Wyrok I ACa 354/11 xix

--- STRONA 1 --- $1/' . K" '7.=;': “' ' fit‘ i| L \ .,_.3 “"" _.r" ‘ " 21' ''/ L./L i‘,\..F5, ‘ R (T . 4’ . . . _ " ~~ ..J .;  Sygn. akt: I ACa 354/11 xix}; .1 x_= ‘I "‘*“ ' Wit‘ 1| '1, ‘\&—t£ré"fi\§§ Q 7 "5' '9‘ “' ll ~.\ . n‘ ', I 53  :?§ Mi? . 0 WYROK 4 W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 maja 2011 r.‘ Sqd Apelacyjny W Lodzi I Wydziak Cywilny W skiadziet '  Przewodgniczafioyr SSA Anna Cesarz (SpI'.) Sqdziowie: SSA Elibieta Strelcow SSO del. Pawei Hochman Protokolant: SY.S6kI.SQd0WY Aneta Maciag p0 rozpoznaniu W dniu 24 maja 2011 r. W Lodzi na rozprawie spravvy Z powédztwa P1? K1 U _ przeciwko Skarbowi Pafistwa  Aresztowi §ledczemu W Z 0 zap1a.tQ ' ’ na skutek apelaoji obu stron 0 od wyroku Satdu Okrcggowego W Lodzi z dnia 20 grudnia 2010 r. sygn, akt II C“ 1675/07 I. z apélacji strony pozwanej Zmienia zaskariony wyrok W“ punktach 1 i 2 W ten tylko sposéb, fie W punkcie lobniia zasqdzonq kwotg z 7.000 zl do 3.000 (trzech tysigcy) zl; . _ 4"/ . f' '7_=;"= “' " Ą' Í| L \ .__.3 “"“' _.‹' i '- i" `,'"-' L_×\._ i'„'1..F.¿*, “ R 'Í . I . . . -.' " '~ _.-2 .z »- Sygn. akt: I ACa 354/11 ssš; ,1 x_= 4 "'-` ` „ÍŁÄ7 in 'ę,, “Š-tŠrë"-ßąšš P f 'if' 'ÅP “' || ~.\ . ni' '~. f F3- ' ¦?5 #9:. _ › WYROK « W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 maja 2011 r.. Sąd Apelacyjny W Łodzi I Wydział Cywilny w składzie: ' - Przewodniczący: SSA Anna Cesarz (spr.) Sędziowie: SSA Elżbieta Strelcow SSO del. Paweł Hochman Protokoiant: st.sekr.sądoWy Aneta Maciag po rozpoznaniu W dniu 24 maja 2011 r. W Łodzi na rozprawie sprawy z powództwa P1? K' _„ _ przeciwko Skarbowi Państwa - Aresztowi Śledezemu W Ę o zapłatę ' V na skutek apelacji obu stron O od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia- 20 grudnia 2010 r. sygn. aid: II C` 1675/07 I. z apelacji strony pozwanej zmienia zaskarżony wyrok wn punktach 1 i 2 W ten tylko sposób, ze W punkcie lobniża zasądzoną kwotę z 7.000 zł do 3.000 (trzech tysięcy) zł; . _ --- STRONA 2 --- II. z apelacji powoda zmienia zaskarizony wyrok W punkcie 5 W ten sposéb, ice nie obciqiza P K _ . .k0sztami sqdowymi 0d oddalonej czrgéci powédztwag III. oddala apelacjg powoda i apelacjg strony pozwanej W pozostalej czcgéci; IV. przyznaje Wynagrodzenie adwokat Agnieszce Kowalskiej — Stasiak prowadzqcej Kancelarig Adwokackq W Lodzi W kwocie 6.642 (szeéé tysigcy szeééset czterdzieéci dwa) zl obejmujqcq 23 % podatku VAT, tytuiem pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzgclu W postcgpowaniu, apelacyjnym i nakazuje Wyplacié tg kwotg Z funduszu Skarbu Pafistwa  Sqdu Okrggowegq W Lodzi; V. nie obbiqiq powoda kosztami postegpowania apelacyjnego. 51» ; _r\_j? " 3 ' ,.  r \..\ ~15 \ II. z apelacji powoda zmienia zaskarżony wyrok W punkcie 5 W ten sposób, że nie obciąża P K _ . .kosztami sądowşfmi od oddalonej części powództwa; HI. oddala apelację powoda i apelację strony pozwanej W pozostałej części; IV. przyznaje wynagrodzenie adwokat Agnieszce Kowalskiej - Stasiak prowadzącej Kancelarie Adwokacka W Łodzi W kwocie 6.642 (sześć tysięcy sześćset czterdzieści dwa) zł obejmującą 23 % podatku VAT, tytułem pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu W postępowaniu. apelacyjnym i nakazuje wypłacić tę kwotę Z funduszu Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego W Łodzi; V. nie obciąża powoda kosztami postępowania apelacyjnego. 5,' _i _rjjř ' =, -' ,.' - r \..\ '15- r --- STRONA 3 --- S},/gn. akt! A021 354111 UZASADNIENIE Zaskarzonym Wyrokiem z dnia 20 grudnia 2010 r. Sad Okrogowy W hodzi zasadzilt od pozwanego Skarbu Paostwa ~ Aresztu Sledozego W na rzecz powoda P K E d kwoto 7,000 z+ z ustawowymi odsetkami od 20 grudnia 2010 r. do dnia zamaty, oddaifi goowodztwo W pozostah/m zakresie, nie obciqzw powoda obowiqzkiem zwrotu kosztow prooesu na rzeoz strony pozwanej, przyznalr pe%nomocnii<oWI powooda Wynagrodzenie za pomoc prawna z urzodu W wysokoéci 84784 z+ oraz na!<aza% pobraé od powoda z zasqdzonego na jego rzecz roszozenia na rzecz Skarbu Parisiwa  Sqdu Okro gowego W kwoto 7,000 2% tytuiem ozoéci nieogalraconych kosztow S2§dOW§/Ch.= Wyrok ten zapadir na podstawie ustalefi faktyoznych, ktorych istotne. eiementy orzedstaWiaja__ sio nastegpujapoi I Powod orzebywz2% W Areszcie Sledozym W od grudnia 2005 r. do kWiet nia 2006 r., od czerwoa 2006 r. do sierpnia 2007 r., od paidziemika 2007 r. do kwietnia 2008 r. oraz od paidziernika 2008 r. do Wrzeénia 2010 r. Przy przyjegoiu do Aresztu Sledczego W  poWod zadeklarowai sio jako osoba nieuzywajqca Wyrobow tytonioWych._ W przypadku zmiany deklaracji co do paienia tytoniu podozas pobytu W Areszore Sledczym W _ nie byIo Wymagane aby oéWiadoze_nie osadzonego zostaio przoz niego podpisane. W aktaoh osobowych powoda zamieszczona jest notatka z 27 grudnia 2006 r. sporzqdzona przez M _ _ M _ ~ rrdodszego Wyoho WaWco dziam penitenojarnego Aresztu Sledozego W 1 stwierdzajqoa, Ze osadzony za_dek!aroWa% uzywanie Wytobow tytoniowych W dniu 24 grudnia 2006 r. Powod nie by’: nigdy osoba palapq; nie deklarowefl tez uzywania Wyrooow tytoniowyoh W grudniu 2006 r. W sierpniu 2007 r. powod zosta+ przetransportowany do ZK W z ZK or 1 W l 1. Nie dekiarowal; Wowczas palenia Wyrobow tytoniowyoh. W kwietniu 2008 r. powod zostalr przetransportowany do Aresztu Sledczego W z ZK W I Przy przyjooiu dek1aroWa% sis? jako osoba niepalapa. W paidzierniku 2008 r. przy po nownych przyjociu do Aresztu Sledozego W powod dekiaroWa%_sio jako osoba niepaiapa. ' A _ W 2006 r. powod przebyWa% W ceii Wopolnie z innymi osadzonymi, ktorych liczba Wynosda do piociu. Wszyscy z Wyjqtkiem powoda pailii papierosy. Przeszkadzak) to poWodoWE; z tego Wzglodu starén‘ sio 0 przeniesienie do innej ceii ale odmowiono mu z uwagt na brak miejso. Podobna sytuaoja poWtorzy+a sio W kwietniu 2008 r. pod czas pobytu powoda W_oeii_dWuosoboWej nr 54. Przebywajapy z powodem W tej ceii Sygri. akt l ACa 354111 UZASADNIENIE Zaskarzonym wyrokiem z dnia 20 grudnia 2010 r. Sąd Okręgowy w Łodzi zasadził od pozwanego Skarbu Panstwa ~ Aresztu Śledczego w na rzecz powoda P K E J kwote 7.000 zł z ustawowymi odsetkami od 20 grudnia 2010 r. do dnia zapłaty, oddalił powództwo W pozostałym zakresie, nie obciążył powoda obowiązkiem zwrotu kosztow procesu na rzecz strony pozwanej, przyznał pełnomocnikowi powooda wynagrodzenie za pomoc prawną z urzędu w wysokosci 8.784 zł oraz nakazał pobrać od powoda z zasąclzonego na jego rzecz roszczenia na rzecz Skarbu Panstwa - Sądu Okre- gowego w kwote 7.000 zł tytułem części nieoptaconych kosztów sądowych.- Wyrok ten zapadł na podstawie ustaleń faktycznych, ktorych istotne. eiementy przedstawiaja__ sie następujące: I Powód przebywał w Areszcie Ŝledczym w_ od grudnia 2005 r. do kwiet- nia 2008 r.. od czerwca 2008 r. do sierpnia 2007 r., od października 2007 r. do kwietnia 2008 r. oraz od października 2008 r. do wrzesnia 2010 r. Przy przyjęciu do Aresztu Śledczego w - powod zadeklarował się jako osoba nieużywajaca wyrobów tytoniowych W przypadku zmiany deklaracji co do palenia tytoniu podczas pobytu w Areszcie Ŝledczym W _ nie było wymagane aby oświadczenie osadzonego zostało przez niego podpisane. W aktach osobowych powoda zamieszczona jest notatka z 2? grudnia 2008 r. sporządzona przez lVl. _ _ M _ ~ młodszego wycho- wawcę działu penitencjarnego Aresztu Śledczego w r stwierdzające, -że osadzony zadeklarował używanie wytobow tytoniowych w dniu 24 grudnia 2006 r. Powód nie był nigdy osoba palacą; nie deklarowat też używania wyrobów tytoniowych w grudniu 2006 r. W sierpniu 2007 r. powod został przetransportowany do ŹK w z ZK nr i w- I i. Nie dekiarcwał wowczas palenia wyrobów tytoniowych. W kwietniu 2008 r. powod został przetransportowany do Aresztu Śledczego w z ZK w i Przy przyjęciu deklarowai sie jako osoba niepaląca. W październiku 2008 r. przy po- nownycn przyjęciu do Aresztu Śledczego w powód dekiarowatsie jako osoba niepaiąca. ` . _ W 2008 r. powod przebywatw ceii wspólnie z innymi osadzonyrni, których liczba wynosiła do pięciu. Wszyscy z wyjątkiem powoda palili papierosy. Przeszkadzało to powodcwi; z tego wzgledu starał sie o przeniesienie do innej ceii ale odmówiono mu z uwagi na brak miejsc. Podobna sytuacja powtorzyła sie w kwietniu 2008 r. pod- czas pobytu powoda w_ceii_dwuosobowej nr 54. Przebywający z powodem w tej ceii --- STRONA 4 --- Mi M: .roWnieZ palh‘ tytofi. W 2006 i 2007 r., powod byt osadzony W oeii o poWierzohni okolro 12 mg. Wraz z nim W oeli tej przebyWa+o no stake czterech do piociu innyoh osadzonyoh. Od 24 paidziemika do 14 listopada 2007 r. powod by+ umieszozony W celi o poWierzohni 11,68 mg, W ktorej przebyWa’ro na staie piociu Iub szeéciu osadzonyoh. IR/iiodzy 16 a 21 Iistopada 2007 r. powod przebyWa% W oeli 0 powierzchni 9,72 mg Wraz z trzema innymi osadzonymi. Od 29 listopada do 17 grudnia 2007 r. powod Wraz z jednym jeszcze osa dzonym przebywali W celi o powierzohni 5,08 m2. Od 20 grudnia 2007 r. do 21 lutego 2008 1’. powod i inny osadzony przebywali W ceii o powierzchni 4,63 m2. W podobnych Warunkaoh powod przebyWa% W okresie od 22 lutego do 10 kwietnta 2008 r. Z Wyjagt kiem jednego dnia, gdy pozosta+ W oeli sam. Miodzy 1 a 13 paidziernika 2008 r; po~ Wod by? osadzony W celi o powierzchni 12,05 mg Wraz z czterema innymi osobe_1mi._ Od 14 paidziernlka do 24 listopada 2008 r. powod przebywsd W ceii o powferzohni 11 mg  W tamtym okresie przobyWa%o tam hqoznie piociu do szeéciu osadzonyoh. Miodzy 5 a 22 grudnia 2008 r. poWod przebyWa% W tej samej oeli  WoWozas osadzonych by/Io tam piooiu  z Wyjajkiem jednego dhia, gdy byio ich ozterech. Od 23 grudnia 2008 FA do 9 lutego 2009 r. powod ponownie orzebyWa+ W oeli o powierzchni 4,72 mg Wraz z dru gim osadzonym. W nieco Wiokszej oeli 0 powierzchni 6,37 mg uméeszozono powoda Wraz z drugim osadzonym W okresie od 10 Iutego do 28 paidziernika 2000 r. W _oo2~ niejszych okresach powod by’: lokowany W oeiach, W ktoryoh zapeWniono przynajm niej 3 m2 powierzchni na jednego osadzonego. Przepemienie panujape W celachwe Wskazanych okresaoh poWodoWa+o, ze W pomieszczeniaoh byio duszno; przy spozywaniu posi%koW ozoéo osadzonych musiaha jeéé siedzdc na Iozkaoh poniewaz nie mieécili sis; przy stoliku; problemem b3/Io fez swobodne poruszanie sio tylu osob po cell. Dodatkowq niedogodnoéo poWodoWa+ fakt, Ze kqciki sanitame W oelach nie byéy cadkowicie zabudowane. Przy nadmiernej ifoéoi osadzonych skutkowam to brakiem intymnoéoi przy za+atW{aniu potrzeb fizjoiogicznyohd W Iatach 2005  2009 iloérf: osob osadzonych W Areszcie Sfedczym WI zawsze przekraczefla pojemnoéo tej jednostki. Znaczqcy Wzrost stanu zaiudnienia Wy~ stapfi W latach 2005, 2006 1 2007, gdy 'Wynosi% odpowiednio 116,1”/'5, 119,286 i 122,3% pojemnoéci jednostki. Tak znaczqcy Wzrost Hoéci osadzonych spowodowany zosta% Wzrostem iiczby osoo zatrzymanychi skazanych za przestopstwa o cha rakterze ohuligafiskim oraz przestopstwo prowadzenia pojazdow pod Wp%yWem aEkoho lu. Poza tym, W 2006 r. W Areszoie Qiedozym W ' I utworzony zosta’r oddzEa+ zak%a du karnego W zwiqzku z likwidaojq Zaktadu Karnego W x _ Do oddzialru tego 2 Mi lylz .również palił tytoń. W 2008 i 2007 r., powod był osadzony w celi o powierzchni około 12 mg. Wraz z nim w celi tej przebywało na stałe czterech do pięciu innych osadzonych. Od 24 pażdziernika do 14 list-opada 2007 r. powód był umieszczony w celi o powierzchni 11,88 mg, w której przebywało na stałe pięciu lub sześciu osadzonych. li/liędzy i8 a 21 listopada 2007 r. powód przebywał W ceii o powierzchni 9,72 m2 wraz z trzema innymi osadzonyml. Od 29 listopada do 17 grudnia 2007 r. powod wraz z jednym jeszcze osa- dzonym przebywali W cell o powierzchni 5,08 mz. Od 20 grudnia 2007 r. do 21 lutego 2008 r. powód i inny osadzony przebywali W celi o powierzchni 4,53 m2. W podobnych warunkach powód przebywał w okresie od 22 lutego do i0 kwietnia 2008 r. z wyjąt- kiem jednego dnia, gdy pozostał w celi sam. Miedzy i a 13 pażdziernika 2008r; po- wod był osadzony w celi o powierzchni 12,05 mz wraz z czterema innymi osobami._ Od 'l4 października do 24 listopada 2008 r. powód przebywał w celi o powierzchni ii m2 - w tamtym okresie przebywało tam łącznie pięciu do sześciu osadzonych. Między 5 a 22 grudnia 2008 r. powód przebywał W tej samej celi - 'wówczas osadzonych było tam pięciu - z wyjątkiem jednego dnia, gdy było ich czterech. Od 23 grudnia 2008 r. do 0 lutego 2009 r. powód ponownie przebywał w celi o powierzchni 4,72 m2 wraz z dru- gim osadzonym. W nieco większej celi o powierzchni 8,37 m2 umieszczono powoda wraz z drugim osadzonyrn w okresie od 10 lutego do 28 pażdziernika 2000 r. W póż- niejszych okresach powód był lokowany w celach, w których zapewnione przynajm- niej 3 mz powierzchni na jednego osadzonego. Przepełnienie panujące w celachwe wskazanych okresach powodowało, że w pomieszczeniach było duszno; przy spozywaniu posiłków częśc osadzonych musiała jeść siedząc na łóżkach ponieważ nie mieścili się przy stoliku; problemem było tez swobodne poruszanie się tylu osób po celi. Dodatkową niedogodnośc powodował takt, że kąciki sanitarne w celach nie były całkowicie zabudowane. Przy nadmiernej ilości osadzonych skutkowało to brakiem intymności przy załatwianiu potrzeb iizjologicznych. W latach 2005 - 2009 ilośc osób osadzonych W Areszcie Ŝledczym wi zawsze przekraczała pojemność tej jednostki. Znaczący wzrost stanu zaludnienia wy- stąpił w latach 2005, 2008 i 2007, gdy 'wynosił odpowiednio -it8,'i%, ii9,2% i i22,3% pojemności jednostki. Tak znaczący wzrost ilości osadzonych spowodowany został wzrostem iiczby osób zatrzymanychi skazanych za przestępstwa o cha- rakterze chuligańskirn oraz przestępstwo prowadzenia pojazdów pod wpływem alkoho- lu. Poza tym, W 2008 r. w Areszcie Śledczym W ' 2 utworzony został oddział zakła- du karnego w związku z likwidacją Zakładu Karnego w x _ Do oddziału tego 2 --- STRONA 5 --- przetraosoortowano oko%o 100 do 110 skazanych, orzy niezmienionej pojemnoéoi Aresztu. W iataoh 2002  2007 przeprowadzono komp1ei<soW'~_/ remon’: Wszystkioh cel, ze Wzgledu na ootrzebe popraWy ich stanu technécznego. Wis;za’:o sie to z konieczno éo@a_ WykWate|'oWyWania osadzonych 2 cei, W ktorych mia+y zostaé przeprowadzone praoe. Osoby takie by:‘y czasowo kwaterowane W innych oelaoh, co poWodoWa%o ich przeludnienie.W1atach 2006 i 2007 dyrekcja Aresztu Siedczego W informoWa ia sad oenitencjarny o konieoznoéci umieszczania osadzonych W Warunkaoh, W :<:c> rych powierzohnia oeli no jedna osobe Wynosi mniej niz 3 m2. W zWiqzku z zaistni_e%q sytuacjz,1 administracja Aresztu Sledczego W podejmoWa’:a szereg dzia:‘a:'1 “W ramach érodkow, ktorymi dysponowada ~ zmierzayqcych do poprawy Warunkow by towych osadzonych. Poiegzfly one przede Wszys‘d<im na przystosowaniu do celoW mieszkalnych pomieszczeh o innym przeznaozeniu  min. éwietiic. Juz W 2007 r. dy~ rekoja Aresztu oodje%a starania o iikwidaoje oddziam zaldadu karnego, co nastqpiio na poozetku 2000 T. Na Wniosek administraoji Aresztu zmieniono tez rejonizaoje, co umoZIéWi%o kierowanie recydyxvistow przewozonych do z innych jednostek penitenojamyoh na czae ozyrmoéci prooesowych, do Zaidadu Karnego nr 1 W Przyspieszono tez procedure Wywozenia osadzonych, z udz1a’:em ktoryoh prowadzone byiy czynnoeci orooesowe orzed tutejszymi sqdami do jednostek, W ktorych byii osadzeni. W efekoie tyoh dzia%ar’1 problem przeiudnienia W celaoh zHkWidoWan'o do grudnia 2009 r. Posfiki d}a oeadzonych W Areszcie Siedczym W przygotowywane sq W kuohni tej jednostki I rozwozone W terrnosach zapewnéajqoych utrzymanie ioh odpowiedniej tempera.tu:"y. Jacfiospés jest prz\/gotowywany przez kekarza zaé jakoéé potraw jest kontroEo Wana na biezapo przez personei pieiegniarski. Osadzeni kWestionoWa1i ozasami jakoéfi: i iloéé Wydawanych pos':H<oW. W przypadku zakwestionowania Wagi podawanych produktow osadzeni majd mozliwoéé skontroiowania jej W oddzia!e, W kiowm przebywajq. W kazdym przypadku, gdy powod zgIasza’: zastrzezenia co do jakoéci podanego mu posflku, by’: on Wymieniany na nowy. Nigdy nie zdarzy’:o sie, aby powod musia’: zjeéé posi%el< ktory Wediug niego by1:nieeWie2y. 4 F’oWod oozostaWa+ pod opiekq Wieziennej s%uZby zdrowia min. W Areszcie Sied czym W gdzie Wieéokrotnie korzyéta’: z Wizyt Iekarskich. Zdarzaio sie, Ze na Wizyte u [ekarza trzeba'by+o oczek':Waé tydzierfi lub dWa; W przypadku Wizyty u" iekarzy specjalistoW okres ten mog%WynosIé do jednego miesiqca. A ' Jeden raz zdarzyio sie, ze eiostrfzenieo powoda oozekiWa% na Widzenie z nim W Areszcie Sledczym W "' przez dWie i poI godziny bezskutecznie. Podczas tej Wizyty odwiedzajapy poda’: adméniedaoji Aresztu nieprawidéowe imie matki oowoda i nie pamietzd '1 J przetransportowano około i00 do 110 skazanych, przy niezmienionej pojemności Aresztu. W latach 2002 - 200? przeprowadzono kompleksowy remont wszystkich cel, ze wzgledu na potrzebę poprawy ich stanu technicznego. Wiązało się to z konieczno- ścią wykwaterowywania osadzonych z cel, w których miały zostac przeprowadzone prace. Osoby takie były czasowo kwaterowane w innych celach, co powodowało ich przeludnienie. W latach 2006 i 2007 dyrekcja Aresztu Śledczego w informowa- ia sąd penitencjarny o konieczności umieszczania osadzonych W warunkach, w któ- rych powierzchnia celi na jedną osobę wynosi mniej niż 3 mz. W związku z zaistniała sytuacją administracja Aresztu Śledczego W podejmowała szereg działań -xw ramach środków, którymi dysponowała ~ zmierzających do poprawy warunków by- towych osadzonych. Poiegały one przede wszystkim na przystosowaniu do celów mieszkalnych pomieszczeń o innym przeznaczeniu - min. świetlic. Już w 2007 r. dy~ rekcja Aresztu podjęła starania o likwidację oddziału zakładu karnego, co nastąpiło na początku 2009 `r. Na wniosek administracji Aresztu zmieniono też rejonizacje, co umożliwiło kierowanie recydywistów przewożonych do z innych jednostek penitencjarnych na czas czynności procesowych, do Zakładu Karnego nr i w Przyspieszono też procedure wywożenia osadzonych, z udziałem ktorych prowadzone byly czynnosci procesowe przed tutejszymi sądami do jednostek, w ktorych byli osadzeni. W efekcie tych działań problem przeiudnienia w celach zlikwidowano do grudnia 2009 r. Posiłki dla osadzonych w Areszcie Ŝiedczym w przygotowywane są w kuchni tej jednostki i rozwożone w terrnosach zapewniających utrzymanie ich odpowiedniej ternperatury. Jadłospis jest przygotowywany przez lekarza zas jakosc potraw jest kontroio- wana na bieżąco przez personel pieięgniarski. Osadzeni kwestionowaii czasami jakosc i ilośc wydawanych posiłków. \/V przypadku zakwestionowania wagi podawanych produktów osadzeni mają możliwośc skontroiowania jej w oddziale, w którym przebywają. W kazdym -przypadku, gdy powód zgłaszał zastrzeżenia co do jakosci podanego mu posiłku, był on wymieniany na nowy. Nigdy nie zdarzyło się, aby powód musiał zjeść posiłek który według niego był nieswieży. . Powód pozostawał pod opieką więziennej służby zdrowia -rn.in. w Areszcie Śled- czyrn w gdzie wietokrotnie korzystał z wizyt lekarskich. Zdarzało się, ze na wizytę u lekarza trzebabyło oczekiwać tydzień lub dwa; W przypadku wizyty Li' lekarzy specjalistów okres ten mógłwynosió do jednego miesiąca. A ' Jeden raz zdarzyło się, że siostrfzeniec powoda oczekiwał na widzenie z nim w A-reszcie Śledczym w " przez dwie i pół godziny bezskutecznie. Podczas tej wizyty odwiedzający podał administracji Aresztu nieprawidłowe imie matki powoda i nie pamiętał '1 J --- STRONA 6 --- imienia ojca powoda. Dnia 10 grudnia 2008 r. poWod zWrooi1‘ sie 2 proéod o Wydanie jego bI'8IL1 z depo zytu Aresztu Siedczego W I teiefonu komorkowego z baterie, i kart::1, kady bankoma toWej i karty PKN Orlen, na co Dyrektor Aresztu Wyrazi% zgodeW dniu 29.grudnia 2008 r. Przedmioty te zosta+y Wydane bratu powoda dnia18 stycznia 2009 r. W grudniu 2006 r. powod zosta’: uderzony W ceii przez jednego z osadzonych i dozna+ skaieczenia g’:oWy, Powod nie zg%osi%tego zdarzenia jako pobfcia i Wyjaéni+ funk cjonariuszom, ze do zranienia dosz:‘o gdy uderzy’: sie o szafke. Podczas pobytu W ce|i_ nr 4, W okresie od 14 paédziernika do 22 grudnia 2008 r. inn] osadzeni dokuczali poWodoWi. Poiegado to na ubiizaniu, poszturchiwaniu, Wmawianio, ze powod jest konfi dentem. Powod nie zgfaszz.11: tyoh inoydentow administraoji Aresztu Siedczego. W Jutym 2009 r., podozas spaceru powéd zostalzaatakowany przez jednego z osadzonyoh. Do zdarzenia doszm W zwiqzku z nieporozumieniami dotyczqcymi zwrotu przez powoda karty teiefonicznej. Eskaiaoji konfliktu zapobiegm natychmi.asto\:::a reakcja funkcjonariusza nadzorujqcego odbywanie spaoeru. W listopadzie 2009 _r. oowod zosta’: pobity przez przebywajqcego z nim W jednej celi P: J F’oWod nie zg:*osi% tego incydentu funkojonariuszom natychmiast. D.opiero podozas Wizytacji celi kiika dni pozniej jeden 2' funkojonariuszy zauWa2y% rany no oiele oowoda. Powoda doprowadzono do ambulatorium, gdzie udzieiono mu pomocy medycznej. Do piero W toku postepowania Wyj8éfii€ij&1CegO, podczas przesmohania poWod przyzned, Ze zosta+ uderzony przez P J W sierpniu 2010 r. poWod z.gIosilr sie do am bufatorium, gdzie W rozmowie z psyohologiem poded, ze zosta:* dwukrotnie pobity przez Wspoiwieiniow  pofiora tygodnia i trzy dni przed Wizytq. F’oWod nie ootrafi’: io gicznie Wyjaénié, dlaozego nie zg+osH tyoh faktow Wczeénéej. Podczas badania iekarz stwierdziir u powoda obrazenia W postaci siniakow 1 guza. Dopiero po tej Wizyoie powod z’:ozy’: zeznania, W ktorych przedstaa/W: przebieg zdarzeo podczas, ktorych zosta% pobi ty. Przed tymi zdarzeniami poWod nie zghaszai administracji Areszid konfEiE<ioW z in nymi osadzonymi. Na podstawie tych ustaled Sad Okregowy uzna+ powodztwo usprawiediiwione co do zasady. Udowodniony zostaib przez‘poWoda zarzut osadzenia go Warunkach przeiudnienia, tzn. gdy iioéé osob przebywajqcyoh W cell prowadzda do przekrooze nia minimalnej normy 3 m2 na osobe, obowiqzujqcej na podstawie art. 1'10 § 2 k.k.W. W pierwotnym brzmieniu. Przebywanie powoda W takich Warunkach stanoWHo nam szenie dob: osobistych poWoda W postaoi prawa do_ godnego odby"Wania kary po zbawienlia Wolnoéoi, bez narazania oskarionego na dofegliwoéci Wiekeze niz te, kio ' 4 imienia ojca powoda. Dnia l0 grudnia 2008 r. powód zwrócił się z prośbą o wydanie jego bratu z depo- zytu Aresztu Śledczego w i telefonu komórkowego z baterią i kartą, karty bankoma- towej l karty PKN Orlen, na co Dyrektor Aresztu wyraził zgode-w dniu 29.grudnia 2008 r. Przedmioty te zostały wydane bratu powoda dnia 18 stycznia 2009 r. W grudniu 2006 r. .powód został uderzony w celi przez jednego z osadzonych i doznał skaieczenia głowy, Powód nie zgłosił tego zdarzenia jako pobicia l wyjaśnił funk- cjonariuszom, że do zranienia doszło gdy uderzył się o szafka. Podczas pobytu w celi nr 4, w okresie od 14 pazdziernika do 22 grudnia 2008 r. inni osadzeni dokuczali powodowi. Polegało to na ublizaniu. poszturchiwaniu., wmawianiu, ze powód jest konfi- dentem. Powód nie zgłaszał tych incydentów administracji Aresztu Śledczego. W lutym 2009 r., podczas spaceru powód został zaatakowany przez jednego z osadzonych. Do zdarzenia doszło w związku z nieporozumieniami dotyczącymi zwrotu przez powoda karty telefonicznej. Eskalacji konfliktu zapobiegła naty-chmi.astowa reakcja funkcjonariusza nadzorującego odbywanie spaceru. W listopadzie 2009 r. powód został pobity przez przebywającego z nim w jednej celi Pi J Powód nie zgłosił tego incydentu funkcjonariuszom natychmiast. Dopiero podczas wizytacji celi kilka dni póżniej jeden z' funkcjonariuszy zauważył rany na ciele powoda. Powoda doprowadzono do ambulatorium, gdzie udzieiono mu pomocy medycznej. Do- piero w toku postępowania wyjaśniającego, podczas przesłuchania powód przyznał, że został uderzony przez P- J W sierpniu 2010 r. powód zgłosił sie do am- butatorium, gdzie w rozmowie z psychologiem podał, że został dwukrotnie pobity przez wspólwiężniów - półtora tygodnia i trzy dni przed wizytą. Powód nie potrafił lo- gicznie wyjaśnić, dlaczego nie zgłosił tych faktów wcześniej. Podczas badania lekarz stwierdził u powoda obrażenia W postaci siniaków i guza. Dopiero po tej wizycie powód złożył zeznania, w których przedstawił przebieg zdarzeń podczas, których został pobi- ty. Przed tymi zdarzeniami powod nie zgłaszał administracji Aresztu konfiiktów z in- nymi osadzonymi. Na podstawie tych ustaleń Sąd Okręgowy uznał powództwo usprawiedliwione co do zasady. Udowodniony został, przezpowoda zarzut osadzenia go warunkach przeludnienia, tzn. gdy ilość osób przebywających w celi prowadziła do przekrocze- nia minimalnej normy 3 m2 na osobe, obowiązującej na podstawie art. i'l0 § 2 k.k.w. w pierwotnym brzmieniu. Przebywanie powoda w takich warunkach stanowiło naru- szenie dóbr osobistych powoda w postaci prawa do_ godnego odbywania _kary po- zbawienia wolnoścl, bez narażania oskarżonego na dolegliwości większe niż te, któ- ` 4 --- STRONA 7 --- re Wynikajs Z zastosowanego srodka. Naruszenie dobr osobistyoh powoda m1a%o \N&11Ol‘<IiZ181"23I’1§&‘1 loezpravvnego. Nie zostaha udowodniona Zadna okoiioznoso, ktora W sWiet1s art. 2'18 § 1 1<.k.W. W pierwotnym brzmieniu uzasadnimaby naruszenie normy powierzohniowej z art. 110 § 2 1<.l<.W. Powohany art. 248 § 1 k.k.W. dopuszozsfi mozIi Woso umieszozenia. osadzonego W Warunkaoh, W ktoryoh powierzohnia na jednego osadzonego lo_y1"a mniejsza nit 3 m2, przy spehwieniu dwooh przes%anek. Mogfo to masts pio W szozegoinie uzasadnionyoh Wypadkach i ria ozas okresiony. Zdaniem Sqciu 1 in stanoji argumenty przytoozone przez pozwanego nie stanowis 0 szozegolnej sytuscji pozwalajqoej na odstspstwo od normy powierzohniowej. Strona pozwana poWo%,a¥a sis na przeiucinienie jako zgawisko ‘.r\/ystopujqce W Wielu jednostkaoh penitenojar nyoh. Podnosiéa tsz, ze Dyreko_éa Aresztu nie ma mozlivvosoi oclmowio przyjooia osob, ktore sq do niej kieroWane. Wszystko to nie uzasaclnia twierdzenia o Wyjstkowosoi sytuaoji okreséonego osadzonego. W przypadku powooa brak tez dowodu na to, aby kiedykoIWiek z gory okreslono ozas jego pobytu W Warunkaoh przopemionej oeii. EBezprawnosoi dziedania strony pozwanej nie usuwa fakt, Ze dyrektor jeo nostki oenitenojarnsj nie ma Zaclnego Wp’ryWu na przyjmowanie osob, ktore sq W niej osaoizone, a srodki finansowe, ktorymi dysponuje sq ograniozone. Pozwanym W sprawie jest Skarb Parfistwa, zas Dyrektor Aresztu Sledozego reprezentuje jeciynie statio fisoi. Dzia1amia podejmowane W stosunku do poWoda W zWia_zi<u z jego po» bytem W Areszoie nalefzy Wise ooeniao, jako dzia%an'1a Pahsiwa Wobeo obywateia. Jezeli Paristvx“o zmienia politykeg karma} poprzez jej zaostrzenie ozy penalizaojo ozy noW, More nie by/%y Wozesniej przestspstwami, to jego ooowiszkiem jest zapewnienie Od[3OW'iedl’1iC|’\.'W&1fUF11<=5\.'V reaiizaoji takioh zamierzefi. Dopuszozenie do sytuaoji, W kto~ rej zaludnienie jednosiki penitenojarnej przekroozym 120% jej pojemnosoi éW1ad ozy o zaniecibaniu tego obovviegzku, ozyii niereaiizowaniu przez Parfistwo jecine] z funkoji, clla ktol",/oh Estnieje. ‘ Wecfiug Ssdu Okrsgowego kolejnym naruszeniem dobr osobistych powoda b\/1o umieszozenie go przez pewien czas W celi przeznaozonej clla osob paiqcyoh, podozss gdy guowocé nie uzywai Wyrobow tytoniowyoh i nie s1<+ada%n1gdytak1ej dek!ara oji. Stsnowiéo to naruszenie podstawovvych praw Wynikajapyoh z art. 102 pkt 1 k.l<.W. 1 z tsgo Wzgisdu by1o dziamnism bezprawnymq W tej sytuaoji poWodztWo jest uspraWied!i Wione co do zasady na podstawie art. 417§ 1 W zw. z art. 24 k.o.  Dokonujago ooeny Wysokosloi roszozenia Sad i instanoji przyznsflr poWodoWi 7.000 2% zadosouozynienia za doznanq krzywds. Powod nie udoWoo’nI1, is Warunki oo~ bytu W Areszcée S1edo_zym_W. spoWodoWa%y _ oprooz doiegiiwosoi natury psy *3 re wynikają z zastosowanego środka. Naruszenie dóbr osobistych powoda miało walor działania bezprawnego. Nie została udowodniona żadna okoiiczność, która w świetle art. 2'fl8 § 1 k.k.w. W pierwotnym brzmieniu uzasadniałaby naruszenie normy powierzchniowej z art. 110 § 2 k.k.w. Powołany art. 248 § 1 k.k.w. dopuszczał mozli- wość umieszczenia. osadzonego W warunkach, W których powierzchnia na jednego osadzonego byla mniejsza niż 3 mz, przy spełnieniu dwóch przesłanek. Mogło to nastą- pić w szczegoinie uzasadnionych wypadkach i na czas określony. Zdaniem Sądu l in- stancji argumenty przytoczone przez pozwanego nie stanowią o szczególnej sytuacji pozwalającej na odstępstwo od normy powierzchniowej. Strona pozwana powołała sie na przeludnienše jako zjawisko występujące W wielu jednostkach penitencjar- nych. Podnosiia tez, że Dyrekcja Aresztu nie ma możliwości odmówić przyjęcia osób, które są do niej kierowane. Wszystko to nie uzasadnia twierdzenia o wyjątkowości sytuacji określonego osadzonego. W przypadku powoda brak tez dowodu na to, aby kiedykolwiek z góry określono czas jego pobytu W warunkach przepełnionej celi. E-iezprawności działania strony pozwanej nie usuwa fakt, ze dyrektor jed- nostki penitencjarnej nie ma zadnego wpływu na przyjmowanie osób, które są w niej osadzone, a środki finansowe, którymi dysponuje są ograniczone. Pozwanym w sprawie jest Skarb Panstwa, zaś Dyrektor Aresztu Śledczego reprezentuje jedynie static fisci. Działania podejmowane w stosunku do powoda w związku z jego po- bytem w Areszcie nalezy więc oceniać, jako działania Państwa wobec obywatela. Jeżeli Państwo zmienia politykę karną poprzez jej zaostrzenie czy penalizację czy- nów, które nie były wcześniej przestepstwami, to jego obowiązkiem jest zapewnienie odpowiednich warunków reaiizacji takich zamierzeń. Dopuszczenie do sytuacji, w któ- rej zaludnienia jednostki peniiericjarnej przekroczyło 120% jej pojemności świad- czy o zaniecibaniu tego obowiązku, czyii nierealizowaniu przez Państwo jednej z funkcji, dla których istnieje. ` Według Sądu Okręgowego kolejnym naruszeniem dóbr osobistych powoda było umieszczenie go przez pewien czas W celi przeznaczonej dla osób palących, podczas gdy powód nie używał wyrobów tytoniowych i nie składał nigdy takiej dekiara- cji. Stariowiio to naruszenie podstawowych praw wynikających z art. 102 pkt 1 k.k.w. i z tego wzgledu bylo działaniem bezprawnym; W tej sytuacji powództwo jest usprawiedli- wione co do zasady na podstawie art. 417§ 1 w zw. z art. 24 kc. - Dokonując oceny wysokości roszczenia Sąd l instancji przyznał powodowi 7.000 zł zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Powód nie udowodnił, że warunki po- bytu w Areszcže Siedc_zym_w. spowodowały _ oprócz dolegliwości natury psy- 3 --- STRONA 8 --- ohioznej  nastspstwa dia jego zdrowia. Dia Wysokosci zasadzonej l<Wo‘ty istotne ma ozenie mia’: fakt, ze do naruszenia clobra osobistego dosz1o.W relaojt par'1stWo obyWatel. Niezapewnienie osadzonemu normatywnej powierzohni oeli mog1o pools gnqc’: za sobq daisze niedogodnoéci W postaci pogorszenla jakosoi poWietrza znajdujep oego sis W pomieszozeniu. Nie bez znaozenia by’ra okoléoznoéo, Ze W przflladku po Woda przeiudnienie by+o sfanem niemal permanentnym ~ okresy te trWa%y nierzadko przez Wiefe miesiscy. Sytuaojla ta uleg+a znaozhej poprawie dopiero od 2009 r. Prze bywanie zaé W towarzystwie osob palqcych by/10 dla powoda dodati<oW'e;, bardzo lstotns uoiqiliwoéoiz3. 1 Sad Okrsgowy podniosi ze dziaianie strony pozwansj nie bylro podjote z premedytaojq, nie Wynikalro z ohsoi spowodowania dia osadzonego dolegH_Wosoi Wiskszyoh, niz Wynikajq z samego faktu izolaoji na skutek skazania na Karo pozba Wienia Wolnosoi. Wyni1<a1o ono 2 okolioznoéoi, na ktore administraoja jednostki peni tenojarnej ozssto nie ma Wp+yWu. Nie mozna oominqo i tego, zie administraoja Areszfru podejmowada skuteozne dziahania zmierzajqoe do |oopra'Wy Warunkow by toWych osadzonyoh. Odnoszao sis do rozmiaru krzywdy Wyrzaozonej naruszeniem dobr osobi styoh Sqd I instanoji Wskazah Ze nie by’: on znaozqoy W tym ssnsie, ze nie pozo staWi% u poWoda Zadnyoh trWa%ych nastQ.~ps’£W  np. W zaédesie stand zdrowia. W pozostaflym zakresie powodztwo zosta+o oddalone, jako bezzasadne. Dow ozy to przede Wszystkim zarzutu nieW+aéoiWej. opieki medyozne} W Areszoie Sled ozym W 1. OdWo1ujso sis do reaiiow panujqoyoh W kraju Sad Okrsgowy Wskaza+, ze oozekiwanie na Wizyto u iekarza speojaiisty przez kikka miesisoy jest W obscnej ohwilistandardem W Warunkaoh Wolnosoiowyoh. PoWod nie udoWodPi? toZ, aby pod czas jego pobytu W Areszoie Sledozym W . zaistnieda sytuaoji Wymagajqoa na iyohmiastowej interwenoji iekarza speojalisty. . Za bezzasadne Sad I instanoji uzna+ rowniez zarzuty dot»/czsoe Wy2yW%enia. Na Wetjesli powod zgéaszaé W tym zakresie zastrzezenia, to kwestionowany przez niego konkreiny posdek by%Wym1eniany.  Nie zna1az1 zadnego potWierdzenia' W zsbranym materiaée doWoo[oWym fakt narazenia zdrowia poWoda na skutek umieszozenia go W jednej oeii z osobsmi zara Zonymi Wirusem HIV. Nie zosta%y udoWodnione zarzuty bezprawnej ingerenojt W korespondenojs po Woda ani utrudniania Widzefi z ozirookami rodziny. Jedna z Wizyt oz%onka rodziny po Woda W Areszoie Siedozym nie do_sz1o do skutku, aie z przyozyn lezsoych poza stro 6 chicznej - następstwa dla jego zdrowia. Dla wysokości zasadzonej kwoty istotne zna- czenie miał fakt, że do naruszenia dobra osobistego doszłow relacji panstwo- obywatei. Niezapewnienie osadzonemu normatywnej powierzchni celi mogło pocią- gnąć za sobą dalsze niedogodności w postaci pogorszenia jakości powietrza znajdują- cego się W pomieszcze-niu. Nie bez znaczenia była okoliczność, ze w przypadku po- woda przeludnienie było stanem niemal permanentnym ~ okresy te trwały nierzadko przez wiele miesięcy. Sytuacja ta uległa znacznej poprawie dopiero od 2009 r. Prze- bywanie zaś W towarzystwie osób palących było dla powoda dodatkową, bardzo istotną uciążliwością. Ą Sąd Okręgowy podniósł, że działanie strony pozwanej nie było podjęte z premedytacją, nie wynikało z chęci spowodowania dla osadzonego dolegliwości większych, niż wynikają 2: samego faktu izolacji na skutek skazania na karę pozba- wienia wolności. Wynikało ono z okoiíczności, na które administracja jednostki peni- tencjarnej często nie ma wpływu. Nie można pominąć i tego, ze administracja Aresztu podejmowała skuteczne działania zmierzające do poprawy warunków by- towych osadzonych. Odnosząc sie do rozmiaru krzywdy Wyrządzonej naruszeniem dóbr osobi- stych Sąd l instancji wskazał, że nie był on znaczący w tym sensie, ze nie pozo- stawił u powoda żadnych trwałych następstw - np. W zakresie stanu zdrowia. W pozostałym zakresie powództwo zostało oddalone, jako bezzasadne. Doty- czy to przede wszystkim zarzutu niewłaściwej. opieki 'medycznej W Areszcie Śled- czym w i. Odwołując sie do realiów panujących w kraju Sąd Okręgowy wskazał, że oczekiwanie na wizyte u lekarza specjalisty przez kilka miesiecy jest w obecnej chwiiistandardem w warunkach Wolnościowych. Powód nie udowodnii też, aby pod- czas jego pobytu W Areszcie Sledczym W . zaistniała sytuacji wymagająca na- tychmiastowej interwencji lekarza specjalisty. _ Za bezzasadne Sąd l instancji uznał również zarzuty dotyczące wyżywienia. Na- wetjeśli powód zgłaszał W tym zakresie zastrzeżenia, to kwestionowany przez niego konkretny posiłek był wymieniany. - Nie znalazł żadnego potwierdzenia' W zebranym materiaže dowodowym takt narażenia zdrowia powoda na skutek umieszczenia go w jednej ceii z osobami zara- żonyrni wirusem HIV. Nie zostały udowodniona zarzuty bezprawnej ingerencji w korespondencja po- woda ani utrudniania widzen z członkami rodziny. Jedna z wizyt członka rodziny po- woda W Areszcie Sledczym nie doszło do skutku, ale z przyczyn leżących poza stro- 6 --- STRONA 9 --- na pozwana. . Zarzuty poWoda zwiazarie z kiikukrotnym pobioiem go przez innyoh osadzo nych Sad Okregowy uznat za nieuzasadnione z tego poWodu, iz funkojonariusze strony pozwanei nie mieii Zadnych sygnatow éwiadozaoych 0 tyrn, Ze taki fakt rniat miejsoe, aibo ze powod ozuje sie zagrozony. Orzekajao o nieuiszczonyoh kosztaoh sadowych oboiazajaoyoh strone po WodoWa Sad Okregowy nie znaiazt podstaw do zastosovrania art. 102 k.p.c., goiyz odstapieriie od zasady odpowiedziainoéci za Wynik procesu jest instytuoia Wyjatkowa. a aktuaina sytuaoja powoola nie jest Wyjatkowa. Dlatego o tyoh kosztaoh rozstrzygnai na podstawie art. 113 ust. 2 u.i<.s.o. Apeiaoje od powyzszego Wyroku Wniosty Obie strony. _.' . ' PoWo<:i zaskarzyi itryrok W ozesoi oddaiajaoej powodztwo i obciazaiaoej go kosztami sadowymi, zarzuoajao: 1. btad W ustaieniaoh faktyoznyoh poiegajaoy na przyjeoiu, Ze powod nie udo Wodnit riaruszenia dobr osobistyoh takioh jak praW0 do nieograniozonej opieki medyoznej, praWo do dobrego Wyzywienia, prawo do tajemnioy itorespondencji, prawo do i<orrtai<toW z rodzina, prawo do nietykainosoi osobistej, praWo do in tyrrmosoi, ' 2.'naruszer1ie art. 24 i art. 448 i<.o. przez btedna jego Wyktadnie E nieWtasoiWe zasto sowariie poiegajaoe na przyjeoiu, Ze dia przyznania i rozmiaru zadoééuozynienia pie nieznego ria podstaWie art. 448 k.o. Konieozne jest Wystapienie trwatych nastepstw W zakresie stanu zdroWia, 3. triad W ustaieniaoh faktyoznyoh poiegajaoy na priyieoiu, Ze aktuaina sytuaoja finan soWa poWoda nie jest Wyjati<oWa W rozumieniu art. 102 k.p.o. l 4. riaruszenie art. 113 ust. 4 u.k.s.o. przez jego niezastosowanie. W konitiuzji skarzacy Wniosi o zmiane Wyroku poprzez uwzgiednienie poWodz tWa i zasadzenie kosztow postepowania W obu Enstancjaoh. Pozwany zaskarzyt Wyrok W ozesoi uwzgiedniaiacej powodztwo i nieoboiazaja oej poWoda kosztarni prooesu, zarzuoajao: 1. namszenie przepisoW prawa prooesowego, art. 233 §1 k.p.o. poprzez: a) ‘oiedne ustaleriie co do tego, Ze osadzenie powoda W Warunkach przeludnienia nie miaio ohara!<te|"'u Wyjatkovrego oraz nieuwzglednienie doWodoW Wskazujaoych na dziatanée pozwanego W ramaoh porzadku prawnego ~ zeznarfi éWiadkoW R. Woiit1 skiego, S. Dudidewioza oraz pism kierowanyoh przez pozwanego do sedziego peni teriojarnego, . .  _ 7 ną pozwaną. _ Zarzuty powoda związane z kilkukrotnym pobiciem go przez innych osadzo- nych Sąd Okręgowy uznał za nieuzasadnione z tego powodu, iz funkcjonariusze strony pozwanej nie mieli zadnych sygnałów świadczących o tym, że taki takt miał miejsce, albo ze powód czuje się zagrożony. Orzekając o nieuiszczonych kosztach sądowych obciążających stronę po- wodową Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw do zastosowania art. 102 k.p.c., gdyż odstąpienie od zasady odpowiedzialności za wynik procesu jest instytucją wyjątkową, a aktualna sytuacja powoda nie jest wyjątkowa. Dlatego o tych kosztach rozstrzygnął na podstawie art. 113 ust. 2 u.k.s.c. Apeiację od powyższego wyroku wniosły obie strony. _ Ü _ ` Powód zaskarzył wyrok W częsci oddalającej powództwo i obciążającej go kosztami sądowymi, zarzucając: 1. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że powód nie udo- wodnił naruszenia dóbr osobistych takich jak prawo do nieograniczonej opieki medycznej, prawo do dobrego wyżywienia, prawo do tajemnicy korespondencji, prawo do kontaktów z rodziną, prawo do nietykalności osobistej, prawo do in- tymności, " 2.'naruszenie art. 24 i art. 448 k.c. przez błędną jego wykładnia i niewłaściwe zasto- sowanie polegające na przyjęciu, że dla przyznania i rozmiaru zadośćuczynienia pie- nięznego na podstawie art. 448 k.c. konieczne jest wystąpienie trwałych następstw W zakresie stanu zdrowia, 3. błąd W ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że aktualna sytuacja finan- sowa powoda nie jest wyjątkowa W rozumieniu art. 102 k.p.c. I 4. naruszenie art. 113 ust. 4 u.k.s.c. przez jego niezastosowanie. W konkluzji skarżący wniósł o zmianę wyroku poprzez uwzględnienie powódz- twa i zasądzenie kosztów postępowania W obu instancjach. Pozwany zaskarżył wyrok W części uwzględniająoej powództwo i nieobciążają- cej powoda kosztami procesu, zarzucając: 1. naruszenie przepisów prawa procesowego, art. 233 §1 k.p.c. poprzez: a) błędne ustalenie co do tego, że osadzanie powoda W warunkach przeludnienia nie miało charakteru wyjątkowego oraz nieuwzględnienie dowodów Wskazujących na działanie pozwanego w ramach porządku prawnego ~ zeznań świadków R. Wolin- skiego, S. Dudkiewicza oraz pism kierowanych przez pozwanego do sędziego peni- tencjarnego, . _ - _ 7 --- STRONA 10 --- b) nieuwzgiednienie doWodu Z notatki M. !\/iorawskiej z dnia 27 grtrdnia 2006 r. do'ty ozaoe} dekiaraoji powoda W zakresie u2yWania Wyroioowtytoniowyoh oraz z zeznart swiadi<oW M. M i P. Si W zakresie prooedur dotyozaoyoh dei<iara oji sktadanyoh przez osadzonyoh co do uzywania Wyrobow tytonio"Wyoh oraz braku skarg powoda na osadzenie z osobami palaoymi, a takze doWodu z notatek z 22 lute go i 15 maja 2007 r. W aktach osobopoznawozych powoda Wskazujaoyoh na dobre samopoozuoie powoda i reiaoje powoda W trakoie osadzenia W oeii cits. paiaoyoh oraz braku probiemow z innymi osadzonymi, o) sprzeozne z zasadami dosvriadozenia zyoiowego oraz zasadami iogioznego rezo mowania ustaienia W odniesieniu do dowodu z zeznari powoda WZ8§<i’@S1€f\Ni8FdZ6RiEi o nieztozeniu dekiaraoii udokumentowanrej W notatoe z dnia 27 grudriia 2006 r., t:ier piefi p_oWoda W zWiazi<u z osadzeniem go W oeii dia osob paiaoyoh, iaraku skarg W tej materii oraz treéoi innyoh notatek W aktaoh powoda, . 2. naruszenie praWa materiainego:  a) art. 448 W zW. z art. 24 § 1 k.o. oraz art. 110 i art. 248 i<.k.W. (W pierWotnyrri |:>rzmie niu) poprzez uznanie, Ze zostaty speinione przestanki odpowiedziainosoi pozWartego, b) przepisow Rozporzadzenia Ministra Sprawiediiwosoi z dnia 14 sierpnia 2003 r. W sprawie sposoboW proWadzenia oddziatywafi penitenojarrryoh W zaktadaoh karriyoh i aresztaoh stedozyoh oraz Zarzadzenia nr 2r‘04 z 24 iutego 2004 r. Dweittora General nego Stuzby Wieziennej W spraWée szozegotowyoh zasad proWad'zenia i orgariizaoii praoy penitenojarnej oraz zakresow ozynnosoi tunkojonariuszy E praooWnii<oW dziaioW penitenojarnych i terapeutyoznyoh, W szczegoinosoi § 27 ust. 2 Rozporzadzeriia po przez pominieoie W/W przepisow i stwierdzenie, Ze osvviadozenia poWoda W zakresie uzywania Wyrobow tytoniowyoh Wififly byo przez niego potwierdzorae, pomirno iz W obowiazujaoyoh przepisaoh prawa nie przewiduje sia takiego upraWnienia osadzone 9% o) naruszenie art. 99 W ZW, z art. 102 k.p.c. poprzez jego niezastosowariie i niezasa dzenie od poWoda na rzeoz pozwanego kosztow prooesu. W konkiuzji skarzaoy Wniost 0 zmiane Wyroku poprzez oddaienie poWodztWa i zasadzenie kosztow prooesu za obie instanoje._ Sad Apelacyjny zwaiyt, co nastepuje: Apelaoja powoda jest ozesoiowo zasadna. .. Zgodnie z art. 113 ust. 2 pkt 1 u.k.s.o. koszty nieoboiazaiaoe przeoiWnii<a sad W ' s b) nieuwzględnienie dowodu z notatki Ni. ă\/lorawskšej z dnia 27 grudnia 2006 r. doty- czącej dekiaracji powoda W zakresie używania wyroioówtytoniowych oraz z zeznań świadków lyl. M i P. Si W zakresie procedur dotyczacych deklara- cji składanych przez osadzonych co do używania Wyrobów tytoniowych oraz braku skarg powoda na osadzenie z osobami palącymi, a także dowodu z notatek z 22 lute~ go i 1-5 'maja 2007 r. w aktach osobopoznawczych powoda Wskazujacych na dobre samopoczucie powoda i relacje powoda W trakcie osadzenia W celi dia palących oraz braku problemów z innymi osadzonymi, c) sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego oraz zasadami logicznego rozu- mowania ustalenia W odniesieniu do dowodu z zeznań powoda W zakresie twierdzenia o niezłożeniu deklaracji udokumentowanej W notatce Z dnia 27 grudnia 2006 r.,- cien pień powoda W związku z osadzeniem go w celi dla osób palących, braku skarg W tej materii oraz treści innych notatek W aktach powoda, . 2. naruszenie prawa materialnego: - a) art. 448 W zw. z art. 24 § l `k.c. oraz art. 110 i art. 248 k.k.W. (W pierwotnyrn brzmie- niu) poprzez uznanie, że zostały spełnione przesłanki odpowiedzialności pozwanego, b) przepisów Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów prowadzenia oddziaływań penitencjarnych W zakładach karnych i aresztach śledczych oraz Zarządzenia nr 2r'O4 z 24 lutego 2064 r. l3y|'el<tora General- nego Służby Więziennej W sprawêe szczegółowych zasad prowadzenia i organizacji pracy penitencjarnej oraz zakresów czynności funkcjonariuszy ā pracownikow działów penitencjarnych i terapeutycznych, W szczególności § 2? ust. 2 Rozporządzenia po~ przez pominięcie W/W przepisów i stwierdzenie, że oświadczenia powoda W zakresie używania wyrobów tytoniowych winny być przez niego potwierdzone, pomimo iż W obowiązujących przepisach prawa nie przewiduje się takiego uprawnienia osadzone- 90= c) naruszenie art. 99 W zw, z art. 102 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie i niezasa- dzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu. W konkluzji skarżący wniósł o zmianę wyroku poprzez oddalenie powództwa i zasadzenie kosztów procesu za obie instancje._ Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja powoda jest częściowo zasadna. .. Zgodnie z art. M3 ust. 2 _pkt 1 u.k.s.c. koszty nieobciążajace przeciwnika sad W " 8 --- STRONA 11 --- orzeozenéu koifiozacyrn spraWa W instanoji nakazuie soiajgnaé z roszozenia zasadzo rrego na rzeoz strony, ktorej ozynnoso spoWodoWata ioh poWstanie.'Ustep 4 tego arty kutu stanoWi zas, ze W Wypadkaoh szozegoinie uzasadnionyoh sad moze odstapio od przeWidzianego W ust. 2 i 3 oboiazenia kosztami. W rozpozrrawanej sprawie powod Wygrat spraWe oo do zasady, przy ozym jego znaoznie przeszaoowane roszozente orzaptate 200 tys. zt zostato uWzgiednione przez Sad I instanoji jedynie W zakresie kwoty 7 tys. zt Wbrew stanowisku tego Sadu za oltodzi jednak Wypadek szozegoinie uzasadniony, pozwalaiacy na odstapienie od ob oiazenia poWoda kosztami sadowymi. Nakazanie soiagnieoia z roszozenia zasadzo nego na rzeoz poWoda nieuiszozonyoh kosztow sadowyoh oznaozatoby, ze powod nie otrzyrrratby od strony pozWanej jakiegokolwiek zadoséuozynienia za naruszeriie dobr osobistyoh, a Wiec nie osiagriat Wogole oelu, do jakiego zmierzat Wytaozajao poWodz tWo. Jednoozesoiesytuaoja poWoda po opuszozeniu Aresztu Sledozego jest trudna. gdyz utrzyrriujelsie on z nteWieikiej renty ohorobowej. Te Wzgiedy zadeoydowaty o zmianie W tyrr". zakresie Wyroku polegajaoej na nieoboiazaniu poWoda kosztarni sadd Wymi. Uboozriie nalezy Wskazao, ze gdyby Wysokoso zasadzonego zadosouozynierria nie zostata oorrizona na skutek apeiaoji strony pozwanej z 7 .do 3 tys. zt, to W okoiioz oosoiaoh spra‘Wgr zasadne oytoby ozesoiowe oiooiazenie powoda kosztami sadowymi. Wykazujao W ;oozWie znajomoso aktoW praWa miedzynarodowego dotyozaoyoh praW ozi"oW%et<a i podstaWoWyoh Woinosoi powod zapewne roWniez Wiedziat, ze typoWe za dosouozynienie za naruszerrie dobr osobistyoh nie przekraoza kilku, rnaksymainie kit kunastu tys. zt. Skoro iednak ostateozna kWota zadosouozynienia zostata ustalona na poziomie 3 tys. zi, naitazanie soiagnieoiaz tej naleznosoi jeszoze ozesoi i<osztoW sa doWyot1 by'toioy zbyt daieko idaoe. ivtajao to F18 uwadze Sad Apsiaoyjny, uwzgledniajao apeiaoje poWoda zmieoit zaskarzorty Wyrok W sposob Wyzej opisany, stosownie do art. 386 § 1 i<.p.c. Niezasadna jest natomiast apelaoja powoda W tej ozesoi, W jakiej powod 1<We stionuje Wysokost’: zasadzonego na jego rzecz zadoééuozynienia, z dochodzonej kWo ty 200. tys. zt. Rozmiar Wyrzadzonej powodowi szkody niemajatkowej rekompensoWa nej zadosouozynieniem pienieznym Wyhikat jedynie z naruszenia prawa do godnego odbytrrarzia kary pozbawienia Woinosohw Warunkaoh Woinyoh od przeiudnienia i dymu tytorriowego. Prze"dmtotem oohrony byta zatem godnoso oztowieka i zdroWie (art. 23 i<.o.). W odniesieniu do pozostatyoh okoiioznosoi, W ktorych poWod upatrywat przeja WoW rraruszenia iego dot:r osobistyoh, Sad Okregowy uznatje aibo za nieudoWodnio me, aioo tez za niestanowiaoe o naruszeniu jakiohkoiv/iek door osopistyoh. Choo usta» 9 orzeczeniu kończącym sprawę W instancji nakazuje ściągnąć z roszczenia zasądzo- nego na rzecz strony, której czynność spowodowała ich powstanie.'Ustęp 4 tego arty- kułu stanowi zaś, ze W wypadkach szczegóinie uzasadnionych sąd może odstąpić od przewidzianego W ust. 2 i 3 obciążenia kosztami. W rozpoznawanej sprawie powód wygrał sprawę co do zasady, przy czym jego znacznie przeszacowane roszczenie o-zapłatę 200 tys. zł zostało uwzględnione przez Sąd I instancji jedynie w zakresie kwoty 7 tys. zł, Wbrew stanowisku tego Sądu za- chodzi jednak wypadek szczególnie uzasadniony, pozwalający na odstąpienie od ob- ciążenia powoda kosztami sądowymi. Nakazanie ściągnięcia z roszczenia zasądzo- nego na rzecz powoda nie-uiszczonych kosztów sądowych oznaczałoby, ze powód nie otrzynnaiby od strony pozwanej jakiegokolwiek zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych, a Więc nie osiągnął Wogóle celu, do jakiego zrnierzał wytaczając powódz- two. Jednoczesnie-sytuacja powoda po opuszczeniu Aresztu Śledczego jest trudna, gdyż utrzyrnujensię on z niewielkiej renty chorobowej. Te względy zadecydowały o zmianie wtym zakresie wyroku polegającej na nieobciązaniu powoda kosztami sądo- wymi, Ubocznie nalezy wskazać, że gdyby wysokość zasądzonego zadośćuczynienia nie została obniżona na skutek apelacji strony pozwanej z 7' .do 3 tys. zł, to W okolicz- nościach sprawy zasadne byłoby częściowe obciążenie powoda kosztami sądowymi. Wykazując W pozwie znajomosc aktów prawa międzynarodowego dotyczących praw czlowieka i podstawowych Wolności powód zapewne również wiedział, ze typowe za- dośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych nie przekracza kilku, maksymalnie kil- kunastu tys. zł. Skoro jednak ostateczna kwota zadośćuczynienia została ustalona na poziomie 3 tys. zł, nakazanie ściągnięciaz tej należności jeszcze części kosztów są- dowych byłoby zbyt daleko idące. iyiając to na uwadze Sąd Apelacyjny, uwzględniając apelację powoda zmienił zaskarżony wyrok W sposób wyżej opisany, stosownie do art. 386 § 'l k.p.c. Niezasadna jest natomiast apelacja powoda w tej części, w jakiej powód kwe- stionuje wysokość zasądzonego na jego rzecz zadośćuczynienia, z dochodzonej kwo- ty 200. tys. zł. Rozmiar wyrządzonej powodowi szkody niemajątkowej rekompensowa- nej zadosóuczynieniem pienię-żnym wynikał jedynie z naruszenia prawa do godnego odbywania kary pozbawienia woinośckw warunkach wolnych od przeludnienia i dymu tytoniowego. F>rze'drniotem o.chrony była zatem godność człowieka i zdrowie (art. 23 kc). W odniesieniu do pozostałych okoliczności, W których powód upatrywał przeja- wów naruszenia jego dóbr osobistych, Sąd Okręgowy uznałje albo za nieudowodnio- ne, albo tez za niestanowiące o naruszeniu jakichkoiwiek dóbr osobistych. Choć usta- 9 --- STRONA 12 --- Wodawoa i judykatura state powiekszaja kataiog dobr osobistyon, to jednak  WoreW stanoWisku skarzaoego ~ Watpiiwosoi ioudzi poglad, jakoby praWo do nieograniozoriej opieki rnedyoznej E praWo do dobrego Wyzywienia stanowity doors osobiste. Na Par’: stWie spoczywa oozywisoie obowiazekt zapewnienia skazanym odpowisdniej opieki medyoznei i Wyzywienia, gdyz bedao pozioawieni Wolnosoi nie moga sobie tyon éWiad, ozen i érodkow samodzieinie dostarozyé i zabszpieczyé. Jednakze skelzany oée rrioze misc’: Wieoej praw niz oztowiek Woiny, a Wiec W obiektywnym ujeotu nie nartisza door osobistych skazanego niezapewnienie mu nieograniozonej opieki medyoznej i doors go Wyzywienta. Naruszenie takie miatoby miejsoe, gdyby Warunki odbyWania kary po zbawienia Woinosoi odbiegaty znaoznie na ‘niekorzyso od tych istniejaoyoh na Woino sci, u przeoietnej rodziny, np. gdyby Wyzywienie dostarozane si<azanyrn byto n_i'eW"y starczajaoe dia zaohowania dotyohozasowego stand zdroWia aibo dla podtrzyrnaoia Zyoia, a okres oozekiwania na udzielenie pomooy rnedyoznej idyt na tyte cttugi, Ze uniernozliwiat Wyieczenie danego sohorzenia, albo grozit utrata zdroW§a iuio Zyoia. Tyoh okoiioznosoi powod iednak nie podnosit. Jesii ohodzi o pozostate dobra osobiste, to Sad O%<regoWy praWidioWo ustaiit, Ze takt ich naruszenia nie miat mieisca. Pozwany nie naruszyt przystugojaoych poWo doWi1 tajemnioy korespondenoji, prawa do kontai{tow z rodzina, praWa do nietyi<a|no sci osobistej, praWa do intymnosoi. PoWod nie udowodnii, apy zaistniaty‘ zdarzerria stanoWiaoe o naruszeniu Wymienionyoh dobr osobistycn. EWentuaioa ingetsnoja W Wyzej Wyrnienione dobra poWoda jesii miata miejsoe, to nie by/ta Wyntidem dziatania strony pozwanej ~ dotyozy to naruszenia nietykalnosoi oieiesnej, ktore ioyto spoWodo Wane przez Wspoiwiezniow oraz naruszenia prawa do kontai<toW z rodztna, gdzie po Wod nie zostat odwiedziony przez siostrzenoa, gdyz ten nie pamieta.t danyoh identyt% kujaoyoh osobe powoda. . Zgodzio sie naiezy z powodem, ze dia przyznania zadosouozynienia pieniezne go na podstawie art. 448 i<.o. nie Wymaga sis Wystaptenia 1 trwatosoi nastepstw zdro Wotnyoh. Przepis ten nie Wiaze bowiem Wystapienia krzywdy ze szkoda ojeta W kate goriaoh rnedyoznyoh. Czyniao zatem Wywody oolnosnie Wysokosoi naleznego poWo doWi zadosouozynienia Sad Okregowy nietratnie Wskazat na takt, ze pobyt W pozWa nym Areszoie nie miat WptyWu na stan zdrowia powoda. Pominieoie tej okoiioznoso nie stanowito jednak podstaWy do podWyzszenia i<Woty zadosouozynienia. W konsekwenoji ustaiajao rozmiar i oharakter nastepstW naruszenia dobr oso~ bistych poWoda naiezato Wziao pod owage iioéo naruszonyoh dobr osoioistyoh, ioh (sie zar gatunkoWy, ozas trWan_ia doiaziiwosoi Wynikajaoyoh z naruszenia, stopéen Winy E0 Wodawca i judykatura stale powiększają katalog dóbr osobistych, to jednak - wbre'w stanowisku skarżącego ~ wątpliwości budzi pogląd, jakoby prawo do nieograniczonej opieki medycznej i prawo do dobrego wyżywienia stanowiły dobra osobiste. Na Pań- stwie spoczywa oczywiście obowiązek- zapewnienia skażanym odpowiedniej opieki medycznej i wyżywienia, gdyż będąc pozbawieni wolności nie _mogą sobie tych świad- czeń i środków samodzielnie dostarczyć i zabezpieczyć. Jednakże skazany nie może mieć więcej praw niż człowiek wolny, a więc W obiektywnym ujęciu nie narusza dóbr osobistych skazanego niezapewnienie mu nieograniczonej opieki medycznej i dobre- go wyżywienia. Naruszenie takie miałoby miejsce, gdyby warunki odbywania kary pc- zbawienia woiności odbiegały znacznie na “niekorzyść od tych istniejących na wolno- ści, u przeciętnej rodziny, np, gdyby Wyżywienie dostarczane skazanym było n_i`ewy- starczające dla zachowania dotychczasowego stanu zdrowia albo dla podtrzymania życia, a okres oczekiwania na udzielenie pomocy medycznej był na tyie długi, że uniernożliwiał wyleczenie danego schorzenia, albo groził utratą zdrowia lub życia. Tych okoliczności powód jednak nie podnosił. Jeśli chodzi o pozostałe dobra osobiste, to Sąd Okręgowy prawidłowo ustalił, że takt ich naruszenia nie miał miejsca. Pozwany nie naruszył przysługujących powo- dowi: tajemnicy korespondencji, prawa do kontaktów z rodziną, prawa do nietykalno- ści osobistej, prawa do intymności. Powód nie udowodni-ł, aby zaisinšały zdarzenia stanowiące o naruszeniu wymienionych dóbr osobistych. Ewentualne ingerencja W wyżej wymienione dobra powoda jeśli miała miejsce, to nie była Wynikiem działania strony pozwanej e dotyczy to naruszenia nietykalności cielesnej, które było spowodo- wane przez współwiężniów oraz naruszenia prawa do kontaktów z rodziną, gdzie po- wód nie został odwiedziony przez siostrzenca, gdyż ten nie pamiętał danych identyfi- kujących osobę powoda. . Zgodzić się należy z powodem, że dla przyznania zadośćuczynienia pieniężne- go na podstawie arł. 448 k.c. nie wymaga się wystąpienia i trwałości następstw zdro- wotnych. Przepis ten nie wiąże bowiem wystąpienia krzywdy ze szkodą ujętą W kate- goriach rnedycznych. Czyniąc zatem wywody odnośnie wysokości należnego powo- dowi zadośćuczynienia Sąd Okręgowy nietratnje wskazał na takt, że pobyt W pozwa- nym Areszcie nie miał wpływu na stan zdrowia powoda. Pomšnięcie tej okoliczność nie stanowiło jednak podstawy do podwyższenia kwoty zadośćuczynienia. W konsekwencji ustaiając rozmiar i charakter następstw naruszenia dóbr oso- bistych powoda należało wziąć pod uwagę ilość naruśzonych dóbr osobistych, ich cię- żar gatunkowy, czas trwania uciążliwości wynikających z naruszenia, stopień winy iO --- STRONA 13 --- spraWoy. W istoote zrodtern krzywdy poWoda byty nie tyie doieg|iWosoi Wiazaoe sie z naruszeniern poszozegolnyoh dobr osobistyoh, co raozej z natozeniem sie na siebie o‘ou tyoh postaoi naruszen, ktore rozpatrywanie osobno niekonieoznie musiaty stand Wio o takiej ingerenoji. W orzeczniotwie podnosi sie boWiem, ze samo przeiudnienie nie jest jeszoze Wystarozajaoal przestanka do uwzgiednienia poWodztWa na podstaWie art. 24 i art. 448 i<.o. Tai< sarno naiezy ooenio zadanie oparte na tWierdzeniu o umiesz ozeniu powoda bedaoego osoba niepalaca W oeii przeznaozonej dia palaoycit. Ponad to oddziatywanie jednego tylko ozynnika nie musi od razu Wywoh,/was niiekorzystne konsekwenoje W sferze przezyo psyohioznych (stres, przykroso, rozdraznienie, rozgo ryozenie, bezsilnosoj. Natorriiast przebywanie W przeiudnionej oeii, W ktorej byty osa dzone osoby paiaoe, dopiero stworzyto Warunki do powstania szkody niemajatkoWej. Rozwazajao te Wszystkie okoiioznosoi nie rnozna zgodzié sie ze strona pozwana, ze ty'ii<o kwota 200 tys. zt jest adekwatna do krzywdy doznanej przez poWoda. KWoty te go rzedu nie sa przyznawane za naruszenie door osobistycn, szozegoinie ze W hierar onii Wartosoi istnieja dobra, ktore zastuguja na bardziej Wzmozona oohrone np. praWo do naprar.vienta szkody Wynii<tej z uszkodzenia oiaia iub Wywotania rozstroju zdroWia (art. 444 § 1 W zW. z art. 445 t<.o.). Szkoda istniejaoa Wytaoznie W sferze przezyo psy ohioznyon CZ%OWi€‘t<8 nie moze byé kornpensowana W takirn sarnyrn stopniu, jak szko da, i<tc':=ra Wiaze sie tskze aibo przede Wszystkim z oierpieniami tizyoznymi oraz nieod Wraoainoscia nastepstw. I Te Wzgtedy zadeoydowaty o oddaleniu apeiaoji poWoda W pozostatej ozesoi, na podstawie art. 385 t<.p.o.  Zasadna jest natornéast W ozesoi apeiaoja strony pozwanej. Jak Wskazano W niniejszyrn uzasadnieniu W ozesoi poswieoonej apelaoji poWoda na Wyrzadzona i~<rzyWde ziozyiy sie dwa ozynniki, Z ktoryoh kazdy z osobna nie rnusiai prowadzio do uzriania, ze cioszio do naruszenia dobr osobistyoh poWoda W stopniu decydujaoym o przyznantu mu z tego tytutu satysfakoji pienieznej. Jednoozesnie stopieri Winy pozWa nego statio fisoi Skarbu Panstwa nie byt znaczy, gdyz Areszt Siedozy nie tWorzy poli tyki karnej, a jedynie ja’ reaiizuje. Winy pozwanego, ktora jest przestanka zasadzenia zadosouozynienia naiezy upatrywao gtownietw osadzeniu powoda W oeiaoh dia osob oyon, gdyz W tym zakresie Areszt Siedozy miat moziiwoso deoydowania o ‘ts SE. .9: urnieszozeniu poWoda W konkretnej oeii. W zakresie przeiudnienia Wina jest riieznaoz na, gdyz za powstanie tego zjawiska bezposrednio Areszt nie odpowiadat i nie rnogt odmowio przyjeoia skazanego oelem stosowania Wobeo niego tyrnozasowego aresz toWania iup innego srodka Wiazaoego sie z osadzeniem W tej jednostoe. Winy naiezy l i sprawcy. W istocie źródłem krzywdy powoda były nie tyle dolegliwości wiążące się z naruszeniem poszczególnych dóbr osobistych, co raczej z nałozeniem się na siebie obu tych postaci naruszeń, które rozpatrywanie osobno niekoniecznie musiały stano- wić o takiej ingerencji, W orzecznictwie podnosi się bowiem, że samo przeiudnienie nie jest jeszcze wystarczającą przesłanką do uwzględnienia powództwa na podstawie art. 24 i art. 4-48 kc. Tak samo nalezy ocenió żądanie oparte na twierdzeniu o umiesz- czeniu powoda będącego osoba niepalącą W celi przeznaczonej dla palących. Ponad- to oddziaływanie jednego tylko czynnika nie musi od razu *wywoływać niekorzystne konsekwencje w sferze przeżyć psychicznych (stres, przykrość, rozdrażnienie, rozgo- ryczenie, bezsilnosó). Natomiast przebywanie w przeiudnionej celi, w której były osa- dzone osoby palace, dopiero stworzyło warunki do powstania szkody niemajątkowej. Rozwazając te wszystkie okoliczności nie można zgodzić się ze stroną pozwana, że tylko kwota 200 tys, zł jest adekwatna do krzywdy doznanej przez powoda. Kwoty te- go rzędu nie są przyznawane za naruszenie dóbr osobistych, szczególnie że w hierar- cnii wartosci istnieją dobra, które zasługują na bardziej wzrnożoną ochronę np. prawo do naprawienia szkody wynikłej z uszkodzenia ciala lub wywołania rozstroju zdrowia (art. 444 § 1 w zw. z art. 445 kc). Szkoda istniejąca wyłącznie w sferze przezyc psy- cłiicznyon człowieka nie może być kompensowana w takim samym stopniu, jak szko- da, która wiąże sie także aibo przede wszystkim z cierpieniami fizycznymi oraz nieod- wracainoscią następstw. I Te wzgłędy zadecydowały o oddaleniu apeiacji powoda w pozostałej częsci, na podstawie art. 885 k,p.c. - Zasadna jest natomiast w częsci apelacja strony pozwanej. Jak wskazano w niniejszym uzasadnieniu w części poświęconej apelacji powoda na wyrządzoną krzywdę złożyły się dwa czynniki, z których każdy z osobna nie musiał prowadzić do uznania, ze doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda w stopniu decydującym o przyznaniu mu z tego tytułu satysfakcji pieniężnej Jednocześnie stopień winy pozwa- nego statio fšsci Skarbu Panstwa nie był znaczy, gdyż Areszt Śledczy nie tworzy poli- tyki karnej, a jedynie ją' reaiizuje. Winy pozwanego, która jest przesłanką zasądzenia zadośćuczynienia należy upatrywaó głównieiw osadzeniu powoda w ceiach dia osób cycłi, gdyz w tym zakresie Areszt Śledczy miał mozliwość decydowania o “ci EE. „na umieszczeniu powoda w konkretnej celi. W zakresie przeludnien-ia wina jest nieznacz- na, gdyz za powstanie tego zjawiska bezposrednio Areszt nie odpowiadał i nie mógł odmówić przyjęcia skazanego celem stosowania Wobec niego tymczasowego aresz- towania lub innego srodka .wiązącego się z osadzeniem w tej jednostce. Winy należy I l --- STRONA 14 --- raozej upatrywao W niedostatku dziatan zmierzajaoyon do ograniozenia si<aii przeiud nienia. Podnieéé rowniez naiezy, Ze oeie W ktoryoh przebij/Wat poWod miaty rozna po Wierzohnie, a zatem stopien przeiudnienia byir zroznioowany i nie zaWsze dotkliwy. Przebywanie powoda W ceiaoh dia paiaoyoh nie byto reguta  p_oWod byt osadzony rowniez W oeiaoh dia niepalaoyon. Te okoiioznosoi przemawiaty za zmiana W tej ozesoi Wyroku na podstawie art. 386 § 1 k.p.o. i obnizeniem zasadzonego zadosouozynieoia do kWoty 3.000 zt, ktora jest adekwatna do krzywdy powoda. Wniosek strony pozwanej o oddalenie powodztwa W oatosoi poWiazany z zarzu tarni naruszenia prawa procesowego i materiainego nie zastugiwat na. uvvzgiednienie. ' Co do przeiudnienia pozWany przyznat, ze miaio ono miejsoe; Wskazywat oa tomiast, Ze dziatai W rarnaoh porzadku pravmegs. Sad i iristanoji praWidi'oWo dstalii jedrrak, ze nieprzestrzeganie norm powierzciini na osadzonego byto reguta. nie Wyja_t kiem, poza tyrn nie nastepoWa%o na ozas okresiony. Pomirno zatem tormatnego Wy petnienia przestanei: z art. 248 k.k.W. dziaianie pozttianego byto bezpraWne. i\iato miast okoiioznosoi iezaoe poza Aresztem Siedozym ornowione Wyzej nie zWainiaja pozwanego Skariou Panstwa od odpowiedziainosoi, maja natomiast WpiyW na stopien Winy spraWoy, a W konsekwenoji rozrniar udzieionej oonrony. Jesii ohodzi o i<Westie zrniany przez powoda dekiaraoji oo do Lizy'War1ia WWO boW tytoniowyoh, Sad Apeiaoyjny podzieiii stanowisko Sajdu I instanoji, ze notatka z 2? grudnia 2006 r. zamieszozona W aktaoh osoboWyoh"poWoda nie stanoWi doWodu potWierdzajaoego ten takt. Skoro dekiaraoja W tyrri przedmiooie deoyduje o t.irniesz ozeniu W konkretnej oeii, stanowiao oswiadozenie Woii i Wiedzy skazanego, nalezatooy odebrao od niego stosowne oswiadozenie na pismie. W przeoiWnyrr1 Wy'foadi<u "pozWa na jednostka penitenojarna nnoze narazié sis na zarzut riiezgodnosoi deitlaraoji z rze ozywistyrn stanerri rzeozy i Woia skazanego. Notatka sporzadzona przez. Wyot1oWaWoe i opatrzona jego podpisem stariovvi dowod z dokumentu prywatnego, z ktorym nie Wis ze sis dornniemanie zgodnosoi z rzeczywistym stanem fat<tyoznyrn (art. 246 i<.p.o.). O rnateriainej mooy dowodu z dokumentu prywatnego Sad rozstrzyga zgodnie z art. 233 § 1 i<.p.o., z uwzgiednieniern indywiduainych oeoh tego dokumentu Wszystkioh oi<o iioznosoi sprawy. Notatka na i<.50 zostata sporzadzona pisrnern. reoznym na ozystej kartoelpapieru. Sad i instanoji ustaiit, ze powod nigdy 4 zarowno przed data sporza dzenia notatki jai< i pozniej  nie dekiarowat sie jako palaoy. Ustalit tez, ze poWod skarzyi sie Wspoiosadzonym na umieszozenie go W oeii dia palaoyoh, dornagat sie przeniesienia do innej oeii. Okres sporzadzenia notatki zbiegt sis W ozasie ze zWiek szeniern iiozy osob osadzonyoh W Areszcie Sledozym. Te okoiioznosoi poddawaty W "7 raczej upatrywaó w niedostatku działań zmierzających do ograniczenia skali przelud- nienia. Podnieść również należy, że cele w których przebywał powód miały różną po- wierzchnię, a zatem stopień przeludnienia był zróżnicowany i nie zawsze dotkliwy. Przebywanie powoda w ceiach dla palących nie było regułą - powód był osadzony również w celach dla niepalących. Te okoliczności przemawiały za zmianą w tej częsci wyroku na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. i obniżeniem zasądzonego zadośćuczynienia do kwoty 3.000 zł, która jest adekwatna do krzywdy powoda. Wniosek strony pozwanej o oddalenie powództwa w całości powiązany z zarzu- tami naruszenia prawa procesowego i materialnego nie zasługiwai na uwzględnienie. ' Co do przeiudnienia pozwany przyznał, ze miało ono miejsce; wskazywał na- tomiast, że działał w ramach porządku prawnego. Šąd l instancji prawidłowo ustalił jednak, że nieprzestrzeganie norm powierzchni na osadzonego było regułą, nie wyjąt- kiem, poza tym nie nastepowało na czas określony. Pomimo zatem formalnego wy- pełnienia przesłanek z art. 248 k.k.w. działanie pozwanego było bezprawne. Nato- miast okolicznosci leżące poza Aresztern Ŝledczym omówione wyżej nie zwainiają pozwanego Skarbu Panstwa od odpowiedzialnosci, mają natomiast wpływ na stopien winy sprawcy, a w konsekwencji rozmiar udzielonej ochrony. Jeśli chodzi o kwestie zmiany przez powoda deklaracji co do używania wyro- bów tytoniowych, Sąd Apelacyjny podziešił stanowisko Sądu l instancji, że notatka z 2? grudnia 2006 r. zamieszczona w aktach osobowych'powoda nie stanowi dowodu potwierdzającego ten takt. Skoro deklaracja w tym przedmiocie decyduje o umiesz- czeniu w konkretnej celi, stanowiąc oświadczenie woli i wiedzy skazanego, należałoby odebrać od niego stosowne oświadczenie na piśmie. W przeciwnym wypadku 'pozwa- na jednostka penitencjarna może narazić się na zarzut niezgodności deklaracji z rze- czywistym stanem rzeczy i wolą skazanego. Notatka sporządzona przez wy'cłiowawcę i opatrzone jego podpisem stanowi dowód z dokumentu prywatnego, z którym nie wią- że się domniemanie zgodności z rzeczywistym stanem faktycznym (art. 246 k.p.c.). O materialnej mocy dowodu z dokumentu prywatnego Sad rozstrzyga zgodnie z art. 233 § 1 k.p.c., z uwzględnieniem indywiduainych cech tego dokumentu wszystkich oko- liczności sprawy. Notatka na k.5O została 'sporządzona .pismem ręcznym na czystej kartcelpapieru. Sąd I instancji ustalił, że powód nigdy e zarówno przed datą sporzą- dzenia notatki jak- i pózniej ~ nie deklarował się jako palący. Ustalił też, ze powód skarżył się współosadzonym na umieszczenie go w celi dla palących, domagał się przeniesienia do innej celi. Okres sporządzenia notatki zbiegł się w czasie ze zwięk- szeniem liczy osób osadzonych w_ Areszcie Śledczym. Te okoliczności poddawały w ") --- STRONA 15 --- Watpliwoso Wiarygodnoso omavvianego doWodu; nie mozna Wykiuozyo, ze sporzadze nie notati<i o zmianie deklaraoji oo do uzywania WyroboW tytoniowyoh byio Wynikiem zWyi<tej porny'ii<i, oiedu pisarskiego, ozego skutkow powod nie powinien byt ponosio. Nie zastuguje na tiwzgiednienie podnoszony W apeiacji pozWanego argument, ze aktualne przepisy nie przewidujai potwierdzania przez osadzonycn Wtasnoreoznyrn podpisem zmiany dekiaraoji oo do uzywania Wyrobow tytoniowyoh. B‘,/é moze odmien~ na byiaby ooena rnooy doWodoWej i Wiarygodnosoi takiej dekiaraoji, gdi/by zostata ona ziozona przez powoda orzy przyjeoiu do Aresztu Siedozego, ktora to deklaraoja takze nie jest podpisyWana przez skazanego. Wowozas oowiem Wpis zawierajaoy orosbe skazariego o umieszozeniu W oeti dia paiaoyon/niepaiacyon jest sforrnaiizowany: za rnieszcza sie do bowiern na. stronie tytuiowej tormuiarza teozki osobopoznavirozej, i<to rej Wzor okresla zataoznik do powotanego W apeiaoji § 2? ust. 2 Rozporzadzenia Mini stra SpraWiediiWosoi z dnia 14 sierpnia 2003 r. Z ust. 3 tego paragrafu Wynika. ze do i<urnentoWanie oddziatywan penitenojarnyoh moze odbyWao sie takze W systernie in tormatyoznyrrz, o iie system ten speinia Wymogi oohrony dariyoh osobistyoh. W rozpo znaWanej spraWie poWod riie zarzucatjednak, ze niepraWdziWy jest Wpis na stronie t~_rtui"oWej tormularza jego teozki osobopoznawozej co do UZyWEii1i8 WyroboW tytonio Wyoh, ale ze ni'epraWidtoWoso ta dotyozy zmiany deklaraoji W tym zakresie odzWier oiedionej W notatoe z 27 grudriia 2006 r. Notatka ta nie zostata boWiern sporzadzona na jai<imi<otWieE< formuiarzu Wedtug okresionego WZOfLi, zatem ta ceoha dokurnentu byta jedna z okoiioznosoi podwazajaoyoh Wiarygodnoso zaWartej W nirn tresoi. Odnoszao sie do tWierdzer'i pozwanego, ze poWod nie uskarzat sie W trakoie pooytu W Areszoie Sledozyrn W V na umieszozenie go W oeii dia paiaoyon naiezy podnieso, ze poWod Wriiost po2:eW W iistopadzie 200? W ktorym tormutowat min. j0|'Z€d!':“.iOtOW‘j/ zarzut. W tym ozasie powod nadal przeoyvrat W pozwanej jednostoe. Przedmiotem badania Sadu byiy Warunki osadzenia poWoda az do Wrzesnia 2010 r. Z poWyzszego Wynika, ze choo przed Wniesieniem pozWu powod nie uskarzai sie na urnieszozenie go W oeii dia paiacych, to jednak uozynit to W pozWie i podtrzymyvrat do konoa process, przebywajao nadai WA,reszoie Sledczym W Sad Apeiaoyjny nie znaiazt podstaw do uwzgiednienia Wniosku strony pozWa nej o zrriiane 'Wyroi<u poprzezoboiazenie powoda kosztarrii prooesu poniesionymi przez strorie przeoiWna_. Sprzeoiwia sis temu Wygranie sprawy oo do zasady przez poWoda oraz jego trudna sytuaoja materiaina. ' iuiajao poW},»'zsze na uWadze Sad Apeiaoyjny oddatii apelaoje pozwanego W po zostatej ozesoi, ria podsta'Wie art. 385 k.p.o. . I3 wątpliwość wiarygodność omawianego dowodu; nie można wykluczyć, ze sporządze- nie notatki o zmianie deklaracji co do używania wyrobów tytoniowych było wynikiem zwykłej pomyłki, błędu pisarskiego, czego skutków powód nie powinien był ponosić. Nie zasługuje na uwzględnienie podnoszony w apelacji pozwanego argument, że aktualne przepisy nie przewidują potwierdzania przez osadzonych własnoręcznym podpisem zmiany dekiaracji co do używania wyrobów tytoniowych. Być może odmien- na byłaby ocena mocy dowodowej i wiarygodności takiej deklaracji, gdyby została ona złożona przez powoda przy przyjęciu do Aresztu Śledczego. która to deklaracja także nie jest podpisywana przez skazanego. Wówczas bowiem wpis zawierający prośbę skazanego o umieszczeniu w ceši dla palących/niepalących jest siormalizowany: za- mieszcza się go bowiem na stronie tytułowej formularza teczki osobopoznawczej, któ- rej wzór określa załącznik do powołanego w apelacji § 2? ust. 2 Rozporządzenia Mini- stra Sprawiedliwości z dnia i4 sierpnia 2003 r. Z ust. 3 tego paragrafu wynika, ze do- kumentowanie oddziaływań penitencjarnych może odbywać sie takze w systemie in- iorrnatycznym, o ile system ten spełnia wymogi ochrony danych osobistych. W rozpo- znawanej sprawie powód nie zarzucał jednak, że nieprawdziwy jest wpis na stronie tytułowej tormularza jego teczki osobopoznawczej co do używania wyrobów tytonio- wych, ale że nieprawidłowość ta dotyczy zmiany deklaracji w tym zakresie odzwier- ciedlonej w notatce z 27 grudnia 2006 r. Notatka ta nie została bowiem sporządzona na jakimkolwiek formularzu według określonego wzoru, zatem ta cecha dokumentu była jedną z okoliczności podwazających wiarygodność zawartej w nim tresci. Odnosząc się do twierdzen pozwanego, ze powód nie uskarżał się w trakcie pobytu w Areszcže Sledczym w W na umieszczenie go w celi dla palących należy podnieść, ze powód 'wniósł pozew w listopadzie 200? w którym łormułował m.in. p|'zedrniotowy zarzut. W tym czasie powód nadal przebywał w pozwanej jednostce. Przedmiotem badania Sądu były warunki osadzenia powoda az do wrzesnia 20i0 r. Z powyższego wynika, że choć przed wniesieniem pozwu powód nie uskarżał się na umieszczenie go w celi dia palących, to jednak uczynił to w pozwie i podtrzymywałdo konca procesu, przebywając nadal wA„reszcie Śledczym w Sąd Apelacyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku strony pozwa- nej o zmianę 'wyroku poprzezobciązenie powoda kosztami procesu poniesionymi przez stronę przeciwną. _Sprzeciwia się .temu wygranie sprawy co do zasady przez powoda oraz jego trudna sytuacja materialna. ' Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanego w po- zostałej części, na podstawie art. 385 k.p.c. _ í3 --- STRONA 16 --- O kosztaoh nieoptaooriej pornocy prawnej rozstrzygnieto W oparoiu o § 19 roz porzadzenia Ministra Sprawiediiwosci z dnia 28 Wrzesnia 2002 r. W spraWie optat za ozynnosoi adWoi<aokie (Dz. U. Nr163, poz. 1348 ze zm.).  _ Z uWagi na ooenny oharakter roszczenia o zadosouozynienie Sad Apelaoyjny" na podstawie art. 102 W ZW. z art. 391 §1 i<.p.o. nie oboiazyi powoda kosztami poste poWania apeiaoyjnego. ' i ‘I \ _ . g " 01:".   I4 O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej rozstrzygnieto W oparciu o § 19 roz- porządzenia Minisira Sprawiediiwości z dnia 28 Września 2002 r. W sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm). - _ Z uwagi na ocenny charakter roszczenia o zadośćuczynienie Sad Apelacyjny' na podsíawie añ. 102 W zw, Z art. 391 §1 k.p.c. nie obciążył powoda kosztami postę- powania apeiacyjnego. ' ‹ 'Ê \ _ _ ,.' " Ê=i:__. - - 14