Postanowienie I ACa 432112

--- STRONA 1 --- _,*31 f fl, MSHC wynnkSada odwolawczego , yharfi..== J" Sygn. akt I ACa 432112  R"\1s,‘  W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ ’ Y 1 _ ‘ Dnia Y listopada 2012 ‘r. Sad Apelacyjny w Warszawie I Wydziai Cywilny w skiadzie: Przewodniczacy — Sedzia SA Hanna Mufas Sedzia SA Maciej Dobrzyfiski Sedzia SO (de|.) Robert Obrabski (spr.) Protokoiant st. sekr. sad. Joanna Baranowska po rozpoznaniu w dniu 7 iistopada 2012 r. w Warszawie na rozprawie " §  sprawy z powédztwa K. _ 1 B1 1 ' przeciwko Skarbowi Pafistwa reprezentowanemu przez Ministra  (U @ 0)  0 rente za okres od wniesienia pozwu ' ' " _ na skutek apelacji powoda . 0d wyroku Sadu Okragowego Warszawa  Praga w Warszawie z dnia _26 stycznia 2012 r. I sygn. akt I C 836/11 V ' 1. oddala apelacjqa; z . i 2. odstepuje od obciaienia powoda kosztami postegpowania apeIa<_:yjneg_o poniesionymi przez strong pozwana; _§ Q I przyznaje adwokatowi O.’ . S: 4 ' ‘ ze érodkéw Skarbu Pafistwa  Sqdu Okregowego Warszawa  Praga w Warszawie kwote 1.800 (jeden tysiqc osiemset) ztotych powiqkszonq 0 naleiny podatek od towaréwgi usiug tytuiem wynagrodzenia za po§moc prawna udzielonag powodowi :z urzgdu w postapowaniu apelacyjnym. 1 _ . 3. Q ‘.> ,. . ..> 1 ' J 4 ... _ , *1  ; . : :1:  ‘ , :1; . , r 2|; __ y ._; > ‘I   ==  ,:' '= 3’ .F .= ' 1 » ,4 » 5 ,. .1 ;i‘_~* 1; . 1 1 —"' ;r=<__:,__h___.",_,. I‘_.r ég__a._» km" i ;u:\~ "1' L:!‘ ‘..=',_. F!“ 3  ' s *~'..\__un___=,_,,.,,........1 _„-*__-1 f ;__ 'MSKC Ÿlynok-Sądu odwoławczego _ t¬_wp¬.._== ,F Sygn. akt l ACa 432112 - >=¬¬~*ßs,-* - W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Ÿ _ V _ * Dnia Y listopada 2012 ir. Sąd Apelacyjny w Warszawie I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący - Sędzia SA Hanna Muras Sędzia SA Maciej Doiorzyński Sędzia SO (del.) Robert Obrębski (spr.) Protokoiant st. sekr. sąd. Joanna Baranowska po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2012 r. w Warszawie na rozprawie ' Š - sprawy z powództwa K_ _ 1 B1 2 ` przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanennu przez Ministra - C» 0 a) - o rentę za okres od wniesienia pozwu ' ' ' _ na skutek' apelacji powoda _ od wyroku Sądu Okręgowego Warszawa - Praga w Warszawie z dnia _26 stycznia 2012 r. I sygn. akt I C 836/11 V ` 1. oddala apelację; 2 _ Í 2. odstępuje od obciążenia powoda kosztami postępowania apeia‹_:yjneg_o poniesionymi przez stronę pozwaną; ,Í _ Z przyznaje adwokatowi 0.' _ Śr. Ą ` “ ze środków Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego Warszawa - Praga w Warszawie kwotę 1.800 (jeden tysiąc osiemset) złotych powięàkszoną o należny podatek od towarówši usług tytułem wynagrodzenia za poŠmoc prawną udzielona powodowi :z urzędu w postępowaniu apelacyjnymi A _ _ 3. g \.› ,_ _ ..› 1 ' „I ¿ .'„. _ ,- -1 - ;- .- : _:fr -' A , :'; . ,' f .ni __ Ł' .-_¿ > " - - =„ - „"- "- 3-' .F .-= -' z » -,-7 › Č tz ¿‹ ;¿__«' żę . Ł 1 -"' ;r=<__¦-._-`-___.",_,. I`_.f ¿Ę__›„_» ląd' ¿_ ¦“__\‹ ¬"' L:!` _..=-'¿_.' F,'<" ,ş -' ' 8 '›~'..,„„_„___„_,,,,,.„..-..-.: --- STRONA 2 --- Sygn. akt I AC21 432/ 12 UZASADNIENIE  Pozwem z 30 wrzeénia 2008 r. K _ ; B: wni6s1 0 zasqdzenie od Skarbu Pafistwa reprezentowanego przez Ministra 6* =1 ' zadoééuczynienia oraz renty z tytuhl uszczerbku na zdrowiu doznanego przez powoda podczas pracy Wykonywania na przelomie kwietnia i maja 1951 r. W; Brygadzie . ' 9a 1)  A 9;, do ktérej powéd z0sta1 przymusowo skierowany. Powéd wskazywal, Ze podczas podrézy wyziqbii organizm i zachorowal na uszy, ktérych nie Zdolal Wyleczyé, W efekcie czego . 0, d0zna1 trWa1eg0 uszkodzenia shlchu, ktéry St8.I:10W11 istotne utrudnienie W pracy zawodowej i dalszym fzyciu powoda. Wytoczenie powédztwa p0 tak Wielu latach 0d zdarzenia powéd argumentowal Ioczekiwaniem na odpowiedniq emeryturq oraz niezadowoleniem z wysokoécéi otrzymanej renty, a nastqpnie emerytury. W piémie procesowym z dnia 18 marca 2009 r., zastqpowany przez peinomocnika z urzegdy, powéd sprecyz0wa1, Ze Zqda zasagzlzenia 0d strony pozwanej kwoty 315000 zl tytulem zadoééucaynienia oraz renty W kwocie po 1300 Z1 miesicgcznie. 1 Strona pozwana wnosiia 0 odrzucenie pozwu z powodu powagi rzeczy osqdzonéj i podnosiyla, 2e powédztwo 0 analogiozne roszczenia z0sta10 oddalone prawomocnym Wyrokiem Sqdu Okrqgowego dnia 18 lipca 2007 r., Wydanym W sprawie I C 142/07, ewentualnie 0 jego odflalenie z powodu przedawnienia roszczenia. Postanowieniem z dnia 18 marca'2009 Sad Okrqgowy odrzucfl pozew W czgéci dotyczapej zadoééuczynienia na podstawie art. 199 § 1 pkt 2 1<;.p.c. Zazalenia obu st1"0n_ zostaly oddalone postanbwieniem Sqdu Apelacyjnego z 1 Sygn. akt I ACa 432/ 12 UZASADNIENIE - Pozwem z 30 września 2008 r. K _ ; B: wniósł o zasądzenie od Skarbu Państwa reprezentowanego przez Ministra Ê 0 ' zadośćuczynienia oraz renty z tytułu uszczerbku na zdrowiu doznanego przez powoda podczas pracy wykonywania na przełomie kwietnia i maja 1951 r. W; Brygadzie _ ' 98 0) . A 9;, do której powód został przymusowo skierowany. Powód Wskazywał, że podczas podróży wyziębił organizm i zachorował na uszy, których nie zdołał wyleczyć, w efekcie czego _ o, doznał trwałego uszkodzenia słuchu, który stanowił istotne utrudnienie W pracy zawodowej i dalszym życiu powoda. Wytoczenie powództwa po tak wielu latach od zdarzenia powód argumentował .oczekiwaniem na odpowiednią emeryturę oraz niezadowoleniem z wysokości otrzymanej renty, a następnie emerytury. W piśmie procesowym z dnia 18 marca 2009 r., zastępowany przez pełnomocnika z urzędy, powód sprecyzował,- ze żąda zasądzenia od strony pozwanej kwoty 315000 zł tytułem zadośćuczynienia oraz renty W kwocie po 1300 zł miesięcznie. ~ Strona pozwana wnosiła o odrzucenie pozwu z powodu powagi rzeczy osądzonej i podnosiła, że powództwo 0 analogiczne roszczenia zostało oddalone prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego dnia 18 lipca 2007 r., wydanym w sprawie I C 142/07, ewentualnie 0 jego oddalenie z powodu przedawnienia roszczenia. Postanowieniem z dnia 18 marca'2009 Sąd Okręgowy odrzucił pozew w części dotyczącej zadośćuczynienia na podstawie art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. Zażalenia obu stron zostały oddalone postanowieniem Sądu Apelacyjnego z 1 --- STRONA 3 --- dnia '7 wrzeénia 2009 r., zaé postanowieniem z dnia 26 maja 2010 r. Sacd Najwyzszy odmowil przyj Qcia do rozpoznania skargi kasacyjnej powoda. Dalsze czynnoéoi Sqdu Okrggowego dotyczyly roszczenia 0 rentq; dochodzona przez powoda, W tym zakresie postqpowanie bowiem nie zostalo zakoficzone. Doszllkujap sieg powagi rzeczy osqdzonej, W zwiazku z Wydaniem, W sprawie 1 C 142/O7, powoianego Wyroku Z dnia 18 lipca 2007 r., postanowieniem 2 dnia 9 Iutego 2011 r. Sad Okrogowy odrzucil pozew takze W czoéci dotyczapej renty, jednakze W wyniku uwzglegdnienia zazalenia powodowa, postanowieniem Z dnia 5 maja 2011 r., wydanym sprawie I ACZ 667/ 11, Sad Apelacyjny uchy1i1 zaskarzone postanowienie, uzna1 bowiem, Ze cljociaZ W pozwie wniesionym We Wskazanej sprawie powéd dochodzii renty, W1 poWo1anym Wyroku Z dnia 18 Iipca 2007 r. Sad Okrqgowy nie zamieécfl rozstrzygniqcia 0 zasadnoéci tego roszczenia. Stan zawisloéci, jak wskazal Sqd Apelacyjny W uzasadnieniu wskazanego postanowienia, ustqpii wraz Z u:p1ywem terrninu na_ zgloszenie Wniosku o uzupe1nienie powohanego Wyroku, a stan powagi rzeczy orzeozonej W ogole nie Wystqpfl, wobeo czego nie zachodzily podstawy do odrzuoenia pozwu w czcgéci dotyczqcej renty doohodzonej przez powoda. Rozpoznaj ac merytorycznie sprawe; 0 reriteg, po przeprowadzeniu dowodu z p1‘Z€S1'LlChElI11El powoda, Sad Okrqgowy usta1i1,jZe jako podstawo faktycznq tego roszczenia powod Wskazywai okoliczhoéci 1dotyczatce zdarzefi z 1951 r., twierdzi1 bowiem, Ze na prze1omie kwietnia i mlaja 1951 r. zostai Wcielony do ~ Brygady Q  5 :1) __ 1 _ iotrzyma1 polecenie podjqcia pracy W odleglym m1ejscu.' Powéd podaxivak, ze wielogodzinnq podroz pociqgiem oby1 W zimnym Wagonie, przezigbfli. siq i po przepracowaniu jednego dnia, uskarZa1 sio na bole gardla i uszu. Po powrocie do domu, jak Wska.za1 Sad Okreggowy, objawy choroby uszu sie; nasi1i|ly,ja podjqte leczenie nie odnios10 skutku. Powéd uWa.2a1, Ze znaczna utrata s1uchu zostala spowodowana przez pozwany Skarb Pafistwa. Powod zwlekal z Wyfioczeniem powodztwa, jak ustalfl 2 . dnia 7 września 2009 r., zaś postanowieniem z dnia 26 maja 2010 r. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej powoda. Dalsze czynności Sądu Okręgowego dotyczyły roszczenia o rentę dochodzoną przez powoda, W tym zakresie postępowanie bowiem nie zostało zakończone. Doszukując się powagi rzeczy osądzonej, W związku z wydaniem, W sprawie I C 142/07, powołanego wyroku z dnia 18 lipca 2007 r., postanowieniem z dnia 9 lutego 2011 r. Sąd Okręgowy odrzucił pozew także W części dotyczącej renty, jednakże W wyniku uwzględnienia zażalenia pojwodowa, postanowieniem z dnia 5 maja 2011 r., wydanym sprawie I ACZ 667/11, Sąd Apelacyjny uchylił zaskarżone postanowienie, uznał bowiem, że chociaż w pozwie wniesionym we wskazanej sprawie powód dochodził renty, wl powołanym wyroku z dnia 18 lipca 2007 r. Sąd Okręgowy nie zamieścił rozstrzygnięcia o zasadności tego roszczenia. Stan zawisłości, jak wskazał Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu wskazanego postanowienia, ustąpił wraz z upływem terminu na zgłoszenie wniosku o uzupełnienie powołanego wyroku, a stan powagi rzeczy orzeczonej W ogóle nie Wystąpił, wobec czego nie zachodziły podstawy do odrzucenia pozwu W części dotyczącej renty dochodzonej przez powoda. Rozpoznaj ąc merytorycznie sprawę o rentę, po przeprowadzeniu dowodu z przesłuchania powoda, Sąd Okręgowy ustalił, ze jako podstawę faktyczną tego roszczenia powód Wskazywał okoliczności Í-dotyczące zdarzeń z 1951 r.-, twierdził bowiem, że na przełomie kwietnia i maja 1951 r. został wcielony do › Brygady Ĺ. - s af) __ _Ÿ _ iotrzymał polecenie podjęcia pracy W odległym miejscu. Powód podawał, ze wielogodzinną podróż pociągiem obył w zimnym wagonie, przeziębiłí, się i po przepracowaniu jednego dnia, uskarzał się na bóle gardła i uszu. Po powrocie do domu, jak wskazał Sąd Okręgowy, objawy choroby uszu się nasiliły, a podjęte leczenie nie odniosło skutku. Powód uważał, że znaczna utrata słuchu została spowodowana przez pozwany Skarb Państwa. Powód zwlekał z wytoczeniem powództwa, jak ustalił 2 _ --- STRONA 4 --- Sad Okrqgowy, liczy1 bowiem na odpowiednio =wysokaL emeryturo, jednakze pol roku przed osiqgniqciem Wlaéciwego Wieku, p0dupad1na zdrowiu i przeszecfl na niskq rento. Sad Okrogowy ustalii, Ze od 19 lat powod przebywa na emeryturze, z tytulu ktorej aktualnie otrzymuje kwotq 1017 5:1 miesiegcznie. Oceniajap znaczenie ustalonych okolioznoéci, Sad Okreggowy uzna1 powodztwo za bezzasadne, uwzglqdniony bowiem zostal zarzut przedawnienia roszczenia zg1oszony przez strong pozwanq. Sa;diOkrQgowy Wskazal na ogolne przepisy reguluj ape termin przedawnienia roszczefi o prawa rqaterialne i podai, Ze roszczenia deliktowe, stosownie do art. 442 k.c., przedawniajq sie; z uplywem 3 lat od dnia, W ktorym poszkodowany dowiedzial siq o szkodzie oraz o osobie zobowiqzanej do jej naprawienia. Uznajao, Z6 o zdarzeniu, z ktorego Wynika dochodzone roszczenie 0 zasqdzenie renty, powod doWiedzia1 siq dwa miesiqce po powrocie Z pracy W Brygadzie (41 1. 61/)‘ ., Sad Okrqgowy WS1(8.Z8.1, Ze powodztwo w tej sprawie zosta1o wniesione ponad 50 lat od upiywu terminu przedawnienia roszczenia, Wobec czego podfiiésienie zarzutu przedawnienia I‘0SZCZ€I'1i€i przez strono pozwanq bylo skutecznfs, nie stanowflo naduzyoia prawa podmiotowego ze strony Skarbu Pafistwa i zashlgiwaio na. Liwzglqdnienie. Sad Okrogowy wska'za1, Ze wylacznie powoda obciaczatak duza rozbieznoéé czasowa pomiqdzy zdarzeniem podanym jako Zrod10 szkody a wytoczeniem powodztwa o roszczenie, ktére powéd wyWiéd1ze tego zdfarzenia. Sad Okreggowy uznal, Ze oczekiwanie na emerytureg oraz niezadowolénie z jej wysokoéci, oboiagajq powoda i nie uzasadniaja pominigcia zarzutwprzedawnienia roszczenia, ktory zasadnie zostal podniesiony przez strong pozwana i W pe1ni zas1ugiwa1 na uwzglodnienie. Odstopuj ac, na’ podstawieart. 102 I<.p.c., od obciqzenia powoda kosztami postqpowania poniesionymi przez étronq pozwana, Sad Okrqgowy uwzglqdnil trudnq sytuaoje majaJ1<oW21i zdroW0tnq powoda.  Apelacjq od wyroku Sadu O1<1'<ggowego Wniosi powod. Zaskarzajap ten Wyrok w caltosloi, powod za.rzuoi1 Sqdowi Okrqgowemu namszepie art. 5 k.c.  3 Sąd Okręgowy, liczył bowiem na odpowiednio wysoką emeryturę, jednakże pół roku przed osiągnięciem właściwego wieku, podupadł na zdrowiu i przeszedł na niską rentę. Sąd Okręgowy ustalił, że od 19 lat powód przebywa na emeryturze, z tytułu której aktualnie otrzymuje kwotę 1017 zł miesięcznie. Oceniając znaczenie ustalonych okoliczności, Sąd Okręgowy uznał powództwo za bezzasadne, uwzględniony bowiem został zarzut przedawnienia roszczenia zgłoszony przez stronę pozwaną. SądiOkręgowy wskazał na ogólne przepisy regulujące termin przedawnienia roszczeń o prawa materialne i podał, ze roszczenia deliktowe, stosownie do art. 442 k.c., przedawniają się z upływem 3 lat od dnia, W którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie oraz o osobie zobowiązanej do jej naprawienia. Uznając, że o zdarzeniu, z którego wynika dochodzone roszczenie o zasądzenie renty, powód dowiedział się dwa miesiące po powrocie z pracy W Brygadzie (tr a. aj) _, Sąd Okręgowy wskazał, że powództwo w tej sprawie zostało wniesione ponad 50 lat od upływu terminu przedawnienia roszczenia, wobec czego podniesienie zarzutu przedawnienia roszczenia przez stronę pozwaną było skuteczne, nie stanowiło nadużycia prawa podmiotowego ze strony Skarbu Państwa i zasługiwało na uwzględnienie. Sąd Okręgowy wskazał, że wyłącznie powoda obciąża-tak duza rozbiezność czasowa pomiędzy zdarzeniem podanym jako źródło szkody a wytoczeniem powództwa o roszczenie, które powód wywiódł ze tego zdarzenia. Sąd Okręgowy uznał, ze oczekiwanie na emeryturę oraz 'niezadowolenie z jej wysokości, obciążają powoda i nie uzasadniają pominięcia zarzutuşprzedawnienia roszczenia, który zasadnie został podniesiony przez stronę pozwaną i w pełni zasługiwał na uwzględnienie. Odstępuj ąc, na podstawieart. 102 k.p.c., od obciążenia powoda kosztami postępowania 'poniesionymi przez stronę pozwaną, Sąd Okręgowy uwzględnił trudną sytuacje majątkowąi zdrowotną powoda. ' Apelację od wyroku Sądu Okręgowego wniósł powód. Zaskarzając ten wyrok W całości, powód zarzucił Sądowi Okręgowemu naruszenie art. 5 k.c. - 3 --- STRONA 5 --- przez nieuzasadnione przyjocie, Ze p0d1'116Si€I‘116 zarzutu przedawnienia przez Skarb Pafistwa nie byio sprzeczne ze spo1eczno—gospodarczym przeznaczeniem prawa i nie naruszaio zasad wspélzycia spoiecznego. Ape1acja zostalo ponadto oparta na zarzuoie naruszenia art. 228 k.p.c. przez nieuzasadnione przyjocie przez Sad Okrogowy, Ze powod nie Wykazat Zadnych okolicznoéci, ktore by uzasadniaiy zastosowanie art. 5 k.c. na korzyéii skarzacego i nieuwzglodnienie zarzutu przedawnienia podniesionego przez stronq pozwana, W szczegolnoéci pominiocie, 2e za zasadnoécia powédztwa przemawiai wick oraz stan zdrowia powoda, do pogorszenia ktorego przyczynit sioi wyj azd do pracy na rzecz strony pozwanej. Na podstawie Wskazanych zarzutow skarzacy Wnosii 0 zmianq zaskarzonego Wyroku przez zasadzenie od strony pozwanej na rzecz powoda renty W Wysokoéci 1300 21 miesicgcznie, poczynajac od dnia wniesienia pozwu, Wraz z ustawowymi odsetkami za opéinienie, oraz 0 oboiazenie Skarbu Pafistwa kosztami procesu za obie instancje, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sadowi Okrqgowemu do ponownego ifozpozznania, przy uwzglegdnieniu kosztow postqpowania apelacyjnego. 5 Sad Apelacyjny zwaiyl, co nastgpuje: ; _ Apelaoja jest oczywiécie bezzasadna i podlega oddaleniu W caioéci. Ustalenia Sadu Okrogowego byly praWid1oWe,fnie zostaly podwazone W apelaoji i W ca1o:§ci zostaiy pirzyjqte przez Sad Apelacyjny za podstaweg rozstrzygniocia o jej zasadnoéci. Prawidiowo Sad Okrqgowy oicenii ponadto zasadnoéé zarzutu przedawnienioe roézczenia o rentq, .p0W01anego przez stroneg pozwana, i zasadnie uznai, uwzglodniajac rowniei okolicznoéci Wskazane W apelacji, Ze podniesienie zarzutu przedawnienia nie stanowilo naduzycia ze strony Skarbu Pafistwa prawa podmiotowego, uregulowanego W art. 117 § k.o. Przeciwnie, zaawansowany Wiek powoda, jak tea aktualny stan zdrowia jskarzacego hie moga uzasadniaé zastosowania art. 5 k.c. na niekorzyéé stronyi pozwanej wiasinie dlatego, Ze W okresie, W ktorym powod mial mozliwoéé Wrliesienia pozwu bez narazania sir; 4 przez nieuzasadnione przyjęcie, ze podniesienie zarzutu przedawnienia przez Skarb Państwa nie było sprzeczne ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa i nie naruszało zasad współżycia społecznego. Apelacja zostało ponadto oparta na zarzucie naruszenia art. 228 k.p.c. przez nieuzasadnione przyjęcie przez Sąd Okręgowy, że powód nie wykazał żadnych okoliczności, które by uzasadniały zastosowanie art. 5 k.c. na korzyść skarżącego i nieuwzględníenie zarzutu przedawnienia podniesionego przez stronę pozwaną, W szczególności pominięcie, że za zasadnością powództwa przemawiał wiek oraz stan zdrowia powoda, do pogorszenia którego przyczynił się wyjazd do pracy na rzecz strony pozwanej. Na podstawie wskazanych zarzutów skarżący wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku przez zasądzenie od strony pozwanej na rzecz powoda renty w wysokości 1300 zł miesięcznie, poczynając od dnia wniesienia pozwu, wraz z ustawowyrni odsetkami za opóźnienie, oraz o obciążenie Skarbu Państwa kosztami procesu za obie instancje, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania, przy uwzględnieniu kosztów postępowania apelacyjnego. ř Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: 1 _ Apelacja jest oczywiście bezzasadna i podlega oddaleniu W całości. Ustalenia Sądu Okręgowego były prawidłowe, ;nie zostały podważone W apelacji i W całości zostały przyjęte przez Sąd Apelacyjny za podstawę rozstrzygnięcia o jej zasadności. Prawidłowo Sąd Okręgowy ocenił ponadto zasadność zarzutu przedawnienie roszczenia o rentę, .powołanego przez stronę pozwaną, i zasadnie uznał, uwzględniając również okoliczności wskazane W apelacji, że podniesienie zarzutu przedawnienia nie stanowiło nadużycia ze strony Skarbu Państwa prawa podmiotowego, uregulowanego w art. 117 § k.c. Przeciwnie, zaawansowany wiek powoda, jak też aktualny stan zdrowia skarżącego nie mogą uzasadniać zastosowania art. 5 k.c. na niekorzyść strony pozwanej właśnie dlatego, że W okresie, w którym powód miał możliwość wniesienia pozwu bez narażania się 4 --- STRONA 6 --- na skuteczne podniesienie zarzutu przedawmenia roszczenia przez strong pozwana, Wskazane przeszkody nie wystqpowaly albo nie stanoWi1y istotnej W tym zakresie przyozyny nieskorzystania przez powoda z drogi postcgpowania sadowego. Termin przedawnienia roszczenia z ‘ tytu1u renty, obliczony na podstawie twierdzefi powoda, bez; Wdawania siq W ocene; ich prawdziwoéci, up1yWa1 bowiem W potowie lat 50 tych, czyli ponad pot Wieku temu, gdy powod by1 osoba m1oda, zaé owczesnych stan izdrowia skarzacego nie stanowii przeszkody do wytoczenia powodztwa przed lglplywem terminu przedawnienia roszozenia. Zasadnoéé argmnentéw, ktore ziostaiy podane na uzasadnienie apelacji, podwaiaja twierdzenia samego powdda, ktory W postopowaniu przed Sadem Okrqgowym Wskazywal zasadniczo oidmienne przyczyny zaniechania Wniesienia pozwu przed uplywem terminu prz_§edaWnienia roszczenia, podnosii mianowicie, Ze byla to éwiadoma decyzja skafzaoego, ktory nio decydowat siq na dochodzenie roszczenie, poniewai Iiczyi na to, Ze odpoWiednia emerytura pozwoli na peh1e'_zaspokojenie potrzeb skarzacego, Wiaéciwych dla osoby W Wieku emerytalnym. Decyzjq 0 wytoczeniu powodztwa skarzacy powziaii W1QC po latach, rozozarowany Wysokoécia renty, a niastqpnie emerytury, nie podnosii natomiast, aby inne przyczyny uzasadnialy tak_ dlugie zwlekanie z Wniesieniem pozwu o zasadzenie renty. _ Uzupehqiajac argumenty podane przez Sad Okrogowy, podnieéé nalezy, Ze biog terminu przedawnionia Wskazanego roazozenia nie zosta1 przerwany nie tylko pozwem Wniesionym W tej sprawie, 1E!CZ;1‘0W1'118Z pozwem Wniesionym W sprawie I C 142/07, ktéra zosta1a zakoficzona Wyrokiem z dnia 18 Eipca 2007 r. Nie zostaio W nim Wprawdzie zawarte rozstrzygniegcia 0 zasadnoéci roszczenia o zasadzenie renty, niemniej, jak Wskaza1 Sad Apelaoyjny W postanowieniu z dnia 5 maja 2011 r., Wydanym W sprawie I AC2 667/11, We Wskazanej sprawie powod dochodzil roszczenia, ktore nie zostalo merytorycznie rozstrzygniqte. Brak rozstr ni cia o zasadnoéoi roszozenia §dot oz ce o ren nie odwarzai Zyg Q A _ P 5 na skuteczne podniesienie zarzutu przedawnienia roszczenia przez stronę pozwaną, wskazane przeszkody nie występowały albo nie stanowiły' istotnej w tym zakresie przyczyny nieskorzystania przez powoda z drogi postępowania sądowego. Termin przedawnienia roszczenia z " tytułu renty, obliczony na podstawie twierdzeń powoda, bez 'wdawania się w ocenę ich prawdziwości, upływał bowiem w połowie lat 50- tych, czyli ponad pół wieku temu, gdy powód był osobą młodą, zaś ówczesnych stan zdrowia skarżącego nie stanowił przeszkody do wytoczenia powództwa przed upływem terminu przedawnienia roszczenia. Zasadność argumentów, które zostały podane na uzasadnienie apelacji, podważają twierdzenia samego powoda, który W postępowaniu przed Sądem Okręgowym wskazywał zasadniczo odmienne przyczyny zaniechania wniesienia pozwu przed upływem terminu przedawnienia roszczenia, podnosił mianowicie, że była to świadoma decyzja skarżącego, który nie decydował się na dochodzenie roszczenie, ponieważ liczył na to, że odpowiednia emerytura pozwoli na pełne 'zaspokojenie potrzeb skarżącego, właściwych dla osoby W wieku emerytalnym. Decyzję o wytoczeniu powództwa skarżący powziął więc po latach, rozczarowany wysokością renty, a następnie emerytury, nie podnosił natomiast, aby inne przyczyny uzasadniały tak długie zwlekanie z wniesieniem pozwu o zasądzenie renty. _ Uzupełniając argumenty podane przez Sąd Okręgowy, podnieść należy, że bieg terminu przedawnienia wskazanego roszczenia nie został przerwany nie tylko pozwem wniesionym W tej sprawie, leczrównież pozwem wniesionym w sprawie I C 142/07, która została zakończona wyrokiem z dnia 18 lipca 2007 r. Nie zostało w nim wprawdzie zawarte rozstrzygnięcia o zasadności roszczenia o zasądzenie renty, niemniej, jak wskazał Sąd Apelacyjny w postanowieniu z dnia 5 maja 2011 r., wydanym W sprawie I ACZŠ 667/11, we wskazanej sprawie powód dochodził roszczenia, które nie zostało merytorycznie rozstrzygnięte. Brak rozstr ni cia 0 zasadności roszczenia Šdot cz ce o ren nie odważał Zyg *Ê , _ P 5 --- STRONA 7 --- zasadnoéci zarzutu przedawnienia, poniewaz talcze pozew We Wskazanej sprawie zostal Wniesiony ponad 50 lat po up1yWie terminu przedawnienia roszczenia. Z oozywistych W1QC powodow na korzyéé powoda nie moézna by1o zastosowaé art. 125 k.c., zgodnie z ktoiym roszczenie stvvierdzone prawomocnym Wyrokiem przedawnia siq z uptywem 10 — letniego terminu. Koryguj ac natomiast prawna ocenc3 Sad Okrogowego, nalezy wskazaé, Ze czasowa lokalizacja zdarzefi, z ktérych pjowod WyWodzi1 roszozenie o zasadzenie renty, uniemozliwiala skuteczne powoianie siq na art. 442 k.c., jest bowiem oczywistc2,’ 2e przepis ten nie obowiazywai W lataoh pigédziesiatych. Uchybienie Sadu Okraggowego nie miato jednak Wptyw na ocono prawidtowoéci zaskarzonego Wyroku. W istotnym dla sprawy ‘okresie ogolna regulacja czynow niedozwolonych i przedawnienia roszczefi deliistowych by1a bowiem zawarta W przepisach rozporzadzenia Prezydenta RP z dnia 27 paidziernika 1933 r. kodeks zobowiazafi, nie by1a natomiast przedmiotemi regulacji zawartoj W ustawie z dnia 18 Iipca 1950 r. Przepisy ogolne prawa cjrwilnego. O ile Wérod przepisow powolanej ustawy zawarta byia ogolna regulacja przedawnienia, ktorego termin, okreélony art. .105 tej ustawy, Wynosi1 lat 10, jo tyle dla roszczefi deliktowych, dochodzonych od Sprawoow szkody Wyrzad.zonej czynem niedozwolonym, termin ten Wynosil 3 Iata, zgodnie z art. 283 § 1 kodeku zobowiazaii. W orzeczoniu z dnia 6 Wrzeénia 1952 r., C 1521/52, Sad Najwyiszy stwierdzii, 26 ,,Art. 283 § 1 k.z., astanawiajqcy trzjyletnie przadawnienie Wi€FZyI€l?10§Ci z tytufu naprawienia szkody wyrzcgdzonej czjvnem rgiedozwolonym, odrzosi sieg do wierzytelnoéci oséb bezp0.s‘rednz'0 poszkodowanych tym czynem, m'e ma naromiasr zastosowcmia do opartych na art. 147 k.z. zwrotnych roszczeri osdb, ktdre z tyruhz odpowiedzialnmici za cudze czynj/ byiy obowzqzane pokryé szkody osobom  posaltodowanym. D0 takich roszczezé nalez'y srosowaé ogdlne przedawnilenie przewidziane w art. 105 przepzlééw ogélnych prawa. cywilnego”. W rozpoznawanej sprawie S_adHApe1acyjny pddzielii przytoczony poglad Sadu H 6 zasadności zarzutu przedawnienia, ponieważ także pozew we wskazanej sprawie został wniesiony ponad 50 lat po upływie terminu przedawnienia roszczenia. Z oczywistych więc powodów na korzyść powoda nie można było zastosować art. 125 k.c., zgodnie z którym roszczenie stwierdzone prawomocnym wyrokiem przedawnia się z upływem 10 - letniego terminu. Koryguj ąc natomiast prawną ocenę Sąd Okręgowego, należy wskazać, że czasowa lokalizacja zdarzeń, z których pfowód wywodził roszczenie o zasądzenie renty, unieinożliwiała skuteczne powołanie się na art. 442 k.c., jest bowiem oczywiste, że przepis ten nie obowiązywał w latach pięćdziesiątych. Uchybienie Sądu Okręgowego nie miało jednak wpływ na ocenę prawidłowości zaskarżonego wyroku. W istotnym dla sprawy :okresie ogólna regulacja czynów niedozwolonych i przedawnienia roszczeń deliktowych była bowiem zawarta W przepisach rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 27 października 1933 r. kodeks zobowiązań, nie była natomiast przedmiotem? regulacji zawartej w ustawie z dnia 18 lipca 1950 r. Przepisy ogólne prawa cywilnego. O ile wśród przepisów powołanej ustawy zawarta była ogólna regulacja przedawnienia, którego termin, określony art. .105 tej ustawy, wynosił lat 10, jo tyle dla roszczeń deliktowych, dochodzonych od sprawców szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym, termin ten wynosił 3 lata, zgodnie z art. 283 § 1 kodeku zobowiązań. W orzeczeniu z dnia 6 września 1952 r., C 1521/52, Sąd Najwyższy stwierdził, że „Art 283 § 1 k.z., ustanawiający trzyletnie przedawnienie wierzytelności z tytułu naprawienia szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym, odnosi się do wierzytelności osób bezpośrednio poszkodowanych tym czynem, nie ma natomiast zastosowania do opartych na art. 147 k.z. zwrotnych roszczeń osób, które z tytułu odpowiedzialności za cudze czyny byly obowíązane pokryć szkody osobom - poszkodowanym. Do takich roszczeń należy stosować ogólne przedawnilenže przewidziane w art. 105 przepisów ogólnych prawa. cywilnego”. W rozpoznawanej sprawie S_ąd“Apelacyjny pddzielił przytoczony pogląd Sądu Ľ 6 --- STRONA 8 --- Najwyzszego i stWierdzi1, Ze mimo odWo1aniaj. sio do nieW1aéciWego przepisu, Sad Okrqgowy prawidiowo okreélil termin p1‘Z:.6C1£~1W1'1161'1121 dochodzonego W tej sprawie roszozenia. _ Uzupeiniajac ponadto argumentacjo Sadu Okrogowego, nalezy Wskazaé, Ze skarzacy nie podnosii i nie Wykazal, aby fstrona pozwana podejmowata W stosunku do powoda takie dzialania, ktére moglyby przemawiaé za zasadnoécia zarzutu dotyczacego naruszenia przez Sad Okregfgowy art. 5 k.c. przez niezasadne uwzglgdnienic zarzutu przedawnienia roszczenia (Wyroki Sadu Najwyiszego z dnia 24 kwietnia 1997 r., II CKN 118/97 oraz z dnia 24 Wrzeénia 2009 r., IV CSK 167/09). W sytuacji, gdy z sobie tylko znanyoh przyczyn powod Wnios1 pozew 0 rento ponadto 50 lat po uptywie teljminu przedawnieniu roszozenia, podniesienie zarzutu naduzycia prawa podmiotowego przez skarzacego nie byio uzasadnione i nie 2;as111giWa1o na ochrono. Jak Wskazai Sad Najwyzszy W Wyroku z 24 kwietnia 1997 r., II CKN 118/97,,3g'emne nastegpsrwa niestararmego dzialania strony, wobecf ktdrej uprawniony wykonuje swoje prawo, nie mogq bye’ usuwane przez zasfosowanie art. 5 Zasadnie strona pozwana Wskazata, Ze przy ooenie zasadnoéci zarzutu naduzycia prawa podmiotowego przez strong pozwana powoiujaca sit; na przedawnienie roszczenia postawa dtuznika ma znaczenie. Stanowisko to znajduje uzasadnietiie takze W orzecznictwie Sadu Najwyzszego (por. Wyrok SN Z24 Wrzeéniaf 2009 r., IV CSK 167/09). Sad Apelacyjny podzielit zasadnoéé argumentow qdW01ujacych sit; do Wyj atkowego charakteru instytucji z art. 5 k.c. i przychylit sis; do stanowiska pozwanego, 26 Wskazany przepiis moie zostaé zastosowany tylko W szczegélnych okolicznoéciach, ktore nie zostaly W tej sprawio Wykazane. Apeiacja byta W1QC bezzasadna, jednakze uwzglegdniajac Wick powoda oraz aktualna sytuacjo Zyciowai majatkowa skarzaoego, na podstawie art. 102 k.p.o. Sad Apelaoyjny odstapii od oboiagzenia’ powoda kosztami postopowania apelacyjnego, poniesionymi przez strono pozWana. Z kolei na podstawie § 19 ' 7 Najwyższego i stwierdził, że mimo odwołania się do niewłaściwego przepisu, Sąd Okręgowy prawidłowo określił termin przedawnienia dochodzonego W tej sprawie roszczenia. _- Uzupełniając ponadto argumentację Sądu Okręgowego, należy wskazać, że skarżący nie podnosił i nie wykazał, aby strona pozwana podejmowała W stosunku do powoda takie działania, które mogłyby przemawiać za zasadnością zarzutu dotyczącego naruszenia przez Sąd Okręgowy art. 5 k.c. przez niezasadne uwzględnienie zarzutu przedawnienia roszczenia (wyroki Sądu Najwyższego z dnia 24 kwietnia 1997 r., II CKN 118/97 oraz z dnia 24 września 2009 r., IV CSK 167/09). W sytuacji, gdy z sobie tylko znanych przyczyn powód wniósł pozew o rentę ponadto 50 lat po upływie terminu przedawnieniu roszczenia, podnies-ienie zarzutu nadużycia prawa podmiotowego przez skarżącego nie było uzasadnione i nie zasługiwało na ochronę. Jak wskazał Sąd Najwyższy W wyroku z 24 kwietnia 1997 r., II CKN 118/97,,u;'emne następstwa níestaramzego działania strony, wobec której uprawniony wykonuje swoje prawo, nie mogą być usuwane przez zastosowanie art. 5 Zasadnie strona pozwana wskazała, że przy ocenie zasadności zarzutu nadużycia prawa podmiotowego przez stronę pozwaną powołującą się na przedawnienie roszczenia postawa dłużnika ma znaczenie. Stanowisko to znajduje uzasadnienie także w orzecznictwie Sądu Najwyższego- (por. wyrok SN z`24 września" 2009 r., IV CSK 167/09). Sąd Apelacyjny podzielił zasadność argumentów qdwołuj ących się do wyj ątkowego charakteru instytucji z art. 5 k.c. i przychylił się do stanowiska pozwanego, że wskazany przepis może zostać zastosowany tylko w szczególnych okolicznościach, które nie zostały w tej sprawie wykazane. 'Apelacja była więc bezzasadna, jednakże uwzględniając wiek powoda oraz aktualną sytuację życiowąi majątkową skarżącego, na podstawie art. 102 k.p.c. Sąd Apelacyjny odstąpił od obciążenia powoda kosztami postępowania apelacyjnego, poniesionymi przez stronę pozwana. Z kolei na podstawie § 19 ' 7 --- STRONA 9 --- _/.1.. _ 9;. ust. I pkt 1 W zw. z § 6 pkt 5 rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwoéci z dnia 28 Wrzeénia 2002 r. sprawie op1at za czynnoéoi adwokatow oraz ponoszenia przez Skarb Pafistwa kosztow nieoplaconej pomocy prawnej udzielonej z urzqdu, Sad Apelacyjny przyzna1 adwokatowi O: _ 1, ze érodkow Skarbu Pafistwa — Sadu Okrqgowego Warszawa Praga W Warszawie, kwotg 1800 21, powiqkszona o nalezna stawko podatku od towaréw i ustug, tytutem zwrotu kosztéw pomocy prawnej udzielonej poW0d?oWi z urzqdu W postegpowaniu apelacyjnym. Sad Apelacyjny uwzglodnil stawkq minimalna przewidziana dla spraw o zasadzenie §Wiadczenia okresowego foraz podana W apelacji Wartoéé przedmiotu zaskarzenia. 3 Majac powyzsze na uwadze, na podstatvie powotanyoh przepisow i art. 385 k.p.o., Sad Apelacyjny orzekt, jak W sentenoji. _ . .= = .. _ »' . .1 , . ’ .1 .1’ if 1’% I l I ,4’; = 5 .: y.. . r’ J Ky, J =.' .» _ 4? .' ' .. 1 __‘,1’ . . . _ . .1  J  .'.‘>:f' 9駑é»'*' 7(D  ._ 514 . Q1.‘ 1' e  . <  .=' .  ,. ‘:M_‘,\ _. . (fr " ..=' . 8 J.-.__ _ 5;. ust. I pkt 1 w zw. z § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. sprawie opłat za czynności adwokatów oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, Sąd Apelacyjny przyznał adwokatowi O: _ Ĺ, ze środków Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego Warszawa Praga w Warszawie, kwotę 1800 zł, powiększoną o należną stawkę podatku od towarów i usług, tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu apelacyjnym. Sąd Apelacyjny uwzględnił stawkę minimalną przewidziana dla spraw o zasądzenie świadczenia okresowego foraz podaną W apelacji wartość przedmiotu zaskarżenia. 3 Mając powyższe na uwadze, na podstawie powołanych przepisów i art. 385 k.p.c., Sąd Apelacyjny orzekł, jak W sentencji. _ .› .¦ = ..- _ ›-' .- .' ,- _ “ _.f .Í Źf =-fë I l I ,¿'°, = 3 _: ;_-_ _ f* Í JJ, J =.' .›' -_ -:Ê -_-' ' .. 1 __._,, _ _ _ \- . _‹ -¬ J - .'.`=f:Í" ëśžśř" ll-'Í' - ___‹‹4 _ 11.' l ę - _ ‹ -' ‹=' . - ,. Fw_,,\ _. _ -rJI_„_f " __‹' _ 8