Wyrok I ACa 406/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 września 2010 r. Sąd Apelacyjny w Kato

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I ACa 406/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 września 2010 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący : SSA Ewa Jastrzębska (spr.) Sędziowie : SA Joanna Kurpierz SA Anna Bohdziewicz Protokolant : Justyna Wnuk po rozpoznaniu w dniu 28 września 2010 r. w Katowicach na rozprawie sprawy z powództwa Ł. K. przeciwko S. K. o ochronę dóbr osobistych i zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Bielsku-Białej z dnia 23 marca 2010 r., sygn. akt I C 287/09 1) zmienia zaskarżony wyrok w punkcie 2 w ten sposób, że zasądza od pozwanej na rzecz powoda 300 (trzysta) złotych, a w pozostałej części powództwo oddala; 2) oddala apelację w pozostałym zakresie; 3) odstępuje od obciążania pozwanej nieuiszczonymi kosztami sądowymi. Sygn. akt IACa 406/10 UZASADNIENIE --- STRONA 2 --- Powód Ł. K. domagał się od pozwanej S. K. zadośćuczynienia w kwocie 5.000zł za naruszenie jego dóbr osobistych. Podniósł, iż pozwana naruszyła jego dobra osobiste na portalu internetowym www. (...) nazywając go „gejem i pedałem”. Komentarze pozwanej były publicznie dostępne i ośmieszyły powoda. Następnie rozszerzył żądanie pozwu domagając się aby pozwana przeprosiła go przed sądem oraz na portalu internetowym www.(...) Po raz kolejny zmienił żądnie pozwu domagając się jedynie przeproszenia przed sądem. Pozwana przyznała, że jest autorką komentarzy. Wyjaśniła, że zamieściła je pod wpływem emocji, gdyż ma z powodem dziecko, na które nie płaci on alimentów ani się nim nie interesuje. Podniosła, iż przeprosiła powoda, uczyniła to także na rozprawie pod nieobecność powoda. Zarzuciła także, iż sytuacja materialna w jakiej się znajduje nie pozwala jej na zapłatę zadośćuczynienia. Wyrokiem z dnia 23 marca 2010r Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej umorzył postępowanie w części dotyczące żądania niemajątkowego oraz oddalił powództwo w pozostałej części. Ustalił w uzasadnieniu, iż powód umieścił w sierpniu 2009r na swoim koncie na internetowym portalu zdjęcia, na których był wraz ze swoim przyjacielem. Pozwana dodała pod nimi komentarze nazywając powoda „gejem” i „pedałem”. Pozwana przyznała, że jej autorką tych komentarzy, podniosła, iż przeprosiła telefonicznie powoda. Wyjaśniła także, że uczyniła to pod wpływem emocji bo powód nie interesuje się ich wspólnym dzieckiem i nie chce płacić na nie alimentów. Pozwana pracuje jako kasjerka i zarabia około 1270zł netto. Sama wychowuje córkę. Podniosła, iż powód nie płaci alimentów i otrzymuje na dziecko jedynie świadczenia z funduszu alimentacyjnego w kwocie 180zł. W ocenie sądu pierwszej instancji powódka spełniła żądanie powoda w części dotyczącej przeproszenia powoda. Złożyła bowiem oświadczenie o przeproszeniu go na rozprawie w dniu 23 marca 2010r. Fakt, że powód był nieobecny nie ma zdaniem sądu znaczenia. Zatem rozstrzyganie w przedmiocie przeprosin stało się zbędne i sąd z mocy art. 355§1kpc powództwo w tym zakresie umorzył. W pozostałej części żądanie w ocenie sądu pierwszej instancji nie było zasadne. Rozstrzygnięcie w oparciu o art. 448kc powinno nastąpić z uwzględnieniem wszystkich okoliczności. Powód natomiast nie udowodnił, iż aby następstwa naruszenia dóbr osobistych były znaczne. Wprawdzie były zamieszczone na forum publicznym, lecz podkreślenia wymaga, że zdjęcia zamieścił sam powód. Sąd miał także na uwadze bezradność pozwanej w domaganiu się alimentów od powoda na rzecz wspólnej córki oraz fakt, że pozwana przepraszała pozwanego telefonicznie i mówiła, że żałuje swego postępowania. Sąd pierwszej instancji uznał także, że zasądzenie na rzecz powoda sumy pieniężnej stanowiłoby faktycznie źródło poprawy jego sytuacji finansowej, bo jak wynika z wniosku o zwolnienie od kosztów jest on osobą ubogą. Zatem żądanie majątkowe jest sprzeczne z art. 5kc. W związku z tym sąd pierwszej instancji, mimo, że pozwana dobra osobiste powoda naruszyła żądanie zapłaty zadośćuczynienia oddalił. Od wyroku tego wniósł apelacje powód. Domagał się zmiany wyroku i uwzględnienia powództwa w obu częściach, ewentualnie uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. --- STRONA 3 --- W piśmie uzupełniającym braki apelacji wyjaśnił, iż domaga się obecnie jedynie przeproszenia go przez pozwaną na piśmie oraz zapłaty zadośćuczynienia. Zarzucił, iż pozwana w ogóle go nie przeprosiła, nadto jej działanie było przemyślane i zaplanowane w celu poniżenia go, a skrucha wyrażona na rozprawie była udawana. Nadto zarzucił, iż jest wyśmiewany na całym osiedlu, przykrości mają także jego żona i matka. Zarzucił też, że pozwana nie podaje prawdziwych danych, co do swej sytuacji materialnej. Sąd Apelacyjny zważył co następuje: Apelacja powoda jest częściowo zasadna. Przede wszystkim podnieść należy, iż błędnie sąd pierwszej instancji umorzył postępowanie w części dotyczącej przeproszenia powoda. W tym stanie rzeczy nie było podstaw do zastosowania art. 355§1kpc. Zgodnie bowiem z art. 355§1 kpc sąd umarza postępowanie jeżeli powód cofnął pozew ze skutkiem prawnym lub jeżeli wydanie wyroku stało się z innych przyczyn zbędne lub niedopuszczalne. Bez wątpienia powód nie cofnął pozwu w części dotyczącej przeproszenia. Ugruntowany jest także w orzecznictwie pogląd, iż jeśli nawet w toku procesu pozwany zaspokoi roszczenie powoda sąd powinien powództwo oddalić, a nie umarzać postępowanie(patrz Komentarz do Kodeksu Postępowania Cywilnego Części Pierwszej, Postępowanie Rozpoznawcze pod red T Erecińskiego, Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1997, tom I, str. 510 ). Jednakże nie było obecnie podstaw do zmiany punktu 1 wyroku ani też do rozważania czy sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że powódka zaspokoiła żądanie powoda, skoro powód w piśmie procesowym uzupełniającym brak apelacji wyjaśnił, iż obecnie domaga się jedynie przeproszenia go na piśmie. Zatem nie domaga się już przeproszenia w sposób w jaki żądał przed sądem pierwszej instancji, zmienił więc w apelacji żądanie pozwu. Zgodnie z art. 383 kpc w postępowaniu apelacyjnym nie można rozszerzyć żądania pozwu ani występować z nowymi żądaniami. Zatem w tej części apelacja uwzględniona być nie mogła. Natomiast częściowo zasadna jest apelacja w części dotyczącej zapłaty zadośćuczynienia. Nie ma wątpliwości, że pozwana naruszyła dobra osobiste powoda na portalu internetowym www. (...) Określenia, których użyła komentując zdjęcia powoda były obraźliwe, naruszały niewątpliwie dobra osobiste powoda tj. cześć i godność.(art. 23 kc).Bez szczegółowej analizy można bowiem przyjąć, iż określenia, których użyła były obraźliwe i ośmieszały powoda. Umieściła je na forum internetowym, zatem niewątpliwie były dostępne dla nieograniczonej liczby osób. Rację ma powód, iż celem działania pozwanej była chęć ośmieszenia go. Działanie pozwanej było zawinione, powinna była bowiem sobie zdawać sprawę, że swoim działaniem ośmieszy powoda .Wbrew stanowisku sądu pierwszej instancji fakt, że pozwana ma do powoda pretensje o brak zainteresowania wspólnym dzieckiem i nie płacenie alimentów nie stanowi usprawiedliwienia dla takiego działania. Komentarze zamieszczone przez powódkę nie dotyczyły bowiem tych kwestii, miały na celu jedynie ośmieszenie powoda. Niezrozumiałe jest dla Sądu Apelacyjnego stanowisko sądu pierwszej instancji, w którym sąd ten nadaje znaczenie faktowi, że to powód umieścił swoje zdjęcia w Internecie. Okoliczność ta nie może mieć znaczenia dla stopnia zawinienia pozwanej. Zgodnie z art. 448 kc w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone odpowiednią sumę pieniężną za doznaną krzywdę. Wbrew stanowisku sądu pierwszej instancji żądanie przez powoda zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę nie może być uznane za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Nie można też zarzucać powodowi, jak to uczynił sąd pierwszej instancji, iż chce poprawić sobie kosztem pozwanej sytuację materialną żądając zadośćuczynienia, skoro ustawodawca prawo do żądania zadośćuczynienie przyznaje w art. 448kc. --- STRONA 4 --- Nie można także podzielić stanowiska sądu pierwszej instancji, iż powód winien być już usatysfakcjonowany przeprosinami pozwanej dokonanymi telefonicznie i przed sądem. Podnieść bowiem należy, iż powód został obrażony na portalu internetowym, a pozwana przeprosiła go przed sądem pierwszej instancji w jego nieobecności, nadto powód zaprzeczał aby istotnie pozwana przeprosiła go telefonicznie. Biorąc zatem pod uwagę okoliczności sprawy, a także fakt, że pozwana naruszyła dobra osobiste powoda umyślnie, wbrew stanowisku sądu pierwszej instancji w ocenie Sądu Apelacyjnego powodowi należy się zadośćuczynienie z mocy art. 448kc. Ustalając wysokość należnego zadośćuczynienia wskazać należy, iż nie istnieją ustawowe kryteria ustalania wysokości zadośćuczynienia. Przepis artykułu 448 kc zawiera jedynie sformułowanie „odpowiednia suma”. Niewątpliwie jednak ustalając wysokość zadośćuczynienia należy brać pod uwagę rodzaj naruszonych dóbr osobistych, formę w jakiej dokonano tego naruszenia , odbiór jaki wywołało w środowisku pokrzywdzonego, stopień winy sprawcy. Z pewnością należy także wziąć pod uwagę sytuację materialną obu stron, gdyż zadośćuczynienie powinno z jednej strony dać satysfakcję pokrzywdzonemu, z drugiej stanowić pewną dolegliwość finansową dla sprawcy, nie może jednak być ona dla sprawcy nadmierna w stosunku do możliwości finansowych i stanowić obciążenia, któremu nie będzie w stanie podołać. Z tych też względów w ocenie Sądu Apelacyjnego biorąc pod uwagę okoliczności sprawy i sytuację materialną obu stron zadośćuczynienie należne powodowi zamykać się powinna kwotą 300zł. Zatem z mocy art. 386§1 kpc zaskarżony wyrok należało w punkcie 2 zmienić zasądzić od pozwanej na rzecz powoda kwotę 300zł. W pozostałej części żądanie jako wygórowane należało oddalić. Dla niewątpliwie znajdującej się w nienajlepszej sytuacji materialnej powódki zapłata nawet tak niskiej kwoty stanowić będzie i tak dolegliwość finansową. Z tych względów apelację w pozostałej części należało oddalić na mocy art. 385kpc. O kosztach należnych Skarbowi Państwa orzeczono na mocy art. 113 u4 uoks.