Wyrok I ACa 447/

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I ACa 447/’ 11 . 5?: * 1'~1=¥.§};"Z'~=;~ 5_p',Q:?=$\\5% ‘ ‘V WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sa,d Apelacyjny W Gdafisku — Wydzizfl I Cywilny W skladziez Przewodniczqcyz SSA Ewa Giezek (spr.) Sqdziowie: SA Maria Sokoiowska ' SA Maryla Dome}Jasifiska Dnia 31 maja 2011 r Protokolantz stsekretarz sqdovvy Sylwia. Lubiewska. p0 rozpoznaniu W dniu 19 maja 2011 r. W Gdazisku na rozprawie sprawy z powédztwa L_ D przeciwko Skarbowi Pafistwa  Aresztowi §1edczemu W Bydgoszczy 0 Zaplatq na skutek apelacji pozwanego od Wyroku Segdu Okrrggowego W Bydgoszczy z dnia 12 stycznia 2011 r. sygn. akt I C 278/10  1/ zmienia zaskarzony Wyrok W punkcie 1 (pierwszym) W ten sposéb, Ze oddala. powédztwo, 2/ oddala apelacjq W pozostaiej czegéci, < 3/ nie obcigza powoda kosztami postgpowania apelmyjnego. _ 4/ oddala Wniosek 0 przyznanie k0_sz.tc'>w pomocy prawnej udzielonej '2 urzqdu. A Na 0rygina1e_W%aéciWe potilpisy. Sygn. akt I ACa 447,/11 _ '92 * '~'›1å.§}'¿'I‹=;~ f_p'ř:?=$\\-sš 1 "¬ WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sad Apelacyjny W Gdańsku - Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Ewa Giezek (spr.) Sędziowie: SA Maria Sokołowska " SA Maryla Domel-Jasińska Dnia 31 maja 2011r Protokolantz stsekretarz sądowy Sylwia Lubiewska po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2011 r. W Gdańsku na rozprawie sprawy z powództwa Ł- D- przeciwko Skarbowi Państwa - Aresztowi Śledczemu W Bydgoszczy' o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 12 stycznia 2011 r. sygn. akt I C 278/10 - 1/ zmienia zaskarżony wyrok w punkcie 1 (pierwszym) W ten sposób, ze oddala powództwo, 2/ oddala apelację W pozostałej części, i 3/ nie obciąża powoda kosztami postępowania apelacyjnego. _ 4/ oddala wniosek» o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej 'z urzędu. ~ Na oryginalewłaściwe podpisy. --- STRONA 2 --- Sygn; akt 1 ACa 44";/11 UZASADNIENIE _ ¥lD:vvnios% 0 zasqdzenie od Skaxbu Palistwa  Aresziu Qledczego w Bydgoszczy kwoty 100.000 2% tytulem odszkodowania. Wyroldem z dnia 19 paidziemih 2009 r. Sqd Okrogovwy W Bydgoszczy powodztwo oddalik i rozstrzygnad o kosztach procesu. Od powyzszego rozstrzygniqoia powéd wywiodi apelacjq, na skutek ktorej S251 Apelacyjny W Gdafisku wyrokiem z dnia 9 lutego 2010 r. uchylfl zaskarzone orzeozeniei przekazak sprawo Sqdowi I instancji do ponownego rozpoznzmia i rozstrzygniqcia o kosztach postopowania apelacyjnego. Sqd Apelacyjny zwazyh Ze Sqd Okrogowy dokonujap ustalefi faktycznych ograniczyk sio do ustalenia wamnkow sanitarnych W celi, W ktorej powod przebywa, nie dokonai natomiast ustalefi co do przeludnienia W celi, ustalajap jedynie fakt przeludnienia W zakladzio karnym. Nadto Sqd orzekajqoy nie odnios% sin; do twierdzefi powoda, ze brak wentylacji W celi spowodowany byi nadmienml iloéciq max, mliemozlivvdajagzq otwarcie. olma. Dokonal rowniez ocony prawnej bezprawnoéci dzialania powoda W dwiotle afl. 248§1 [email protected]. nie czyniqc 2.8.d1’1jy;0h ustaicfl co do spehdienia przez pozwanego obowiqzkow Wynikaj accych z tego przepisu. Sqd Odwolawczy nalcazai przy ponownym rozpoznaniu sprawy uzupelnienie materiaiu dowodowego W zakresie, W jakrim pozwany zalawestionowal twierdzenia powoda oraz W przypadkd ustalenia, 2e metraz przypadajzgcy na jednego wiqzénia W celi, ktorq zajmowai powod by} mniejszy nit 3rn2, ustalenio dodatkowo, czy powod zostai umieszczony W talcioh Warunkach na. mocy prawomocnej decyzj i. _ . Po ponownym rozpoznaniu sprawy wyrokiem z dnia. 12 stycznia 2011 r. Sod Okrqgowy W Bydgoszczy zasqdzil od pozwanogo Skarbu Pafistwa — Arosztu Sledczego W Bydgoszczy na rzecz powoda Z1.1.000 2% z ustawowymi odsetkami od dnia 13 styoznia 2011 I. do dria zap1aty i oddalfl powodztwo w pozostatej ozoéci. W pkt 3 zasqdzil od Skaxbu Paflstwa.  Sqdu Okrqgowego w Bydgoszczy ‘na rzecz radcy prawnego J1 O; kwote; 6.588 21 tytulem kosztow nieoplaconej pomocy prawnej udzielonej 2 urzgdu, W pkt 4 odstzgpik od oboiqzania powoda kosztami procesu poniesionynfi przez ]oozwanego, W pkt 5 kosztami saglowymi, od ktorych powod byl zwolniony, obciagyl Skarb Palistwa. A . Sqd I instancji ustalii, ze powod odbywa obecnie Karo pozbawienia wolnoéoi W A1eszoie Sledczym W 'Bydgoszczy. W ‘wymienionej jednostce dochodzilo okresowo do sygn; aa 1 Aaa 447/11 UZASADNIENIE _ łíD:Wniósł o zasądzenie od Skarbu Panstwa - Aresztu Śledczego W Bydgoszczy kwoty 100.000 zł tytułem odszkodowania. Wyrokiern z dnia 19 października" 2009 r. Sąd Okręgowy W Bydgoszczy powództwo oddalił i rozstrzygnął o kosztach procesu. Od powyższego rozstrzygnięcia powód Wywiódł apelację, na skutek której Sąd Apelacyjny W Gdańsku wyrokiem z dnia 9 lutego 2010 r. uchylił zaskarzone orzeczeniei przekazał sprawę Sadowi I instancji do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelac-yjnego. Sad Apelacyjny zwazył, że Sąd Okręgowy dokonując ustaleń faktycznych ograniczył się do ustalenia warunków sanitarnych w celi, -W której powód przebywa, nie dokonał natomiast ustaleń co do przeludnienia W celi, ustalając jedynie fakt przeludnienia W zakładzie karnym. Nadto Sąd orzekający nie odniósł się do twierclzeń powoda, że brak wentylacji W celi spowodowany był nadmierną ilością łóżek, uniemożliwiające, otwarcie. okna. Dokonał równiez oceny prawnej bezprawności działania powoda W swietle art. 248§l k}k.W. nie czyniąc zadnych ustaleń co do spełnienia przez pozwanego obowiązków Wynikaj acych z tego przepisu. Sąd Odwoławczy nakazał przy ponownym rozpoznaniu sprawy uzupełnienie materiału dowodowego W zakresie, W jalciin pozwany zakwest-ionował twierdzenia powoda oraz W przypadku ustalenia, że metraż przypadajacy na jednego więźnia W celi, którą zajmował powód był mniejszy niz 3rn2, ustalenie dodatkowo, czy powód został umieszczony W takich warunkach na mocy prawomocnej decyzji. _ _ Po ponownym rozpoznaniu sprawy wyrokiem z dnia 12 stycznia 2011 r. Sąd Okręgowy W Bydgoszczy zasądził od pozwanego Skarbu Państwa - Aresztu Śledczego W Bydgoszczy na rzecz powoda Ł-1.1000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 13 stycznia 2011 r. do dnia zapłaty i oddalił powództwo W pozostałej części. W pkt 3 zasądził od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Bydgoszczy na rzecz radcy prawnego li O; kwotę 6.588 zł tytułem kosztów níeopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, W pkt 4 odstapił od obciazania powoda kosztami procesu poniesicnymi przez pozwanego, W pkt 5 kosztami sądowymi, od których powód był zwolniony, obciązył Skarb Państwa. A . Sad I instancji ustalił, ze powód odbywa obecnie karę pozbawienia wolności W Areszcíe Śledczym W Bydgoszczy. -W. `wymienionej jednostce dochodziło okresowo do --- STRONA 3 --- sytdacji, gdy niektorzy z osadzonyoh ulnieszczani byli W Warunkach nie zapewniajqcych 31112 powiorzchni oeli 1121 l osobo. Pismami Z dnia 30 stycznia 2009 r., 27 lutego 2009 r., 1 kwiefnia 2009 r., 30 kwiotnia 2009 r., 29 maja 2009 r., 30 ozorwca 2009 r., 31 lipca 2009 1:, 31 siorpnia 2009 r., 30 Wrzevslnia 2009 r. i 30 paidziernika 2009 r. sQdte zost&i poinformowany o przeludnieniu i niemoznoéci zapewnienia norrny powierzchniowej dla Wioiniow W Areszcie §Iedczym W Bydgogzczy. Wyposazenie col W pozwanej jednostce jest adekwatne do iloéci osadzonych  kazdendu osadzonemu przyskuguje lkozko, taboret, szafkai miejsoe przy stole. Stan wyposazenia jestdobry. Wymiana sprzotu i urzqdzefi odbywa siq po zgioszeniu takiej koniecznoéci przez osadzonych. Srodki czystoéoi sq rozdzielane przez od dzialrowego. Skazani sarni dbajq 0 czystosié i porzqdek w celil. Koce i przeécieradia sq systematyoznio prane, nie ma rowniez problemu z Wylnianq uszkodzonych matoracy oz}; odziezy. Cola, W ktdroj przebywa powod ma niski standard, na co vvskdnqe brak zabudowanego W pehxi kapika sanitarnego, niewystarczajqca wentylacja ozy obecnoéé inselddw. Powdd bierze udziak W zajgciach sportowych oraz bezpiatnie korzysta 2. opieki medycznej u pozwanego. Satd Okrqgowy ustalii, ze W ozasie pobytu powoda u pozwanego mial on kontakt z ojcem, o czym éwiadczy dolapzona przez pozwanego karta ewidencji Widzefi. Niouzasadliiony by?! W ocenie Sddu I instancji zarzut dostarozania brudnej poéoieli, matoracy i poduszek. Dodatkowo przed dostarozeniem Wskazanyoh przedmiotow osadzonemu bfiy one kazdorazowo dezynfokowane bqdi prone. W tej sytuacji '~ zdaniem Sqdu I instancji — nie mozna uznaé, is plozwany dzialal bezprawnic oraz by W Wyniku tych dzialazi doszlo do naruszenia dobra osobistogo powoda jakim jeot jego zdrowie Wyrazajqce sio W dbaloéci 0 higieno osobistq. Pozwany W znacznym stopniu Wypchfil nalozone na niego 000“/iavtzki W zakresie dostarczania osadzonemu érodkow higieny oraz Warunlcow osadzenia  nie naruszono zatem W tym zakresie Zadnego dobra osobistego powoda. Za udowodnione uznai Wystopowame W celaoh karaluchow, co dz pewnoéciq stanowiio dolegliwoé 0 osadzonych, W tym takze dia HiWOd&.'AdI1’1iI1iS1ZI'8.0_i8. aresztu podjqka dzialania ma1ja¢ce na celu Wyelirnillowanie ‘Lego zjawiska, lecz okazaiy siq one nie W peini skuteczne. S551 Okrqgowy, ustalajqc stan fdktyozny oparlc siq na zeznaniach éwiaddw P— K—, Tm oraz przedlozonych dokumentach. Zeznania éwiadkow polirywajq siq z pozostalym materiakem dowodowym 'zgro"madzonym w aktach sprawyl  W szczegolnoéci zaé zprotokolami wizytacji jednostek pemtencjarnych. Wyj adnienia funl<cjonariuszy sq rzeczowqi szczegébwe. Sqd Okrogowy uwzglqdnik takze L; a;.__ __ ; ,; _;,_ _ ._ g__;_ .,a_ . . kg; ,. _ __=___ _,_;.;_=_,j'__ ,_ __',._..j, 1 ~~ a_jI‘:... ..;. .; ,, ' \. I2... ._.'_.;_ =_.:;.z..'.ll‘;;;. ._._;5_"».,.i ..'..; '=':.._ =..E:.'j_5:. . sytuacji, gdy niektórzy z osadzonych umieszczam' byli W Warunkach nie zapewniających 3m2 powierzchni celi na 1 osobę. Pismami Z dnia 30 stycznia 2009 r., 27 lutego 2009 r., l kwietnia 2009 r., 30 kwietnia 2009 r., 29 maja 2009 r., 30 czerwca 2009 r., 31 lipca 2009 r., 31 sierpnia 2009 r., 30 września 2009 r. i 30 października 2009 r. sędte został poinformowany o przeludnieniu i niemożności zapewnienia normy powierzchniowej dla więźniów W Areszcie Śledczym W Bydgoszczy. Wyposażenie cel W pozwanej jednostce jest adekwatne do ilości osadzonych - każdemu osadzonemu przysługuje łóżko, taboret, szafkai miejsce przy stole. Stan wyposażenia jestdobry. Wymiana sprzętu i urządzeń odbywa się po zgłoszeniu takiej konieczności przez osadzonych. Środki czystości są rozdzielane przez od- działowego. Skazani sami dbają o czystość i porządek w celi.. Koce i prześcieradła są systematycznie prane, nie ma równiez problemu z wymianą uszkodzonych materacy czy odzieży. Cela, W której przebywa powód ma niski standard, na co wskazide brak zabudowanego W pełni kącika sanitamego, niewystarczające wentylacja _czy obecność insektów. Powód bierze udział W zajęciach sportowych oraz bezpłatnie korzysta z opieki medycznej u pozwanego. Sąd Okręgowy ustalił, ze w czasie pobytu powoda u pozwanego miał on kontakt z ojcem, o czym świadczy dołączona przez pozwanego karta ewidencji widzeń. Nieuzasadnlony był W ocenie Sądu I instancji zarzut dostarczania brudnej pościeli, materacy i poduszek. Dodatkowo przed dostarczeniem wskazanych przedmiotów osadzonemu były one każdorazowo dezynfekowane bądź prane. W tej sytuacji `~ zdaniem Sądu I instancji - nie można uznać, że pozwany działał bezprawnie oraz by W wyniku tych działań doszło do naruszenia dobra osobistego powoda jakim jest jego zdrowie wyrażające się W dbałości o higienę osobistą. Pozwany W znacznym stopniu wypełnił nałożone na niego obowiązki W zakresie dostarczania osadzonemu środków higieny oraz Warunków osadzenia - nie naruszono zatem W tym zakresie żadnego dobra osobistego powoda. Za udowodnione uznał występowanie W celach karaluchów, co lz pewnością stanowiło dolegliwoš 1 osadzonych, W tym także dla piwoda.'Administracja aresztu podjęła działania mające na celu Wyelirninowanie tego zjawiska, lecz okazały się one nie W pełni skuteczne. Sąd Okręgowy, ustalając stan faktyczny oparł się na zeznaniach świadów P_ K_, TCIÜ oraz przedłozonych ddkumentach. Zeznania świadków pokrywają się z pozostałym rnateriałem dowodowym `zgro"madzonym W aktach sprawy' - W szczególności zaś zprotokołami wizytacji jednostek penitencjarnych. Wyj aśnienia funkcjonariuszy są rzeczóweji szczegółowe. Sąd Okręgowy uwzględnił takze M- r„.__- __ , ,; _„_ -_ ._ ¿__¿ .,i_ -_ _ rg, „_ _ _-_=_,_ _,-_,.-,_=_,-¿`__ ,_ -__'-¬._._j, Í ~^ =._:=^:... ..;. .; .. ' ,_ Ĺ'=.., ._.'_.;_ =_.:;'.z..'.-li;-;;. ._._;¿„-_"›'.,.5 -.,'-..-; -'=':..'_ =..E:-.'j_5Š. -. --- STRONA 4 --- pemujapych W celi z przepisanymi normami, a takze stosownyoh zawiadomiofi na okolicznoéo przeludniania W jednostkach penitenojaxnych. Dokumonty to nie byly 1<WostionoWa:1e W toku prooesu, Rowniez za Wiarygodne naleialo uznad zeznania éwiadkow Pi 9 Di C_ hi 2 ‘*1. 522 Rmw tej czoéoi, W ktorej Vv'Sk8Z1lj8U iz W pozwanej jednostco Wystopowako czasowe przoludnionie oraz, is W colaoh W ktolyoh by} umioszozony powod Wystopowaly insekty. Natomiast Sad nie dal Wiary zeznaniom tych éwiadkow odnoszapym sio, do braku reakcji administracji na skargi sldadane przez powoda W formic ustnej. Przecze; temu zeznania pozostaiych éwiadkow mianowioie funlccjonariuszy pozwanego P; Sqd Okrqgowy zwazyi, ze zasadnoéé Zqdafi oceniaé nalczato W kontekéoie treéci alt. 24 k.o. W zwiqzku z art. 448 k.o. Powod konsekwontnie W toku procesu podkreélai okolioznoéé osadzenia go W przoludnionoj oeli, jako przojaw naruszonia jogo dobr osobistych. Z przedtozonych dokumentow jak rownicz przoprowadzonych dowodow W postaci. zeznaui Swiadkow i samogo powoda. Wynika, 2o W okrosie osadzonia powoda  przynajmnioj okresowo  dochodziko do ,,p1'zeludnionia”. Przoprowadzono postopowaniel dowodowo W ooenie Sqdu I instanoji wykazalo, Zo ceio, W ktorych przobywal osadzony miaiy niski standard, co Wiqzalo sio z dolegliwoéoiami vvy"11ikajapy1ni miodzy innymi z braku mozliwoéoi zapewnionia godziwjwch Warunkow przebywajsgcych W nich Wio2niéW. Na dyskomfort osadzonych niowattpliwie miaio Wpiyw rdwnioz to, Ze W celach ozosto Wj!S’[QpOW8d}’ insokty. Podjote (T1Zi3.'L'§1.I1i&vZ1I1i6IZ'B.j8LC8 do likwidacji togo zjawiska. ‘oyliy nieskuteczne. Dlatogo toz zdaniom Sqdu Okrogowego nalezaio uznad, ze powod Wykazai, Ze vvystqpiéy przesianki clla uznania, fie W pozwanym areszcie dosz%o do naruszenia dobr osobistych powoda (W szczogolnoéci poczucia godnoéci), jak i zo istniejqce W31‘Ullki miaky bezpoérodni Wpiyw na pogorszonie siq jego stanu zdrowia i naruszenie jogo dobr osobistych. Dlatego t::2 Sqd I instanoji uznal roszczenie powoda za ozo§cioWo uzasadnione i orzekl jak W pkt 1 Wyroku oddalajags powédztwo W pozostaiej czoéoi. O kosztach procesu Sqd Okrogowy orzeki na podstawie art. 102 k.p.c. uznajqo, ze powod mog% pozostawaé W subieldywnyln przokonaniu, Ze doszio do naruszenia jego dobr osobistyoh W szorszym zakresio. PQ\}oYyZSZy w§;fQ]_{ gvpglagjgt Z3_,§}_(a1‘Z}']{ p0ZWfl21y W CZQ§Ci, tj. W pU.I1kCi6 1 4 Wl'li0Sl o jego zmiane; poprzez oddaleoie powodztwadw oaioéci oraz zasddzonie od powoda na rzocz pozwanogo kosztow postopowdnia W piorwszej instancji Wedhlg norm przopisanyoh. panujących W celi z przepisanyrni normami, a także stosownych zawiadomień na okoliczność przeludniania W jednostkach penitencjarnych. Dokumenty te nie byly kwestionowane W toku procesu. Również za wiarygodne należało uznać zeznania świadków P1 G- Di C* IG Ĺ W. Sm RÊĘW tej części, W której wskazują, iz W pozwanej jednostce Występowało czasowe przeludnienie oraz, że jw celach W któiyoh był umieszczony powód występowały insekty. Natomiast Sąd nie dał wiary zeznaniorn tych świadków odnoszącym się, do braku reakcji administracji na skargi składane przez powoda w formie ustnej. Przeczą temu zeznania pozostałych świadków mianowicie funkcjonariuszy pozwanego P; Sąd Okręgowy zwazył, ze zasadność żądań oceniać należało W kontekście treści art. 24 k.c. W związku z art. 448 k.c. Powód konsekwentnie W toku procesu podkreślał okoliczność osadzenia go W przeludnionej celi, jako przejaw naruszenia jego dóbr osobistych. Z przedłozonych dokumentów jak równiez przeprowadzonych dowodów W postaci. zeznan świadków i samego powoda wynika, że W okresie osadzenia powoda - przynajmniej okresowo - dochodziło do ,,p1'ze1udnienia”. Przeprowadzone postępowanie dowoclowe W ocenie Sądu I instancji wykazało, że cele, W których przebywał osadzony miały niski standard, co wiązało się z dolegiiwościanti wynikającymi miedzy innymi z braku mozliwości zapewnienia godziwych Warunków przebywających W nich więźniów. Na dyskomfort osadzonych niewątpliwie miało "Wpływ również to, że W celach często występowały insekty. Podjęte działania .zmierzające do likwidacji tego zjawiska były nieskuteczne. Dlatego też zdaniem Sądu Okręgowego należało uznać, że powód wykazał, ze wystąpiły przesłanki dla uznania, ze W pozwanym areszcie doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda (W szczególności poczucia godności), jak i ze istniejące W-arurki mialy bezpośredni Wpływ na pogorszenie się jego stanu zdrowia i naruszenie jego dóbr osobistych. Dlatego też Sąd I instancji uznał roszczenie powoda za częściowo uzasadnione i orzekł jak W pkt 1 wyroku oddalając powództwo W pozostałej części. O kosztach procesu Sad Okręgowy orzekł na podstawie art. 102 k.p.c. uznając, że powód mógł pozostawać W subiektywnym przekonaniu, ze doszło do naruszenia jego dóbr osobistych W szerszym zakresie. POW?-2323' W§;1'O]_{ apgjagją z3_,5j_(ą1^Żył POZWHÍŁY W CZQŚCÍ, Íj. W pL1I1lĹCl8 l 4 Wl'llÓSi o jego zmianę poprzez oddalenie powództwaw całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania w pierwszej instancji Według norm przepisanych. --- STRONA 5 --- Wniosl nadto o zasddzenie od powoda na rzocz pozwanogo kosztow postopowania apelacyjnego Wediug norm przepisanych. Skaizapy zarzuoii naruszenio przopisow postopowarria, an. 328 § 2 1<.p.o. poprzoz sporzqdzenie uzasadnionia vwyroku W sposob mliemozfiwiajagy ustalonio jaka byda podstaWa faktyozna rozsozygoiooia W niniejszej sprawie, art. 386 § 6 k.p.o. poiegajapo na pommiociu podozas ponownego rozpoznawania sprawy Wskazali co do dedszogo postqpowania zawartych W Wyroku Sqdu Apelaoyjnogo z dnia 9 hztego 2010 r. (sygn. akt I ACa 1383¢‘09), art. 233 § 3 k.p.c. poprzez sprzecznoéé istotnych ustalef; poczynionych przez Sacd z rzoozyW1'stym stanem faktyoznym polegajzgcq na uznaniu, Ze u pozwanego doohodzflo do przoludnionia. o oharaktorzo ciaaglym i to W dhlzszym okresie czasu, pomimo, Zo z przeddozonych przez pozwanego dokumontéw Wa jednoznaxzznio, Zo powod przebywat W przoludnionyoh oelaoh jodynie okresowo, a powyisze bylo rekompensowane powodowi okrosami, W ktoryoh norma powierzohni mioszkalnej na osobo przohaozala ustawowe minimum. W uzasadnioniu apolaoji skariapy zarzuoii dodatkowo naruszenie powyzszoj normy poprzez poczynionio przoz Sagd orzekajqcy ustaleri dowolnyoh, namszajegcych zasadq swobodnoj oceny dowodow prooz przyjsgcie, :2o przeludnienie W oolach, W lctérych przebywai powod miaio oharalctor oidgiy oraz co do Wystegpujapych W oelach insektow. Nastopnie zalzuoik powod 11arusze11ie przepisow prawa rnatorialnogo, art. 24 1<.c. poprzoz jego liiowlaéciwe zastosowanio, tj. przyjooie, 2e doszio do bozprawnogo naruszonia ddbr osobistych powoda, pomimo pozwany Wykazai brak bezprawnoéci swojego dziadania, art. 448 14.0; poprzez jogo zastosowanio W 1’1iIJi6jSZ€j sprawie, polegajapo na przyjooiu, 26 zadoééuozynienio Wskazane W WW. przepisio mote zostaé zasqdzone pomimo bralcu bozprawnoéci W dziaianiaoh pozwanogo, art. 5 k.o. poprzoz jogo niozastosowanio pomimo, Ze dzialallio powoda ma charakter naduiyoia praWa podmiotowego; co powinno skutkowaé uznaniem jego roszczofi za pozbawionyoh oohrony prawnej. _ W odpowiedzi na apolacjo powod Wniosi 0 joj oddalonio oraz zasddzonie najogo rzooz. kosztow zastopstwa procesowego za obie instancj e. Sqd Apelacyjny ustalil i zwaiyl, co nastgpuje: Apelacja pozwanego zaskugiwafla na uwzglodnionio. Uzasadnione okazaiy sio za.1"zuty naruszenia prawa procosowogo, ktorymi Sqd Odwohawczy jest zwiagany i ktoryoh zosadnoéé oceniana jest W pierwszej kolejnoslci. Zbyt u.0..'.CI.\~._: J.\.§'(.§;'\.¢J \JJ.\.L'4..L,LZL:L .b¢'\l._ J’;_.1._J ;.j.i'l .'_.i;».': :;'~>. LA3'l=..L.J.*_.\‘.}1;1.... Li;   ,J K) _ ;.>.._L..~..; :‘»1i_;»' iiLL~3 i/ '~' \~'i.1'3'—1:,\ Wnićsł nadto o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postepowania apelacyjnego według norm przepisanych. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, art. 328 § 2 k.p.c. poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku W sposób uniemożliwiający ustalenie jaka była podstawa faktyczne. rozsuzygniecia W niniejszej sprawie, art. 386 § 6 k.p.c. polegające na pominiec-iu podczas ponownego rozpoznawania sprawy wskazań co do dalszego postepowania zawartych W wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 9 lutego 2010 r. (sygn. akt l ACa l383f'O9), art. 233 § l k.p.c. poprzez sprzeczność istotnych ustaleń poczynionych przez Sąd, z rzeczywistym stanem faktycznym polegającą na uznaniu, że u pozwanego dochodziło do przcludnienia o charakterze ciągłym i to W dłuższym okresie czasu, pomimo, że z przedłozonych przez pozwanego" dokumentów ma jednoznacznie, że powód przebywał W przeludnionych celach jedynie okresowo, a powyższe było rekompensowane powodowi okresami, W których norma powierzchni mieszkalnej na osobę przehaczała ustawowe minimum. W uzasaclnieniu apelacji skarżący zarzucił dodatkowo naruszenie powyższej normy poprzez poczynienie przez Sąd orzekający ustaleń dowolnych, naruszających zasadę swobodnej oceny dowodów przez przyjęcie, że przeludnienie W celach, W których przebywał powód miało charakter ciągły oraz co do występujących W celach insektów. Nastepnie zarzucił powód naruszenie przepisów prawa materialnego, art. 24 k.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. przyjęcie, że doszło do bezprawnego naruszenia dóbr osobistych powoda, pomimo pozwany wykazał brak bezprawności swojego działania, art. 448 leci poprzez jego zastosowanie W niniejszej sprawie, polegające na przyjęciu, że zadośćuczynienie wskazane W WW. przepisie może zostać zasądzone pomimo braku bezprawności W działaniach pozwanego., art. 5 k.c. poprzez jego niezastosowanie pomimo, że działanie powoda ma charakter nadużycia prawa podmiotowego, co powinno skutkować uznaniem jego roszczeń za pozbawionych ochrony prawnej. _ W odpowiedzi na apelację powód wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie najego rzecz kosztów zastępstwa procesowego za obie instancj e. Sąd Apelacyjny ustalił í zważył, co następuje: Apelacja pozwanego zasługiwała na uwzględnienie. Uzasadnione okazały sie zarzuty naruszenia prawa procesowego, którymi Sąd Odwoławczy jest związany i których zasadność oceniana jest W pierwszej kolejności. Zbyt L.|.ü..'_C.Ĺ\'._› J.\.t.({~.‹_} ».'J.\.t'.‹.¿.L'„‹.:i bił _Jil-'...i,_j ;_i_±`-Ĺ- .'_.i;›.': ¿.'~›».- LA-5'-Í'.=..¿.:›.'_.\`.}i;i.... Li; -- - .-.J L) _ J.>..l.'‹~„.¿ :zi-'li _;«' ei--L'L-»Ü L' '~-' \«"`-'i-&'f"-IA:)- --- STRONA 6 --- za skuteczny tylko, gdy braki W'y'S’EQp1ljE{,_C6 W uzasadnioniu uzdemozliwiajq odczytanio moiywow rozstrzygniqcia ~ Wowozas to dopioro mozliwe bykoby na toj podstawie uohylonie orzeozenie. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia (por. Wyrok z dnia 26 lipca 2007 12, V CSK 115/07, Lox 291767). Z kolei W uzasadnieniu Szgdu Okrogowego istotnie W ozoéci zawierajatcoj ustalenia falctyoznc zamieszczonych zostalza oz:géo rozwazafi praWnycl'1',. ozego nio morizna uznaév za Wlaéoiwe, 2 pewnoéoiq jodndk nie uniemozliwilo to przeéledzenia toku rozumowania. Sa_du I instancji. Przyznaé nalezy raojo skarzqcemu, Z6 Sqd orzekajapy nie odniosl sio W péhli do Wytycznych Saadu Apelacyjnego W Gdafisku, Sqd ten bowiem uzupehnik Wprawdzio postopowanio dowodowe W zalqesio okreélonym przez S251 Odwoiawczy, jogo rezultat nie zostal jednak uwidoczniony W ustaloniach faktycznyoh. We Wnioskaoh korioowyoh Sqd I instanoji ograniczyi sio Wylqcznie do ogélnikowego stwierdzenia, Ze W oeli, W ktdroj przebywat upowod, przynajmnioj okresowo  doohodzfio do przoludnienia. Z;19'. jak siusznie dostrzog} pozwany niezbodne. bylo szczegoiowe’ odniesionie sio do toj kwestii colom przosaglzonia 0 za.sadnoéoi zqdafi pozwu. Ponownie nie zostala t(:2 ustalollalcwostia tego, czy powod umioszczony zostai W przoludnionoj oeli na mooy prawomocnoj deoyzji, czy to: nio. Ustalenia faktyczne W tej czoéci zostaly zatem uzupehliono przoz Sdd Odwokawczy na podstawio zebradego Inaterialu dowodowego, ktéry Wbrew sta11o'Wisku_SaLdu I instancji pozwalai na ioh poozynienie. I tak odnoszap sis; do jodnoj 2 powoiywazlych przez powoda podstaW'nar1.1szenia jego dobr osobistych, a mianowicie przoludnionia W C61i,'W ktoroj przobywai osadzony, stwierdzié nalozy, Ze powéd przobywai W Areézoio $1:zdozym W Bydgoszozy od 10 lutego 2009 r. do 13 lipca 2010 r. tj. lqcznio ok. 1 rokui 5 miesiocy, W tyrn W Warunkach przoludnionia tj. W s}"tuacji, gdy powierzchnia ooli przypadaj apa na. jodnd osobo Wynosfla mniej niz 3 m2 %qcznie przoz 118 dni, przy ozym W okrosio, W ktdryrn zgodnie z Wyrokiem Trybunahl Konstytucyjnogo Z 26 maja 2008 12, sygn. SK 25/"07 (Dz. U z 2008 r.; N1" 96, poz. 620) przostal obowiqzywaé art. 248 k.k.W. pozwalaj apy W szozogolnio uzasadnionyoh Wypadkaoh umiosioio skazanego W ocli 0 powierzchni mniejszej niz 3 m2, tj. od 6 grudnia 2009 r. powod ani razu nio zostai umieszczony W taldej oeliz Cela rzr 313, mz'eszlmZnc2—ogoZna 0 powierzchni 21,07 m2, .7 osobowa, powddprzebywaf w fej cefi 00:‘ dnicz J0 fufego 2009 I". do dnia 6 marca 2009 r. . FOk.1;o"s7 ozasu 9 77777jfiliiodgodjddobzfitzebywojoco3'60”9!Powiéfzchnia lw coli __ przypadajapa na 1 osobo r __ _ _ ____,_ 2 __ 0 2 0 _ 2 ____, _,___, __ za skuteczny tylko, gdy braki występujące W uzasadnieniu uniemożliwiają odczytanie motywów rozstrzygnięcia ~ wówczas to dopiero mozliwe byłoby na tej podstawie uchylenie orzeczenia í przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia (por. wyrok z dnia 26 lipca 200? r., V CSK 115/07, Lex 291767). Z kolei W uzasadnieniu Sądu Okręgowego istotnie W części zawierającej ustalenia faktyczne zamieszczonych została częśc rozważań prawnycłi, czego nie można uznać, za właściwe, z pewnością jednak nie uniemozliwíło to prześledzenia toku rozumowania Sądu I instancji. Przyznać należy rację skarżącemu, że Sąd orzekający nie odniósł się W pełni do Wytycznych Sądu Apelacyjnego W Gdańsku, Sąd ten bowiem uzupełnił Wprawdzie postępowanie dowodowe W zakresie określonym przez Sąd Odwoławczy, jego rezultat nie został jednak uwidoczniony W ustaleniach faktycznych. We wnioskach kor'_1cowycl1 Sąd l instancji ograniczył się Wyłącznie do ogólníkowego stwierdzenia, że W celi, W której przebywał "powód, przynajmniej okresowo - dochodziło do przeluclnienia. Zaś jak słusznie dostrzegł pozwany niezbędne. było szczegółowe odniesienie się do tej kwestii celem przesądzenia 0 zasadności żądań pozwu. Ponownie nie została też ustalona -kwestia tego, czy powód umieszczony został W przeludnionej celi na mocy prawomocnej decyzji, czy też nie. Ustalenia faktyczne W tej cześci zostały zatem uzupełnione przez Sąd Odwoławczy na podstawie zebranego inateriału dowodowego, który wbrew stanowisku Sądu I instancji pozwalał na ich poczynienie. I tak odnosząc się do jednej z powoływanych przez powoda podstaw' naruszenia jego dóbr osobistych, a mianowicie przeludnienia W celí,'W której przebywał osadzony, stwierdzić nalezy, że powód przebywał w Aredzcie Śledczym W Bydgoszczy od 10 lutego 2009 r. do 13 lipca 2010 r. tj. łącznie ok. 1 rokui 5 miesięcy, wtym W Warunkach przeludnienia tj. W sytuacji, gdy powierzchnia celi przypadaj ąca na jedną osobę wynosiła mniej niz 3 mz łącznie przez 118 dni, przy czym W okresie, W którym zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 26 maja 2008 r., sygn. SK 25/'07' (Dz. ĹŠ z 2008 r., Nr 96, poz. 620) przestał obowiązywać art. 248 k.l<.W. pozwalający W szczególnie uzasadnionych wypadkach umieścić skazanego W celi o powierzchni mniejszej niż 3 mz, tj. od 6 grudnia 2009 r. powód ani razu nie został umieszczony W takiej celi: Cala nr 313, míeszkolna-ogólna 0 powierzchni 21, 07 m2, 7 osobowa, powód przebywał w tej cefi od dnia 10 innego 2009 r. do dnia 6 nmrco 2009 r. . řOk„tes czasu Z ŻŻŻW*Żáficzbażdsóbzprzebywajacyciimzł Powierzchnia jw celi _, przypadająca na l osobę r __ . _ ___¬__ _ __ _ __ _ . 2. _____ „___ __ --- STRONA 7 --- F . M _6 * 10 1666166616 2009 r.  21 6 6666 2,69 m2 ‘g 22 kw§6r£ii6_22o09 6. ~ 452156 7 225666 2 2 2 2223 m2 .2 2 2 2 [1D1uteg02U09r. 2261u66§6 $226666 22 22§22,63m2 i2009r. l {Z6 lu{crgzo 2009 r. Q O4 maria?” ”7’dsé‘0 2 2 2 E331 5512 U ‘2009r. 5 V 05 marca 2009 r.  026 marcém I8 oéfib §§,63m2 if i 2009r. I 5 1 Cefa nr 309, mieszkalnaogdlna 0 powierzchni 16,16 m2, 5 osobowa, powédprzebywaf w raj cefi od dnia 6 marca 2009 r. do dnia J8 maja 2009 r. V Okres czasu 2 1 Liczbé oséb przebflwajapyoh Powierzchnia przyp adaj agoa ii w Qeli na 1 osobeg O6 marca 2009 r. — 4 maja 17 oséb 2,3 ml ‘2009r. I kwietnia 2009 r. 5‘ ‘ 12009 r. §m§1ja20O9f.z1z2'1i'1aj§m 626666 2 2 222,69 m2  22 2 2 2009 I. ‘ \ 1 ,,,__ ,, _ _, i __ _ __ _ __ W _ _ 113 maja 2009 r. — 18 maja 7 5 oséb §\ 3,23 m2 I 2009 r. 6  1} \ Cela rs?" 314, mieszkafna0g0'Zrza 0 powierzchni 24,51 m 2, 5’ osobowa, povfgddprzebyw/vaf w ref cgli ad q}fzjq*I8_maiq 2009 riwdq dnja 8 ZzEc:*aZ2009_rj. _ ' _7 _ W _ __ 1' Okrcs czasu Liczba oséb przebywajgcych ‘ Povwlerzchnia przypadajqca ~ w celi . na 1 osobq \ \ p ‘ K _ _ _\_ _ __ _ _ _ ___ 16r66226696;2v6226 i§0sfl22” 1396662 2009r. ] 1 F22é2m6j6I2<216é rf 22 227 6666 2222 2 22 3,5612 221 H A ‘ 29 mfija 20096:. 2092 22 Ts 6666 2,06 m2 czerwca 2009 r. ‘N {106z6n»662009r.is 66666 2 1603162 ‘ czerwca 2009 1'. 2166266662009622 ; 866662 M 2 396162  = czerwca 2009 r_. . ‘  _ 3 F _ ____ _ _ * 10 kwietnia 2009 f. _ 21 6 osób 2,69 mz ji 22 iiwšamzfoos f. _ išiłåa 7 'fiíşeb O O O Ÿzfś m2 Č 2 2 2 jioiuiegezooaf. -zóeiureåo şsóasób ll "§l2,63m2 520091. 1 E026 lutego 2009 r. -Z 04 marcafl Űżosób Z O O i3,Ü1 012 U =2009f. ş _ 05 marca 2009 r. ~ 06 marca" Í8 osób ¿F2,63rn2 Ń j 2009:. I g 1 Celo nr 309, mieszkczlna-ogólna o powierzchni 16,16 m2, 5 osobowa, powódprzebywoł W tej cefi' od dnia 6 marco 2009 r. do dnia J8 maja 2009 r. 0 Okres czasu O 1 Liczba osób przebywających Powierzchnia przyp adaj ąca Íi W celi na l osobę 06 marca 2009 r. - 4 maja 17 osób 2,3 m2 \2009r. . kwietnia 2009 Y. ¿_ l 12009 r. śmàja 2009±.*-1*2ó*majå” sbsebl O f 992,69 mz - " O f 2009 I. _ _ ¿ ___ __ _ __ = __ _ ___ _ __ __ _ _ 113 maja 2009 r. - 18 maja -Ę 5 osób tj 3,23 m2 1 2009 r. i - ji l Cala nr 314, rnieszkalno-ogólno 0 powierzchni 24,51 m 2, 8 osobowa, powódprzebywał w tej celi od o}fu'o_I8_mojo 2009 r,__do_ dnia 8 Zzpc:_a_2009_;'_'_. __ ` __ _ __ _ __ l Okres czasu Liczba osób przebywających ` Powierzchnia przypadająca ~ w celi . na 1 osobę l i j' “ I _ _ _'_ _ __ _ _ _ ___ 18znaa2009r_27nŁüa Íšosoóli lsneznz 2009r. ¦ 1 f2š*ma'å200sfÍ *O 7 Osób O O " 3,5002 ll l _ ` 29 maja 200911 -09 " T8 asa; 3,06 m2 czerwca 2009 r. *N {10zz@[email protected] sosna O Łtoszaz ` czerwca 2009 r. jiezžaaéazoosr-22 j sosna* _ O sneinz - ' czerwca 2009 r_. _ l . _ i --- STRONA 8 --- 1123 c2erWc2122OO9r.2 0$éb2222 2 . 35211122 2 2 2 3 1 L l__ , _ 2 1_1__ 24 62616066 2009 1.  29 22 022636132 3,06 m2 ozerwca 2009 r. 1 1 1 \i 3?} ozerwca 2009 r. oséb 3151112 .4 __ fflii V __ ___ , _ _ 1 lipca 200922122 6 Iipca 8 oséb 3,06 m2 l ' 2009 r, _ H ,____, __”___ i ‘ _ _______ __, __,__ ,_ L‘ 5 7 lipca 2009 r. 7 oséb 1 3,5 m2 . ‘ i Cele: nr 310 mieszkainaogdlrza 0 powierzclmi Z 7,39 m2,5 osobowa, p0w0'dprzeby'wa% w re) @@l{,Qi dm2¢_3 Zipfifl 2999_?,_=iO1 dflifl 5 [£29611 3919 P' 1 3 6 1__1,__ W 1 A Okres czasu Liczba 5§1§12J222§f2>2i:2é:I2y\11/ajelcych 2 Powierzchnia przypadajqca F 5' W celi na 1 osobq  i8]ip¢232a122()2O9r.222§121;§1§.§1 2 4636215572 2 2 ‘4,34 632 12009 1. 1 1 ;161166326029;.*;1211p6a 3666622” ‘T314260 2* 20091‘. 21 13 111666 2009 1.  21 111666. 11 6 66616 2,9 m2  ; 2009 1. ‘ 1 1 _1_ ___ \322211p66 20091. 5 636152222222 2 2222222223;47 111222 '2 2 L2, _ _ , , _ __ _ 1‘ ,_ _ _ ‘ 23 lipca. 2009 r.  26 lipca 4 osoby 4,34 m2 2009 1. A 2 27 lipca. 2009 r. ~ 28 lipca 6 oséb 9 m2 2009 r. i __l\"J 1! . 5 1 , 1_ _.._. 1_.H..__‘+__2_m_,.__ A2229 116662009 11; 222 22 2 s 6666 222 03,2472m2 2 2 1 sierpnia 2009 r. ’ ;! i |' 1 _ 1 2 3 __ W W" * 1 3 sierpnia 2009 r.  20 6 oséb 1 2,9 m2 _ ‘ sierpnia 2009 r. A 1’ F § |_____________ _ ________ _ ____ I ___,_ ___ H if 9 9 2 21 sierpnia 2009 r.  1 5 oséb 3,47 m2 _ 3 wrzesinia 2009 r. Å23 cŹerWcŠ1Z2OO91'.Ż cśóbww Z . 3,5żm2Ż Ż Z Ż 3 * Ł [___ _ _ _ _____ 24 czema 2009 r. _ 29 " sfosóbo 3,06 mz czerwca 2009 r. \ Í \ \ł 3ÍJ czerwca 2009 r. osób 3,5 1112 Š __ ýfiýż 7 __ W _ _ _ 1 lipca 2O09Tr.Z-í 6 lipca 8 osób 3,06 m2 I ' 2009 r, _ __ ______ _______ ý ` _ _______ ___ __7_ __ Ĺ Š 7 lipca 2009 r. 7 osób 1 3,5 m2 . ` Ê Cola nr 310 mieszkafna-ogólna 0 powierzchni Z 7,39 m2,5 osobowa, powodprzebywał w tej 0@lĹ0íf_ dfiffāå Í1`P_0_fl 20093"-_ăfā dfi'-Êfl 5 ÍÍPCI1 2010 1"- _ _ _ ____ ___ _ Å Okres czasu Liczba cšcßzífifžcbywających l Powierzchnia przypadająca F 11' W celi na 1 osobę - fi81¿pE¿2009 1-.láíliščà Ÿ 4¿E<5}5gfc Í of 4,34 mg 2009 r. c 1 ;1011p‹±aā@oc§;.*;1±1±pca Êzosóbccc" %āj4fm@ of 2009 1*. í 13 lipca, 2009 f. _ 21 fipęz. ;í 6 osób 2,9 mz - ; 2009 z. ` Ê 1 _._ ___ `3*221±p@ažc_o91-. 5 Osóbwm Ż """""""3;47 mi " Ż 1___ _ _ _ _ _ __ _ V _ _ _ ` 23 lipca. 2009 r. - 26 lipca 4 osoby 4,34 m2 2009 z. ¬ ' 27 lipca 2009 r. ~ 28 lipca 6 osób 9 m2 2009 r. Ê __l\-`J ,E _ ş \ _ 1_ __.___ ›_._.____1+__________.__ Čžé íipęa źoogrfê 2** " Ÿ 5 Osób "Ź _3,47*m2 Ź f 1 sierpnia 2009 r. _ ;Ľ ř |` _ _ _ _ _ _ __ "M ' 1 3 sierpnia 2009 r. - 20 6 osób 1 2,9 m2 _ \ sierpnia 2009 r. Ä " Í Š |____________ _ ____ _ ____ I _____ ___ __ __ _ _ _ 21 sierpnia 2009 r. - í 5 osób 3,47 m2 _ J września 2009 r. --- STRONA 9 --- F 2 wr2<2;121i2a 2009 r2.2 — 6 4202s0by Wrzeénia 2009 r. 4,34 m2 V § 2 \ 2'1 66111661116 2009 1.  14 2 1 5 6666 wrzeénia 2009 r. 1 1 ! 3,47’ 1122 5 wrzeénia 2009 r. 15 61126661212 20209 12 1622222242 6265266 2,9 m2 l ’1 127 611166616 2009 1. 4 osoby 1 4,34 m2 i _3 wrzeénia 18 W1'Z6§I1i& 2009 r. — 2 3 225 oséb 3,4722m2 .4 ‘ wrzcénia 2009 r. 5.224 W‘I‘2Z6§I1iEi. 20029 £2 2 3 0 224 osoby 4,321 612 1 \ F 1 6626316161116 2009 1. 12 6166616 2009 1. 5266615 3,47 1112 1 13 g1661116 2009 1. 14 I grudnia 2009 r. ‘\ 4 osoby \ 4,34 1112 15 grudnia 2009 r.  1 ; marca. 2010 r. 0 5 6666 3,47 m2 11 1211115166 2010 1. n 16 gnarca 2010 r. 2 4 osoby 4,34 m2 20101". 213 166166 2010 1. 5 11p iec 6166 3,4’? m2 Cela nr 317 mieszkalnaogdlna 0 powierzchni 15,24 m2,5 osobowa, powddprzebywal w re; celi oddnia 5 Zipca 2010 1". do dn1'a1'3Zip_¢g2010r. f , j 5 5 ij ,__ 1 , L ~ 5 4 ‘ Okres 0223502 22 2 Liczba 0s0125 przebywaja,cych Powierzcb.nia przypadaj 6106 W celi na 1 osobq 22 2 222 2 2 222' 305 22 5 211666 2010 1. ~ 13111566 5 6666 A , 111 2010 r. _. 1  ___._. . __ 1 A Í 2 wržfiz-;1Z1iZa 2009 rŹ.Z - 6 4osoby Września 2009 r. 4,34 m2 11 5 7 1 47 001264616 2009 r. 4 14 of 1 56666 września 2009 r. 1 1 ! 3,4? 1112 1 września 2009 r. 15 wrźeśníá 2009 Ł- 16""Êý640śób 2,9 m2 l '1 17 września 2009 r. 4 osoby 1 4,34 m2 1 _J Września 18 września 2009 r. - 2 3 T5 osób 3,47"m2 Š ` Września 2009 r. Š24 września 2009 EZ 4 3 O M4 osoby 4,34 m2 1 1 1 1 pażdziernika 2000 z. 12 gzudma 2000 1. 558616 3,47 1112 1 13 g-1116616 2009 1. -14 } grudnia 2009 r. *_ 4 osoby 1 4,34 1112 15 grudnia 2009 r. - 1 ; marca. 2010 r. Ü 5 6661› 3,47 m2 1 1*1-mšm 2010 1.416 1 marca 2010 r. ` 4 osoby 4,34 m2 20101. 411 mam 2010 r.-511p iec 6566 3,47 m2 Celo nr 317 mieszícaína-ogólna o powierzchni 15,24 1112,5 osobowa, powód przebywał w re; celi oddnia 5 lipca 2010 ;". do dnia 13 lip_çg 2010r. _ _ _ _ _ __ ___ 1 . L ~ _ 1 Ą Okres cżàsfl H 4 Liczba csóß przebywających Powie1'zch.nía przypadająca W celi na 1 osobę " of 4"* 4 f Í” 305 2 511666 2010 1. ~ 13111366 5 6666 _ , m 2010r. _ 1 _ ____ _ _ 1 __' --- STRONA 10 --- ' Powyzsze ustalenia poozynione zostaly w oparciu o znajdujapq sis; W aktaoh sprawy karts; historii rozmieszozénia powoda (k.184~187), ktorej szozcgoiowoéé ulnozliwiaia doldadne przeélodzenie tego, w jakim okresie osadzony przebywal W przeludnionych celach. Dlatego tez za. zasadny uznaé nalezy zarzut apelacji dotyczqcy naruszenia przoz Sqd I instanoji art. 233 § 1 k.p.o.  ustalenia Sqdu Okrogowego okazaiy sio dowolne, nio poparto wystarczaj agso doldadnq analizq sprawy i przez to nie znajdujape odzwierciedlenia W materials dowodowym. Sod I instancji dai wiare; W caioéci zeznaniom funlccjonariuszy Aresztu §1edczego w Bydgoszczy, uznajqo je za wspolgrajape Z pozostakym zebranym W sprawie materiaitem dowodowym. Z kolei osadzonym W czegéci, W jakiej potwierdzaly one niski standard cal, obecnoéé insektéw oraz fakt przeludnienia. Sagl Okrqgowy nie dal Wiary twn éwiadkom jeéli chodzi 0 ioh tWiordzenia, zlctorych wynika, Ze brak byio reakoji na skargi ustne powoda. Od1’lOSZBLC.SiQ do wiarygodnoéci tej czoéci materiahl clowodowego Sqd Apeiaoyjny zwazyi, Ze éwiadlcowie — osadzcni W wiokszoéoi nie przebywali 2 powodem W jednej coli, a. jedynie oclwiedzali go (dotyozy to éwiadka P. G D. C_, z kolei pozostali. éwiadkowie przebywali z powodem W krétkich okresaoh czasu (M. 4 miesiape, W. S—przeZ kilka dni, R. Qprzez nieokreélony blizej okres ozasu). Skoro WiQG wyz'oj Wyroie11ie1'1i nie przebywali z powodem na stale, sprawia to, Ze z przyozyn obioktyvmych, nic byli rowniefz W stanie przedstawié z duzq dokiadnoéciac warunkow, w jakich przebywad osadzony. Wigkszoéé prezentowanych przez nich ‘nviordzefi wywodzili z wiasnyoh obserwaoji warunl<:oW panujqcych na teronie caloj jednostki. Prooes dotyczy zaé tego, w jakich konkretnie warunkaoh przebywal powod i jaki skutek odnioslo to w sferze jego dobr osobistyoh. Zo znajduja§y'oh sio W aktach sprawy protokolow wizytacyjnyoh wynjka, Ze Zaden z osadzonych nie zgiaszal uwag co do warunkow osadzenia ani obaw o swoje bezpieczezistwo, podozas Wizyiacji nie stwierdzono nieprawidiowoéci W tym zakresie (k.20 i l<.178). W jednostoe penitenojamej panowata bardzo dobra atmosfera wyohowawcza, osadzeni nie skazzyli sis; na postqpowahie funkcjonacuiuszy i pracownikow mesztu, przestrzegane byly prawa iobowiatzki osob pozbawionych wolnoéci oraz zasady wykonywania kary pozbawienia wolnoéci. Dlatego fez W ooenie S2._c1u Apolacyjnego Z6ZI18J1i8. tych éwiadkow naznaozone sq subiektywizmern so1idar§'zujapych sit; ‘Z powodem Wspoiosodzonyoh, niejodnokroé rownioz dqtqcyoh do uzyskania rekompensaty za przebywanie W wanmkaoh jednostki penitencjarnej. Na niskq w_iarygod;1oé6 tyohze zcznali Wskazuje rovmiez poj;m'iaja4:a siq v»“nioh sprzecznoéé. Joden Z6 éwiadkow (M. T¢'E!_,7‘T._‘1,;_ .'__D .__:.._»?_AT! ,_Ic_ 2,‘+,<,f,.Tz_¢__,._...f_.___._\_‘! 15 /.;':\n.g,~r~'L ,!..*.»_.;=.W:/.1\ ¢*_;\.. .~m" A.1.~=. ml; »\'l».q3.»_~T ` Powyższe ustalenia poczynione zostały W oparciu o znajdującą sie W aktach sprawy karte historii rozmieszczenia powoda (k.184~187), ktorej szczegołowośc umozliwiała dokładne prześledzenie tego, W jakim okresie osadzony przebywał W przeludnionych celach. Dlatego też za zasadny uznać nalezy zarzut apelacji dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji art. 233 § 1 k.p.c. - ustalenia Sądu Okręgowego okazały sie dowolne, nie poparte Wystarczaj ąco dokładną analizą sprawy i przez to nie znajdujące odzwierciedlenie W materiale dowodowyrn. Sąd I instancji dał wiarę W całości zeznaniom funlccjonaríuszy Aresztu Śledczego W Bydgoszczy, uznając je za współgrające z pozostałym zebranym W sprawie materiałem dowodowym. Z kolei osadzonyin W części, W jakiej potwierdzały one niski standard cel, obecność insektów oraz fakt przeludnienia. Sąd Okręgowy nie dał Wiary tym świadkorn jeśli chodzi o ich twierdzenia, zktórych wynika, ze brak było reakcji na skargi ustne powoda. Odnosząc się do wiarygodności tej części materiału dowodowego Sąd Apelacyjny zważył, że świadkowie - osadzcni W większości nie przebywali z powodem W jednej celi, a jedynie odwiedzali go (dotyczy to świadka P. G- D. CIĘ, z kolei pozostali. świadkowie przebywali z powodem W krótkich okresach czasu (M. 4 miesiące, W. S_ przez kilka dni, R. “przez nieokreślony blizej okres czasu). Skoro Więc Wyżej Wyro-ieiiieni nie przebywali z powodem na stałe, sprawia to, ze z przyczyn obiektywnych, nie byli również W stanie przedstawić z dużą dokładnością Warunków, w jakich przebywał osadzony. Większość prezentowanych przez nich twierdzeń wywodzili z własnych obserwacji warunków panujących na terenie -całej jednostki. Proces dotyczy zaś tego, W jakich konkretnie warunkach przebywał powod i jaki skutek odniosło to W sferze jego dóbr osobistych. Ze znajdujących się W aktach sprawy protokołów wizytacyjnych Wynika, ze żaden z osadzonych nie zglaszał uwag co do Warunków osadzenia ani obaw o swoje bezpieczeństwo, podczas Wizytacji nie stwierdzono nieprawidłowości W tym zakresie (k.2Ü i k.178). W jednostce penitencjarnej panowała bardzo dobra atmosfera wychowawcza, osadzeni nie skarżyli się na postępowanie funkcjonariuszy í pracowników Mesztu, przestrzegane były prawa iobowiązki .osób pozbawionych wolności oraz zasady wykonywania kary pozbawienia wolności. Dlatego też W ocenie Sądu Apelacyjnego zeznania tych świadków naznaczone są subiektywizrnern solidaryzujących się `z powodem Współosadzonych, níejednokroć również dążących do uzyskania rekompensaty za przebywanie W warunkach jednostki penitencjarnej. Na niską Wiarygodność tychże zeznań Wskazuje rowniez pojawiające się vv“nich sprzeczność. Jeden ze świadków (M. ¬--C¬'_l_-,¿„-_¬._‹-2,:-_ .'-_D ¬___.¬_„,_-Ą'-Í! „IG 2«,¬+,<¬,,.,z.,__,._¬.f_.__..-_„_`! 13- 1-.-.-.z--':'1'\.-g,¬r~`l¬ ,!.-_-ł---¬›-_.;=.-~¬~¦z-.l-1 ;¬±_-;¬-¬.¬.- .¬n" Ą-_-1-¬‹-4. ¬.¬Ę¿~ '\`l-.¬Í.'_~l`- --- STRONA 11 --- mioé przoz to problomow, z kolei éwiadek W. Sn Wskazai, Zo powod zg}asza% zastrzozonia do administracji, choé nie jest mu wiadome z jakim slcutkiom. Rozbiezne sq zeznania takze co do aktywnoéci podwanego jeéli chodzi 0 zwalczardo insektow, piorwszy z wymienionyoh wyzej éwiadlcéw zeznah Ze dziadania te byiy podejmowane, zas' drugi, Ze mimo zg%osze1i administracja nio Z tym nio robih1 (l<.19S i 196). Ieéli chodzi o zastrzezenia osadzonyoh 00 do Warunlaow dotyozapych oéwietlenia, iloéci Wyposazenia i jogo jakoéci to wskazao trzeba, ze byly one zgodne Z obowiqzuja_cymi W tej mierze przepisami, co potwierdzajq protokoiy wizytaoyjne oraz zeznania funkcjonariuszy (k. 217v), subiektywne przekonanie o niewystarczajqcej jakoéci tego wyposazenia nie mote byé przesqdzajape w sprawie. Tym bardziej, 2e sami osadzeni obowiqzani sq o utrzymanic znajdujapego sio tam spfzotu we wkaéciwoj jakoéci. Wspoiosadzeni zgodnie wskazywali na fakt przoludnienia w celach, ta okolioznoéé jednak nie byia co do zasady W toku procesu kwostionowana, to zaé czy i W jakim okresie odnosiia siq ona do powoda zostaio skonfrontowane poprzoz dowod przedstawiony przoz strono przeciwnq Wykazujapy jednoznacznie, Ze W odniosioniu do rdego nie doszkol W wzglqdzie do naruszofi ze strony pozwanego. Nie zashlgujq na uznanio za wiarygodne zoznania powoda, ktory wskazal, Zo nie podejmowano Zadnych dzislari, W oelu ziikwidowania insektow. oraz, to podczas jego pobytu W oeli nie przeprowadzano iadnej dezynsekcji. Przeciwny fakt Wynika nie tylko z zeznafi flviadkow * fL1nkojonariuozy pozwonej jednostld, ale i z dokumentacji znajdujapej siq w alctach sprawy. Podobne Wnioski wysnué mozna z zeznafi nioktdrych ze wsprfltosadzonych, z ktoryoh rowniez Wynika, is zgiaszsne bylo wystopowanie insektow oraz, Ze podejmowane byly dziakania w tym zalocesio przez pozwanego (k.195v). W dniu I lqwietnia. 2008 1‘. Zawarta zostala umowa mic"gdzy pozwanym a zaldadem zajmujqcym siq profesjonalnie dezynfekcjq, dezynsekcjaéi doraizyzacjat (K188189). Z umowy tej wynika, ze pozwai1é.jed11ostka penitencjama monitorowanzijest pod wzglodem wystqpowania. owadow faz W miesiagsu oraz, 2e usluga likwidaoji insektow przeprowadzana jest W ramaoh zghaszanych potrzob. Od razu Wskazaé mozna takze, Ze zeznanio funkojonariuszy sq zgodne z zapisami umovvy i potwierdzajav Ze monitoring jednostki odbywa sio raz W miesiegcu (K217 V). Funlicjonariusze nie zaprzeozali rowniez, Ze kapik sanitamy W celi, W ktorej przebywad powéd ogrodzony byi wyiqcznie plytati zas%ond. Dlatego zeznania te nalezaio uznaé za obiektywne i prezentujape rzeczywisty stan rzeczy, vvynika z ndoh nadto, 2e jeéli kwestionowana. jest ozystoéé i jakoéé kocow bad? teZ materacy to sq one wymieniane na Wniosek osadzonego oraz, Ze wnioski to skiadane winny byé W formio pisemnoj (k. 21% i 219). Powod nie wykazak zaé, by jego twierdzenie, Ze Zqdama takie byky przez niego "/_o1"2q'r__o1»r= rw=2*" “+9 1j'_7\r_v]{;1} r1g=__r~_vvir_= .=_\_.f¥__1'_|1r_m.fn~>. vondne ‘rw_}~.r 7 nrmxrrlg ,Q1‘\r7ar).7_ne Q73 *f1\v]'1_igi} mieć przez to problemów, z kolei świadek W. Si wskazał, że powód zgłaszał zastrzeżenia do administracji, choć nie jest mu wiadomo z jakim skutkiem. -Rozbiezne są zeznania takze co do aktywności pozwanego jeśli chodzi o zwalczanie insektćw, pierwszy z wymienionych wyzej świadków zeznał, ze działania te były podejmowane, zaś drugi, że mimo zgłoszeń administracja nic z tym nie robiła (k.l95 i 196). Jeśli chodzi o zastrzeżenia osadzonych co do Warunków dotyczących oświetlenia, ilości wyposażenia i jego jakości to wskazać trzeba, że były one zgodne z obowiązujapymi w tej mierze przepisami, co potwierdzają protokoły wízytacyjne oraz zeznania funkcjonariuszy (dk. 217v), subiektywne przekonanie o níewystarezającej jakości tego wyposażenia nie może być przesądzające W sprawie. Tym bardziej, ze sami osadzeni obowiazani są o utrzymanie znajdującego się tam sprzętu we właściwej jakości. Wspćłosadzeni zgodnie wskazywali na fakt przeludnienia W celach, ta okoliczność jednak nie była co do zasady W toku procesu kwestionowana, to zaś czy i w jakim okresie odnosíła się ona do powoda zostało skonfrontowane poprzez dowód przedstawiony przez stronę przeciwna wykazujący jednoznacznie, że W odniesieniu do niego nie doszło w względzie do naruszeń ze strony pozwanego. Nie zasługują na uznanie za wiarygodne zeznania powoda, który wskazał, że nie podejmowane zadnych działań, w celu ziikwidowania insektów. oraz, ze podczas jego pobytu w celi nie przeprowadzane żadnej dezynsekcji. Przeoiwny fakt wynika nie tylko z zeznań świadków « funkcjonariuszy pozwanej jednostki, ale i z dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy. Podobne wnioski wysnuć można z zeznań niektorych ze współosadzonych, z których również wynika, że zgłaszane było występowanie insektćw oraz, że podejmowane były działania w tym zakresie przez pozwanego (1‹:.195v). W dniu I kwietnia 2008 r. zawarta została umowa między pozwanym a zakładem zajmującym się profesjonalnie dezynfekcja, dezynsekcjai deratyzacja (k. 1 88-189). Z umowy tej wynika, ze pozwana jednostka penitencjarna monitorowane"jest pod względem występowania owadów raz W miesiącu oraz, że usługa likwidacji insektćw przeprowadzana jest W ramach zgłaszanych potrzeb. Od razu wskazać można takze, że zeznania funkcjonariuszy są zgodne z zapisami umowy i potwierdzają, że monitoring jednostki odbywa się raz W miesiącu (k.2l7 V). Funkcjonariusze nie zaprzeczali równiez, ze kącik sanitarny' W celi, W której przebywał powód ogrodzony był wyłącznie płytąi zasłona. Dlatego zeznania te należało uznać za obiektywne i prezentujące rzeczywisty stan rzeczy, wynika z nich nadto, że jeśli kwestionowana jest czystość i jakość koców bądź też materacy to są one wymieniane na wniosek osadzonego oraz, ze wnioski te składane winny być W formie pisemnej (k. 21%' i 219). Powód nie wykazał zaś, by jego twierdzenie, że żądania takie były przez niego "'oÍ'aQ'r__o'¬r= oraz -"'›‹=' 1;?v_el¿c_=} fię=__f~_‹rvif_= .'_\_.fi__1'_m'_mifn‹>. vondne Hv}'.r _'z nroixrrig ,Q1'›r7af_~_.7_nf› gg "ń\m'1_iş-f;- --- STRONA 12 --- jego twierdzenia W zakresie stanu kqcflcow sanitamych, z jodnej strony Wskazujo on, Ze sa_ to jedynio obudowy z blaohy zakryte Wy{apzr1ie Wiszapym kawaikiem materiahl, oraz, zo stan tyoh kapikow jest niezmienny do chwili obecnej, z dxugioj zaé Wskazuje, 2e W kapikach sanitarnych sac Wizjery, ktorych jego zdaniem nie powinno tam byé. Powéd na poparcie swych Zqdarl Wskazuje rowniez na niewiasbiwe zachowanie sio funkcjonariuszy pozwanego zaldadu (k.220v) opisujqc je jako aroganckie i bezczelne, sqto jodnak ogolniki nie poparte zadnymi dowodami i jako takie nie mialiy znaczenia dla sprawy. Reasunuujagz stwierdzié trzeba, ze siusznie zarzucil slcarzapy, ze Sqd Okrqgowy dopuéciif sio naruszenia art. 233 § 1 l<.p.c. poprzoz przyjqoio na podstawie zebranego materiaiu dowodowego, Ze W stosunku do powoda dochodziio do przeludnienia i stanten mial charakter ciagty, jak i ze doszio do naruszenia jego dobr osobistych, W szczegolnoéci godnoéoi, poprzez niezapewnienie Wifaéciwego stanu oel. Sqd Apelacyjny podziela argumentacjo skarzapego W tym zakresie. Szld Okrogowy nio dokonzfi Wiaéciwej i zgodnej z zasadami postopowania cywihlego ooeny materiahl dowodowego zgromadzonego W niniejszej sprawie, przekroczyl bowiom g1'anioe swobodnej jego oceny zakreélone W artykule 233 § 1 k.p.c. PozWa.ny WSk8.Z&1' lconkretne dowody przeprowadzono W sprawie, ktorych zarzut ten dotyczy i podzd, W ozym upatrfijo Wadliwafl ich oceno. Wykazai uchybienio podstawowym reguiom siuzapym_ ooenie Wiarygodnoéci i mocy poszozogolnych dowodow, tj. rogukom Iogicznego myélenia, dos'Wiadozeniu Zyciowemu i Wkaéoiwemu koj arzeniu faktdw oraz, Ze naruszenia to mia{y Wplyw na Wynik sprawy. , Zandamia pozwu dotyczq W przewazajqcej czoéci okresu, gdy ObOW'i&_Z}’Vv'EH£ art. 248 l<.k.W. i umieszczzmio skazzanyoh W oe1ach_o_poWierzohni mniojszej nit standardowa przy speh1ieniu przesianek opisanyoh W przytoozonym przepisie zgodoe bylo z obowiqzujdoymi rogulaojarni prawnymi, Dodaé mozna takie, Ze z110We1izoWeme ustawq z 9 paidzienlika 2009 r. o zmianie ustawy Kodeks karny Wykonawczy (Dz. U. N1" 190, poz. 1475 — zwana daloj l<.k.W.), ktéra Weszia W Zycie 6 grudnia 2009 r. przepisy k.k.W. nadal dopuszczajq umieszozaniel osadzonych W oeli o powierzchni mniejszej niz 31112 na osobo, preoyzujq je jednala W odniesieniu do poprzednio obowiegzujatcych o tyle, Ze nie moze bye’ to cola o powierzclmi mniejszej mz 2:112. Zatem zachowanie pozdwanego dot;/ozagce tego okresu, jako niesprzeczno z dyspozyojattego przopisu vwy%fagcza istnierde bezprawnoéci po jego stronie. W poiniejszym okrasie z kolei nie dochodzilo doAumieszcza.nia powoda W celach o taldej poWiorzo1u1i. Nalezaio WiQC jedynie rozwazyé W isprawie, czy zaohodzily 'przesianl<i do umieszozenia powoda W celi ponizej ‘am’ Avv olqesie, W ktory1n powyzszy przepis funlccjonowai bagié. tez,_ czy Wykazané zostaiy inno przesimi odpowiedzialnoéci z tytulu .. _ _ ._ ;L_ __ _ ‘ __ _ 2: _ 2 ._:..;{.,..._ 5 ._; i.;:.»!.__.;.=,._ :__,=.... .._=_._,. <___,=,__7;.__ ;_'\;.... \..\__\...._.\.a. _ H"; '\_"'_P./ ._.;._'.|_\ ..;1 rd. .'\ \J\¢<u_v '._/ .\_|_|.;,. ...‘\ ._»» ~\~»._>\..;_._|.C. .Ld|=../4. ._.Ho. _...._,._; \.;s. r,._| .1 \_WK.. ;=,.~., J.&l\\_'l_:\' jego twierdzenia W zakresie stanu kącików sanitarnych, z jednej strony wskazuje on, że są to jedynie obudowy z blachy zakryte wyłącznie wiszącym kawałkiem materiału, oraz, że stan tych kacików jest niezrnienny do chwili obecnej, z drugiej zaś wskazuje, że w kącikach sanitarnych są wizjery, których jego zdaniem nie powinno tam być. Powód na poparcie swych żądań wskazuje również na niewłaściwe zachowanie sie funkcjonariuszy pozwanego zakładu (k.220v) opisując je jako aroganckie i bezczelne, sąto jednak ogólníki nie poparte żadnymi dowodami i jako takie nie miały znaczenia dla sprawy. Reasumując stwierdzić trzeba, że słusznie zarzucił skarżący, ze Sąd Okręgowy dopuścił się naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. poprzez przyjęcie na podstawie zebranego materiału dowodowego, że W stosunku do powoda dochodziło do przeludnienia i stan ten miał charakter ciagły, jak í ze doszło do naruszenia jego dóbr osobistych, W szczególności godności, poprzez niezapewnienie właściwego stanu cel. Sąd Apelacyjny podziela argumentację skarżącego W tym zakresie. Sąd Okręgowy nie dokonał właściwej i zgodnej z zasadami postępowania cywilnego oceny materiału dowodowego zgromadzonego W niniejszej sprawie, przekroczył bowiem granice swobodnej jego oceny zakreślone w artykule 233 § 1 k.p.c. Pozwany wskazał l‹ronl<retne dowody przeprowadzone w sprawie, których zarzut ten dotyczy i podał, W czym upatruje wadliwe, ich ocenę. Wykazał uchybienia podstawowym regułom służącym ocenie wiarygodności i mocy poszczególnych dowodów, tj. regułom logicznego myślenia, doświadczeniu życiowemu i właściwemu koj arzeniu faktów oraz, że naruszenia te miały wplyw na wynik sprawy. , Żądania pozwu dotyczą w przeważającej części okresu, gdy obowiązywał art. 248 l<.k.w. i umieszczanie skazanych W celacl1_o_poWierzchni mniejszej niż standardowa przy spełnieniu przesłanek opisanych W przytoczonym przepisie zgodne było z obowiązującymi regulacjami prawnymi, Dodać można także, że znowelizowaue ustawą z 9 pażdziernika 2009 r. o zmianie ustawy Kodeks karny wykonawczy (D2. U. Nr 190, poz. 14-75 - zwana dalej l<.k.w.), która weszła W życie 6 grudnia 2009 r. przepisy k.l‹:.w. nadal dopuszczają umieszczanie' osadzonych W celi o powierzchni mniejszej niż 3m2 na osobe, precyzują je jednak w odniesieniu do poprzednio obowiązujących o tyle, że nie może być to cela o powierzchni mniejszej niż» 21112. Zatem zachowanie pozwanego dotyczace tego okresu, jako niesprzeczne z dyspozycja,tego przepisu wyłącza istnienie bezprawności po jego stronie. W późniejszym okresie z kolei nie dochodziło doumieszczania pcwoda W celach o takiej powierzcłrni. Należało więc jedynie rozważyć w Ísprawie, czy zacliodziły 'przesłanki do umieszczenia powoda w celi poniżej `3m2 sv okresie, w którym powyższy przepis funkcjonował bądź. też,_ czy wykazane zostały inne przesłmí odpowiedzialności z tytułu ._ _ _ ._ ;_ __ _ _ __ _ __ _ -_ __:¿.¿,¿.~,._ ¿ .~_¿ i.¿¿›_¬›:.__,_._,,_ ¦__¿._,... ..___.¬,¿ ,___,=,¬_7_.__ ¿_'¿„.. \..\_-'_-\....-_-.\.a. ¬-- -_.'; L.--_›., ._.¿._'.|_~ '..¿4 ro. .-'\ uw... '-._z .`_|_|.¿. ...~_\. ¬_›» ››››._¬..;_-._|.C¬- -.L„|=./4. ...'_.c. _.-.-.._,--._; s.-rs. r,._| _ 1 »_-wś.-. ram., ¿.k¿~¬_'._.¬.- --- STRONA 13 --- bowiom docydowaé jedynie to, to powod odbywal karo W celaoh, W ktdrych powierzchnia na jednq osobo Wynosfia mniej niz 31112. Ochrono dobr osobistych mozna przyznaé vryiqczme W sytuaoji dziaiafi Ibezprawnych, a bezpravmoéé to W}/’§E1cCZ& dzizdanis majapo uznanie W przepisach prawa. Odnoszap sis 2 kolei do pozostaiych podstaw opisanych W pozwie i dalszyoh pismaoh prooesowych powoda. Wskazaé nalezy, Ze o naruszeniu godnosci skazanego mozna byioby rnowié dopiero Wowczas, gdyby doznawane przez niego uciagliwosci przskraczefiy poziom Wpisany W Waz'unl<i odbywania kary pozbawienia WO1I10§Ci. Postawa pozwanego musialaby Wskazywaé na biernoéé jesli chodzi o poprawq Wanmkow (nie zas nieskutecznoéé, na ktorqpowoiai sis Sqd Okrogowy), pogodzenie z. istniejagzym stanem rzeczy jeéli chodzi o przopehfienie col, ozy innogo rodzaju niedogodnosci, brak roakcji na skargi i zastrzezenia ze strony osadzonych. Tymczasem jak W3/nika Z zebranego W spraWio materiaku dowodowego, sytuaoja taka nie miala miejsoa. Trafnio zarzucii skarzagzy, Ze istnieje rozbieznosié nniqdzfy ustaleniami poczynionymi przez Sqd orzekdjapy, a. Wnioskanli, do ktonrch doszedi na ioh podstawie, zas stanowisko W'}’l'8.ZO116 przez Sqd Olorogowy W pisemnyoh motywach Wyroku nie jest konsekwenmo. Z jcdnej strony bowiom Sqd ten ustala, zelwyposazonie col jest adokwatne do ilosci osadzonych, Wydzielane sq érodki" ozystosoi, do VVYII1i&I1Y uszkodzonego sprzcgtu doohodzi po zgloszeniu takiej konieoznosci, dotyczy to rowniez uszkodzonych materacy lub odziezy. Powod bierze udziad W zajooiaoh sportowych oraz korzysta bezpiatnie z opieki medycmoj zwiqgku z czym nie sposob zarzucié pozwanomu zaniodbari W prowadzonej dzialalnosci, z drugiej strony zas Wskazuje, to postqpowanie dowodowe Wykazalo, Ze niski standard ce1,W ktoxych przobywal osadzony oraz postopowanie pozwanego Wplynoiy na pogorszenie siq sta.1vd jego zdrowia i doprowadzfly do naruszenia ddbr osobistych W stopniu uzasadniajqcym czqsciowe uwzglcgdnionie lpowddztwa. Od razu zatcm Wskazaé nalozy, Ze takie stanowisko Sqdu Okrqgowego nie zasmgujc na aprobatq. Dyrektor Zakladu Karnego W Wobwievwieloictotnie informowzd Sqd Okrqgowy V Wydziak Ponitonojarny i Nadzoru nad Wykonywaniem orzeczofl karnych We Wrociawiu o przeludnieniu panujscym W podleghsj mu jednostoo penitencjarnej (K179183 v). Iak juz Wyzej podloreslono W jednostce przeprowadzane byiy Wizytacje majqce na celu kontrolq spekniania Wyrnogow W odniesioniu do osob osadzonych, realizowania przez to jednosdd colow Wykonywania kary pozbawienia Wolnosoi zo Wzglqdu na czystoéé i porzqdek, a takze pod kqtem tego, czy Wykonywanie pozbawicnia Wolnosci nastopuje W sposéb humanitarny z poszanowaniem godnosciludzkioj oraz, czy rospektowargs sq prawa osdb osadzonych. Dodatl<:oWo_ dwa razy W rokuoprzeprowadzana jest kontrola. z Sanepidu (R218). Q1l7i'\1EiI'}_La Z '\J_J:'3.'\"»"Z.§l'_;'_'; 7 *5. £':iI"_I.3"'3'7'1 j}_'_.*i1"I.‘ii _3".":".;=.\..._:. £1 bowiem decydować jedynie to, że powód odbywał karę W celach, W których powierzchnia na jedną osobę wynosiła mniej niż 31112. Ocbronę dóbr osobistych można przyznać Wyłącznie W sytuacji działań bezprawnych, a bezprawność tę wyłącza działanie mające uznanie W przepisach prawa. Odnosząc się z kolei do pozostałych podstaw opisanych W pozwie- i dalszych pismach procesowych powoda wskazać należy, że o naruszeniu godności skazanego można byłoby mówic dopiero wówczas, gdyby doznawane przez niego uciążliwości przekraczały poziom wpisany W Warunki odbywania kary pozbawienia Wolności. Postawa pozwanego musiałaby wskazywać na bierność jeśli chodzi o poprawę Wanmków (nie zaś nieskuteczność, na którą powołał się Sąd Okręgowy), po godzenie z istniejącym stanem rzeczy jeśli chodzi o przepełnienie cel, czy innego rodzaju niedogodności, brak reakcji na skargi i zastrzeżenia ze strony osadzonych. Tymczasem jak Wynika z zebranego W sprawie materiału dowodowego, sytuacja taka nie miała miejsca. 'l`raínie zarzucił skarżący, że istnieje rozbieżnośó między ustaleniami poczynionymi przez Sąd orzekający, a wnioskami, do których doszedł na ich podstawie, zaś stanowisko wyrażone przez Sąd Okręgowy W pisemnych motywach wyroku nie jest konsekwentne. Z jednej strony bowiem Sąd ten ustala, żewyposażenie cel jest adekwatne do ilości osadzonych, Wydzielane są środki" czystości, do Wymiany uszkodzonego sprzętu dochodzi po zgłoszeniu takiej konieczności, dotyczy to również uszkodzonych rnateracy lub odzieży. Powód bierze udział W zajęciach sportowych oraz korzysta bezpłatnie z opieki .medycmej związku z czym nie sposób zarzucić pozwanemu zaniedbań W prowadzonej działalności, z drugiej strony zaś wskazuje, że postępowanie dowodowe wykazało, że niski standard cel, W których przebywał osadzony oraz postępowanie pozwanego wpłynęły na pogorszenie się stanu jego zdrowia i doprowadziły do naruszenia dóbr osobistych w stopniu uzasadniającym częściowe uwzględnienie powództwa. Od razu zatem wskazać należy, że takie stanowisko Sądu Okręgowego nie zasługuje na aprobatę. Dyrektor Zakładu Karnego W Wołowieiwielokrctnie informował Sąd Okręgowy V Wydział Penitencjarny i Nadzoru nad wykonywaniem orzeczeń karnych We Wrocławiu o przeludnieniu panującyrn W podległej mu jednostce penitencjarnej (k.l79-183 V). ,Tak już Wyżej podlcreślono W jednostce przeprowadzane były Wizytacje mające na celu kontrolę spełniania wymogów W odniesieniu do osób osadzonych, realizowania przez te jednostki celów wykonywania kary pozbawienia wolności ze względu na czystość i porządek, a także pod kątem tego, czy wykonywanie pozbawienia Wolności następuje W sposób humanitarny z poszanowaniem godnościludzkiej oraz, czy respektowane są prawa osób osadzonych. Dodatkowo dwa razy W rokuprzeprowadzana jest kontrola z Sanepidu (k,2l 8). Í.łĹ7ĹCLEii"}_l2r }ŠÍ- `\J_J:"Ĺi""»-"Ż.iĹ'_§_'¿. ,I *à ¿":¿Ĺ"_I'.";-"i-`-f`= jLfi_'_?iŁ'-Ĺ.`-ii _Í'."±'-.;=.«...-_:. 5-. --- STRONA 14 --- n przestrzegane zasady humanitarnego traktowania osadzonych odbywajqeyeh kare pozbawienia Wolnosei oraz by doehodzito do namszania godnosei lttdzkiej, przestrzegane byiy nadto prawa oséb 03a_dz0nyCh. Wslcazaé nalezy takie, Ze przepisy Rozporzqdzenia Ministra Sprawiedliwosci z 13 styeznia 2004 r. W sprawie ezylmosei administraeyjnych zwiqzanj/eh Z VVYKOI1}/V~’8.11i61fn tymezasowego aresztowania oraz kar i srodkow przymusu skutkujqcyeh pozbawieniem Wolnosei oraz doku1nentoWaniatych ezynnosei (Dz. U. z 20041, Nr 15, poz. 142), ktore W5/ezerpujqeo Wskazujq przestanki odmowy przyjeeia skazanego nie przewidujq jako jednej Z nieh przeludnienia zaktadu. Stwierdzié wiee trzeba, ze choé nie moina Winq za taki stem rzeczy obarezaé samyeh osadzonyeh, W tym powoda, to rowniez ‘orak jest podstaw do obarczania odpowiedzialnosoiq za umieszezqnie AW przeludnionyeh zaldadaeh l<.amyeh same jednostki penitenejarne. Strona pozwana W}/kazala z kolei, Ze Wyposazenie eel byio prawidtowe, spehliaio kryteria przepisane pravvem, podejmowane byiy dziaiania eelem poprawy Warunkow bytowyeh osadzonyeh. Jesli zas ehodzi 0 zastrzezenia do stanu odziety, materaeow oraz nalqyé Wierzohnieh, to Wskazaé nalezy, Ze praeowniey pozwanyeh postepowali W tej mierze W sposob reg'u1aminoWy  Wymog \1/jirnierliaijia bielizny jest skonlcretyzowany al<tami Wykonawezymi naljeden raz W tygodniu (§ 6jE{ozporzqdze11ia Millistra Sprawiedliwosei z dnia. 17 paiclziefia 2003 r. W sprawie Warunkow bytowyeh osob osadzonyeh W zaldadaeh karnyoh i aresztaeh sledczyeh, Dz.U. nr 186, poz. 1820). Nadto moiliwe byio sygnalizowanie przez‘ Wieiniow Wszelkieh zastrzezefl. Zarzuty powoda zwiqzane z iloéciq sprzetu l~cWaterunlcoweg0, jak i Warunkami higienicznymi sq konsekwenejq zasadniczego zarzutu skarzqeego dotyczqeego przeludnienia W oelaeh, W ktoryeh przebywal. Z kolnei sarno Wystepowanie insektow W celach nie moze swiadezyé o naruszeniu godnosei osadzonego, oo sltusznie zarzuofl skarzqcy — tym baldziej, Ze ieh Wystepowanie ozestohoé zwiqzane jest z samym zaehowaniem osadzonych, ktérzy nie dbajq o utrzymanie eel W ezystosci. Stan eel mieszkalnyeh W ‘duiej mierze zalezy zas od nieh samyeh  osadzeni zobligowani sq bowiem do utrzymywania porzqdku W eeli We Wtasnym zakresie. Sqd orzekajqoy przyznat zresztq, ze pozwany podejmowai dziatania majqce na ceiu zwalczenie tego zjawiska,’ zatem riie’ mozna obarezaé go odpowiedziainoéeiq za taki stan rzeozy, z pewnoseiq zas nie mozna ‘oytoby zarzucié skarzqeemu Winy W postepowaniu — bedqeej jednq z przesianek zasqdzenia zadoséuczynienia 2: art. 411.8 k.e. Wskazaé nalezy jeszcze, Ze nie ehodzi W sprawie o to, by przerzucaé eiezar odpowiedzialnosei zq panujqce W zakiadaeh karnyeh i aresztaeh sledczyeh Warunki na osadzonyeh, leez nieuzasqdnione jest takze przerzueanie go vvy"tqcz11ie na jednostki. Ma to znaczenie o tyle, Ze nieprzestrzeganie przez W1ez111o'W' poos'|;a'Wo'W'ye1'1 zasad i11gie1‘1}'Wpiywa11a Ls‘tI1iejqey' stqn l'2.',t>OZJ_}' i net I;'1o2L;1'Wose n przestrzegane zasady hunianitarnego traktowania osadzonych odbywających karę pozbawienia wolności oraz by dochodziło do naruszania godności ludzkiej, przestrzegane były nadto prawa osób osadzonych. Wslcazać nalezy także, ze przepisy Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 13 stycznia 2004- r. W sprawie czynności administracyjnych związanych z v~1ykony¬waniem tymczasowego aresztowania oraz kar i środków przymusu skutkuj ących pozbawieniem wolności oraz dokumentowania tych czynności (Dz. U. z 2004 r., Nr 15, poz. 142), które wyczerpujące wskazują przesłanki odmowy przyjęcia skazanego nie przewidują jako jednej z nich przeludnienia zakładu. Stwierdzić więc trzeba, ze choć nie można winą za taki stan rzeczy obarczać samych osadzonych, W tym powoda, to również brak jest podstaw do obarczania odpowiedzialnością za umieszczanie iw przeludníonych zakładach i<.arnych same jednostki penitencjarne. Strona pozwana wykazała z kolei, że wyposażenie cel było prawidłowe, spełniało kryteria przepisane prawem, podejmowane były działania celem poprawy warunków bytowych osadzonych. Jeśli zaś chodzi o zastrzeżenia do- stanu odzieży, rnateraców oraz nalqyć wierzchnich, to wskazać należy, że pracownicy pozwanych postępowali w tej mierze w sposob regulaminowy - wymóg wyrnieriiania bielizny jest skonkretyzowany aktami wykonawczymi naljeden raz W tygodniu (§ ómlšłozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 paźclziefla 2003 r. w sprawie warunków bytowych osob osadzonych W zakładach karnych i aresztach śledczych, Dz.U. nr 186, poz. 1820). Nadto mozliwe było sygnalizowanie przez więźniów wszelkich zastrzeżeń. Zarzuty powoda związane z ilością sprzętu kwaterunkowego, jak i warunkami higienicznymi są konsekwencją zasadniczego zarzutu skarżącego dotyczącego przeludnienia W celach, w których przebywał. Z kolei samo występowanie insektow W celach nie może świadczyć o naruszeniu godności osadzonego, co słusznie zarzucił skarżący - tym bardziej, że ich występowanie częstohoć związane jest Z samym zachowaniem osadzonych, którzy nie dbają o utrzymanie 'cel W czystości. Stan cel mieszkalnych W 'duzej mierze zalezy zaś od nich samych - osadzeni zoblígowani są bowiem do utrzymywania porządku W celi we własnym zakresie. Sąd orzekający przyznał zresztą, że pozwany podejmował działania mające na celu zwalczanie tego zjawiska, zatem nie można obarczać go odpowiedzialnością za taki stan rzeczy, z pewnością zaś nie można byłoby zarzucić skarżącemu winy W postępowaniu ¬ będącej jedną z przesłanek zasądzenia zadośćuczynienia z art. 4fi}8 k.c. Wskazać należy jeszcze, że nie chodzi w sprawie o to, by przerzucać ciężar odpowiedzialności za panujące W zakładach karnych i aresztach śledczych warunki na osadzonych, lecz nieuzasadnione jest takze przerzucanie go wyłącznie na jednostki. Ma to znaczenie o tyle, ze nieprzestrzeganie przez wiezriiow pocLs'|;awo'w"ycr'i zasad ingienj-' "wp1yi=~fa-1'ia L-stn'iejąL';y stan i'z.ecz'y i na r¿'ioz;1'wosc --- STRONA 15 --- I przypisania pozwanyrn zarzutu zawinienia jesli chodzi o rnozliwose naruszenia dohr osobistyeh. _ Odnoszqe sie do tego, ezy rozmieszczenie i sposdb umiejseowienia kqeilcow sanitarnyeh spe1nia1 podstawowe Wymogi intymnoéei, nalezy in concrero dojsc do Wniosku 0 tym, _Ze zarzuty powoda nie zaslugiwaty na uwzglednierde W tej mierze. Wprawdzie mote dojse popfzez nieoddzielenie urzqdzefi sanitarnych od reszty pomieszezenia do naruszenia dobr osobistyehw postaei godnosei i prawa do intymnoéei, jednalc sytuaeja taka nie miaia miejsea W odniesieniu do skarzqcego. Cele, w ktérych przebywat powod Wyposazone byly W Weze1 sanitarny oddzielony od pozosta1ej ezeéoi eeli. Zgodnie zaé z §28 ust.1Rozp0rzqdzenia Ministra Sprawiedliwoéci z dnia 25 sierpnia 2003 r. W sprawie regulaminu organizaoyj no — porzqdkowego Wykonywania kary pozbawienia Wolnosci (Dz. U. z 2003 r., N; 152,. poz. 1493) cola mieszkalna powinna bye Wyposaitona W 162140 dla kazdego skazanego, odpowiedniq do Iiezby skazanyeh ilosé stoiow, szafek i taboretow oraz srodkéw do utrzymarsia czystosoi W eeli. Niezbedne urzqdzenia sanitarne sytuuje sie W sposob zapewniajqey ieh niekrepujqce uzytkowanie, z zastrzezendem art. 110 § 3 Brak Wiee szozegolowego sposobu umiejseowienta kqeika sanitamego W eeli kwaterurdcowej, z koiei trudno uznaé te opisane. przez powoda za niezgodne z przytoezonq normq, a Wiec bezprawnei umozliwiajqee przypisanie pozwanej jednostoe odpowiedzialnosci z tytuifu naruszenia ddbr osobistych. Tym bardziej, Ze_zeznania. powoda co do stanu kqeika sanitamego nie byly konsekwentne. ' Raeje nalezy rdwniei przyznae skariqcemu co do tego, Ze oeeniajqc Warunki W jakieh przebywajq osadzeni aalezy kierowaé sie zdroworozsqdkowym mysleniem i _m1eé na uwadze, Ze trudne Warunki pa.I1t1j8t"£&kZ6 W innyeh instytucjaoh publieznyeh. Pozwana plaedwka penitenejama dbata niewqtpliwie 0 to, by rekompensowao przeludnienie i zmniejszae ueiqzliwosei z tym zwiqzane, ehodzi g1oWnie 0 umozliwianie skazanym spedzaniaczasu Wolnego poza eelq. Nadtojdla stwierdzenia, czy miato miejsce nieludzkie lub ponizajqee traktowamie przyjqé nalezy kryterium kumulatywnej oeeny zaistnia1yeh Warunkow — W kontekéeie szerszym niz jedynie powierzclmia eeli, istotne jest rozgraniezenie dolegliwoéei, jakie sq nieunilmione i nieod1qozn_ie zwiqzane 2 odbywvaniem kary pozbawienia Wolnosei, od tyeh, ktore Wyluaezajq poza dolegliwoéei zwiqzaile bezposredndo z pozbavvienietn Wolnosci, stanowiq udreczerie i skutkujq naruszeniem dobr osobistyeh. Z materiatu dowojdowego musi Wynikae, Ze poza osadzeniem W jnrzeludnionej eeli — Warundd odbywania kqry pozbawienia Wolnosei naruszaly godnosé osadzonego. i to W stopniu Wymagajqeym udzielenia mu oohrony prawnej (W")’1‘O1{ SN z dma 25 lswietnia 1989 1., i CR l4rE€’v', £'Jt31’i1'§A 1950, pox. 350,1. 14'oWod I przypisania pozwanym zarzutu zawinienia jeśli chodzi o możliwość naruszenia dóbr osobistych. _ Odnosząc się do tego, czy rozmieszczenie i sposób umiejscowienia kącików sanitarnych spełniał podstawowe wymogi intymności, należy in concrero "dojść do wniosku o tym, _że zarzuty powoda nie zasługiwały na uwzględnienie w tej mierze. Wprawdzie może dojść poprzez nieoddzielenie urządzeń sanitarnych od reszty pomieszczenia do naruszenia dóbr osobistychw postaci godności i prawa do intymności, jednak sytuacja taka nie miała miejsca W odniesieniu do skarżącego. Cele, W których przebywał powód wyposażone były w węzeł sanitarny oddzielony od pozostałej części celi. Zgodnie zaś z §28 ust. l Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 sierpnia 2003 r. W sprawie regulaminu organizacyj no - porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności (Dz. U. z 2003 r., Nr 152, poz. 1493) cela mieszkalna powinna być wyposażona W łóżko dla kazdego skazanego, odpowiednią do liczby skazanych ilość stołów, szafek i taboretów -oraz środków do utrzymania czystości w celi. Niezbędne urządzenia sanitarne sytuuje się W sposób zapewniający ich niekrępujące użytkowanie, z zastrzeżeniem art. 110 § 3 Brak więc szczegółowego sposobu umiejscowienia kącika sanitarnego W celi kwaterunkowej, z kolei trudno uznać te opisane przez powoda za niezgodne z przytoczoną normą, a więc bezprawnei umożliwiające przypisanie pozwanej jednostce odpowiedzialności z tytułu naruszenia dóbr osobistych. Tym bardziej, zezeznania. powoda co do stanu kącika sanitarnego nie były konsekwentne. ` Rację należy również przyznać skarżącemu co do tego, ze oceniając warunki W jakich przebywają osadzeni należy kierować się zdroworozsądkowym myśleniem i mieć na uwadze, że trudne warunki panująltakże w innych instytucjach publicznych. Pozwana placówka penitencjarna dbała niewątpliwie o to, by rekompensować przeludnienie i zmniejszać uciążliwości z tym związane, chodzi głównie o umozliwianie skazanym spędzaniaczasu wolnego poza celą. Nadtojdla stwierdzenia, czy miało miejsce nieludzkie lub poniżające traktowanie przyjąć należy kryterium kumulatywnej oceny zaistniałych warunków - W kontekście szerszym niż jedynie powierzchnia celi, istotne jest rozgraniczenie dolegliwości, jakie są nieuniknione i nieodłącznie związane z odbywvaniem kary pozbawienia wolności, od tych, które wykraczają poza dolegliwości związane bezpośrednio z pozbawieniein wolności, stanowią udręczenie i skutkują naruszeniem dóbr osobistych. Z materiału dowodowego musi wynikać, że poza osadzeniem w przeludnionej celi - warunki odbywania .kary pozbawienia wolności naruszały godność osadzonego. i to W stopniu wymagającym udzielenia niu ochrony prawnej (wyrok SN z dnia 25 kwietnia 1989 r., i CR lafřšä, Ĺštšřiiśia išfzo, poz. słu). irowód --- STRONA 16 --- nie Wy1<azat_ 2 kolei, by W jego przypadku wanmki te uzasadnialy odpowiedzialnosé pozwanego Skarbu Paristwa. Pakt przebywania W przeludnionej eeli sam przez sie nie mote slcutkowaé uwzglednieniem powodztwa na podstawie art. 24 k.e. i art. 448 k.o. ?rze1<roezenie norm dotyezqeyeh poWierzehni przypadajqcej na jednq osobe nie moae kazdorazowo deeydowaé o uznaniu tyeh Warunkow za naruszajqoe godnoée. W trakeie izoiaeji Wieziermej doehodzi do roznego rodzaju dolegliwoéci. Kare pozbawieaia Wolnoéei odbjrwa sie W seisle okreslonyeh przepisami prawa 1 regulaminami W8Iu1]l<.8.0h, zatem osoba popehaiajqea ezyn przestepczy nie powinna bye zaskoezona, 2e zostanie umieszezona W Wiezieniu. Rovmiez Warunki odbywania kary W naszym kraju sq powszeclmio znane, nie tylko Wiezienia lee?! rowniez inne jednostki organizaeyjne Skarbu Pafistwa die sq W Wystarezajqeym stopniu dofinansowane. Nie mozna 1‘oWnie'z méwié W przypadku powoda 0 eelowyrn przetrzymywaniu go W eelaeh o obnizonym standardzie — kaZdo1"azoWo ‘oowiem od‘o§/Wato sie to zgodnie z obowiqzujqeymi Wdwozas przepisami praWa tj. jedynie W szezegdlnie 1lZ8.S8.d1’1iO11j1'Oh.p1'Zyp8.dk&Gh. Ustalajqe ozy doszlo do naruszenia dobr osobistyeh nalezy oeenie ozy powod mia1 prawo do negatywnyeh odczuo z uwzglednieniem zarowno jego osobistych przeiyd jak i przeeietnej, obiektywnej reakeji innyeh osob. Dla dokonania praWid1oWej oceny niezbedna jest roWnie2': oeena 1dio'tyWacji dzia1ania sprawcy — W sprawie Skarbu Pa1'1stWa. Zas jak juz W}/Z6j podlcreslono W pozwanej jednostee podejmowano dzialania majqoe na eelu zrekompensowanie osadzonym trudnyeh Warunkow Wynikajqeyell z przeludnienia W zaldadach karnyeh. Jak Wynika z zeznaxi swiadkow — Wspotosadzoayeh skazani mieli mozliwosé korzystania z biblioteki, spacerow, W eeli znajdowat sie telewizor. Z kolei z zeznafi funlcejonariuszy Wynika, Ze do dyspozyeji osadzonyeh pozostaje swietlioa, 2. ktorej osadzeni korzystajq zgodnie z grafikiem. Niezym nie poparte pozostaiy takze tWierdze1"1ia powoda zwiqzane z tyrn, Ze miai on utrudniony kontakt z ojeem podezas Widzefi oraz, Ze podezas oezekiwaniva na Widzenie ojciee jego by} Zle traktowany. W aktaeh sprawy a“E2 znajduje sie; karta Widzefi, z 1<_torej Wynika, Ze Wizyty te byly czeste i ne (11.60). Wreszoie raeje naie2a1o przyznaé skarzqeemu co do tego, Ze powod nie przedstawit Zadnych dowodow Wskazujqeych na istnienie a co Wieeej zakres szkody I'l'l8.jE[£1<0W6j bqdi ndemajqtkowej. Tym bardziej niezrozumiaie jest uznanie przez Sqd orzekajqey, Ze do Wystqpieniajakiegokolwiek uszezerbku dosz1o, jak i samodzielne ustalenie, Ze Wyraza1 sie on 1<;Wotq1 O00 21.  ' Poprzez _namszeni_e przez Sqd ofzelgajqey dyspozyeji art. 233 k.p.e. dosz1o W sprawie _\ . 1» »».' '~..1 5 w" 1. , ._a,..._,._. 1..1_.,,1.._:_ ;,.=, >_:;_;1;_§;'__ __\;_.__',j';=_,_; _:|:__,;"_ ,,__ _‘. :I'_'_f_‘ “ ,>., _ ' _=_ __ _==_ =_j_ " __ ;:_ zastosowanie. Ten sposob na_1uszenia dotyezy prawidtowego odniesienia normy prawa nie wyl<azał_ z kolei, by w jego przypadku warunki te uzasadniały odpowiedzialność pozwanego Skarbu Państwa. Fakt przebywania W przeludnionej celi sam przez się nie może slrutkować uwzględnieniem powództwa na podstawie art. 24 k.c. i art. 448 lcc. l°rzekroczenie norm dotyczących powierzchni przypadajaccj na jedną osobę nie moze każdorazowo decydować o uznaniu tych wartinlrow za naruszające godność. W trakcie izolacji więziennej dochodzi do różnego rodzaju dolegliwości. Kate pozbawienia wolności odbywa się -w ściśle określonych przepisami prawa i regulaminamí v„'arunl<.ach, zatem osoba popełniająca czyn przestępczy nie powinna być zaskoczona, że zostanie umieszczona 'w więzieniu. Również warunl‹:i odbywania kary w naszym kraju są powszeclmie znane, nie tylko więzienia lecz rowniez inne jednostki organizacyjne Skarbu Państwa nie są w wystarczającym stopniu dofinansowane. Nie można również mówić W przypadku powoda 0 celowyrn przetrzyntywarnu go W celach o obnizonym standardzie ~ lrażdorazowo bowiem odbywało sie to zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami prawa tj. jedynie w szczególnie uzasadnionych' przypadkach. Ustalając czy doszło do naruszenia "dobr osobistych nalezy ocenić czy powod miał prawo do negatywnych odczuć z uwzględnieniem zarowno jego osobistych przeżyć jak i przeciętnej, obiektywnej reakcji innych osób. Dla dokonania prawidłowej oceny niezbędna jest równiez ocena 1no`ty'Wacji działania sprawcy - w sprawie Skarbu Panstwa. Zaś jak już wyżej podlcreślono W pozwanej jednostce podejmowane działania mające na celu zrekompensowanie osadzonym trudnych warunków wynikających z przełudnienia W zakładach karnych.. Jak wynika z zeznań" świadków - współosaclzonych skazani mieli możliwość korzystania z biblioteki, spacerów, W celi znajdował się telewizor. Z kolei z zeznań funlrcjonariuszy wynika, że do dyspozycji osadzonych pozostaje- świetlica, z której osadzeni korzystają zgodnie z grañkiem. Niczym nie poparte pozostały takze nsvierdzeriia powoda związane z tym, ze miał on utrudniony kontakt z ojcem podczas widzeń oraz, że podczas oczekiwania na widzenie ojciec jego był żle tral<towany§ W aktach sprawy aÜå-a znajduje się karta widzeń, z lożoiżej wynika, ze wizyty te były częste i ne (l<.60}. Wreszcie rację należało przyznać skarzącemu co do tego, że powod nie przedstawił żadnych dowodów wskazujących na istnienie a co więcej zakres szkody mąatkowej bądż niernajątlrowej. Tym bardziej niezrozumiałe jest uznanie przez Sąd orzekający, ze do wystąpieniajal<iegol<o1wie-ir uszczerbku doszło, jak i samodzielne ustalenie, że wyrażał się on kwotąl O00 zł. - ' Poprzez _naruszenie przez Sąd orzelçajacy dyspozycji art. 233 k.p.c. doszło w sprawie „ .- ¬„ ››.' '¬..-i 2 'f.».'¬- 1.. , ._¬,_.._„,¬ 1..1._„.„1.¬„_ ;„=., ›\:z._¿¿¿_C¿'__ __\;_.__',j'¿¦_-,_-; _:|:__',;"_ ,,-__ _-'. ;Z-_-_ju „ „., _ -' _=_ __ _==_ =_j_' " ,_ ¿:_ zastosowanie. Ten sposób naruszenia dotyczy prawidłowego odniesienia normy prawa --- STRONA 17 --- rnaterialnego do ustalonego stanu faktyeznego, innymi slowy Wiaseiwego skonfrontowania okoiieznoéei stanu faktyeznego z hipotezq odnosnej normy prawnej 1 poddanie tego stanu ocenie prawnej na podstawie treéei tej nolmy (tak Wyrok SN aldnia 2 lcwietnia 2003 I. sygn. I CKl\F 160101, Lex m 78813). Nie mozna zgodzié sie ze sta11oWis1<ie:n Sqdu Okregowego, Ze powod do_Wiod1 zasadnosci swoieh zqdafi. W sprawaeh dotyozqcyeh naruszenia dobr osobistych ( art. 24 k.e. ) powod winien v."ykazaé fakt naruszenia dobra osobistego, zas ciezar dowodu bralm bezprawnosei spoezywa na osobie, ktorej zarzueono naruszenie dobra osobistego tj. musi ona v»"ykazae, iz jej dziaianie bylo zgodne z obowiqzujqeymi W danej kwestii nonrnami. Analizujqc przedmiotowq sprawe Sad Apelaeyjny doszed% do przekonania, 2e Sqd I instancji nietrafnie przyjq1, Ze powod przedstaWi1doWody, ktdre swiadezyiyby o tym, Ze doszto do ezesciowego ohoéby naruszenia jego dobr osobistych. Nadto_niezasadnie'Sa_d Okregowy przyjqi, 2e pozwany mie obalii W tej ezesei domniemania bezprawnosei ustanowionego W art. 2'4 14.0. ' Majqc powyisze na uwadze Sad Apelaeyjny na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. orzeki jak W pkt 1 Wyroku. Apelaeja dalej idqea, jal:0 bezzasadna, pod1ega1a odda1eniL1.na moey aft. 385 k.p.e. W pkt 2 Wyroku. O1<aza1a sie ona nieuzasadniona W odniesieniu do rozstrzygnieeia Sqdu Iinstancji W zakresie kosztéw procesu (pkt 4 Wyroku). Naleialfio miee bowiem na uWadze, Ze zachodziiy W stosunku do powoda szczegdlne okolieznosei umozliwiajqee odstqpienie od ogolnyoh regui co do orzekania o kosztaeh procesu, a Wiee zasady odpowiedzialnosei za jego Wynik. Wskazuje na to przede Wszystkim sytuacja majqtkowa powoda, ja1< i silq rzeozy jego ograniezone moz1iWos'ci zarobkowe — powod odbywaé bedzie kare pozbawierda Wolnosei do 2014 r., zatern brak perspektyw polepszenia sie tego stanu W najbliZszej przyszdosei. O kosztaeh postepowania apelaoyjnego Sqd Odwoiawezy orzeld jak W pkt 3 kierujqe sis tozsamyndi motywarni, a Wiec takie przy zastosowaniu art. 102 k.p.e. W ZW. 2 art. 108 § 1 k.p.e. Z kolei majqe na uwadze, Ze We Wniosku pelnomoenika powoda nie z11a1az1o sis os'Wiadozerde o tym, 2e opiaty za Wykonanie czynnoéci W ramach pomoey prawnej przyznanej z urzeclu nie zostaty zaptacone W catoéei lub ezesci, Wniosek ten podlegak oddaleniu jak W pkt 4 Wyroku. Parnietaé nalezy bowiem, ze os'Wiadezenie to jest elementem konstmkeyjnyzn Wniosku 0 przyznanie Rosztow zastepstwa p1'ocesowego‘ 1 tyiko zamieszezenie go W tresei Wniosku Wanmlauje p02}’E§i\.»\113 rozpatrzenie Zqdania. materialnego do ustalonego stanu faktycznego, innymi słowy _właściwego skonfrontowania okoliczności stanu faktycznego z hipoteza odnośnej normy prawnej i poddanie tego stanu ocenie prawnej na podstawie treści tej normy (tak Wyrok SN zldnia 2 kwietnia 2003 r. sygn. I CKN 160.fÜl, Lex nr 78813). Nie można zgodzić się ze stanowiskiem Sądu Okręgowego, że powód dowiódł zasadności swoich żądań. W sprawach dotyczących naruszenia dóbr osobistych ( art. 24 k.c. ) powód winien wykazać fakt naruszenia dobra osobistego, zaś ciężar dowodu braku bezprawności spoczywa na osobie, której zarzucono naruszenie dobra osobistego tj. musi ona wykazać, iz jej działanie było zgodne z obowiązującymi w danej kwestii normami. Analizując przedrniotową sprawę Sąd Apelacyjny doszedł do przekonania, że Sąd I instancji nietrafnie przyjął, że powód przedstawił dowody, które świadczyłyby o rym, ze doszło do częściowego choćby naruszenia jego dóbr osobistych. Nadto_niezasadnie"Sa_d Okręgowy przyjął, że pozwany nie obalił W tej części domniemania bezprawności ustanowionego W art. 24 k.c. ` Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny na podstawie art. 386 § l k.p.c. orzekł jak w pkt 1 wyroku. Apelacja dalej idąca, jako bezzasadna, podlegała oddaleniu .na mocy art. 385 k.p.c. W pkt 2 wyroku. Okazała się ona nieuzasadniona w odniesieniu do rozstrzygnięcia Sądu I instancji W zakresie kosztów procesu (pkt 4 wyroku). Należało mieć bowiem na uwadze, że zachodziły W stosunku do powoda szczególne okoliczności umożliwiające odstąpienie od ogólnych reguł co do orzekania o kosztach procesu, a więc zasady odpowiedzialności za jego wynik. Wskazuje na to przede wszystkim sytuacja majątkowa powoda, jak i siłą rzeczy jego ograniczone możliwości zarobkowe - powód odbywać będzie karę pozbawienia wolności do 2014 r., zatem brak perspektyw polepszenia się tego stanu W najbliższej przyszłości. O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Odwoławczy orzekł jak W pkt 3 kierując się tozsamynri motywami, a więc także przy zastosowaniu art. 102 k.p.c. w zw. z art. 108 § il k.p.c. Z kolei mając na uwadze, że we wniosku pełnomocnika powoda nie znalazło się oświa':lczerue o tym, że opłaty za wykonanie czynności w ramach pomocy prawnej przyznarlej z urzędu nie zostały zapłacone W całości lub części, wniosek ten podlegał oddaleniu jak w pkt 4 wyroku. Pamiętać należy bowiem, ze oświadczenie to jest elementem konsmrkcyjnyin wniosku o przyznanie kosztów zastępstwa proc-esowe_go` i tylko zarnieszczenie go w treści wniosku warunkuje pozytywne rozpatrzenie żądania.