Postanowienie I ACa 306/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 maja 2012r. Sąd Apelacyjny w Łodzi I W

--- STRONA 1 --- Sygn. akt: I ACa 306/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 maja 2012r. Sąd Apelacyjny w Łodzi I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Anna Miastkowska Sędziowie: SSA Krzysztof Depczyński SSA Dorota Ochalska - Gola (spr.) Protokolant: sekr.sądowy Grażyna Michalska po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2012r. w Łodzi na rozprawie sprawy z powództwa C. B. przeciwko Skarbowi Państwa – W. Ł. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 7 grudnia 2011r., sygn. akt II C 1203/10 uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Łodzi, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego. Sygn. akt I ACa 306/12 `I.`f ~ == .llqfl fg., Q _ „.I“\\ »_ ~ V na \× ;rz/\_ v/` › 0 --- STRONA 2 --- UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 7 grudnia 2011 r. Sąd Okręgowy w Łodzi II Wydział Cywilny oddalił powództwo C. B. przeciwko Skarbowi Państwa – W. Ł. i zasądził od powoda na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 7.200 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego. Powyższe rozstrzygnięcie Sąd Okręgowy oparł na następujących ustaleniach faktycznych, które w tym zakresie Sąd Apelacyjny akceptuje i przyjmuje za własne: Decyzją dnia 19 czerwca 2000 r. nr 242/00 Starosta W. zatwierdził projekt budowlany i wydał powodowi pozwolenie na budowę pawilonu handlowego z częścią mieszkalną i zakładem piekarniczo - cukierniczym na działce ewidencyjnej nr 450/2, położonej w miejscowości O. przy ulicy. Na podstawie wskazanego pozwolenia został wybudowany obiekt do stanu surowego zamkniętego. Postanowieniem z dnia 5 września 2000 r. nr 242a/00, na wniosek A. J., właścicielki nieruchomości sąsiadującej z działką nr 450/2, Starosta W. wznowił postępowanie w sprawie i wydanym w tym samym dniu postanowieniem nr 242b/00 wstrzymał wykonanie decyzji ostatecznej nr 242/00 o pozwoleniu na budowę. Po przeprowadzeniu postępowania Starosta W. decyzję z dnia 31 października 2000 r. odmówił uchylenia własnej decyzji nr 242/00 z dnia 19 czerwca 2000 r. o udzieleniu pozwolenia na budowę. Na skutek odwołania A. J., W. Ł., decyzją z dnia 31 stycznia 2001 r. nr 52/2000 uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i orzekł o uchyleniu decyzji Starosty W. o pozwoleniu na budowę (nr 242/00) z dnia 19 czerwca 2000 r., a ponadto odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla powyższej inwestycji. Na decyzję nr 52/2000 W. Ł. powód złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 21 listopada 2003 r. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty W. nr 242c/00 (sygn. akt II SA/Łd 341/01). Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją nr 126/04 z dnia 5 marca 2004 r . Starosta W. umorzył postępowanie w sprawie wznowienia postępowania dotyczącego pozwolenia na budowę przedmiotowego pawilonu handlowego. W wyniku odwołania od tej decyzji przez A. i J. małżonków J., W. Ł. decyzją nr 24/2004 z dnia 30 kwietnia 2004 r. uchylił zaskarżoną decyzję Starosty nr 126/04 i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Skarga na decyzję Wojewody złożona przez powoda została odrzucona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 9 września 2004 r. nr 11/2004 w sprawie sygn. akt II SA/Łd 567/04. Pełnomocnik powoda – G. B. - złożył zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie przez Starostę W. w związku z decyzją W. Ł. nr 24/2000, przekazującą sprawę do ponownego rozpoznania przez Starostę. Rozpoznający zażalenie W. Ł. postanowieniem nr 11/2004 z dnia --- STRONA 3 --- 9 września 2004 r. uznał zażalenie za zasadne i wyznaczył Staroście dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia 29 października 2004 r. W dniu 21 stycznia 2005 r. Starosta W. decyzją nr 28/05 odmówił uchylenia swojej decyzji nr 242/00 z dnia 19 września 2000 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę. W. Ł., rozpoznający odwołanie od powyższej decyzji wniesione przez małżonków J., decyzją nr 16/2004 z dnia 16 marca 2005 r. ponownie uchylił zaskarżoną decyzję Starosty i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Starosta W. decyzją nr 197/05 z dnia 21 kwietnia 2005 r. ponownie odmówił uchylenia swojej decyzji nr 242/00 z dnia 19 czerwca 2000 r. W wyniku odwołania od powyższej decyzji wniesionego przez małżonków J., W. Ł. decyzją nr 34/2004 z dnia 24 czerwca 2005 r. po raz kolejny uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Decyzja Wojewody została zaskarżona zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie wniesionym przez pełnomocnika powoda – G. B., wobec czego W. Ł. postanowieniem nr 11/2005 z dnia 27 grudnia 2005 r. wyznaczył Staroście W. dodatkowy termin 30 dni na załatwienie sprawy. Termin ten rozpoczął bieg z dniem doręczenia Staroście postanowienia, czyli 1 lutego 2006 r. Skarga na bezczynność wniesiona równolegle przez powoda do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi została oddalona wyrokiem z dnia 11 stycznia 2006 r. w sprawie sygn. akt II SA/Łd 33/05. Starosta W. decyzją nr 287/06 z dnia 2 czerwca 2006 r. po raz kolejny odmówił uchylenia swojej decyzji nr 242/00. Po rozpoznaniu odwołania A. J. ,W. Ł. decyzją nr 64/2006 z dnia 29 września 2006 r. uchylił zaskarżoną decyzję i odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Na skutek skargi powoda na powyższą decyzję Wojewody, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 25 stycznia 2008 r. w sprawie sygn. akt II WSA/Łd1045/06 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty W. nr 287/06. Akta sprawy wraz z prawomocnym orzeczeniem WSA zostały zwrócone W. Ł.w dniu 3 kwietnia 2008 r. W okresie od dnia 21 kwietnia 2008 r. do dnia 23 października 2008 r. zostały wypożyczone organom nadzoru budowlanego. Starosta W. otrzymał akta sprawy w kwietniu 2009 r. Decyzją nr 287/06/09 z dnia 24 czerwca 2009 r. Starosta W. stwierdził, że jego decyzja nr 242/00 z dnia 19 czerwca 2000 r., zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca powodowi pozwolenia na budowę pawilonu handlowego z częścią mieszkalną i zakładem piekarniczo- cukierniczym na działce ewidencyjnej nr 450/2 w miejscowości O. została wydana z naruszeniem prawa. Decyzja ta jest ostateczna i podlega wykonaniu od dnia 7 sierpnia 2009 r. Zarówno w postępowaniach administracyjnych, jak i w toku procesu inwestycyjnego powoda reprezentował pełnomocnik - jego brat G. B.. Wyłącznie z tą osobą kontaktowali się --- STRONA 4 --- wykonawcy i osoby potencjalnie zainteresowane nieruchomością. Budowa pawilonu handlowego rozpoczęła się niezwłocznie po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Inwestycja została wstrzymana we wrześniu 2000 r., ale prace trwały dalej do początku roku 2001. W połowie roku 2009 stanowisko kierownika budowy objął W. M. - budynek na działce nr 450/2 był wówczas w stanie surowym zamkniętym. W 2010 r. w pawilonie zostały wykonane warstwy posadzkowe. Działka sąsiednia do działki nr 450/2 jest własnością J. i A. małżonków J.. J.J. wyraził zgodę na budowę budynku handlowego, graniczącego z jego domem, będąc przekonanym, że przedmiotem inwestycji jest mały punkt handlowy. Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu wyrokiem z dnia 8 stycznia 2008 r. zasądził na rzecz powoda od Rzeczypospolitej Polskiej kwotę 1.800 euro tytułem zadośćuczynienia za krzywdę spowodowaną naruszeniem art. 6 par. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Na podstawie tych ustaleń Sąd Okręgowy uznał powództwo za podlegające oddaleniu, z uwagi na jego nieudowodnienie oraz skuteczne podniesienie przez stronę pozwaną zarzutu prekluzji dowodowej. Zarządzeniem z dnia 29 marca 2011 r. został udzielony pełnomocnikom stron siedmiodniowy termin na zgłoszenie wszelkich wniosków dowodowych w sprawie pod rygorem ich pominięcia w razie zgłoszenia w terminie późniejszym. Zarządzenie to zostało doręczone pełnomocnikowi powoda w dniu 18 kwietnia 2011 r. Pełnomocnik powoda zawarł wnioski dowodowe dopiero w piśmie procesowym z dnia 10 sierpnia 2011 r., podając jako przyczynę usprawiedliwiającą opóźnienie w ich zgłoszeniu modyfikację podstawy roszczenia oraz brak kontaktu z powodem przebywającym za granicą i późniejsze dostarczenie materiałów przez brata powoda - jego pełnomocnika niniejszej sprawie – G. B.. Sąd I instancji pierwotnie dopuścił wnioskowane dowody z przesłuchania świadków., jednakże ujawniły one , że wskazana przez pełnomocnika powoda przyczyna opóźnienia w zgłoszeniu wniosków dowodowych nie odpowiada prawdzie i nie jest przyczyną rzeczywistą ,bowiem brak kontaktu pełnomocnika z mocodawcą nie miał żadnego znaczenia dla terminu zgłoszenia wniosków dowodowych. Wszystkie dane dotyczące postępowania administracyjnego i procesu budowy posiadał bowiem wyłącznie brat powoda, działający jako jego pełnomocnik, który zamieszkuje na stałe w Sieradzu. W tym stanie rzeczy , Sąd Okręgowy za zasadny uznał zarzut prekluzji dowodowej, zgłoszony przez stronę pozwaną i ocenił wnioski dowodowe przez powoda za spóźnione ze skutkami, wynikającymi rygoru określonego w art. 207 § 3 k.p.c. Sąd I instancji podkreślił, że zobowiązanie do zgłoszenia wszelkich wniosków dowodowych nałożone w trybie art. 207 § 3 k.p.c. wymusza pełną aktywność dowodową w wyznaczonym terminie i nie uprawnia do zgłaszania tego rodzaju wniosków w terminie późniejszym, poza wypadkami, gdy strona wykaże, iż nie mogła --- STRONA 5 --- danego wniosku zgłosić wcześniej. Niemożność ta musi jednak mieć charakter obiektywny, nie dotyczy zatem wypadków przeoczenia określonej koncepcji obrony, możliwej do podjęcia w terminie wyznaczonym na składanie wniosków dowodowych. W ocenie Sądu I instancji , przekroczenia przez pełnomocnika powoda terminu do zgłoszenia wniosków dowodowych nie usprawiedliwia modyfikacja podstawy roszczenia. Abstrahując od zaistnienia takiej zmiany, Sąd Okręgowy zauważył, że omawiane działanie procesowe nie może być środkiem do omijania przepisów regulujących prekluzję dowodową. Niezależnie od przedstawionych wywodów, Sąd I instancji uznał powództwo za podlegające oddaleniu z uwagi na zarzut przedawnienia roszczeń powoda i braku legitymacji procesowej biernej. Dostrzegł, że zarówno w pozwie, jak i w piśmie procesowym z dnia 10 sierpnia 2011 r., podając okoliczności faktyczne roszczenia powód odwołał się w sposób ogólny do postępowania administracyjnego toczącego się z jego udziałem. Nie sprecyzował podstawy prawnej swoich roszczeń, ani nie oznaczył konkretnych zachowań strony pozwanej, czy decyzji, które stały się podstawą do wystąpienia z pozwem w niniejszej sprawie. W dalszych rozważaniach Sąd Okręgowy wywodził, że powód formułując żądanie wskazał na powstanie szkody wynikającej z niemożliwości dokończenia inwestycji i przestoju, który trwał od września 2000 r. Data ta stanowiła również datę początkową naliczania przez powoda w pozwie skapitalizowanych odsetek. Podobnie w piśmie z dnia 10 sierpnia 2011 r. powód wskazał na powstanie szkody związanej z niemożliwością korzystania z obiektu, jego niszczeniem i stratami wynikającymi z nieosiąganych dochodów i pożytków od marca 2001 r., kiedy to planował zakończenie inwestycji. Analiza przytoczonych fragmentów uzasadnień i powołanych dat skłoniła Sąd I instancji do przyjęcia założenia, że powstanie szkody powód wiąże z niemożliwością kontynuowania budowy wywołaną decyzją Starosty W. z dnia 5 września 2000 r. nr 242b/00 o wstrzymaniu wykonania decyzji ostatecznej z dnia 19 czerwca 2000 r. o pozwoleniu na budowę. Przy tym założeniu roszczenie odszkodowawcze powoda uległo przedawnieniu na podstawie art. 442 § 1 k.c. w dawnym brzmieniu, przy czym trzyletni termin przedawnienia rozpoczął swój bieg od dnia, w którym powód dowiedział się o treści tej decyzji. Sąd Okręgowy zwrócił ponadto uwagę, że żądanie pozwu zostało zgłoszone przeciwko podmiotowi, który nie jest autorem kwestionowanej decyzji, a nadto powód nie wykazał także pozostałych przesłanek odpowiedzialności wynikających z art. 417 1 § 2 k.c. Alternatywnie Sąd Okręgowy założył, że jeśli przyczyną szkód powoda miałyby być uchybienia W. Ł., wskazane w wyroku WSA w Łodzi z 25 stycznia 2008 r., to były one znane powodowi w dacie wydania decyzji tego organu z dnia 29 września 2006 r., a najpóźniej w dacie jej doręczenia i stanowiły przedmiot skargi powoda, złożonej w dniu 2 listopada 2006 r. Od tej zatem daty najpóźniej należałoby liczyć początek biegu trzyletniego terminu przedawnienia, zakończonego przed datą wystąpienia z pozwem w niniejszej sprawie. --- STRONA 6 --- O kosztach procesu Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. Apelację od powyższego wyroku wywiódł powód, zaskarżając orzeczenie w całości i zarzucając mu obrazę przepisów prawa materialnego, obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść zaskarżonego wyroku, w tym art. 233 § 1 k.p.c. poprzez brak wszechstronnego rozważania materiału dowodowego oraz błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku, a także wadliwe oddalenie wniosków dowodowych, w tym wniosku o dopuszczenie dowodu z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dni 22 listopada 2011 r. oraz dokumentacji urzędów nadzoru budowlanego. W uzasadnieniu apelacji powołał się m.in. na wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu wydany w jego sprawie i stwierdzoną nim 10 – letnią przewlekłość postępowania, za którą Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność na podstawie art. 417 k.c. Ponownie powołał się także na decyzję W. Ł. z dnia 26 września 2006 r. uchyloną następnie wyrokiem WSA w Łodzi z dnia 25 stycznia 2008 r. i argumentował, że WSA w Łodzi stwierdził niezgodność z prawem omawianej decyzji strony pozwanej, a zatem bieg przedawnienia winien być liczony od daty wyroku sądu administracyjnego. W piśmie procesowym z dnia 9 maja 2012 r. nowy pełnomocnik z urzędu wyznaczony dla powoda sprecyzował zarzuty apelacji wskazując, iż zarzutem naruszenia prawa procesowego objęte jest uchybienie art. 207 § 3 k.p.c. i w związku z tym naruszenie art. 227 k.p.c. w związku z art. 233 k.p.c. , zaś uchybienia norm prawa materialnego należy poszukiwać w wadliwym zastosowaniu art. 442 k.c. i błędnym przyjęciu braku legitymacji procesowej biernej pozwanego. Podniósł, iż źródłem szkody jest całe postępowanie administracyjne, toczące się w sprawie powoda od momentu jego wszczęcia do chwili zakończenia, z uwagi na jego przewlekłość. Powód nie wskazywał na jedną konkretną decyzję , jako podstawę swego żądania, stąd Sąd I instancji bezpodstawnie przyjął, że doszło do przedawnienia roszczenia. W konkluzji powód ostatecznie wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Strona pozwana wniosła o oddalenie apelacji i obciążenie powoda kosztami postępowania apelacyjnego. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja powoda jest zasadna i skutkuje wzruszeniem zaskarżonego wyroku. Przede wszystkim apelujący trafnie zarzuca Sądowi I instancji wadliwe zastosowanie art. 442 k.c. i w konsekwencji błędne przyjęcie, że roszczenie odszkodowawcze powoda uległo przedawnieniu. Rację ma Sąd Okręgowy zwracając uwagę, że podstawa prawna powództwa --- STRONA 7 --- nie została jednoznacznie określona ani w pozwie, ani w dalszym toku postępowania, kiedy to powód korzystał już z fachowego zastępstwa procesowego. Wypada jednak przypomnieć, że w postępowaniu cywilnym obowiązuje zasada, według której powód ma określić żądanie oraz jego podstawę faktyczną (art. 187 § 1 k.p.c.), a do Sądu należy rozważenie możliwych podstaw prawnych powództwa, choćby niewskazanych przez powoda ( da mihi factum, dabo tibi ius ). Kierując się powyższą regułą, nie sposób zaakceptować tezy przyjętej przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, zgodnie z którą podstawę prawną żądania odszkodowawczego zgłoszonego w pozwie stanowi przepis art. 417 1 § 2 k.c., a źródłem szkody jest wadliwe postanowienie Starosty Powiatu W. z dnia 5 września 2000 r. nr 242b/00 o wstrzymaniu wykonania decyzji ostatecznej z dnia 19 czerwca 2000 r. o pozwoleniu na budowę. Analiza uzasadnienia pozwu i pisma procesowego z dnia 10 sierpnia 2011 r., prowadzi do jednoznacznego wniosku, że apelujący poszukiwał podstaw odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa – W. Ł. w delikcie polegającym na przewlekłości postępowania administracyjnego, w toku którego strona pozwana działała jako organ administracyjny II instancji. Za taką interpretacją podstawy faktycznej sporu przemawia przede wszystkim treść pozwu , w którym powód wskazywał na przebieg całego postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na budowę udzielonego powodowi decyzją nr 242/00 z dnia 19 czerwca 2000 r. Podawał, że postępowanie administracyjne wznowione postanowieniem Starosty Powiatowego w ... z dnia 5 września 2000 r. zostało zakończone dopiero decyzją tego organu z dnia 24 czerwca 2009 r. Wskazywał na decyzję strony pozwanej z dnia z dnia 29 września 2006 r. nr 64/2006, uchyloną następnie wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 stycznia 2008 r. w sprawie sygn. akt II WSA/Łd1045/06, a także na zaniechania W. Ł. przejawiające się w bezzasadnym opóźnieniu w przesłaniu akt postępowania. Odwoływał się także do wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu z dnia 8 stycznia 2008 r., w którym potwierdzono naruszenie art. 6 par. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności ,a zatem naruszenie prawa strony do rozstrzygnięcia sprawy w rozsądnym terminie. Przytoczony w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku fragment uzasadnienia pozwu dotyczący „przestoju w budowie” i „ nieprawnego blokowania budowy” poczynając od dnia 5 września 2000 r. , odnosi się do sposobu ustalenia rozmiaru szkody i wyliczenia odszkodowania , a poprzedzony jest wyraźnym stwierdzeniem powoda, przypisującym stronie pozwanej zaniechanie i niezgodne z prawem działanie, a także przewlekłość postępowania ( strona 2 pozwu – k 3). Swoje stanowisko powód w sposób jednoznaczny potwierdził w apelacji, argumentując, że źródłem szkody pozostaje opieszale prowadzone postępowanie administracyjne, w toku którego W. Ł. wydawał wadliwe decyzje i dopuszczał się nieuzasadnionych okresów bezczynności. W ocenie Sądu Apelacyjnego, przytoczone fakty wskazują zatem na potrzebę --- STRONA 8 --- oceny roszczenia odszkodowawczego zgłoszonego w pozwie w kontekście ewentualnej odpowiedzialności strony pozwanej wywiedzionej z przepisów art. 417 2 § 3 k.c. lub art. 417 k.c. i art. 154 k.p.c., przy uwzględnieniu faktu, iż zdaniem powoda przewlekłość postępowania wystąpiła także po wydaniu wyroku WSA w Łodzi z dnia 25 stycznia 2008 r. w sprawie sygn. II SA/Łd 1045/06 i wiąże się z bezczynnością strony pozwanej ( vide wyrok SN z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie II CSK 398/10 , OSNC 2011/11/125). Błędne stanowisko Sądu I instancji co do podstawy faktycznej żądania skutkowało jego wadliwą subsumcją pod normę prawną art. 417 1 § 2 k.c., a w konsekwencji niezasadnym przyjęciem, że roszczenie pozwu uległo przedawnieniu na podstawie art. 442 k.c. Jedynie na marginesie wypada zauważyć, że przedstawiając omawiany pogląd Sąd Okręgowy całkowicie pominął treść art. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw ( Dz.U. z 2004 r. Nr 162, poz. 1692) i obwiązujących w dacie wydania postanowienia Starosty W. z dnia 5 września 2000 r. przepisów art. 160 k.p.a., art. 417 k.c. oraz art. 420 2 k.c. W świetle powołanej wyżej argumentacji nie można także zaakceptować alternatywnych rozważań Sądu I instancji , w których za zdarzenie wywołujące szkodę uznano decyzję W. Ł. z dnia 29 września 2006 r. nr 64/2006. Trzeba zauważyć, że i w tym wypadku tj. przy założeniu, że źródłem szkody pozostaje ta jednostkowa decyzja administracyjna, nie do obrony pozostaje teza o przedawnieniu roszczenia pozwu. W przypadku dochodzenia naprawienia szkody wynikającej z wydania wadliwej decyzji administracyjnej na podstawie art. 417 1 § 2 k.c., inny jest moment powstania zobowiązań, który wiąże się z datą wydania wadliwej decyzji i moment, kiedy zobowiązania te stają się wymagalne i rozpoczyna się bieg terminu ich przedawnienia. Wymagalność roszczenia powstaje dopiero z momentem stwierdzenia wadliwości tej decyzji w postępowaniu administracyjnym, a nie z momentem jej doręczenia poszkodowanej stronie ( vide uzasadnienie wyroku SN z dnia 5 czerwca 2009 r. w sprawie I CSK 494/08, Lex nr 518079). Przedstawione dotychczas rozważania wskazują, że apelujący zasadnie zarzuca Sądowi I instancji zarówno błędne zastosowanie przepisu art. 442 k.c. ( art. 442 1 k.c. ) i uznanie roszczenia odszkodowawczego objętego żądaniem pozwu za przedawnione, jak i wadliwe przyjęcie, że po stronie pozwanej brak jest legitymacji procesowej biernej. Opieszałość postępowania administracyjnego strona powodowa wyraźnie wiąże także z działaniami W. Ł. jako organu administracji architektoniczno – budowlanej wyższego stopnia (art. 82 ust. 3 prawa budowlanego). W ocenie Sądu Apelacyjnego, w rozpatrywanej sprawie nie można także odmówić racji argumentacji powoda przywołanej w apelacji dla wykazania naruszenia prawa procesowego tj. art. 207 § 3 k.p.c., co w konsekwencji skutkowało naruszeniem przepisów art. 227 k.p.c. w związku z art. 233 k.p.c. Dotkliwie dla strony skutki prekluzji dowodowej przewidzianej w --- STRONA 9 --- art. 207 § 3 k.p.c. , ustawodawca łagodzi elementem dyskrecjonalnej władzy sędziego, nakładając na niego obowiązek rozważenia, czy ewentualne przeprowadzenie nawet spóźnionych dowodów jest konieczne dla należytego wyjaśnienia sprawy. Stąd formułowany w judykaturze postulat, by przepisów o prekluzji nie stosować w sposób formalistyczny kosztem możliwości merytorycznego rozpoznania sprawy ( tak SN w uzasadnieniu wyroku z dnia 10 lipca 2008 r. w sprawie III CSK 65/08, Lex nr 448045). Przekładając powyższe rozważania na okoliczności faktyczne sporu, wypada zgodzić się z apelującym, że udzielenie pełnomocnikowi z urzędu zaledwie 7 – dniowego terminu dla zgłoszenia wszelkich wniosków dowodowych , w sytuacji, gdy mocodawca zamieszkuje za granicą, a pełnomocnik nie był autorem pozwu, samo w sobie mogło stanowić naruszenie art. 207 § 3 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym do dnia 3 maja 2012 r. ( data wejścia w życie nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw) . W piśmiennictwie zgodnie wskazuje się bowiem, że wyznaczony przez przewodniczącego termin powinien uwzględniać okoliczności sprawy oraz zakres i treść obowiązku nałożonego na stronę. Strona powinna dysponować czasem pozwalającym na wyczerpujące przygotowanie swego stanowiska procesowego ( tak T. Żyznowski – Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz Tom I pod red. H. Doleckiego i T. Wiśniewskiego, Lex 2011, teza 4 do art. 207). Niezależnie od powyższych uwag, Sąd I instancji w nieuzasadniony sposób założył, że dla oceny poprawności zachowania profesjonalnego pełnomocnika powoda i ustalenia, czy opóźnienie w przedstawieniu wniosków dowodowych było obiektywnie usprawiedliwione , miarodajne pozostają wyłącznie okoliczności dotyczące możliwości jego kontaktu z drugim pełnomocnikiem powoda – G. B.. W zebranym materiale dowodowym brak jest dostatecznych przesłanek dla wyprowadzenia wniosku, iż pełnomocnik powoda ustanowiony z urzędu w chwili nałożenia na niego zobowiązania w trybie art. 207 § 3 k.p.c. miał świadomość okoliczności ostatecznie ujawnionych w ramach zeznań zawnioskowanych przez niego świadków, a wskazujących na osobiste zaangażowanie G. B. w proces inwestycyjny i postępowanie administracyjne. Należy przy tym zaznaczyć, że ostateczna inicjatywa dowodowa pełnomocnika z urzędu powinna być poprzedzona konsultacją z mocodawcą, z którym wiąże go stosunek pełnomocnictwa, a nie opierać się wyłącznie na relacji drugiego pełnomocnika strony, nawet jeśli pozostaje on doskonale zorientowany w realiach sporu. Nie można także zgodzić się z Sądem Okręgowym, że bez wpływu na zastosowanie rygoru prekluzji z art. 207 § 3 k.p.c. pozostaje modyfikacja żądania pozwu w zakresie rozmiaru szkody i sposobu wyliczenia odszkodowania, dokonana w piśmie procesowym z dnia 10 sierpnia 2011 r. Bezspornie dopiero z chwilą skutecznego zmodyfikowanego żądania pozwu powstała potrzeba i możliwość zgłoszenia wniosków dowodowych dla jego poparcia. --- STRONA 10 --- W orzecznictwie zgodnie podkreśla się, że do nierozpoznania istoty sprawy dochodzi wówczas, gdy rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji nie odnosi się do tego, co było przedmiotem sprawy, gdy sąd zaniechał zbadania materialnej podstawy żądania albo merytorycznych zarzutów strony, bezpodstawnie przyjmując, że istnieje przesłanka materialnoprawna lub procesowa unicestwiająca roszczenie ( tak SN w wyroku z dnia 6 września 2011 r. w sprawie I UK 70/11, Lex nr 1102258; podobnie w wyroku z dnia 12 stycznia 2012 r. w sprawie II CSK 274/11, Lex nr 1110971). Z taką sytuacją wyczerpującą dyspozycję art. 386 § 4 k.p.c. mamy do czynienia także w rozpatrywanej sprawie, w której Sąd I instancji uchylił się od rozpoznania istoty sporu, błędnie przyjmując, że roszczenie objęte pozwem opiera się na przepisie art. 417 1 § 2 k.c. i uległo przedawnieniu, a dodatkowo strona pozwana nie jest legitymowana biernie do występowania w procesie. Na powyższe uchybienie nałożyło się także wadliwe zastosowanie normy prawa procesowego tj. art. 207 § 3 k.p.c. Mając powyższe na uwadze, Sąd Apelacyjny na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Łodzi, pozostawiając temu Sądowi na podstawie art. 108 § 2 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd I instancji w pierwszej kolejności uzupełni postępowanie dowodowe o dowody bezzasadnie pominięte w trybie art. 207 § 3 k.p.c., a następnie dokona stosownych ustaleń faktycznych i oceni zasadność roszczenia odszkodowawczego pozwu wywodzonego z przewlekłości postępowania administracyjnego w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę udzielonego powodowi decyzją nr 242/00 z dnia 19 czerwca 2000 r.