Wyrok I ACa 430/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 maja 2010 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I ACa 430/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 maja 2010 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie – Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Andrzej Struzik Sędziowie: SSA Jerzy Bess SSO del. Grzegorz Krężołek Protokolant: st.sekr.sądowy Katarzyna Wilczura po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2010 r. w Krakowie na rozprawie sprawy z powództwa Trimtech Spółki z o.o. z siedzibą w Krakowie przeciwko Magdalenie P. , Janowi P. i Krystianowi P. o ochronę dóbr osobistych na skutek apelacji strony powodowej od wyroku Sądu Okręgowego w Nowym Sączu z dnia 9 lutego 2010 r. sygn. akt I C 1188/09 1. zmienia zaskarżony wyrok punkcie I w części w ten sposób, że zobowiązuje pozwanych Magdalenę P., Jana P. i Krystiana P. prowadzących działalność gospodarczą jako wspólnicy spółki cywilnej JMP Sports Wear SC do zaprzestania naruszeń dóbr osobistych strony powodowej Trimtech Spółki z o.o. z siedzibą w Krakowie i usunięcia skutków tego naruszenia, a to poprzez usunięcie wszelkich informacji 04? *wf ='*¦łă«'¬< 2121 ~ ¬ ~< 'K%`*`Ŝ\\\* --- STRONA 2 --- o stronie powodowej zgłoszonych przez pozwanych o zadłużeniu strony powodowej względem pozwanych, z bazy danych Krajowego Rejestru Długów- Biura Informacji Gospodarczej S.A. we Wrocławiu w terminie 14 dni oraz w punkcie II w ten sposób, że zasądza od pozwanych solidarnie na rzecz strony powodowej kwotę 600 zł (sześćset złotych) tytułem kosztów procesu znosząc te koszty między stronami w pozostałym zakresie; 2. zasądza od pozwanych solidarnie na rzecz strony powodowej kwotę 870 zł (osiemset siedemdziesiąt złotych) tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. --- STRONA 3 --- Sygn. akt I ACa 430/10 Uzasadnienie: Trimtech Sp. z o.o., w pozwie skierowanym przeciwko Magdalenie P., Janowi P. i Krystianowi P., prowadzącym działalność gospodarczą jako wspólnicy spółki cywilnej JMP SPORTS WEAR s.c. w Szaflarach, domagała się zobowiązania pozwanych do zaprzestania naruszania dóbr osobistych strony powodowej i usunięcia skutków tego naruszenia, poprzez usunięcie wszelkich informacji o stronie powodowej, zgłoszonych przez pozwanych, a w szczególności o rzekomym zadłużeniu strony powodowej względem pozwanych, z bazy danych Krajowego Rejestru Długów – Biura Informacji Gospodarczej S.A. we Wrocławiu w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku oraz zasądzenia od pozwanych solidarnie na rzecz Polskiego Związku Niewidomych – Okręg Małopolski, Oddział Powiatowy w Nowym Targu kwoty 50.000 zł tytułem odpowiedniej sumy na cel społeczny i zasądzenia kosztów procesu. Na uzasadnienie swego żądania strona powodowa przytoczyła, że zamówiła u pozwanych kurtki i polary, mające reklamować stronę powodową, przy czym istotnym elementem kurtek i polarów było logo firmy strony powodowej, które miało zostać należycie wyeksponowane. Po otrzymaniu zamówionej odzieży okazało się, że gdy kurtki i polary są używane w stanie rozpiętym, widoczne jest wyłącznie logo firmy pozwanych. Zgłoszona reklamacja nie dała rezultatu, a nienależyte wykonanie zobowiązania spowodowało powstrzymanie się strony powodowej z zapłatą reszty ceny. Wówczas, na wniosek pozwanych, w Krajowym Rejestrze Długów – Biurze Informacji Gospodarczej S.A. we Wrocławiu zamieszczono informację o zadłużeniu strony powodowej względem pozwanych. Zdaniem strony powodowej doszło w ten sposób do naruszenia jej dóbr osobistych, a w szczególności dobrego imienia (dobrej sławy, renomy przedsiębiorcy, reputacji). Pozwani wnosili o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu i zarzucili, że zgłoszenie danych powoda do Krajowego Rejestru Długów było działaniem w ramach obowiązującego porządku prawnego, co wyklucza bezprawność. Nadto pozwani zarzucili, że strona powodowa jest ich dłużnikiem tytułem niezapłaconej części ceny w kwocie 6.906,40 zł, gdyż zamówiony towar został dostarczony w dniu 15 maja 2009 r., a zgłoszona reklamacja była bezzasadna, gdyż pozwani, jako producent odzieży, mieli prawo umieścić swój znak firmowy na wyrobach, przy czym logo to zostało umieszczone w stonowanej kolorystyce i w sposób estetyczny. Strona powodowa wcześniej nie zastrzegała, aby logo takie nie było --- STRONA 4 --- umieszczane, zaś przed złożeniem zamówienia otrzymała wzór kurtki, na którym zamieszczone było logo pozwanych. Wyrokiem z dnia 9 lutego 2010 r. Sąd Okręgowy w Nowym Sączu oddalił powództwo i zasądził od strony powodowej na rzecz pozwanych solidarnie kwotę 2.760 zł tytułem kosztów zastępstwa prawnego. Uzasadniając powyższe orzeczenie sąd I instancji ustalił, że w wyniku negocjacji prowadzonych drogą elektroniczną w okresie od połowy lutego do połowy marca 2009 r. strony zawarły umowę, stosownie do której pozwani mieli wykonać dla pracowników powodowej spółki kurtki i polary opatrzone logiem strony powodowej w terminie do 20 kwietnia 2009 r. W toku negocjacji pozwani przesłali stronie powodowej wzory wyrobów będących przedmiotem zamówienia. W dniu 19 marca 2009 r. pozwani wystawili stronie powodowej fakturę, na kwotę 23.021,40 zł, z terminem płatności na 18 kwietnia 2009 r., która to faktura została podpisana i odebrana przez przedstawiciela strony powodowej. Nadal jednak toczyły się negocjacje co do terminu płatności, gdyż strona powodowa nie chciała się zgodzić na zapłatę całej ceny przed dostawa zamówionej odzieży. Ostatecznie strony ustaliły, że 70 % ceny zostanie zapłacone przed dostarczeniem towaru, a pozostałe 30 % po jego odbiorze. Strona powodowa uiściła 70 % ceny. W dniu 14 maja 2009 r. pozwani wysłali zamówiony towar do strony powodowej, a w dniu 22 maja strona powodowa poinformowała pozwanych, że zgłasza reklamację z uwagi na umieszczenie na zamówionej odzieży logo pozwanych bez zgody i wiedzy zamawiającego. W odpowiedzi na powyższe pozwani nie uznali reklamacji twierdząc, że mieli prawo umieścić swój znak firmowy na zamówionym przez stronę powodową towarze. Pozwani pismem z dnia 25 maja 2009 r. wezwali stronę powodową do uregulowania reszty ceny w kwocie 6.906,40 zł z jednoczesną informacją, że w przypadku nieuregulowania tej kwoty przekażą informację do Krajowego Rejestru Długów. Trimtech Sp. z o.o. pismem z dnia 15 czerwca 2009 r. poinformowała pozwanych, że niezapłaconą część ceny traktuje jasko wynagrodzenie za reklamę firmy JMP Sports Wear s.c. w związku z umieszczeniem, niezgodnie z umową, na zamówionej odzieży logo firmy pozwanych, a ewentualne uregulowanie tej części ceny może nastąpić po usunięciu tego logo. W dalszej korespondencji strona powodowa domagała się ustosunkowania przez pozwanych do zaproponowanych sposobów załatwienia sprawy. Pozwani poinformowali stronę powodową, że zamieszczone logo ma formę znaku towarowego, a nie reklamy i że na wysłanych wcześniej wzorach kurtek logo to było zamieszczone, zaś na żadnym etapie negocjacji strona powodowa nie zastrzegała, aby go nie umieszczać na zamówionej odzieży. W rezultacie pozwani ponownie wezwali stronę powodową do zapłaty należności. Pismem z --- STRONA 5 --- dnia 4 sierpnia 2009 r. Krajowy Rejestr Długów – Biuro Informacji Gospodarczej S.A. powiadomiło stronę powodową o przekazaniu przez pozwanych do tegoż Biura informacji o niezapłaconym zobowiązaniu. Strona powodowa wystąpiła o usunięcie tej informacji, jednakże bezskutecznie. W swych rozważaniach sąd I instancji stwierdził, że przekazanie przez pozwanych do Krajowego Rejestru Długów informacji o niezapłaconym zobowiązaniu strony powodowej nie stanowi naruszenia dobra osobistego tej strony. Zdaniem Sądu Okręgowego nie można mówić o bezprawności takiego działania, albowiem przekazanie informacji było zgodne z przepisem art. 8 ustawy z dnia 14 lutego 2003 r. o udostępnianiu informacji gospodarczych. Wszystkie wynikające z tego przepisu przesłanki zostały spełnione, albowiem wierzytelność powstała wskutek wykonywania umowy zawartej w ramach działalności gospodarczej prowadzonej przez strony, pozwani wystawili fakturę VAT zaakceptowaną przez stronę pozwaną, której termin płatności upływał w dniu 18 kwietnia 2009 r., pozwani przekazali informację do Krajowego Rejestru Długów po wcześniejszym wezwaniu, z odpowiednim wyprzedzeniem, strony powodowej do zapłaty z zastrzeżeniem o zamiarze przekazania informacji do biura. Sąd I instancji nie uznał trafności twierdzeń strony powodowej, że roszczenie nie jest wymagalne, gdyż strony porozumiały się co do wysokości wynagrodzenia, na które została wystawiona faktura VAT z oznaczonym terminem spełnienia świadczenia na 18 kwietnia 2009 r., która została zaakceptowana przez stronę powodową. Przyjęcie i podpisanie faktury przez nabywcę stanowi oświadczenie wiedzy o istnieniu długu w wysokości oznaczonej na fakturze, a jednocześnie stanowi o przyjęciu zobowiązania do jej zapłaty w ramach oznaczonego w fakturze terminu. Sąd wskazał także, że zgodnie z przepisem art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o udostępnianiu informacji gospodarczych ujawnieniu podlegają także informacje o zobowiązaniach kwestionowanych przez dłużnika, a osoba zasięgająca informacji w Krajowym Rejestrze Długów może, w związku z takim zapisem, sama ocenić wiarygodność płatniczą podmiotu tam ujawnionego. Zdaniem sądu I instancji ustawodawca nie zawęził udostępniania informacji gospodarczych wyłącznie do podmiotów, które umyślnie zdefraudowały mienie, wyłudziły usługi bez zamiaru zapłaty, zaciągnęły zobowiązania z góry zakładając, że ich nie spłacą albo ukrywają się przed wierzycielami, bądź też tylko do zobowiązań bezspornych, a powołana ustawa przewiduje stosowne środki ochrony interesów dłużnika, które nie zostały przez stronę powodowa wykorzystane. Okoliczność, że podmiot prowadzący Krajowy Rejestr Długów, dla celów marketingowych, na swych stronach internetowych wykorzystuje sposoby reklamy zniekształcające i --- STRONA 6 --- wypaczające sens rozwiązań przyjętych w ustawie, nie może stanowić podstawy do czynienia z tej przyczyny zarzutu pozwanym. Wyrok powyższy, w części oddalającej powództwo o zobowiązanie pozwanych do zaprzestania naruszania dóbr osobistych strony powodowej i usunięcia skutków tego naruszenia, został zaskarżony przez stronę powodową. W apelacji zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, a to: art. 24 § 1, art. 5, art. 65 § 1, art. 95 § 2, art. 96, art. 97, art. 627, art. 642, art. 643 oraz art. 642 § 1 w zw. z art. 627 i 643 kodeksu cywilnego, art. 2 ust. 1 i art. 8 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji gospodarczych, naruszenie przepisów postępowania, a to: art. 328 § 2 i art. 233 § 1 k.p.c. w konkluzji wniesiono o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie powództwa w części zaskarżonej oraz zasądzenie kosztów procesu za obie instancje, względnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Pozwani wnosili o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja jest zasadna. W pierwszej kolejności skarżący trafnie zarzuca wydanie zaskarżonego wyroku na podstawie wadliwie i w sposób niepełny ustalonego stanu faktycznego. Sąd I instancji istotną wagę przywiązuje do faktury VAT nr 62/09 wystawionej przez pozwanych w dniu 19 marca 2009 r. i określającej termin zapłaty ceny na 18 kwietnia 2009 r., uznając, że faktura ta została podpisana i odebrana przez przedstawiciela strony powodowej. To ostatnie ustalenie trafnie zostało w apelacji zakwestionowane, gdyż zebrany materiał dowodowy nie daje do niego podstaw. Przedłożona przez pozwanych kserokopia tej faktury (k. 58), poza pieczęcią i podpisem wystawcy zawiera nieczytelny podpis umieszczony pod pieczęcią spółki GEOTRONICS. Żadnych innych podpisów ani pieczęci na fakturze tej nie ma. Wprawdzie okoliczność, że część wyrobów miała być opatrzona logo Trimtech, a część logo Geotronics oraz widniejące na wydrukach korespondencji elektronicznej między stronami adresy internetowe z wyrazem „geotronics” wskazują na powiązanie między tymi podmiotami, to jednak nie dają podstaw do przyjęcia ich tożsamości lub tożsamości osób uprawnionych do reprezentowania obu tych spółek. W konsekwencji, przy zaprzeczeniu przez stronę powodową, aby osoba przez nią upoważniona fakturę tę podpisała, brak podstaw do przyjęcia takiego ustalenia. W rezultacie cały wywód sądu I instancji dotyczący wymagalności roszczenia pozwanych staje się bezwartościowy. Na marginesie tylko można zwrócić uwagę, że wywód ten pozostaje w sprzeczności z poczynionym przez Sąd Okręgowy ustaleniem, że --- STRONA 7 --- w chwili wystawienia faktury negocjacje dotyczące terminu płatności jeszcze trwały i dopiero po wystawieniu faktury strony uzgodniły, że zapłata 30 % ceny, a zatem tej kwoty, która spowodowała zamieszczenie w Krajowym Rejestrze Długów wpisu dotyczącego strony powodowej, nastąpi po dostarczeniu zamówionej odzieży. Skoro zamówiona odzież została wysłana przez pozwanych do strony powodowej w dniu 14 maja 2009 r., sporna część ceny nie mogła stać się wymagalna w dniu 19 kwietnia 2009 r., to jest w dacie wskazanej na fakturze. Dalsza istotna kwestia faktyczna, to okoliczność, czy zobowiązanie zostało wykonane w taki sposób, że pozostała część ceny stała się wymagalna. Te okoliczności nie zostały przez sąd I instancji ustalone. Tymczasem dla ustalenia tej okoliczności należało kolejności ocenić, czy dostarczone przez pozwanych kurtki i polary odpowiadały umownym ustaleniom stron. W tym aspekcie koniecznym było przeanalizowanie treści korespondencji wymienianej przez strony w drodze elektronicznej i dokonanie na ich podstawie oceny znaczenia przesłania przez pozwanych stronie powodowej wzorów kurtek i polarów. Te okoliczności powinny dać podstawy do ustalenia treści umowy łączącej strony, przy uwzględnieniu art. 65 § 1 i 2 k.c. Treść wydruków tej korespondencji, przedstawionych przez obie strony, jest zgodna (k. 16-27 i k. 61-91). Z korespondencji tej wynika, że już w chwili wysłania do pozwanych pierwszego zapytania dotyczącego możliwości uszycia kurtek i polarów opatrzonych logo zamawiającego, to jest w dniu 10 lutego 2009 r., strona pozwana posiadała taka kurtkę i polar produkowane przez pozwanych, przy czym niesporne jest, że zostały one dostarczone stronie powodowej przez pozwanych jako wzór stanowiący podstawę dalszych negocjacji. Jednakże treść wymienianych e-maili wskazuje, że posiadane przez stronę pozwaną kurtka i polar stanowiły punkt odniesienia ustaleń dotyczących kroju i użytych materiałów. Jednocześnie nie budzi wątpliwości, że zamówione wyroby miały być przeznaczone dla pracowników firm Trimtech i Geotronics, a istotnym elementem zamówienia było odpowiednio wyeksponowane logo tych firm. Znaczna część korespondencji dotyczy kwestii wielkości, wyglądu i miejsca, w którym ma to logo zostać umieszczone. W tym kontekście ewidentnym jest, że zamówiona odzież miała służyć reklamie zamawiającego oraz spółki Geostronics. Oczywistym jest zatem wniosek, że kurtka i polar, które strona powodowa posiadała w chwili rozpoczęcia negocjacji, nie może stanowić punktu odniesienia do konstatacji dotyczącej uprawnienia pozwanych do umieszczenia na zamówionych wyrobach ich logo o wielkości, wyglądzie i w miejscu, w którym na posiadanych wówczas przez stronę powodową wyrobach się ono znajdowało. Bezspornym jest, że w toku dalszych negocjacji nie były przez pozwanych stronie powodowej przesyłane kolejne wzory, już z umieszczonymi na nich elementami logo, a jedynie grafika, --- STRONA 8 --- obrazująca wygląd wyrobów w formie zapiętej, na której logo pozwanych nie było widoczne (k. 28). Stosownie do art. 65 § 2 k.c. w umowach należy badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy. Mając na uwadze oczywiste dla obu stron w świetle przebiegu negocjacji reklamowe przeznaczenie kurtek, nie budzi wątpliwości, że strona powodowa nie zaakceptowała umieszczenia na zakupionych wyrobach logo pozwanych. Wyraźnie odróżnić należy umieszczenie na wyrobie logo producenta w sposób widoczny, spełniający cel reklamowy, od umieszczenia na nim informacji o producencie w taki sposób i w takim miejscu, że będzie ona dostrzegalna wyłącznie przy dokładnych oględzinach wyrobu, dla osób, które takiej informacji poszukują. O ile to drugie nie kłóciłoby się z reklamowym przeznaczeniem zamawianych wyrobów, to pierwszy z w/w sposobów umieszczenia logo niewątpliwie godzi w takie przeznaczenie i dopuszczalny byłby wyłącznie po stosownym uzgodnieniu między stronami. Pozwani w odpowiedzi na pozew twierdzili, że ich logo zostało umieszczone w stonowanej kolorystyce i w sposób estetyczny i na tę okoliczność oferowali dowód z oględzin kurtki i polaru, które wykonali dla strony powodowej. Dowód ten nie został przeprowadzony przed sądem I instancji, który w ogóle nie rozważał, czy zamówione kurtki i polary odpowiadały umowie stron. Sąd Apelacyjny w konsekwencji rozważał potrzebę prowadzenia dowodów na tę okoliczność. Jednakże pozwani nie zaprzeczyli twierdzeniu powodów, że ich logo jest wyraźnie widoczne, gdy kurtki są używane w stanie rozpiętym, a fakt, że logo to jest estetyczne i w stonowanej kolorystyce, nie pozostaje w sprzeczności z twierdzeniem strony powodowej, iż jest ono jedynym znakiem widocznym, gdy kurtki są używane w stanie rozpiętym. Wprawdzie odpowiedź na pozew zawiera sformułowanie „pozwani przeczą wszelkim twierdzeniom powoda zawartym w uzasadnieniu pozwu, poza takimi, które wyraźnie przyznają”, to jednak tego rodzaju sformułowanie jest z reguły procesowo bezwartościowe w odniesieniu do faktów następnie przez strony szczegółowo analizowanych. W sytuacji, gdy samą istotę sporu stanowi kwestia logo pozwanych i odnoszą się oni wprost do faktu jego umieszczenia na dostarczonych stronie powodowej wyrobach i jego wyglądu, a oferowany dowód nie dotyczy okoliczności, że logo pozwanych nie jest wyraźnie widoczne dla postronnych osób, gdy odzież jest używana w stanie rozpiętym, nie można przyjąć, by w odniesieniu do tych okoliczności przytoczone ogólne przeczenie miało jakiekolwiek znaczenie procesowe. W konsekwencji prowadzenie oferowanego przez pozwanych dowodu z oględzin kurtek i polarów było zbędne, gdyż nie dotyczył on okoliczności istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 227 k.p.c.). --- STRONA 9 --- Powyższe wywody dają podstawę do przyjęcia przez Sąd Apelacyjny jedynie tych ustaleń sądu I instancji, które nie pozostają z nimi w sprzeczności. W konsekwencji przyjąć trzeba jako podstawę rozstrzygnięcia sprawy ustalenia Sądu Okręgowego dotyczące faktu zawarcia umowy przez strony przebiegu negocjacji, uzupełniając je jednak ustaleniem, że zamówiona odzież miała służyć celom reklamowym firm Trimtech i Geotronics, a jej istotnym elementem były logo tych firm, które miały być wyraźnie eksponowane oraz że strony nie uzgodniły uprawnienia pozwanych do umieszczenia na kurtkach i polarach logo producenta, natomiast pozwani takie logo umieścili w taki sposób, że gdy odzież była używana w stanie rozpiętym, logo to było wyraźnie widoczne, przy czym było jedynym wyraźnie widocznym znakiem firmowym. Ustalenie co do uzgodnionych warunków płatności ceny należy jednoznacznie sprecyzować w ten sposób, 70% ceny miało zostać zapłacone przed dostawą zamówionego towary i zapłata ta nastąpiła, stosownie do umowy stron, natomiast 30% tej ceny, to jest kwota 6.906,40 zł miało zostać zapłacone dopiero po dostawie towaru i strona powodowa zapłaty tej odmówiła z uwagi na wady dostarczonego towaru. Co więcej, przebieg negocjacji stron dotyczący terminu zapłaty ceny jednoznacznie wskazuje, że te 30 % ceny miało stanowić gwarancję należytego wykonania zobowiązania. Wreszcie ustalić należy, że wystawiona przez pozwanych faktura została podpisana przez nieznaną osobę, posługująca się pieczęcią firmy „Geotronics”. W procesie o ochronę dóbr osobistych powód winien udowodnić wyłącznie fakt, że jego dobra osobiste zostały naruszone przez pozwanego, natomiast to na pozwanym spoczywa ciężar dowodu okoliczności, iż naruszenie nie było bezprawne. Jednoznacznie wskazuje na to przepis art. 24 § 1 k.c. używając zwrotu „chyba, że nie jest ono bezprawne”. W pierwszej kolejności należy zatem stwierdzić, czy doszło do naruszenia wskazanego w pozwie dobra osobistego strony powodowej, jakim jest jej dobre imię. W odniesieniu do przedsiębiorców będących osobami prawnymi, do których stosuje się przepisy o ochronie dóbr osobistych (art. 43k.c.), niewątpliwie dobre imię narusza upowszechnienie informacji, że są one nierzetelnymi dłużnikami. Abstrahując od zamieszczonych na stronie internetowej Krajowego Rejestru Długów – Biura Informacji Gospodarczej S.A. we Wrocławiu informacji sformułowań jednoznacznie pejoratywnie określających osoby, o których informacja tam może zostać zamieszczona, niewątpliwie umieszczenie w tego typu rejestrach, dostępnych dla osób trzecich, informacji o niewywiązywaniu się ze zobowiązań, narusza dobre imię przedsiębiorcy, którego dotyczy. Do naruszenia takiego dochodzi nawet wtedy, gdy zamieszczona w rejestrze dłużników informacja gospodarcza zawiera wzmiankę o kwestionowaniu przez dłużnika istnienia zobowiązania (art. 2 ust. 1 pkt 3 lit. f ustawy z dnia --- STRONA 10 --- 14 lutego 2003 r. o udostępnianiu informacji gospodarczych), gdyż z uwagi na cel prowadzenia tych rejestrów zamieszczenie w nich przez wierzyciela informacji o zadłużeniu innej osoby wskazuje na pewność wierzyciela, że zobowiązanie istnieje, a przez to podważa zaufanie do dłużnika. Nie można zatem zgodzić się z sądem I instancji, który stwierdza, że fakt przekazania od Krajowego Rejestru Długów informacji o niezapłaceniu przez stronę powodową zobowiązania, nie narusza jej dóbr osobistych. Sąd I instancji jest zresztą w swych rozważaniach niekonsekwentny, gdyż następnie rozważa, czy zamieszczenie tej informacji było bezprawne. Gdyby do naruszenia dobra osobistego strony powodowej nie doszło, rozważania te byłyby zbędne. Art. 24§ 1 wyraźnie rozdziela kwestię naruszenia dobra osobistego od bezprawności tego naruszenia. W konsekwencji w świetle tego przepisu naruszenie dobra osobistego może nastąpić także poprzez działanie zgodne z prawem, jednakże w takim wypadku prawo nie przyznaje ochrony osobie, której dobro zostało naruszone. Kolejną kwestia jest rozważenie, czy zachowanie wymogów powołanej wyżej ustawy o udostępnianiu informacji gospodarczych wyłącza bezprawność naruszenia dobrego imienia przedsiębiorcy poprzez umieszczenie informacji o jego zadłużeniu. Dla przesądzenia tej kwestii kluczowym jest rozstrzygnięcie, czy zadłużenie rzeczywiście istniało. Nie sposób przyjąć, by celem powołanej ustawy było zamieszczanie nieprawdziwych informacji i podważanie zaufania do osób należycie wywiązujących się ze swoich zobowiązań. Zamieszczenie informacji o zadłużeniu w powszechnie dostępnym rejestrze, stanowiącym istotne źródło informacji dla potencjalnych kontrahentów i kredytodawców, może w istotny sposób zagrozić działaniu przedsiębiorcy, a świadomość wynikających stąd skutków może prowadzić nawet do zapłaty przez rzekomych dłużników nieistniejących długów, dla uniknięcia dotkliwych konsekwencji. Możliwość zamieszczenia wzmianki o kwestionowaniu przez dłużnika istnienia zobowiązania takim skutkom nie zapobiegnie. Uprawnienie wierzyciela do zamieszczania informacji o długach kwestionowanych przez dłużnika ma skierować skutki ustawy przeciwko osobom, które kwestionują swe długi bezpodstawnie, czy też dla odsunięcia konieczności ich zapłaty. W interesie publicznym niewątpliwie leży ostrzeżenie osób trzecich przed takimi dłużnikami jeszcze przed zakończeniem ewentualnego procesu, który może znacznie rozciągać się w czasie. W takim jednak wypadku to wierzyciel przyjmuje na siebie ryzyko związane z ewentualnością nieistnienia zobowiązania. Pogląd przeciwny dawałby do ręki nierzetelnym rzekomym wierzycielom potężne narzędzie szantażu i wymuszania płatności nieistniejących zobowiązań. --- STRONA 11 --- Jak wyżej wskazano, zamieszczenie w rejestrze prowadzonym przez biuro informacji gospodarczej informacji o wymagalnym zobowiązaniu dłużnika jest tylko wtedy działaniem zgodnym z prawem, gdy zobowiązanie to rzeczywiście istnieje i jest wymagalne. Skoro w procesie o ochronę dóbr osobistych na podmiocie naruszającym te dobra spoczywa ciężar dowodu działania zgodnego z prawem, to wierzyciel, na którego wniosek zamieszczono informację gospodarczą dotyczącą osoby, której dobre imię informacja ta narusza, winien udowodnić, że zobowiązanie objęte tą informację istnieje i jest wymagalne. Okoliczność, że ustawa z dnia 14 lutego 2003 r. o udostępnianiu informacji gospodarczych przyznaje dłużnikom inne środki ochrony i że wówczas inaczej może rozkładać się ciężar dowodu, nie wyłącza ochrony wynikającej z art. 24 k.c., i nie modyfikuje wynikającego z tego przepisu rozkładu ciężaru dowodu. Z powyższych przyczyn apelacja strony powodowej jest zasadna, jakkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty mają znaczenie dla rozstrzygnięcia. Zatem, na podstawie art. 386 § 1 k.p.c., należało zmienić wyrok w zaskarżonej części i zgodnie z art. 24 § 1 k.c. udzielić żądanej ochrony. Mając na uwadze, że strona wyrok sądu I instancji w części oddalającej powództwo o zasądzenie na cel społeczny odpowiedniej sumy pieniężnej uprawomocnił się bez zaskarżenia, modyfikując orzeczenie o kosztach procesu sąd II instancji zasądził od pozwanych na rzecz strony powodowej wyłącznie opłatę od niemajątkowego żądania zgłoszonego w pozwie, znosząc koszty procesu między stronami w pozostałym zakresie (art. 100 i 105 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i art. 105 § 2 k.p.c. zasądzając od pozwanych solidarnie na rzecz strony powodowej opłatę od apelacji w kwocie 600 zł i koszty zastępstwa przez radcę prawnego w kwocie 270 zł.