpa jest przepisem szczególnym), 2)obrazę art.233 kpc przez zaniechanie wszechstronnego rozważenia zgromadzonego materiału dowodowego, zwłaszcza zgromadzonego w sprawie IC dołączonej do akt niniejszej sprawy, 3)błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, I że termin przedawnienia roszczenia powodów winien być liczony od dnia 14 maja 2002r., tj. od dnia wydania przez NSA Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku wyroku stwierdzającego nieważności decyzji Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 12 października 2001r. i decyzji Burmistrza Gminy i Miasta Kcynia z dnia 23 lipca 2001r. uchylającej decyzję Burmistrza Gminy i. Miasta Kcynia, z dnia S3 maja 1996r., --- STRONA 9 --- 9 podczas gdy termin przedawnienia roszczenia powodów rozpoczął bieg nie wcześniej niż 20 stycznia 2003r., tj. od dnia, w którym stała się ostateczna decyzja Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 20 sierpnia 2002r. nr WRR-I- 7115/7/02 EK 3, stwierdzająca nieważność decyzji Burmistrza Gminy i Miasta z dnia , 4) błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że następstwem wydania decyzji z dnia 8 maja 1996r., następnieuchylonej jako nieważnej, nie była szkoda wskazana w pozwie i że szkoda ta nie pozostaje w normalnym związku przyczynowym z wydaniem tej decyzji, 5) obrazę przepisu art. 160 § 1 kpa, w brzmieniu obowiązującym do dnia jego uchylenia, przez jego niewłaściwą wykładnię, sprowadzającą się do przyjęcia, że roszczenie powodów wynikać mogłoby jedynie z faktu wydania wadliwej decyzji administracyjnej, niekorzystnej dla strony, której nieważność stwierdzono następnie we właściwym trybie, podczas gdy w niniejszej sprawie szkoda wynika z decyzji pozytywnej dla strony, lecz której wykonanie w wyniku jej wadliwości doprowadziło do powstania szkody w majątku powodów z chwilą jej wyeliminowania z obiegu, co mieści się w hipotezie wskazanego przepisu, 6) naruszenie art. 224 kpc przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych mających znaczenie dla wyniku sprawy oraz sprzeczność istotnych ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego przez przyjęcie, że powodowie nie wykazali istotnych przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej pozwanych, tj. istnienia szkody, jej wysokości oraz związku przyczynowego między decyzjami administracyjnymi a szkodą powodów. 9 podczas gdy termin przedawnienia roszczenia powodów rozpoczął bieg nie wcześniej niż 20 stycznia 2003r., tj. od dnia, w którym stała się ostateczna decyzja Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 20 sierpnia 2002r. nr WRR-I- 7115/7/02 EK 3, stwierdzającą nieważność decyzji Burmistrza Gminy i Miasta z dnia , błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że następstwem wydania decyzji 2 dnia 8 maja 1996r., następnie uchylonej jako nieważnej, nie była szkoda wskazana w pozwie i że szkoda ta nie pozostaje w normalnym związku przyczynowym 2 wydaniem tej decyzji, obrazę przepisu art. 160 § 1 kpa, w brzmieniu obowiązującym. do dnia jego uchylenia, przez jego niewłaściwą wykładnię, sprowadzającą się do przyjęcia, że roszczenie powodów wynikać mogłoby jedynie z faktu wydania wadliwej decyzji administracyjnej, niekorzystnej dla strony, której nieważność stwierdzono następnie we właściwym trybie, podczas gdy w niniejszej sprawie szkoda wynika z decyzji pozytywnej dla strony, lecz której wykonanie w wyniku jej wadliwości doprowadziło do powstania szkody w majątku powodów z chwilą jej wyeliminowania z obiegu, co mieści się w hipotezie wskazanego przepisu, naruszenie art. 224 kpc przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych mających znaczenie dla wyniku sprawy oraz sprzeczność istotnych ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego przez przyjęcie, że powodowie nie wykazali istotnych przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej pozwanych, tj. istnienia szkody, jej wysokości oraz związku przyczynowego między decyzjami administracyjnymi a szkodą powodów. --- STRONA 10 --- 10 Wskazując na powyższe zarzuty skarżący domagali się zmiany zaskarżonego wyroku w kierunku uwzględnienia ich powództwa w całości i orzeczenia o kosztach procesu, ewentualnie uchylenia tego wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. W pismach procesowych z dnia 21 kwietnia 2009r. (k.342) i z dnia 22 maja 2009r. (k.361) powodowie wywodzili, że ich roszczenia mają swoje źródło w wydaniu dwóch decyzji administracyjnych, t j . decyzji Wojewody z dnia 20 sierpnia 2002r. i decyzji Burmistrza z dnia 8 maja 1996r. Pozwani: Gmina i Skarb Państwa - Starosta Powiatu Nakielskiego w Nakle nad Notecią wnieśli o oddalenie apelacji powodów i zasądzenie od nich na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. Sąd Apelacyjny zważył: Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie, choć z częścią zgłoszonych w niej zarzutów wypada się zgodzić. Na wstępie wypada podzielić pogląd Sądu Okręgowego, że roszczenie powodów wynikające z wydania wadliwej decyzji administracyjnej, następnie uznanej za nieważną, w związku z faktem wydania tej decyzji oraz decyzji ostatecznej, stwierdzającej jej nieważność, przed dniem 1 września 2004r., tj . przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 162, poz. 1692), podlegało ocenie na podstawie przepisu art. 160 kpa, obowiązującego na podstawie art. 5 cyt. ustawy do stanów i zdarzeń prawnych zaistniałych do dnia 1 września 2004r. 1 0 I Wskazując na powyższe zarzuty skarżący domagali się zmiany zaskarżonego wyroku w kierunku uwzględnienia ich powództwa w całości i orzeczenia o kosztach procesu, ewentualnie uchylenia tego wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. W pismach procesowych z dnia 21 kwietnia 2009r. (k.342) i z dnia 22 maja 2009r. (k.361) powodowie wywodzili, że ich roszczenia mają swoje źródło w wydaniu dwóch decyzji administracyjnych, tj. decyzji Wojewody z dnia 20 sierpnia 2002r. i decyzji Burmistrza z dnia 8 maja 1996r. Pozwani: Gmina i Skarb Państwa - Starosta Powiatu Nakielskiego w Nakle nad Notecią wnieśli o oddalenie apelacji powodów i zasądzenie od nich na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. Sąd Apelacyjny zważył: Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie, choć z częścią zgłoszonych w niej zarzutów wypada się zgodzić. Na wstępie wypada podzielić pogląd Sądu Okręgowego, że roszczenie powodów wynikające z wydania wadliwej decyzji administracyjnej, następnie uznanej za nieważną, w związku z faktem wydania tej decyzji oraz decyzji ostatecznej, stwierdzającej jej nieważność, przed dniem 1 września 2004r., tj. przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 162, poz. 1692), podlegało ocenie na podstawie przepisu art. 160 kpa, obowiązującego na podstawie art. 5 cyt. ustawy do stanów i zdarzeń prawnych zaistniałych do dnia 1 września 2004r. --- STRONA 11 --- 11 Pogląd ten został utrwalony w orzecznictwie Sądu Najwyższego, co potwierdza m.in. wyrok SN z 17 lutego 2005r. I CK 623/04 Lex nr 305703, w którym stwierdzono, że do zdarzeń i stanów prawnych powstałych przed dniem 1 września 2004r. art. 160 kpa stanowi wyłączną podstawę odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkodę i jako przepis szczególny w rozumieniu art. 421 kc wyklucza w zakresie swojej hipotezy stosowanie przepisów kodeksu cywilnego o odpowiedzialności Skarbu Państwa lub samorządu terytorialnego za szkodę wyrządzoną przez funkcjonariusza. Skoro zatem roszczenia powodów podlegały rozważeniu w perspektywie art. 160 kpa, to w zakresie ich przedawnienia należało uwzględnić art. 160 § 6 kpa, a nie art. 442 § 1 kc. Podzielić wypada zarzut skarżących, że art. 160 § 6 kpa stanowi lex specialis względem art. 442 § 1 kc, co potwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 5 listopada 1986r. II CR 292/86 (OSP 1989/2/34). Ponadto w wyroku z dnia 20 lutego 2003r. I CKN 63/01 LEX nr 78863 Sąd Najwyższy wskazał, że sformułowanie art. 160 § 6 kpa nie pozostawia żadnej wątpliwości, iż ustawodawca wymagalność szczególnego roszczenia odszkodowawczego przewidzianego w art. 160 kpa związał z dniem, w którym stała się ostateczna decyzja stwierdzająca nieważność decyzji wydanej z naruszeniem prawa przewidzianego w art. 156 § 1 kpa. Nie jest więc istotne dla ustalenia początku biegu przedawnienia w tym przypadku kiedy szkoda powstała, lecz właśnie to, kiedy wskazana w tym przepisie decyzja stała się ostateczna. Dodatkowo w cyt. wyroku Sąd Najwyższy podkreślił, że złożenie skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego na ostateczną decyzję stwierdzającą nieważność decyzji wydanej z naruszeniem prawa (art. 156 § 1 kpa) nie przerywa biegu terminu przedawnienia roszczenia określonego w art. 160 § 6 ll Pogląd ten został utrwalony w orzecznictwie Sądu Najwyższego, co potwierdza m.in. wyrok SN z 17 lutego 2005r. I CK 623/04 Lex nr 305703, w którym stwierdzono, że do zdarzeń i stanów prawnych powstałych przed dniem 1 września 2004r. art. 160 kpa stanowi wyłączną podstawę odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkodę i jako przepis szczególny w rozumieniu art. 421 kc wyklucza w zakresie swojej hipotezy stosowanie przepisów kodeksu cywilnego o odpowiedzialności Skarbu Państwa lub samorządu terytorialnego za szkodę wyrządzoną przez funkcjonariusza. Skoro zatem roszczenia powodów podlegały rozważeniu w perspektywie art. 160 kpa, to w zakresie ich przedawnienia należało uwzględnić art. 160 § 6 kpa, a nie art. 442 § l kc. Podzielić wypada zarzut skarżących, że art. 160 § 6 kpa stanowi lex specialis względem art. 442 § 1 kc, co potwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 5 listopada 1986r. II CR 292/86 (OSP 1989/2/34). Ponadto w wyroku z dnia 20 lutego 2003r. I CKN 63/01 LEX nr 78863 Sąd Najwyższy wskazał, że sformułowanie art. 160 § 6 kpa nie pozostawia żadnej wątpliwości, iż ustawodawca wymagalność szczególnego roszczenia odszkodowawczego przewidzianego w art. 160 kpa związał z dniem, w którym stała się ostateczna decyzja stwierdzającą nieważność decyzji wydanej z naruszeniem prawa przewidzianego w art. 156 § 1 kpa. Nie jest więc istotne dla ustalenia początku biegu przedawnienia w tym przypadku kiedy szkoda powstała, lecz właśnie to, kiedy wskazana w tym przepisie decyzja stała się ostateczna. Dodatkowo vv cyt. wyroku Sąd Najwyższy podkreślił, że złożenie skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego na ostateczną decyzję stwierdzającą nieważność decyzji wydanej z naruszeniem prawa (art. 156 § 1 kpa) nie przerywa biegu terminu przedawnienia roszczenia określonego w art. 160 § 6 --- STRONA 12 --- 12 kpa. Art. 160 § 6 kpa, obowiązujący w czasie wydania przez Burmistrza i decyzji z dnia 1996r. jak i w czasie wydania przez Wojewodę , działającego z urzędu, decyzji stwierdzającej nieważność decyzji z dnia 1996r., t j . decyzji z dnia 2002r., a także w dniu wydania ostatecznej decyzji w powyższej kwestii przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, t j . w dniu 2003r., stanowił, że roszczenie o odszkodowanie przedawnia się z upływem trzech lat od dnia, w którym stała się ostateczna decyzja stwierdzająca nieważność decyzji wydanej z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 albo decyzja, w której organ stwierdził, w myśl art. 158 § 2, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisu art. 156 § 1. Ponieważ decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia ~ ‘ 2003r. nr , utrzymująca w mocy decyzję Wojewody " ) z dnia ' 2002r., nr i stwierdzająca z urzędu nieważność decyzji Burmistrza Gminy i Miasta z dnia 1996r. udzielającej pozwolenia powodom na zmianę sposobu użytkowania budynku składowo-garażowego na budynek przeznaczony do wytopu złomu aluminium, położonego na działce nr , była ostateczna w dacie jej wydania, co zostało stwierdzone wprost w przedostatnim zdaniu uzasadnienia tej decyzji (k.205), to początek biegu trzyletniego terminu przedawnienia roszczeń powodów liczony być powinien od dnia 20 stycznia 2003r., niezależnie od tego, że powodowie byli uprawnieni do zaskarżenia tej decyzji w drodze skargi do naczelnego Sądu Administracyjnego. Ze stosownymi roszczeniami powodowie mogli zwrócić się, przed upływem terminu przedawnienia, do właściwego 1 12 kpa. Art. 160 § 6 kpa, obowiązujący w czasie wydania przez Burmistrza 1 decyzji z dnia ` ` 1996r. jak i w czasie wydania przez Wojewodę “ il , działającego z urzędu, decyzji stwierdzającej nieważność decyzji z dnia 1996r., tj. decyzji z dnia ` 2002r., a także w dniu wydania ostatecznej decyzji w powyższej kwestii przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, tj. w dniu 2003r., stanowił, że roszczenie o odszkodowanie przedawnia się z upływem trzech lat od dnia, w którym stała się ostateczna decyzja stwierdzająca nieważność decyzji wydanej z naruszeniem przepisu art. 156 § 1. albo decyzja, w której organ stwierdził, w myśl art. 158 § 2, że zaskarżoną decyzja została wydana z naruszeniem przepisu art. 156 § 1. Ponieważ decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia " 2003r. nr , utrzymująca w mocy decyzję Wojewody " › z dnia ` ' 2002r., nr W f stwierdzającą 2 urzędu nieważność decyzji Burmistrza Gminy i Miasta z dnia 1996r. udzielającej pozwolenia powodom na zmianę sposobu użytkowania budynku składowo-garażowego na budynek przeznaczony do wytopu złomu aluminium, położonego na działce nr . była ostateczna w dacie jej wydania, co zostało stwierdzone wprost w przedostatnim zdaniu uzasadnienia tej decyzji (k.205), to początek biegu trzyletniego terminu przedawnienia roszczeń powodów liczony być powinien od dnia 20 stycznia 2003r., niezależnie od tego, że powodowie byli uprawnieni do zaskarżenia tej decyzji w drodze skargi do haczelnego Sądu Administracyjnego. Ze stosownymi roszczeniami powodowie mogli zwrócić się, przed upływem terminu przedawnienia, do właściwego --- STRONA 13 --- organu administracji publicznej, w oparciu o art. 160 § 1 kpa. Nie ulegało wątpliwości w rozpoznawanej sprawie, że powodowie wystąpili na drogę administracyjną, do Wojewody o przyznanie odszkodowania, w związku z wydaniem decyzji z dnia 2002r., stwierdzającej nieważność decyzji Burmistrza z dnia ; 1996r., wnioskiem z dnia 2007r., co spowodowało wydanie przez Wojewodę w dacie 2007r. decyzji o odmowie przyznania odszkodowania z powodu upływu terminu przedawnienia roszczenia, określonego w art. 160 § 6 kpa (k.209/209v). Wniesienie powództwa do sądu powszechnego, po wydaniu decyzji odmownej w przedmiocie przyznania odszkodowania przez organ administracji publicznej, z zachowaniem terminu określonego w art. 160 § 5 kpa nie zwalnia sądu od obowiązku zbadania zasadności zgłoszonego przez wszystkich pozwanych zarzutu przedawnienia roszczenia, z uwzględnieniem regulacji specjalnej, wynikającej z art. 160 § 6 kpa. W powyższym zakresie stwierdzić należy, że roszczenia skierowane przeciwko wszystkim pozwanym uległy przedawnieniu na podstawie wskazanego wyżej przepisu. Powodowie powoływali się na przerwanie biegu terminu przedawnienia swoich roszczeń, które w ich ocenie nastąpiło na skutek złożenia przez nich w dniu i 2006r. do Sądu Rejonowego w Sz wniosku o zawezwanie do próby ugodowej pozwanej w niniejszej sprawie Gminy (k.223- 224). Stanowisko powodów należy uznać w powyższym zakresie za błędne, podobnie jak błędne było przyjęcie przez Sąd Okręgowy, że zawezwanie do próby ugodowej na podstawie art. 185 kpc przerwało bieg terminu przedawnienia roszczeń objętych pozwem i skierowanych przeciwko pozwanej Gminie 13 i organu administracji publicznej, w oparciu o art. 160 § 1 kpa. Nie ulegało wątpliwości w rozpoznawanej sprawie, że powodowie wystąpili na drogę administracyjną, do Wojewody o przyznanie odszkodowania, w związku z wydaniem decyzji z dnia 2002r., stwierdzającej nieważność decyzji Burmistrza z dnia ` ; 1996r., wnioskiem z dnia 2007r., co spowodowało wydanie przez Wojewodę w dacie 2007r. decyzji o odmowie przyznania odszkodowania z powodu upływu terminu przedawnienia roszczenia, określonego w art. 160 § 6 kpa (k.209/209V). Wniesienie powództwa do sądu powszechnego, po wydaniu decyzji odmownej w przedmiocie przyznania odszkodowania przez organ administracji publicznej, z zachowaniem terminu określonego w art. 160 § 5 kpa nie zwalnia sądu od obowiązku zbadania zasadności zgłoszonego przez wszystkich pozwanych zarzutu przedawnienia roszczenia, z uwzględnieniem regulacji specjalnej, wynikającej z art. 160 § 6 kpa. W powyższym zakresie stwierdzić należy, że roszczenia skierowane przeciwko wszystkim pozwanym uległy przedawnieniu na podstawie wskazanego wyżej przepisu. Powodowie powoływali się na przerwanie biegu terminu przedawnienia swoich roszczeń, które w ich ocenie nastąpiło na skutek złożenia przez nich w dniu 1 2006r. do Sądu Rejonowego w Sz wniosku o zawezwanie do próby ugodowej pozwanej w niniejszej sprawie Gminy (k.223- 224). Stanowisko powodów należy uznać w powyższym zakresie za błędne, podobnie jak błędne było przyjęcie przez Sąd Okręgowy, że zawezwanie do próby ugodowej na podstawie art. 185 kpc przerwało bieg terminu przedawnienia roszczeń objętych pozwem i skierowanych przeciwko pozwanej Gminie --- STRONA 14 --- 14 Art. 160 kpa przewiduje szczególny reżim odpowiedzialności odszkodowawczej, zaś art. 160 § 6 kpa w sposób szczególny reguluje kwestię przedawnienia roszczeń, wskazując na Wpływ trzyletniego przedawnienia, liczonego od dnia, w którym decyzja stwierdzająca nieważność decyzji naruszającej prawo stała się ostateczna. Po uzyskaniu ostatecznej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2003r. powodowie uprawnieni byli do dochodzenia odszkodowania w trybie administracyjnym, w terminie określonym w art. 160 § 6 kpa. W okresie trzech lat od dnia, w którym decyzja stwierdzająca nieważność decyzji stała się ostateczna i możliwe było dochodzenie odszkodowania w drodze administracyjnej, istniała czasowa niedopuszczalność drogi sądowej do dochodzenia roszczeń opartych na art. 160 § 1 kpa, zaś w razie wniesienia powództwa do sądu powszechnego o zasądzenie tego rodzaju roszczeń, bez uzyskania decyzji organu administracji publicznej, odmawiającej przyznania odszkodowania, pozew winien podlegać odrzuceniu. Za bezskuteczną z punktu widzenia art. 123 § 1 pkt. 1 kc należy w ocenie Sądu Apelacyjnego uznać czynność złożenia przez powodów do Sądu Rejonowego w Szubinie wniosku o zawezwanie pozwanej Gminy do próby ugodowej, skoro w dacie jego złożenia istniała niedopuszczalność drogi sądowej do dochodzenia roszczeń odszkodowawczych opartych na art. 160 kpa, z uwagi na niewystąpienie przez powodów ze stosownymi roszczeniami do właściwego organu administracji publicznej i nieuzyskaniem przez nich decyzji odmawiającej w całości lub w części przyznania odszkodowania. Zatem roszczenia skierowane przeciwko wszystkim pozwanym, zgłoszone przez powodów w dniu 16 kwietnia 2007r., po znacznym przekroczeniu trzyletniego terminu przedawnienia, 14 Art. 160 kpa przewiduje szczególny reżim odpowiedzialności odszkodowawczej, zaś art. 160 § 6 kpa w sposób szczególny reguluje kwestię przedawnienia roszczeń, wskazując na wpływ trzyletniego przedawnienia, liczonego od dnia, w którym decyzja stwierdzającą nieważność decyzji naruszającej prawo stała się ostateczna. Po uzyskaniu ostatecznej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2003r. powodowie uprawnieni byli do dochodzenia odszkodowania w trybie administracyjnym, w terminie określonym w art. 160 § 6 kpa. W okresie trzech lat od dnia, w którym decyzja stwierdzającą nieważność decyzji stała się ostateczna i możliwe było dochodzenie odszkodowania w drodze administracyjnej, istniała czasowa niedopuszczalność drogi sądowej do dochodzenia roszczeń opartych rua art. 160 § 1 kpa, zaś w razie wniesienia powództwa do sądu powszechnego o zasądzenie tego rodzaju roszczeń, bez uzyskania decyzji organu administracji publicznej, odmawiającej przyznania odszkodowania, pozew winien podlegać odrzuceniu. Za bezskuteczną z punktu widzenia art. 123 § l pkt. 1 kc należy w ocenie Sądu Apelacyjnego uznać czynność złożenia przez powodów do Sądu Rejonowego w Szubinie wniosku o zawezwanie pozwanej Gminy do próby ugodowej, skoro w dacie jego złożenia istniała niedopuszczalność drogi sądowej do dochodzenia roszczeń odszkodowawczych opartych na art. 160 kpa, z uwagi na niewystąpienie przez powodów ze stosownymi roszczeniami do właściwego organu administracji publicznej i nieuzyskaniem przez nich decyzji odmawiającej w całości lub w części przyznania odszkodowania. Zatem roszczenia skierowane przeciwko wszystkim pozwanym, zgłoszone przez powodów w dniu 16 kwietnia 2007r., po znacznyni przekroczeniu trzyletniego terminu przedawnienia, --- STRONA 15 --- 15 liczonego od dnia 20 stycznia 2003r., okazały się przedawnione w świetle art. 160 § 6 kpa. Ubocznie jedynie wypada zauważyć, że zakres roszczeń objętych wnioskiem o zawezwanie do próby ugodowej nie był tożsamy z zakresem żądań powodów, określonym w pozwie z dnia 16 kwietnia 2007r. Wniosek ugodowy nie obejmował bowiem w ogóle żądania zapłaty zadośćuczynienia w kwocie 169.000 zł za doznaną krzywdę, straty moralne i doprowadzenie do ubóstwa, kosztów adaptacji budynku składowo-garażowego na budynek przeznaczony do wytopu złomu aluminium ani utraconych dochodów według wyliczenia przedstawionego w pozwie. We wniosku tym powodowie domagali się zapłaty przez pozwaną Gminę ' wyłącznie kosztów związanych z przeniesieniem zakładu wytopu aluminium w inne miejsce, oszacowanych na kwotę 200.000 zł i utraconych dochodów do czasu rozpoczęcia działalności w nowym miejscu na kwotę 2000 zł miesięcznie. Gdyby zatem nawet przyjąć, że wniosek o zawezwanie do próby ugodowej przerwał bieg terminu przedawnienia, to przerwa ta mogła dotyczyć tylko roszczeń objętych tym wnioskiem, a nie wszystkich roszczeń, których powodowie dochodzili w rozpoznawanej sprawie. Roszczeń dotyczących z utraconych dochodów w kwocie po 2000 zł miesięcznie powodowie nie wykazali, gdyż nie można przyjąć, że uzyskiwali dochody o stałej wartości w każdym miesięcu prowadzenia działalności gospodarczej, zaś bez przeprowadzenia stosownych analiz ekonomicznych (opinii biegłego), o które nie wnosili w sprawie, nie sposób przyjąć, że żądane wartości osiągnęliby, gdyby zlokalizowali zakład w innym miejscu. Z kolei na rozprawie apelacyjnej powód Henryk Kubalewski oświadczył, że powodowie nie starali się o przeniesienie swojej działalności w zakresie wytopu złomu aluminium w inne miejsce. 15 liczonego od dnia 20 stycznia 2003r., okazały się przedawnione w świetle art. 160 § 6 kpa. Ubocznie jedynie wypada zauważyć, że zakres roszczeń objętych wnioskiem c> zawezwanie ck› próby ugodowej nie był tożsamy z zakresem żądań powodów, określonym w pozwie 2 dnia 16 kwietnia 2007r. Wniosek ugodowy nie obejmował bowiem w ogóle żądania zapłaty zadośćuczynienia w kwocie 169.000 zł za doznaną krzywdę, straty moralne i doprowadzenie do ubóstwa, kosztów adaptacji budynku składowo-garażowego na budynek przeznaczony do wytopu złomu aluminium ani utraconych dochodów według wyliczenia przedstawionego w pozwie. We wniosku tym powodowie domagali się zapłaty przez pozwaną Gminę ` wyłącznie kosztów związanych z przeniesieniem zakładu wytopu aluminium w inne miejsce, oszacowanych na kwotę 200.000 zł i utraconych dochodów do czasu rozpoczęcia działalności w nowym miejscu na kwotę 2000 zł miesięcznie. Gdyby zatem nawet przyjąć, że wniosek o zawezwanie do próby ugodowej przerwał bieg terminu przedawnienia, to przerwa ta mogła dotyczyć tylko roszczeń objętych tym wnioskiem, a nie wszystkich roszczeń, których powodowie dochodzili w rozpoznawanej sprawie. Roszczeń dotyczących 2 utraconych dochodów w kwocie po 2000 zł miesięcznie powodowie nie wykazali, gdyż nie można przyjąć, że uzyskiwali dochody o stałej wartości w każdym miesięcu prowadzenia działalności gospodarczej, zaś bez przeprowadzenia stosownych analiz ekonomicznych (opinii biegłego), o które nie wnosili w sprawie, nie sposób przyjąć, że żądane wartości osiągnęliby, gdyby zlokalizowali zakład w innym miejscu. Z kolei na rozprawie apelacyjnej powód Henryk Kubalewski oświadczył, że powodowie nie starali się o przeniesienie swojej działalności w zakresie wytopu złomu aluminium w inne miejsce. --- STRONA 16 --- 16 Domaganie się zatem tytułem odszkodowania kwoty potrzebnej na zakup bliżej nieokreślonej działki w ] li tylko na podstawie cen wynikających z ofert sprzedaży działek lecz bez wykazania, że powodowie określoną działkę mogliby kupić i rozpocząć na niej działalność w zakresie wytopu złomu aluminium, a co za tym idzie, że tego rodzaju działalność została przewidziana w planie zagospodarowania przestrzennego danego obszaru, nie mogłoby zostać uwzględnione nawet wówczas, gdyby nie upłynął termin przedawnienia roszczeń powodów. Niezależnie zatem od częściowo błędnego uzasadnienia zaskarżonego wyroku, wyrok ten jest trafny i odpowiada prawu. Roszczenia powodów, jak wyżej wskazano, w dacie złożenia pozwu w rozpoznawanej sprawie, były przedawnione i nie zasługiwały na uwzględnienie. Bez znaczenia dla ich oceny z punktu widzenia przedawnienia z art. 160 § 6 kpa pozostaje zgłoszenie tych roszczeń w postępowaniu sądowym w terminie określonym w art. 160 § 5 kpa. Wniesienie powództwa w terminie określonym w art. 160 § 5 kpa nie przesądza bowiem o zasadności tego powództwa, a w szczególności nie wyklucza dokonywania przez Sąd oceny zgłoszonego przez stronę pozwaną w toku postępowania zarzutu przedawnienia roszczenia. Niezależnie od tego, że powództwo podlegało oddaleniu na skutek zasadności zgłoszonego przez wszystkich pozwanych zarzutu przedawnienia roszczeń powodów stwierdzić wypada, że skierowanie żądania zapłaty odszkodowania do Skarbu Państwa - Starosty w związku ze stwierdzeniem przez Wojewodę > nieważności decyzji Burmistrza _ nie znajdowało żadnego racjonalnego uzasadnienia, skoro Starosta nie brał udziału w wydaniu żadnej z tych decyzji. 16 Domaganie się zatem tytułem odszkodowania kwoty potrzebnej na zakup bliżej nieokreślonej działki w 1 li tylko na podstawie cen wynikających 2 ofert sprzedaży działek lecz bez wykazania, że powodowie określoną działkę mogliby kupić i rozpocząć na niej działalność w zakresie wytopu złomu aluminium, a co za tym idzie, że tego rodzaju działalność została przewidziana w planie zagospodarowania przestrzennego danego obszaru, nie mogłoby zostać uwzględnione nawet wówczas, gdyby nie upłynął termin przedawnienia roszczeń powodów. Niezależnie zatem. od częściowo błędnego uzasadnienia zaskarżonego wyroku, wyrok ten jest trafny i odpowiada prawu. Roszczenia powodów, jak wyżej wskazano, w dacie złożenia pozwu w rozpoznawanej sprawie, były przedawnione i nie zasługiwały na uwzględnienie. Bez znaczenia dla ich oceny 2 punktu widzenia przedawnienia z art. 160 § 6 kpa pozostaje zgłoszenie tych roszczeń w postępowaniu sądowym w terminie określonym w art. 160 § 5 kpa. Wniesienie powództwa w terminie określonym w art. 160 § 5 kpa nie przesądza bowiem o zasadności tego powództwa, a w szczególności nie wyklucza dokonywania przez Sąd oceny zgłoszonego przez stronę pozwaną w toku postępowania zarzutu przedawnienia roszczenia. Niezależnie od tego, że powództwo podlegało oddaleniu na skutek zasadności zgłoszonego przez wszystkich pozwanych zarzutu przedawnienia roszczeń powodów stwierdzić wypada, że skierowanie żądania zapłaty odszkodowania do Skarbu Państwa - Starosty w związku ze stwierdzeniem przez Wojewodę › nieważności decyzji Burmistrza _ nie znajdowało żadnego racjonalnego uzasadnienia, skoro Starosta nie brał udziału w wydaniu żadnej z tych decyzji. --- STRONA 17 --- 17 Nadto ratio legis art. 160 kpa polegało na przyznaniu poszkodowanym kompensaty uszczerbku poniesionego na skutek niezgodnego z prawem działania organu administracji publicznej. Szkoda powodów nie mogła być zatem wynikiem zgodnego z prawem działania Skarbu Państwa - Wojewody Kujawsko-Pomorskiego, polegającego na stwierdzeniu z urzędu w decyzji z dnia 20 sierpnia 2002r. niezgodności z prawem decyzji Burmistrza z dnia 8 maja 1996r. Źródłem ewentualnej szkody powodów była niewątpliwie decyzja z dnia 8 maja 1996r., choć korzystna dla powodów to jednak wydana niezgodnie z prawem, a tylko taka decyzja rodziła uprawnienia powodów do jej weryfikacji pod względem odszkodowawczym, w oparciu o art. 160 § 1 kpa, gdyby roszczenia powodów nie okazały się przedawnione. Nie zachodziła w związku z powyższym w rozpoznawanej sprawie potrzeba oceny tych zarzutów apelacji, które wskazywały na wadliwe przyjęcie przez Sąd Okręgowy braku wykazania przez powodów przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej pozwanych, w tym wysokości szkody i adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy wydaniem niezgodnej z prawem decyzji z dnia 8 maja 1996r. i powstaniem szkody w wysokości podanej przez powodów. Nie znajdując uzasadnionych podstaw do uwzględnienia zarzutów i wniosków apelacji, niezależnie od trafności zarzutu naruszenia przez Sąd Okręgowy art. 442 § 1 kc i art. 160 § 6 kpa oraz zarzutu wadliwego przyjęcia przez ten Sąd, iż roszczenia powodów mogłyby wynikać jedynie z faktu wydania wadliwej decyzji i dla nich niekorzystnej, należało apelację oddalić, w oparciu o art. 385 kpc. Na podstawie art. 102 kpc Sąd Apelacyjny nie obciążył powodów kosztami postępowania apelacyjnego. Wniosek pełnomocnika powodów z urzędu o uzupełnienie wyroku orzeczeniem o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej, 17 Í Nadto ratio legis art. 160 kpa polegało na przyznaniu poszkodowanym kompensaty uszczerbku poniesionego na skutek niezgodnego z prawem działania organu administracji publicznej. Szkoda powodów nie mogła być zatem wynikiem zgodnego z prawem działania Skarbu Państwa - Wojewody Kujawsko-Pomorskiego, polegającego na stwierdzeniu z urzędu w decyzji z dnia 20 sierpnia 2002r. niezgodności z prawem decyzji Burmistrza z dnia 8 maja 1996r. Źródłem ewentualnej szkody powodów była niewątpliwie decyzja z dnia 8 maja 1996r., choć korzystna dla powodów to jednak wydana niezgodnie z prawem, a tylko taka decyzja rodziła uprawnienia powodów do jej weryfikacji pod względem odszkodowawczym, w oparciu o art. 160 § 1 kpa, gdyby roszczenia powodów nie okazały się przedawnione. Nie zachodziła in związku. z powyższym vv rozpoznawanej sprawie potrzeba oceny tych zarzutów apelacji, które wskazywały na wadliwe przyjęcie przez Sąd Okręgowy braku wykazania przez powodów przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej pozwanych, w tym wysokości szkody i adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy wydaniem niezgodnej z prawem decyzji z dnia 8 maja 1996r. i powstaniem szkody w wysokości podanej przez powodów. Nie znajdując uzasadnionych podstaw do uwzględnienia zarzutów i wniosków apelacji, niezależnie od trafności zarzutu naruszenia przez Sąd Okręgowy art. 442 § l kc i art. 160 § 6 kpa oraz zarzutu wadliwego przyjęcia przez ten Sąd, iż roszczenia powodów mogłyby wynikać jedynie z faktu wydania wadliwej decyzji i dla nich niekorzystnej, należało apelację oddalić, w oparciu o art. 385 kpc. Na podstawie art. 102 kpc Sąd Apelacyjny nie obciążył powodów kosztami postępowania apelacyjnego. Wniosek pełnomocnika powodów 2 urzędu o uzupełnienie wyroku orzeczeniem o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej, --- STRONA 18 --- 18 udzielonej powodom z urzędu, został oddalony postanowieniem z dnia 24 czerwca 2009r., wobec stwierdzenia, że we wniosku o zasądzenie kosztów, zawartym w piśmie procesowym z dnia 17 marca 2009r., na który pełnomocnik powołał się we wniosku o uzupełnienie wyroku, nie złożył wymaganego w § 16 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. z 3.X.2002r., nr 163, poz. 1349 ze zm. ) oświadczenia, że koszty te nie zostały zapłacone w całości lub w części. Stosowne oświadczenie nie zostało również złożone na rozprawie apelacyjnej. Na oryglrsaie właściwe podpisy Z a z g o d n o ś ć : Kierownik Sc--crfitoncitu , ' - * ■ ' ’ ' v Ewa Przybyła 18 udzielonej powodom z urzędu, został oddalony postanowieniem z dnia 24 czerwca 2009r., wobec stwierdzenia, że we wniosku o zasądzenie kosztów, zawartym w piśmie procesowym 2 dnia 17 marca 2009r., na który pełnomocnik powołał się we wniosku o uzupełnienie wyroku, nie złożył wymaganego w § 16 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego 2 urzędu (Dz.U. z 3.X.2002r., nr 163, poz. 1349 ze zm.) oświadczenia, że koszty te nie zostały zapłacone w całości lub w części. Stosowne oświadczenie nie zostało również złożone na rozprawie apelacyjnej. ' íxgş. ‹›:'yg:z'..Laż<e ›.«:-'.zfz:::;w.'8 Wüāåfifv' " ' zy, ;¿fi¬'_|(Í!'āÜ5ŸŸ.. . i 1 ' › ¿ ¿¿¿¿_¿;¿_,‹,„;'¿f.=_'g¿ ›:.:(›'};‹;.f1';:1 ru O . _ł I _j " Ewa Hz;-'bx›ła

Słowa kluczowe

#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Apelacyjny w Gdańsku Wydział#I ACa 452/09 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 czerwca 2009 r. Sąd Apelacyjny w Gdańs#art. 160 kpa#art. 156 § 1 kpa#Art. 160 kpa#art. 5 powo#art. 442 kc#art. 417 kc#art. 6 kc#art. 442 § 1 kc#art. 102 kpc#art. 123 § 1 pkt.#art. 160 § 6 kpa#art.233 kpc#art. 160 § 1 kpa#art. 224 kpc#art. 5 cyt.#art. 421 kc#art. 442 § 1 kc.#art. 156 § 1 kpa.#art. 160 § 6 ll#Art. 160 § 6 kpa#art. 156 § 1 albo#art. 160 § 1 kpa.#art. 160 § 5 kpa#art. 160 § 6 kpa.#art. 185 kpc#art. 160 § 5 kpa.