Postanowienie I ACa 431/09

--- STRONA 1 --- '~,_,. Sygn. akt I ACa 431/09 _. \ »'» '_aw ._I: q_~_ .= WYROK ‘ W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ ' Dnia 23 wrzeénia 2009 r Sqd Apelacyjny w Lublinie, I Wydz1’alCywilny w sktadzie: Przewodniczqcy  Sedzia SA Boiena Oworuszko Sedzia: SA Zbigniew Grzywaczewski Sedzia: SA Jerzy Nawrocki (spr.) Protokolant A sekr. sqd. Aneta Dudek ' po rozpoznaniu w dniu 17 wrzeénia 2009 r. w Lublinie na rozprawie sprawy z powédztwa Ar _" ‘j x Or'.':1"" ";".=."'.1 przeciwko Skarbowi Pafistwa  A: ' .';.:':'.'. S "w L1. '1 0 zaptate na skutek apelacji powoda od wyroku Sqdu Okregowego w Lublinie z dnia 16 kwietnia 2009 r., sygn. akt‘! C540/08 L zmienia zaskariony wyrok w punkcie ll W ten sposéb, ie nie obciqia powoda A: ' 15;. Of'7~>'~l'_'.v.'i§':*}’:".'?§*.3=_‘:» 3 kosztami procesu; Ii. w pozostaiej czgéci apelacje oddala; Ill. nie obciqia powoda As’@z<'.:""¢".#j; Orzsf‘ kosztami postepowania vdwdawmsv» e\’~?*'¢,¢,f_\ :Za_Z80dnos'ézory  alem E, swllgdczg/: , 6: ',,; btars2.}'$e' arzsq owy *5‘ 1*“ M~'sIa'z .. *z2*zcz:.§ £4/5] Q‘; U \ A .._~:»T‘.»" \,‘~~3:.’£.'I€?§'»>“" y1,,‘ ,v,.r"' ‘T’ 1 u:\ . 1}. if iégfiw I 3‘._\z_'Efi$'.> ‘Z ._(§_;._. \>ll‘ ___‘_ ‘IL ,1‘u P _.../' s<‘ Q 5‘ M *9 Y4 _¢= '¬„_,. Sygn. akt I ACa 431/09 _. l f» '_~=*:«¬~`<< ¬-Ł şş .= WYROK = W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ ' Dnia 23 września 2009 r Sąd Apelacyjny w Lublinie, I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący - Sędzia SA Bożena Oworuszko Sędzia: SA Zbigniew Grzywaczewski Sędzia: SA Jerzy Nawrocki (spr.) Protokolant Ą sekr. sąd. Aneta Dudek " po rozpoznaniu w dniu 17 września 2009 r. w Lublinie na rozprawie sprawy z powództwa Ar _” 'j 1 Or-';:f" -f;"-_=_'-`-:Ż przeciwko Skarbowi Państwa - A: ' -.';.:':'.'. Ś ~*w Lr.. `; o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 16 kwietnia 2009 r., sygn. akt! C540/08 ł. zmienia zaskarżony wyrok W punkcie II W ten sposób, że nie obciąża powoda A: ' z:‹›¿'¿~. Or'f~='ec:?'==ż*:'.'?ř‹1?=;3 zi kosztami procesu; li. w pozostałej części apelację oddala; III. nie obciąża powoda A:‹„u<'.±"".fi'~ż#;Ÿ;: Orzsf* kosztami postępowania °dW°ław‹=2es°- =MlfÊF„',¿¿,_\ '_z=_zg‹›&mŚm1-if ' ma Š, swiadczy: , _„Ł '„,; vzarszçse' arzsą owy *fł “Ą M"'sfa'z .. ~*'z2=zcz:„'å Ê/0 Êk U \ A .._¬:$`./ Ÿ`~-Ŝ_*i.Íí?.Ÿł'›>“" y-.,,_ ,¿,r"" 'T' 1 u-:\ .› .Łk ş- ść» _ ±_._\›¿íí$`.f 'Ł .I-¿§_¿., \›ll' ___`.JL ,I'n ¿~_....f' 8‹` ng ` M W? fe _o --- STRONA 2 --- I A Ca 431/09 UZASADNIENIE Powéd A;“'F*"#~€j 02:121.:~";1;;.=‘*l'.":‘<:;3. wnosil 0 zasqdzenie od Skarbu Pafistwa — Ara:=":'?'"1 $1"?':?~':;wego W Lu'=7%Z5;"'2323 100 00021 tytulem zadoééuczynienia za zbyt uciqiliwe wamnki odbywania kary pozbawienia wolnoéci . , > Wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2009r. Sqd Okrqgowy oddalii powédztwo»,i zasqdzil od powoda na rzecz Skarbu Pafistwa 6* 30021 tytulem zwrotu kosztéw zastgpstwa procesowego . Nieuiszczonq przez powoda opiate; sgdowq przejaj na. rachunek Skarbu Pafistwa. '  Sqd Okrqgowy ustali} , is powéd A‘ .' _ '_" O ' '" przebyvvak w ..; W L[<~i"fi,i;:§1. odbywajap kart; trzech i péi roku pozbawienia wolnoéci W okresach: A  od dnia 10 maja 2006 toku do dnia ‘. czerwca 2006 roku  od dnia 2 i wrzeénia 2006 roku do dnia paidziernika 2006 roku, "  od dnia '" listopada 2006 roku do chwili orzekania przez Sag} Okrqgowy W sprawie niniejszej . _ Powéd przebywal W rémych oddzialach i celach mieszkalnych pozwanego aresztu, w ktorym panujé przeludnienie. Skutkiem tego przekroczona zostaia minimahla norma powierzchni 3 mg celi mieszkalnej przypadajapa na jednego osadzonego okreélona W art. 110 § 2 k.k.w. Sytuacja ta nie jest zaleizna od; pozwanego. Administracja §I' W L'u'i'"?:;~?..=.": podejmuje dzialania zmiezzajacce do eliminowania przeludnienia W kierowanej przez siebie jednostce poprzez adaptacje na cele mieszkalne éwietlic, pomieszczefi gospodarczych, pozyskiwanie obiektéw od wojska, oddawanie do uiytku nowych pawilonéw mieszkalnych (zeznania powoda A5 '._;"." ‘_Or;;_*§':;~";;'.'.'""7 ___j0 przesluchaneg0_w charakterze strony  k. 251v253; zeznania przesluchanego w charakterze strony pozifvanej Dyrektora Aw:':=rf‘r‘ $7f~~:~:i’:::1'1:;*~'_= w L: Z5 2*3?=1'e';11’;1  k. 279v2801']: 101103). ' Cele wyposaione sq W odpowiedniq do liczby osadzonych iloéé léiek, a w razie wydania zarzqdzenia 0 czasowym zmniejszeniu normy metrazowej W celach dostawiane sq nowe lézka. Czqéé iézek mote byé skiadana na dziefi. Decyzje 0 zaggszczeniu celi podejmuje komisja oddelegowana przez Dyrektora ¢§r~.=:s;t€'.1, po zapoznaniu siq z warunkami panujapymi W celi. Dyrektor Ate."=.‘.;; S14?'fr*'_ " "w.. L;".»Y:'~?#?;[email protected];= informowai A 0 wydanych przez siebie zmzqdzeniach Przewodrficzqcego Wydzialu Penitencjamego Sqdu Okrqgowego w Lublinie (zarzqdzenia  k 224228; 230235; 237242; k. 244249; pismo z 13 grudnia 2005 r.  k. 229; pismo z I8 maja 2006 r,  k. 236; pismo z 3 Zzjpca 2006 r. — lk. I A Ca 431/09 UZASADNIENIE Powód Af'‹**'f~fj 0r:1:1¿ff;Ę;;.='=1'a.':`i~:.;5. wnosił o zasądzenie od Skarbu 'Państwa - Az-'=±':-= ":'F".'1 Śi~'-?':?~':zec_fe W Lr'=.'¬ř'YŻ'Í"_-"'-.Í~.3 100 000zł tytułem zadośćuczynienia za zbyt uciążliwe wanmki odbywania kary pozbawienia wolności . , j Wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2009r. Sąd Oltręgowy oddalił powództwo-¬,i zasądził od powoda na rzecz Skarbu Państwa 6* 300zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego _ Nieuiszczoną przez powoda opłatę sądową przejął na rachunek Skarbu Państwa. ' - Sąd Okręgowy ustalił , że powód A' Í _ '_' O ' ' przebywał W ..; w Lr=>'š'rii;:Ŝ«-1. odbywając karę trzech i pół roku pozbawienia wolności W okresach: A - od dnia iii maja 2006 roku do dnia 1 czerwca 2006 roku - od dnia 2 Ű września 2006 roku do dnia pażdziernika 2096 roku, ' - od dnia '-" listopada 2006 roku do chwili orzekania przez Sąd Okręgowy w sprawie niniejszej _ _ Powód przebywał w różnych oddziałach i celach mieszkalnych pozwanego aresztu, W którym panuje przeludnienie. Skutkiem tego przekroczona została minimalna norma powierzchni 3 mz celi mieszkaluej przypadająca na jednego osadzonego określona W art. 110 § 2 k.k.w. Sytuacja ta nie jest zależna od; pozwanego. Administracja- ŚÍ W L'u`i'›Í'7:ni.=.";- podejmuje działania zmierzające do eliminowania przeludnienia W kierowanej przez siebie jednostce poprzez adaptacje na cele mieszkalne świetlic, pomieszczeń gospodarczych, pozyskiwanie obiektów od wojska, oddawanie do użytku nowych pawilonów mieszkalnych (zeznania powoda Ai '.-_¿'-."- Ĺ,0r;;_*Í':¿";-¿'.'."'~`. -_„jo przesłuchanego_w charakterze strony - k. 251v-253,' zeznania przesłuchanego w charakterze strony poziifanej Dyrektora A_v=f"'±':=ff`?' ŚÍ~~:fś':::'fe;=¬‹-".= W L..= ZE žgeíe:‹:›a - k. 279v-280 1' lc 101-103). ` Cele wyposażone są W odpowiednią do liczby osadzonych ilość łóżek, a W razie wydania zarządzenia o czasowym zmniejszeniu normy rnetrażowej w celach dostawiane są nowe łóżka. Część łóżek może być składana na dzień. Decyzje 0 zagęszczeniu celi podejmuje komisja oddelegowana przez Dyrektora Arl==s;fi'.1, po zapoznaniu się z warunkami panującymi W celi. Dyrektor A':e.“-=.*.'.; Sid'-'fff-."„ ¬ "w.. L;-".›í:'~?:fÊ;rf@„i›;= informował . o wydanych przez siebie 'zarządzeniach Przewodniczącego Wydziału Penitencjamego Sądu Okręgowego W Lublinie (zarządzenia - k 224-228; 230-235; 237-242,' k. 244-249; pismo z 13 grudnia 2005 r. - lc. 229; pismo z 18 maja 2006 r. - k. 236; pismo z 3 Zzjpca 2006 r. - nk. --- STRONA 3 --- ‘ 2 243; pismo z 8 listopada 2006 r.  k. 250; zeznania Z*’"Q15:‘~. 1! Dr" " '_ F ’%_’ “gm  Ir. 279v280 1' k. I01103). ' Stan przeludnienia nie ma wplywu na warunki sanitame panujape w areszcie. Cele mieszkalne, W ktérych przebywal powod posiadajq praxvidiowq wentylacje, majq odpowiednio urzqdzony kapik sanitarny wyochQbniony éciankami ed czeéci mieszkalnej zapewniajqcy niezbedny poziom intylnnoéci przy zaiatwianiu potrzeb fizjologicznych. Ponadto powéd ma mozliwoéé korzystania z biblioteki. Biblioteka centralna liczy 9742 woluminéw, na kazdym oddziale finilccjonujq oddziely biblioteczne.’ Powéd ma réwniez dostqp do codziemiej prasy takiej jak: Gazeta Wyborcza, Dziennik Wschodni, Kurier Lubelski oraz Metro. Dziala tefa radiowezel, emitujapy audycje wychowawczooéwiatowe, edukacyjne, a takze porady prawns dla osadzonych. Powéd ma réwniei mozliwoéé uczestniczenia W zajeciach sportowyoh, kulturalnych, oéwiatowych, codziennych spacerach, konkursach 0 tematyce geograficznejihistorycznej, chemicznej i sportowej. W éwietlicach oddzialow organizowane sq tekie projekcje filméw wideo. Pow:'>d ma teie mozliwoéé korzystania z zajqé W éwietlicy z miejscami do gry w _bad1nintonaite11isa stoiowego. W m==@::¢::2<:§A= §Iizmiiczyrn w Isifinliriie prowadzone sq tez koia zainteresowaitrozgrywanei sq tumieje szachowe i wareabowe. W okresie wiosennoletnim osadzeni korzystajq z boisk do gry w siatkowke na. woinym powietrzu, sq organizowane spotkania z artystami i sportowcami. ’%*' *_i *.'=1<.i ma réwniez zapewnionq opieke medyczna, w tym destep do opieki specjalistycznej. W A". " ‘"!='*’2 $1:1.ic1;r;m W L1 _1; Ta.".2 znajduje sie tez kaplica, gdzie odbywajq sie nabozefistwa i spotkania osadzonych z kaplanami, jest tez moz1iwo§é korzystania z prasy religijnej  Goécia Niedzielnego eraz Niedzieli (sprawozdanie z wzkytacji  I; 205223; zeznania éwiadkciw: 114%;".';*1 AZ"2‘ix?:m"1*='r.'.".:1  k. 273; TE???"‘W’! S2mi"! — Ia 274; .I:'.1':"Fm Z‘;"'="£21’:e1:;"'4:_=:_1__ieé'O  k. 274v; zeznania przesiuchanego w charakterze strony pozwanej Dyrekfom A?=‘€?.‘5_'Pf2"E€ 3 w Lublinie Z§:~'?,'~:f,~:'= ‘ Y D '0  k. 279v280 2' k. 101 103). ' M A? '12"; "j ‘O .. .Ji ~ '.'.‘§:;i ma 43 lata, pierwszy raz irafil do ArF:»"=_1ii . $1.r*. '_F;_§;§.~ w 1.. ;;‘:*‘@?,, L w 1988 roku i od tego czasu warunki panujape w .> SE‘‘=6.~.~<>*_;=~=¢‘. w Y L111J1ivc;Ev<? wedlug powoda ,,zmieniajq siq na lepsze'_'. Powéd nalezy do podkultury wieziennej i w subkulturze wiezietmej jest  jak twierdzi  uosobcg szanowanq". Za niewlaéciwe zachowanie kilkakromie wymierzano mu. kary nagany i upomnienia. Obecnie jest osadzony W nowym pawilonie Aresztu, gdzie ,,poza metraiem, warunki sq dobre, bo jest schludnie i czysto". Powéci stosuje dietq wegetaiiafiskac i ma zapewnione specjahie posilki bezmiesne (zeznania powoda  k. 251v253). Powéd od 30 lat Ieczy sie naluszczyce. Stan przeludnienia w celach wywoiywal u Ar:'.'i__'P:"_~;=j.1 Or:e<:~’:1 ''.‘.'J"'?:5_j'> okresowe zie samopeczucie. Powod nigdy nie domagal sie konsultacji z psychoiogiem, 02.31 psyclfiatrq. Obecnie samodzielnie przebywa w celi 0 powierzchni 89 1112 ` 2 243,' pismo z 8 listopada 2006 r. - k. 250,' zeznania Z"'-"¿¿':f;-¬~.'.! Dr ¬ '_ Í if -go - k. 279v-280 z' k. 101-103). " Stan przeludnienia nie ma wpływu na warunki sanitarne panujące W areszcie. Cele mieszkalne, W których przebywał powód posiadają prawidłową wentylację, mają odpowiednio urządzony kącik sanitarny wyodrębniony ściankami od części mieszkalnej zapewniający niezbędny poziom intytnncści przy załatwianiu potrzeb fizjologicznych. Ponadto powód ma możliwość korzystania z biblioteki. Biblioteka centralna liczy 9742 woluminów, na każdym oddziale funkcjonują oddziały biblioteczne, Powód ma również dostęp do codziennej prasy takiej jak: Gazeta Wyborcza, Dziennik Wschodni, Kurier Lubelski oraz Metro. Działa też radiowęzeł, emitujący audycje wychowawcze-oświatowe, edukacyjne, a także porady prawne dla osadzonych. Powód ma również możliwość uczestniczenia w zajęciach sportowych, kulturalnych, oświatowych, codziennych spacerach, konkursach o tematyce geograficznej,ihistorycznej, chemicznej i sportowej. W świetlicach oddziałów organizowane są także projekcje filmów wideo. Powód ma też mozliwość korzystania z zajęć w świetlicy z miejscami do gry w _badmintona i tenisa stołowego. W Ą-=z:±sz‹:å'a ŚĹł¿-ni,czjern W lÍ-;ieląliriie prowadzone są też koła zainteresowańyrozgrywanei są turnieje szachowe i warcabowe. W okresie wiosermo-letnim osadzeni korzystają z boisk do gry w siatkówkę na wolnym powietrzu, są organizowane spotkania z artystami i sportowcami. if*--' *Ê '.'=l=;i ma również zapewnioną opiekę medyczną, w tym dostęp do opieki specjalistycznej. W A". " ¬=°*-2 Š1-zdc~.:;'.;.='f_n w L1 _1;- Ta.-Ź: znajduje się też kaplica, gdzie odbywają się nabożeństwa i spotkania osadzonych z kapłanami, jest też mozliwość korzystania z prasy religijnej - Gościa Niedzielnego oraz Niedzieli (sprawozdanie z wzzytacji - 1;. 205-223,' zeznania świadków: Mfá;--'.';a AĹ.`:-'tz-'&'a?¬&'='r±z-fi - k. 273; ¶`‹?¬."'*"-'~'sff.~'1Í Sazča - k. 274; .1:'.='-:-¬_f:'.'-¬: Zt-śš:.-:'z'-¿f!re"'±'+'.=:_ł_-,ieāó - k. 2741›; zeznania przesłuchanego w charakterze strony pozwanej Dyrekźora Aí'=“<~?3z2*:.: 3 w Lublinie ZĹ~',°,;„-z`= * Y D " - ft. 27912-280 z' k. 10I~ 103). ` 'V AT -'Í':'; “j O .. .-.if '~ '.í=sĹ;i ma 43 lata, pierwszy raz trafił do Ar‹=.t.«"=_1fT. _ Š¿Í~¿'.fÍ '_r-¿_f;=.' w Ĺ.. 1;“:*`¿ř,, 7. w 1988 roku i od tego czasu warunki panujące W _> Si-'-.=«~f-.~_-=>'_¿'~ff-. w.L11í,-C±iu;E'<? według powoda „zmieniają się na łepsze'_'. Powód należy do podkultury Więziennej i W subkulturze Więziennej jest - jak twierdzi - ,,osobc¿ szanowaną". Za niewłaściwe zachowanie kilkakromie wymierzano mu kary nagany i upomnienia. Obecnie jest osadzony W nowym pawilonie Aresztu, gdzie „poza metrażem, warunki są dobre, bo jest schludnie i czysto ". Powód stosuje dietę wegetariańską i ma zapewnione specjalne posiłki bezmięsne (zeznania powoda - k. 251 v-253). Powód od 30 lat leczy się na łuszczycę. Stan przeludnienia W celach wywoływał u A::Í'Ĺf':-'_'.'=j.¬ 0r:e‹:~'a "'-.'.'.Í"'?:,'_j'› okresowe złe samopoczucie. Powód nigdy nie domagał się konsultacji z psychologiem, czy psychiatrą. Obecnie samodzielnie przebywa w celi 0 powierzchni 8-9 mi --- STRONA 4 --- 4 Sqd Okregowy uznal ,Ze w okoliozznoéciach faktycznych niniej szej sprawy sam fakt przebywania przez powoda A1 ’ if 0* 7 "w w celach, w ktérych nie zostaia zachowana minimalna norma powierzchni ceii przypadajapa na jednq osobe  nie uzasadnia zasqdzenia zadoééuozynienia tytulu zbyt uciagliwych warunkéw odbywania kary pozbawienia wolnoéci.  Sqd wskazal , Ze podstawowe reguly dotyczape zasad i warunkéw odbywania kary pozbawienia wolnoéci zawarte sq w kodeksie kamym wykonawezym (k.k.w.) i przepisach wykonawczych, wi tym wydanych na podstawie art. 248 § 2 k.k.w.. 4 Stosownie do przepisu art. 110 § 2 zd. 1 k.k.w., powierzchnia w celi mieszkalnej, przypadajapa na skazanego, wynosi nie mniej nii 3 m2._Na1e2y jednak zwrécié uwage, Ze nie jest to norma 0 charakterze bezwzgiednym, ed ktérej nie byloby wyja,_tk6W, poniewai Wedhg art. 248 § 1 k.k.w., w szozegéinie uzasadnionych wypadkach dyrektori zakladu kamego lub areszlu éledczege mote umieécié osadzonych, na czas okreélony w warunkach, W ktorych powierzchnia w celi na jednq osobe wynosi mniej nit 3 m2. 0 taldm urnieszczeniu nalezy bezzwiocznie powiadomié sedziego penitencjarnege. Cytowany ostatnio przepis art. 248 § 1 ustawy z dnia 6 czerwoa 1997 r.  Kodeks karny wykonawczy (DZ.U. Nr 90, péz. 557 ze 2111.), stanowi wyjagcek ed ogolnej zasady i powinien byé wykladany éciéle. Przepis ten uznany zestai za niezgodny z art. 40, 41 ust. 4 i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polsiciej przez Trybunal Konstytucyjny wyrokiem z dnia 26 maja 2008 r., sygn. SK 25/07 (OTKA 2008/4/62), jednak odroczono utrate jego mocy obowia,_zujapej 2 upiywem 18 miesiecy od dnia ogloszenia tego wyroku w Dziezmiku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Tym samym przepis art. 248 § 1 k.k.w. utraci me»: obowiqzujqcq z dniem 5 grudnia 2009 r., poniewai ogloszerie wyroku Trybunalu Konstytucyjnego nastqpiio w Dzienniku Ustaw RP z dnia 5 czerwca. 2008 r. (Dz.U. _Nr 96, péz. 620). Do chwili utraty moey obowiqzujagej p1‘Z6piS ten mote byé wiec stosowany w zakresie, jaki obejmuje jego hipeteza.  Zgodnie zaé z przepisami rozporzqdzenia Ministra Sprawiedliwoéei z dnia 26 sierpnia 2003 1'. W sprawie trybu postqpowania wlaéciwych organow W wypadku, gdy liczba osadzonych w zakladach karnych lub aresztaeh éledczych przekroczy w skali kraju ogélna‘ pojemnoéé tych zaldadow (Dz.U. N1‘ 152, 3:62. 1497, obowiqzujqcego od I wrzeénia 2003 r., Dyrektor Generainy Skuzby Wieziennej, W terminie 7 dni od dnia przekroczenia pojemnoéci, przedstawia informacje oi tym [...] Ministrowi Sprawiedliwoéci, dyrektorom ekregowym Sluiby Wieiziermej oraz dyrektorom zakladow (§ 1 ust. 1). Po otrzymaziiu informacji. dyrektor okregowy Slfuzby Wieziennej oraz dyrektor zakladu jest obowia,_zany,' kazdy w zakresie swojego dzialania, podjqé czynnoéci majape na celu przystosowanie pomieszczefi niewliczanych do pojemnoéei zakladu do wyrnogow cel mieszkalnych (§ 12 ust. 1). Na dodatkowe cele mieszkalne, e ktorych mowa w ust. 1, nie mega‘ byé przeznaczone pomieszczenia, ktére sq niezbedne dla zachowania prawidiowego funkcjonowania zakladu (§ 2 ust. 2}." 4 Sąd Okręgowy uznał ,że W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy sam fakt przebywania przez powoda A' ' -.f Or* .` ¬ w celach, W których nie została zachowana minimalna norma powierzchni ceii przypadająca na jedną osobę - nie uzasadnia zasądzenia zadośćuczynienia tytułu zbyt uciążliwych warunków odbywania kary pozbawienia wolności. - Sąd wskazał , że podstawowe reguły dotyczące zasad i warunków odbywania kary pozbawienia wolności zawarte są w kodeksie karnym wykonawczym (k.k.w.) i przepisach wykonawczych, wtym wydanych na podstawie art. 248 § 2 k.k.w.. « Stosownie do przepisu art. ›110 § 2 zd. 1 k.k.w., powierzchnia W celi mieszkalnej, przypadająca na skazanego, wynosi nie mniej niż 3 mz.. Należy jednak zwrócić uwagę, że nie jest to norma o charakterze bezwzględnym, od której nie byłoby wyjątków, ponieważ Według art. 248 § 1 k.k.w., W szczególnie uzasadnionych wypadkach dyrektor. zakładu karnego lub aresztu śledczego może umieścić osadzonych, na czas określony W warunkach, w których powierzchnia W celi na jedną osobę wynosi mniej niż 3 mz. O takim umieszczeniu należy bezzwłocznie powiadomić sędziego penitencjarnego. Cytowany ostatnio przepis art. 248 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy (DZ.U. Nr 90, póz. 557 ze zm.), stanowi wyjątek od ogólnej zasady i .powinien być wykładany ściśle. Przepis ten uznany został za niezgodny z art. 40, 41 ust. 4 i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 26 maja 2008 r., sygn. SK 25I07 (OTK-A 2008/4162), jednak odroczono utratę jego mocy obowiązującej z upływem 18 miesięcy od dnia ogłoszenia tego wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Tym samym przepis art. 248 § 1 k.k.w. utraci moe obowiązującą z dniem 5 grudnia 2009 r., ponieważ ogłoszenie wyroku Trybunału Konstytucyjnego nastąpiło w Dzienniku Ustaw RP z dnia S czerwca 2008 r. (Dz.U. _Nr 96, póz. 620). Do chwili utraty mocy obowiązującej przepis ten może być więc stosowany W zakresie, jaki obejmuje jego hipoteza. - Zgodnie zaś z przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 26 sierpnia 2003 r. W sprawie trybu postępowania właściwych organów w wypadku, gdy liczba osadzonych w zakładach karnych lub aresztacii śledczych przekroczy W skali kraju ogólną pojemność tych zakładów (Dz.U. Nr 152, póz. 1497, obowiązującego od »I września 2003 r., Dyrektor Generalny Służby Więziennej, W terminie 7 dni od dnia przekroczenia pojemności, przedstawia informację oj tym [...] Ministrowi Sprawiedliwości, dyrektorom okręgowyne Służby Więziennej oraz dyrektorom zakładów (§ 1 ust. 1). Po otrzymaniu informacji. dyrektor okręgowy Służby Więziennej oraz dyrektor zakładu jest obowiązany, kazdy W zakresie swojego działania, podjąć czynności mające na celu przystosowanie pomieszczeń niewliczanych do pojemności zakładu do wymogów cel mieszkalnych (§ł2 ust. 1). Na dodatkowe cele mieszkalne, c których mowa W ust. 1, nie mogą być przeznaczone pomieszczenia, które są niezbędne dla zachowania prawidłowego funkcjonowania zakładu (§ 2 ust. 2}.' --- STRONA 5 --- 3 (zeznania  k. 273; zeznania powoda Ar=»?».;'.e;%c Or .1; '1  k. 251v—253). S11""*.'i=';::;;"',*' W L'eZ2E§':1%tct funkcjonuje prawidlowo, wlaéciwie wykenuje zadania penitencjarne, W rezultacie osiqgajqc dobre wyniki W procesie resocjalizacji skazanych, Realizuje je pI'Z6d6 wszystkim poprzez wlaéeiwa klasyfikacje skazanych, organizowanie zatrudnienia, prowadzenie dzialalnoéci kulturahiooéwiatowej, stosowanie systemu ulg, nagréd i kar (sprawozdanie z wzhytacji  k. 205223). ‘ 0 Powyzszy stan faktyczny Sad ustalii W oparciu 0 powolane powyzéj dokumenty oraz zeznania swiadkéw i stron.  W ocenie Sqdu powéd dochodzii zaplaty zadoééuczynienia na podstawie art. 24 kc W zw. z art. 448kc. Wskazywai bowiem na niehumanitarne , nieludzkie i ponizajqce jego godnoéé warunki odbywania przez niego kary pozbawienia wolnoéci W latach 20067. ' Wymog zapewnienia przez Rzeczpospolita Polska godziwych wanmkow odbywania kary pozbawienia wolnoéci jest jednym z podstawowych ebo wiqzkéw paiistwaprawa. Stanowi 0 tym wprost art. 10 ust.1 ratyfikowanego przez Polske Nfiedzynarodowego Paktu Praw Osobistych i Publicmych z dnia 19 grudnia 1966 roku (Dz.U. z 1977 r., Nr 38, poz. 167 i 169) gloszapy, is kazda osoba pozbawiona wolnoéci bedzie traktowana w sposob humanitarny i z poszanowaniem przyrodzonej godnosci czlowieka. Takze art. 3 Europejskiej Konwencji Praw Czlowieka i Podstawowych Wolnoéci z dnia 4 grudnia 1950 r., ratyfikowanej przez Polske w 1993 r. (Dz.U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284' zezm.) stanowiapy, Ze nikt nie mote byé poddany torturom ani nieludzkiemu Iub ponizajqcemu traktowaniu lub karaniu, wprowadza obowiqzek wiadzy publicznej zapewnienia osobom osadzonym W zakiadach karnych godziwych i humanitarnych warunkéw odbywania kary pozbawienia woinoéci, nie namszajacych godnovéci Iudzkiej. Lqczy sie z tym wynikajacy z art. 8 usti Konwencji nakaz poszafiowania zycia pzywatnego obywateli i ich prawa do intymnoéci, co w odniesieniu do oséb osadzonych w zaldadach karnych oznacza obowiqzek zapewnienia takich Warunkéw bytowych i sanitarnych, w ktérych godnoéé ludzka i prawo do intymnoéci nie doznaja istotnege uszczerbku. Odpowiednikami powyiszych norm prawa miedzynarodowego $2‘ postanowienia art. 40, 41 ust. 4 i 47 Konstytucji RP, wprowadzajace wyzej wskazane ’ zasady na grunt prawa polskiego. Zwrécil na to uwage Sad NajwyZsZy'W_uzasadnieniu wyroku z dnia 28 lutego 2007 r. w sprawie sygn. V CSK 431/06 (OSNC 2008/1/13). _ u 3 (zeznania - lc. 273; zeznania powoda Ar='?'.;'.ąž.s Or 2; 1- k. 251v-253). SÍŁ'-".'Ê=';=:;;"," w L'z.'.Ĺ>=iř"~rie frmkcjonuje prawidłowo, właściwie wykonuje zadania penitencjarne, W rezultacie osiągając dobre wyniki w procesie resocjalizacji skazanych. Realizuje je przede wszystkim poprzez właściwą klasyfikację skazanych, organizowanie zatrudnienia, prowadzenie działalności kulturalna-oświatowej, stosowanie systemu ulg, nagród i kar (sprawozdanie z wzzytacji - lc. 205-223). Ą '› Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił W oparciu o powołane powyżej dokumenty oraz zeznania świadków i stron. - W ocenie Sądu powód dochodził zapłaty zadośćuczynienia na podstawie art. 24 kc w zw. z art. 448kc. Wskazywał bowiem na niehumanitarne , nieludzkie i ponizające jego godność warunki odbywania przez niego kary pozbawienia wolności w latach 2006-7. ` Wymóg zapewnienia przez Rzeczpospolitą Polską godziwych warunków odbywania kary pozbawienia wolności jest jednym z podstawowych obo- wiązków państwa-prawa. Stanowi o tym wprost art. 10 ust.1 ratyfikowanego przez Polskę lvfiędzynarodowego Paktu Praw Osobistych i Publicmych z dnia 19 grudnia 1966 roku (Dz.U. z 1977 r., Nr 38, póz. 167 i 169) głoszący, że każda osoba pozbawiona wolności będzie traktowana w sposób humanitarny i z poszanowaniem przyrodzonej godności człowieka. Także art. 3 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 4 grudnia 1950 r., ratyfikowanej przez Polskę w 1993 r. (Dz.U. z 1993 r. Nr 61, póz. 284" zezm.) stanowiący, że nikt nie może być poddany torturom ani nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu lub karaniu, wprowadza obowiązek władzy publicznej zapevmienia osobom osadzonym w zakładach karnych godziwych i humanitarnych warunków odbywania kary pozbawienia woiności, nie naruszających godności ludzkiej. Łączy się z tym wynikający z art. 8 ust.1 Konwencji nakaz poszariöwania życia prywatnego obywateli i ich prawa do intymności, co w odniesieniu do osób osadzonych w zakładach karnych oznacza obowiązek zapewnienia takich warunków bytowych i sanitarnych, w których godność ludzka i prawo do intymności nie doznają istotnego uszczerbku. Odpowiednikami powyższych norm prawa międzynarodowego _są postanowienia art. 40, 41 ust. 4 i 47 Konstytucji RP, wprowadzające wyżej wskazane t zasady na grunt prawa polskiego. Zwrócił na to uwagę Sąd NajwyżsZy'W_uzasadnie1ńu wyroku z dnia 28 lutego 2007 r. w sprawie sygn. V CSK 431/06 (OSNC 2008/1/13). _ I --- STRONA 6 --- 5 W dodatkowych celach mieszkalnych zakwaterowuje sie osadzonyoh na ezas okreélony po przelcroczeniu pojemnoéci zakladu (§ 2 ust. 3). W wypadku wykorzystania miejsc zakwaterowania W dodatkowych celach mieszkalnych osadzonych mozna umieécié W warunkach, w ktorych powierzchnia w ceii na jedna osobe wynosi mniej niz 3 1112 (§ 2 ust. 4). Analogiczne regulacje zawiera najnowsze rozp_orza_dzenie Ministra Spra wiedliwoéei z dnia 19 kwietnia 2006 r. W sprawie trybu postepowapia wlaéciwych organéw W wypadku, gdy Iiczba osadzonyoh w zaldadaoh kamych lub aresztach siledczych przekroczy w skali kraju ogohiq pojemnoéé tych zaldadow (Dz.U. Nr 65, poz. 459). Nalezy stwierdzié, ze w przedmiotowej sprawie wymienione wyzej przepisy Konstytucji RP, aktéw prawa miedzynarodowego, ustawy kodeks karny wykonawczy oraz przywolane wyzej przepisy wykonawcze do tej ustawy nie zostaly naruszone. _ Pozostaje poza sporem, ze godziwe warunki odbywania kary pozbawienia wolnoéci to nie tylko zapewnienie odpowiedniej powierzchri zyciowej osadzonym. Jest to warunek istotny, ale nie rozstrzygajagzy. Réwnie wazne sq inne warunki, jakie panujq W jednostqe. .__Pe;_1j;@,;Lcjarnej, ktore wpiywajq na ocene godziwego odbywania kary pozbaxkrienia wolnoéoi. Godnoéé osobista czlowieka, czyli poczucie wiasnej wartoéci jest tym elementem osobowosci cziowieka, ktéry ksztahzowany jest nie tylko przez niego samego, ale takze przez okolicznosci zewnetrzne. Subiektywne odczucia naruszenia wiasnej godnoéci moga byé czasem nieuzasadnione, a widoczne bedzie to szczegolnie u osob nadmiernie wyczulonych na punkoie wlasnej wartoéci. Dlatego decydujace w ocenie, czy nastqpiio naruszenie godnosci osobistej, powinny byé kryteria obiektywne. W przedmiotowej sprawie dla oceny, czy godnoéé powoda zostala naruszona ma caloksztalt dZi8.1'8.11‘i0§Ci pozwanego W zakresie zapewnienia godziwych warunkow odbywania kary po zbawienia wolnosci, a tu stwierdzié mozna, ze pozwany doklada starafi, aby takie wanmki zapewni6.~.Sam powod dostrzega, ze warunki odbywania kary pozbawienia Wolnoéci ulegajqz czasem poprawie, czego dowodem jest to, ze w czzasie skladania przez niego zeznafi samodziehiie przebywal W celi o poW._89 In . W orzecznictwie zwrocono juz uwage, ze zapewnienie przez Pafzstwo go dziwych warunkow odbywania kary pozbawienia wolnoéci jest jednym z podstawowych Wymagafl demokratycznego pafistwa prawnego, jednakzs osadzenie skazanego w celi W wanmkach, w ktérych powierzchnia na jedna osobe wynosila mniej niz 3 1112, przy spelnieniu przeslanek okreélonyoh W art. 248 § 1 k.k.w., jest zgodne z prawem (zob.: wyrok Sadu Najwyzszego z dnia 2 pazdziernika 2007 r. sygn. II CSK 269/07 OSANCZD 2008/3/75). _ ' Powyzsze oznacza, ze w ustalonym stanie faktycznym w aiiziiejszej sprawie pomimo okresowego pizebywania przez powoda w przeiudnionyeh S W dodatkowych celach mieszkalnych zakwaterowuje się osadzonych na czas określony po przekroczeniu pojemności zakładu (§ 2 ust. 3). W wypadku wykorzystania miejsc zakwaterowania w dodatkowych celach mieszkalnych osadzonych można umieścić w warunkach, W których powierzchnia W celi na jedną osobę wynosi mniej niż 3 mz (§ 2 ust. 4). Analogiczne regulacje zawiera najnowsze rozporządzenie Ministra Spra- wiedliwości z dnia 19 kwietnia 2006 r. W sprawie trybu postępowania właściwych organów w wypadku, gdy liczba osadzonych W zakładach karnych lub aresztach śledczych przekroczy W skali kraju ogólną pojemność tych zakładów (Dz.U. Nr 65, póz. 459). Należy stwierdzić, że W przedmiotowej sprawie wymienione wyzej przepisy Konstytucji RP, aktów prawa międzynarodowego, ustawy kodeks karny wykonawczy oraz przywołane wyżej przepisy wykonawcze do tej ustawy nie zostały naruszone. _ Pozostaje poza sporem, że godziwe warunki odbywania" kary pozbawienia Wolności to nie tylko zapewnienie odpowiedniej powierzchni życiowej osadzonym. Jest to warunek istotny, ale nie rozstrzygający. Równie ważne są inne warunki, jakie panują W jednostce. .._Pe;_1j;ę;1cjarnej, które wpływają na ocenę godziwego odbywania kary pozbawienia wolności, Godność osobista człowieka, czyli poczucie własnej wartości jest tym elementem osobowości człowieka, który kształtowany jest nie tylko przez niego samego, ale także przez okoliczności zewnętrzne. Subiektywne odczucia naruszenia własnej godności mogą być czasem nieuzasadnione, a Widoczne będzie to szczególnie u osób nadmiernie wyczulonych na punkcie własnej wartości. Dlatego decydujące w ocenie, czy nastąpiło naruszenie godności osobistej, powinny być kryteria obiektywne. W przedmiotowej sprawie dla oceny, czy godność powoda została naruszona ma całokształt działalności pozwanego W zakresie zapewnienia godziwych warunków odbywania kary po- zbawienia wolności, a tu stwierdzić można, że pozwany dokłada starań, aby takie warunki zapewnić. ‹«,Sam powód dostrzega, że warunki odbywania kary- pozbawienia wolności ulegająz czasem poprawie, czego dowodem jest to, ze w czzasie składania przez niego zeznań samodziehńe przebywał W celi c pow._8-9 m . W orzecznictwie zwrócono już uwagę, że zapewnienie przez Państwo go- dziwych Warunków odbywania kary pozbawienia wolności jest jednym z podstawowych wymagań demokratycznego państwa prawnego, jednakże osadzenie .skazanego w celi W wartmkach, w których powierzchnia na jedna osobę wynosiła mniej niż 3 mz, przy spełnieniu przesłanek określonych W art. 248 § 1 k.k.w., jest zgodne z prawem (zob.: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 października 2007 r. sygn. II CSK 269/07 OSĄNC-ZD 2008/3/75). _ " Powyższe oznacza, że W ustalonym stanie faktycznym w niniejszej sprawie pomimo okresowego przebywania przez powoda W przeludnionych --- STRONA 7 --- 6 celach roszezenie 0 zasadzenie zadoséuczynienia nie meglo _ zostaé uwzglednione, skoro umieszczanie powoda w celach, w ktérych powierzchnia mieszkalna byla mniejsza niz 3 ma‘ na jednego osadzonego odbylo sie na podstawie majacych umocowanie ustawowe zaxzadzefi Dyrektora Axiom? 31:::1eze.ge w 1'1? ".17 :, wydanych na podstawie art. 248 § 1 k.k.w., po spelnieniu przeslauek wskazanych w tym przepisie. Dyre1_<tor poinformowai o tej decyzji Przewodniczapego Wydziahi Penitencjarnego Sadu Olcregowego W Lublir.ie. Dlatego nie mozna w takiej sytuacji uznaé bezprawnosoi dzialania pozwanego Skarbu Pafistwa. ': W ocenie Sada same przeludnienie oel, w ktorych przebywai powdd nie jest samoisma podstawa zasqdzenia zadoséuczynienia i nie przesadza same przez sie, ze do naruszenia godnosci osobistej osadzonego doszto. G ewentuainym nariiszeniu tej godnoéci mozna by méwié w sytuacji, gdyby poza przeludnieniem, albo tez bezposrednim jego skutkiem, byl brak wlasciwie wykonanych urzqdzefi sanimrnych, cela nie bylaby dobrze wentylewana, nie bylyby zapewnione wszystkim skazanym odpowiednie miejsca do spania, skazani nie mogliby korzystaé z réznych form zaangazowania kulturaL1o oéwiatowego, czy tez z' zajeé sportowych (zob. uzasadnienie wyroku Sada Najwyzszego z dnia 28 lutego 2007 r., V CSK 4'31/06, OSNC 2008/1/13). W rzeczywistosci brak tych warunkéw powodowalby naruszenie art. 110 § 2 zd. 2 k.k.w., wedlug ktorego cele wyposaza sie W odpowiedni sprzqt kwaterunkowy zapewniajacy skazanemu osobne miejsce do spania, odpowiednie Wanmki higieny, dostateozny doplyw powietrza i odpowiednia do pory roku temperature, wedlug norm okreélonych dla pomieszczefi mieszkalnyeh, a taizze oéwietlenie odpowiednie do czytania i wykonywania praey. Niespehiienie tych Wymagafi prowadziioby dopiero do bezprawnego zanieehania. ' Sad Okregowy wskazal , ze pomimo przeludnienia pazaujacego w pozwanej jednostce (K: 279v), pozostale warunki odbywania kary pozbawienia wolnoéci nie byly narusione. Cele, w ktorych przebywa i przebywal powéd posiadajq prawidlowq wentylacje, majq odpowiednio urzqdzony k@i1< ~sanitam§; wyodrebniony éciankami od czesici mieszkalnej i zapewniajaoy rliezbedny poziom intymnoéci przy zalatwianiu potrzeb fizjologicznych. Ponadto powod ma mozliwosé korzystania z biblioteki , ma dostqp do prasy oraz uczestniczenia W zajeciach sportowych , kulturalnych i oswiatowych, co stwaiza godne warunki odbywania kary. ‘ . Sqd'"w_skaza1 , ze nie zawsze przebywanie w przeludnionej jednostee penitencjarnej skutkuje naruszeniem débr osobistych osadzonego . W niniejszej 'sprav'_vie powéd nie wykazai zadnej szkody, ani na m._ieniu, ani na zdrewiu, ktdre pozostawalyby w adekwatnym przyczynowym w faktem przebywania w celach, w ktorych doszlo do przekroczenia minimalnej powierzchni ceii przypadajacej na jednego skazanego, ia pamietaé trzeba, ze zasadzenie 6 celach roszczenie o zasądzenie zadośćuczynienia nie moglo _ zostać uwzględnione, skoro umieszczanie powoda W celach, W których powierzchnia mieszkalne była mniejsza niż 3 mz' na jednego osadzonego odbyło się na podstawie mających umocowanie ustawowe zarządzeń Dyrektora A:='f~r-mi Śl-::-:iezego w I ' 1? “Í :T :, wydanych na podstawie art. 248 § l k.k.w., po spełnieniu przesłanek wskazanych W tym przepisie. Dyrektor poinformował o tej decyzji Przewodniczącego Wydziału Penitencjarnego Sądu Okręgowego w Lublinie. Dlatego nie można W takiej sytuacji uznać bezprawności działania pozwanego Skarbu Państwa. ': W ocenie Sądu samo przeludnienie cel, W których przebywał powód nie jest samoistną podstawą zasądzenia zadośćuczynienia i nie przesądza samo przez się, że do naruszenia godności osobistej osadzonego doszło. O ewentualnym naruszeniu tej godności można by mówić w sytuacji, gdyby poza przeludnieniem, albo też bezpośrednim jego skutkiem, był brak właściwie wykonanych urządzeń sanimrnych, cela nie byłaby dobrze wentylowana, nie byłyby zapewnione wszystkim skazanym odpowiednie 'miejsca do spania, skazani nie mogliby korzystać z różnych form zaangażowania' kulturaĹ1o~ oświatowego, czy też z' zajęć sportowych (zob. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 2007 r., V CSK. 431/06, OSNC ZGOS/1/13). W rzeczywistości brak tych warunków powodowałby naruszenie art. 110 § 2 zd. 2 k.k.w., według którego cele wyposaża się W odpowiedni sprzęt kwaterunkowy zapewniający skazanernu osobne miejsce do spania, odpowiednie warunki higieny, dostateczny dopływ powietrza i odpowiednią do pory roku temperaturę, według norm określonych dla pomieszczeń mieszkalnych, a także oświetlenie odpowiednie do czytania i wykonywania pracy. Niespehiienie tych wymagań prowadziłoby dopiero do bezprawnego zaniechania. ` Sąd Okręgowy wskazał , że pomimo przeludnienia panującego w pozwanej jednostce (Ł 2791›), pozostałe warunki odbywania kary pozbawienia wolności nie były narusžone. Cele, w których przebywa i przebywał powód posiadają prawidłową wentylację, mają odpowiednio urządzony kmik sanitarny wyodrębniony ściankami od części mieszkalnej i zapewniający niezbędny poziom intymności przy załatwianiu potrzeb fizjologicznych. Ponadto powód ma możliwość korzystania z biblioteki , ma dostęp do prasy oraz uczestniczenia w zajęciach sportowych , kulturalnych i oświatowych, co stwarza godne warunki odbywania kary. ' . Sądwskazał , że nie zawsze przebywanie w przeludnionej jednostce penitencjarnej skutkuje naruszeniem dóbr osobistych osadzonego . W niniejszej 'sprawie powód nie wykazał żadnej szkody, ani na mieniu, ani na zdrowiu, które pozostawałyby w adekwatnym przyczynowym W faktem przebywania W celach, w których doszło do przekroczenia minimalnej powierzchni ceši przypadającej na jednego skazanego, ia pamiętać trzeba, ze zasądzenie --- STRONA 8 --- 7 zadoééuczynienia jest zawsze fakultatywne i uzaleznione jest od oeeny Sa,_du konkretnych okolicznoéci sprawy, a okolioznosci niniejszej sprawy nie uzasadniaja zasadzenia zadoséuczynienia z powodow Wskazanych W pozwie. Rozstrzygniecie 0 kosztach procesu pomiedzy stronami podyktowane jest zasada odpowiedzialnoéci za procesu (art. 98 § 1 i 3 k.p.c. W zw. z art. 99 k.p.c. i art. 108 § 1 k.p.c.). Powod jest strona, przegrywajqca sprawe, dlatego Sad zasqdzii na rzecz pozwanego zwrot ‘poniesionych przez niego kosztow procesu, na ktére skiadaly sie koszty zastepstwa procesowego ustalone zgodniez § 6 pkt 6 w zw. z § 12 ust. 1 pkt 2 Rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwoéci 2 dnia 28 wrzeénia 2002 roku w sprawie oplat za czynnoéci radcéw prawziycli oraz ponoszenia przez Skarb Pafistwa kosztéw pomocy prawnej udzielonej przez radce prawnego ustanowionego z urzedu (Dz.U. Nr 163, pdz. 1349 ze zm.), w kwocie 6.300,00 zi, z uwzglednieniem tych kosztow obejmujacych postepowanie apelacyjne (3.600,00 21 + 2.700,00 zi [75% z 3600,00 zi =2.700z1] = 6.300,00 zl). Wobec braku podstaw do obciagenia pozwanego nieuiszczonymi kosztami (oplatami) naleznymi Skarbowi Patistwa, Sad przejaj je na rachunek Skarbu Pafistwa. '  _ Apelacje od tego wyroku wniosl powod zaskarzajac wyrok W caioéci i zarzucajac mu :  1/ niewykonanie wytycznych Sqdu Apelacyjnego w Lublinie zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 19 sierpnia 20081‘. w sprawie I A Ca 34W08, 2/ wydanie wyroku na podstawie okoliczznoéci nieistomych dla rozstrzygzniecia sprawy. W . 3/ oparciu rozstrzygniecia na podstawie niekonstytucyjnych przepisow. Z uzasadnienia apelacji wynika, ze powod w pierwszej koiejnoéci zaizucatwydanie przez Sad pierwszej instancji wyroku na podstawie ozynnoéoi procesowych dokonanych wozesniej , ktorych prawidlowoéé procesowa zostaia podwazona__w wyroku Sqdu Apelacyjnego z dnia 19 sierpnia 20081". Powod twierdzil , ze chociaz warunki odbywania kary ulegiy poprawie to przez wiele miesiecy nie zapewniono mu diety wegetariafiskiej, osadzane wiezniow W przeludnionych celach, iamiqc przepisy. o ozasowej dopuszczalnosci przeludnienia. Kwestionowal ocene Sadu co do warunkow 7 zadośćuczynienia jest zawsze fakultatywne i uzależnione jest od cceny Sądu konkretnych okoliczności sprawy, a okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniają zasądzenia zadośćuczynienia z powodów wskazanych W pozwie. Rozstrzygnięcie o kosztach procesu pomiędzy stronami pcdyktowane jest zasadą odpowiedzialności za procesu (art. 98 § 1 i 3 k.p.c. W zw. z art. 99 k.p.c. i art. 108 § 1 k.p.c.). Powód jest stroną przegrywającą sprawę, dlatego Sąd zasądził na rzecz pozwanego zwrot poniesionych przez niego kosztów procesu, na które składały się koszty zastępstwa procesowego ustalone zgodnie; § 6 pkt 6 W zw. z § 12 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości ż dnia 28 września 2002 roku W sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, póz. 1349 ze zm.), w kwocie 6.300,00 zł, z uwzględnieniem tych kosztów obejmujących postępowanie apelacyjne (3.600,00 zł + 2.700,00 zł [75% z 3.600,00 zł =2.700zł] = 6.300,00 zł). Wobec braku podstaw do obciążenia pozwanego nieuiszczonymi kosztami (opłatami) należnymi Skarbowi Państwa, Sąd przejął je na rachunek Skarbu Państwa. ' - _ Apelację od tego wyroku wniósł powód zaskarżając wyrok W całości i zarzucając mu : - 1/ niewykonanie wytycznych Sądu Apelacyjnego w Lublinie zawartych W uzasadnieniu wyroku z dnia 19 sierpnia 2008r. W sprawie I A Ca 347f08, 2/ wydanie wyroku na podstawie okoliczności nieistctnych dla rozstrzygnięcia sprawy. W . 3/ oparciu rozstrzygnięcia na podstawie niekonstytucyjnych przepisów. Z uzasadnienia apelacji wynika, że powód W pierwszej kolejności zarzucałwydanie przez Sąd pierwszej instancji wyroku na podstawie czynności procesowych dokonanych wcześniej , których prawidłowość procesowa została podważonaw wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 19 sierpnia 2008r. Powód twierdził , że chociaż warunki odbywania kary uległy poprawie tc przez wiele miesięcy nie zapewnione mu diety wegetariańskiej, osadzanc więźniów W przeludnionych celach, łamiąc przepisy. o czasowej dopuszczalności przeludnienia. Kwestionował ocenę Sądu co do warunków --- STRONA 9 --- 8 odbywania kary przez powoda, jak i ocene kwestii pozajurydycziiyoh podniesionych w uzasadnieniu wyroku. Sad Apelacyjny zwazyl co nastepuje: ' Apelacja nie jest uzasadniona. Nie jest uzasadniony zarzut niewykonania przez Sad Okregowy wytycznych Sqdu drugiej instancji , gdyz uzasadnienie wyroku Sa,_du Apelacyjnego z dnia 19 sierpnia 20081". nie zawieralo wytycznych dla Sqdu pierwszej instancji. Podstawq uchylenia wyroku Sacdu Okregowego z dnia 13 lutego 2008r. byia wadliwosé postepowania dowodowego , slmtlmjacé. uznaniem , ze postepowanie dowodowe w sprawie w ogéle nie zostaio przeprowadzone. W zakzresie prowadzenia postepowania dowodowego Sad drugiej instancji nie dawal Sadowi Okregowemu zadnych wytycznych pozostawiajqc mu calkowita swobode W zakresie ptowadzenia postepowamia dowodowego. . . ' Rozpoznajap ponownie sprawe Sad Okregowy przeprowadzii postepowanie dowodo_we..w zakresie postulowanym przez strony . Wprawdzie Sad Okregowy nie przeprowadzal dowodu z przeshachania swiadkow , ktérzy zostali wozeéniej zawnioskowani przez powoda, i co do ktorych Sad Okregowy wydal postanowienie dowodowe o ich przeshlchaniu [ k. 74], jednakze jolt wynika z uzasadnienia wyroku Sadu Okregowego  okolicznosoi na ktore dowéd ten mial byé przeprowadzony — przeludnienie cel w okresie odbywanie kary pozbawienia Wolnoéci przez powoda  Sad uznai za udowodniony ne. podstawie dowodow z dokumentéw , zeznafi powoda [ k. 251] i przeshxchanych éwiadkow [ k. 272 i_n.]. Zatem przeprowadzenie dowodow z zezziafi 'éwiad1{ow na fakt pizeludnienia W celach okazal sie zbedny. Wprawdzie Sad pierwszej instancji nie zmienii swojego postanowienia dowodowego z dnia 26 pazdziemika 20071". , a jednoczeénie nie przeprowadzii post@owania dowodowego W zakresie opisanym w tym postanowieniu , to jednak uohybienie to , nie miaio wpiywu na treéé ‘zaskarzonego wyroku , gdyz okolicznosé na hora, dowod ten zostal dopuszczony , zostala przez Sad Okregowy uznana za udowodnionq. Sad Apelacyjny przyjmuje W caioéci za wiasne ustalenia Sadu Okregowego . Nie mozna zgodzié sie z zarzutem powoda , ze przedxnioterri ustalefi Sadu. , na podstawie ktérych Sad Okregowy oddalil powodztwo , byiy okolicznoéoi "nieistotne. Przede wszystkim jak wynika z pozwu i stanowiska zajmowauego przez powoda iw procesie powéd wywodzii swoje roszczenie wylapznie z faktu przeludnieniaflw celach W okresach wskazanych W poztvie. Sad Okzregowy przyznai slusznoéé temu: Z31‘ZU120Wi powoda, jednakze uznat go za xfievvystarczajacy dla uwzglednienia roszczenia o zaplate zadoééuczyniezfia. 8 odbywania kary przez powoda, jak i ocenę 'kwestii pozajurydycznyc'n podniesionych w uzasadnieniu wyroku. Sąd Apelacyjny zważył co następuje: ` Apelacja nie jest uzasadniona. Nie jest uzasadniony zarzut niewykonania przez Sąd Okręgowy wytycznych Sądu drugiej instancji , gdyz uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 19 sierpnia 2008r. nie zawierało wytycznych dla Sądu pierwszej instancji. Podstawą uchylenia wyroku Sądu Okręgowego z dnia 13 lutego 2008r. była wadliwość postępowania dowodowego , skutkującá uznaniem , że postępowanie dowodowe W sprawie W ogóle nie zostało przeprowadzone. W zakresie prowadzenia postępowania dowodowego Sąd drugiej instancji nie dawał Sądowi Okręgowemu żadnych wytycznych pozostawiając mu całkowitą swobodę W zakresie prowadzenia postępowania dowodowego. _ _ ` Rozpoznajap ponownie sprawę Sąd Okręgowy przeprowadził postępowanie dowodo_we..w zakresie postulowanym przez strony . Wprawdzie Sąd Okręgowy nie przeprowadzał dowodu z przesłuchania świadków , którzy zostali wcześniej zawnioskowani przez powoda, i co do których Sąd Okręgowy wydał postanowienie dowodowe o ich przesłuchaniu [ k. 741, jednakże jak wynika z uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego - okoliczności na które dowód ten miał być przeprowadzony - przeludnienie cel W okresie odbywania kary pozbawienia wolności przez powoda - Sąd uznał za udowodniony na podstawie dowodów z dokumentów , zeznań powoda [ k. 251] i przesłuchanycii świadków [ k. 272 i_n.]. Zatem przeprowadzenie dowodów z zezna.r'1 'świadków na fakt przeludnienia W celach okazał się zbędny. Wprawdzie Sąd pierwszej instancji nie zmienił swojego postanowienia dowodowego z dnia 26 pażdziernika 2007r. , a jednocześnie nie przeprowadził postşowania dowodowego W zakresie opisanym W tym postanowieniu , to jednak uchybienia to , nie miało wpływu na treść 'zaskarżonego wyroku , gdyż okoliczność na hórą dowód ten został dopuszczony , została przez Sąd Okręgowy uznana za udowodnioną. Sąd Apelacyjny przyjmuje w całości za własne ustalenia Sądu Okręgowego . Nie można zgodzić się z zarzutem powoda , że przedrnioteni ustaleń Sądu., na podstawie których Sąd Okręgowy oddalił powództwo , były okoliczności nieistotne. Przede wszystkim jak wynika z pozwu i stanowiska zajmowanego przez powoda iw procesie powód wywodził swoje roszczenie wyłącznie z faktu przeludnieniaw celach W okresach wskazanych W pozwie. Sąd Okręgowy przyznał słuszność temuzzarzutowi powoda, jednakże uznał go za niewystarczający dla uwzględnienia roszczenia o zapłatę zadośćuczynierńa. --- STRONA 10 --- 9 Swoje stanowisko Sqd Okrqgowy szczegéiowo uzasadnii , a Sqd Apelacyjny ocenq tq W caloéci podziela. Jedynie w uzupelnieniu tej oceny nalezy wskazaé , Ze dochodzqc swego roszczenia powéd wskazywal zaledwie na okres hgcmie 7 miesiqcy przebywania W przeludnionych celach, przy czym nie by} to okres cia,g%y, gdyz powéd W miqdzyczasie przebywai W innych zakladach kamych. Jednoczeénie jak wykazal Sa_d Okrqgowy , dokwaterowywanie wiqiniéw skutkujqce przeludnieniem zostalo dokonane w ramach obowiqzujqcych procedur , nie byio zatem bezprawne i nie skutkowalo Zadnymi nastqpstwami zwiqkszajqcymi dolegliwoéci odbywania kary pozbawienia wolnoéci W stopniu , ktéry uzasadnialby uwzglqdnienie powédztwa co do zasady. Z powyzszych wzglqdéw apelacja powoda kwestionujqca oddalenie powédztwa przez Sa_d Okrggowy byla nieuzasadniona. Powéd zaskarzyl wyrok w caloéci . Wprawdzie w zarzutach powéd nie kwestionuje rozstrzygniqcia 0 kosztach procesu , niemniej jednak niewagpliwie zakres apelacji dotyczy réwniez obciagenia powoda kosztami procesu. W ocenie Sqdu Apelacyjnego ze wzglqdu na sytuacjq Zyciowqi finansowq powoda oraz ze wzglqdu na fakt , Ze postqpowanie dowodowe potwierdzilo fakt pzzeludnienia w zakladzie karnym na co powolywal siq powéd , a powédztwo zostalo oddalone z innych przyczyn , zachodzilyW ocenie Sqdu podstawy do nieobciqzania powoda kbsztami procesu za pierwszq instancjq. Z tych wzglqdéw Sqd Apelacyjny zmienil na podstawie art. 386 § 1 kpc zaskar2ony"wyrok w punkcie II nie obciaczajap powoda kosztami procesu na podstawie art. 102 kpc . Z tych samych wzglgdéw Sqd nie obciagyl powoda kosztami postqpowania odwoiawczego. _2g__a 3 yd V“, Z an H r_ . wt. 4 4Q _a_zgfl iv:»_ aierfl Q, 3 = svnadczy: 7 “ 1Q‘  ' _. ; Starszysesqdowy "‘ i""" w; };§ Mafgor —  rseszczué 2 {E >1 5 ER K» 1 ' *1‘ Q \\ 4"“""%"' 'x¥:":;f R i ='3L‘\ ,'.~' 9 Swoje stanowisko Sąd Okręgowy szczegółowo uzasadnił , a Sąd Apelacyjny ocenę tę W całości podziela. Jedynie w uzupełnieniu tej oceny należy wskazać , że dochodząc swego roszczenia powód wskazywał zaledwie na okres łącmie 7 miesięcy przebywania w przeludnionych celach, przy czym nie był to okres ciągły, gdyż powód w międzyczasie przebywał W innych zakładach karnych. Jednocześnie jak wykazał Sąd Okręgowy , dokwaterowywanie więźniów skutkujące przeludnieniem zostało dokonane W ramach obowiązujących procedur , nie było zatem bezprawne i nie skutkowało żadnymi następstwami zwiększającymi dolegliwości odbywania kary pozbawienia wolności W stopniu , który uzasadniałby uwzględnienie powództwa co do zasady. Z powyższych względów apelacja powoda kwestionująca oddalenie powództwa przez Sa_d Okręgowy była nieuzasadnione. Powód zaskarżył wyrok W całości . Wprawdzie W zarzutach powód nie kwestionuje rozstrzygnięcia o kosztach procesu , niemniej jednak niewątpliwie zakres apelacji dotyczy również obciążenia powoda kosztami procesu. W ocenie Sądu Apelacyjnego ze względu na sytuację życiowąi finansową powoda oraz ze względu na fakt , że postępowanie dowodowe potwierdziło fakt pizeludnienia W zakładzie karnym na co powoływał się powód , a powództwo zostało oddalone z innych przyczyn , zachodziły-w ocenie Sądu podstawy do nieobciążania powoda kosztami procesu za pierwszą instancję. Z tych względów Sąd Apelacyjny zmienił na podstawie art. 386 § I kpc zaskarżonywyrok W punkcie II nie obciążając powoda kosztami procesu na podstawie art. 102 kpc . Z tych samych względów Sąd nie obciążył powoda kosztami postępowania odwoławczego. _;gi 3 yw, «„_ Z dn __ '_ _ s. _Ł ›'fi-Q' _fi_2s0 ¿=;‹.:-'_ ałew Q, 3 = swiadczy: 7 _ W ' ' _, ą Starszysesąāawy "' ă""'° 'wş ;gi Mcžger ' ' raeszczašz 2 â pf ; ak Ks 1 ' Š* i `\ Ć4""'Š"""' "ăŠ`:Ĺ`; K Å ='jL`\ ,'.~'