Postanowienie I ACa 296/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 czerwca 2012 r. Sąd Apelacyjny w Lubli

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I ACa 296/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 czerwca 2012 r. Sąd Apelacyjny w Lublinie, I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący - Sędzia SA Danuta Mietlicka Sędzia: Sędzia: SA Ewa Popek (spr.) SA Ewa Lauber-Drzazga Protokolant st. prot. sądowy Agnieszka Pawlikowska po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2012 r. w Lublinie na rozprawie sprawy z powództwa P. K. przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Areszt Śledczy w R. zastępowanemu przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa o zadośćuczynienie na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Radomiu z dnia 8 grudnia 2011 r., sygn. akt I C 479/11 uchyla w całości zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w Radomiu do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach instancji odwoławczej. „ 0 --- STRONA 2 --- Sygn. akt I ACa 296/12 UZASADNIENIE W pozwie z dnia 7 maja 2010 roku powód P. K. wniósł o zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa reprezentowanego przez Areszt Śledczy w R. na jego rzecz kwoty 100.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 14 czerwca 2007 roku do dnia zapłaty oraz na rzecz Polskiego Czerwonego Krzyża kwoty 50.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 14 czerwca 2007 roku do dnia zapłaty z tytułu zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych. Wyrokiem z dnia 3 listopada 2010 roku Sąd Okręgowy w Radomiu oddalił powództwo oraz nie obciążył powoda kosztami procesu (k.81). Sąd Apelacyjny w Lublinie, rozpoznający sprawę na skutek apelacji powoda, wyrokiem z dnia 1 marca 2011 roku uchylił w całości wyrok Sądu Okręgowego w Radomiu z dnia 3 listopada 2010 roku i sprawę przekazał temu Sądowi do ponownego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia o kosztach instancji odwoławczej (k. 127). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy powód na rozprawie w dniu 30 czerwca 2011 roku wniósł o zasądzenie od Skarbu Państwa - Aresztu Śledczego w R. na jego rzecz kwoty 136.000 zł z tytułu zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych, powołując się na okoliczności odbywania kary pozbawienia wolności w przeludnionych celach mieszkalnych, niegodne warunki odbywania kary - grzyb i nieodpowiednie oświetlenie w celach, narażenie na utratę zdrowia bądź życia, w tym psychicznego poprzez osadzenie z osobami nadpobudliwymi (k.162). W piśmie procesowym z dnia 18 lipca 2011 roku powód wskazał, że domaga się zadośćuczynienia za krzywdę polegającą na osadzeniu --- STRONA 3 --- w przeludnionych i zagrzybionych celach, agresję współwięźniów, brak środków czystości, brak odpowiedniej wentylacji, narażenie na utratę zdrowia i życia, naruszenie godności osobistej, nieprzestrzeganie przepisów 102 k.k.w., 109 k.k.w., art. 110 k.k.w., brak intymności i prywatności, złe warunki socjalno-bytowe, brak ciepłej wody. Pozwany Skarb Państwa reprezentowany przez Areszt Śledczy w R. zastępowany przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa nie uznawał powództwa i wnosił o jego oddalenie oraz zasądzenie od powoda na rzecz Skarbu Państwa Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kosztów procesu. Wyrokiem 8 grudnia 2011 roku Sąd Okręgowy w Radomiu oddalił powództwo (pkt I) oraz zasądził od P. K. na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 3.600 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. W uzasadnieniu wyroku Sąd Okręgowy wskazał na następujące ustalenia i motywy rozstrzygnięcia. P. K. urodził się 3 czerwca 1984 roku. Był osadzony w Areszcie Śledczym w R. od 8 lutego do 15 lutego 2007 roku w celi nr 18, od 19 czerwca 2007 roku do 21 czerwca 2007 roku w celi nr 10, od 21 czerwca 2007 roku do 8 sierpnia 2007 roku w celi nr 314, 8 sierpnia 2007 roku do 16 sierpnia 2007 roku w celi nr 152, od 16 maja 2008 roku do 21 maja 2008 roku w celi nr 14, od 21 maja 2008 roku do 15 lipca 2008 roku w celi nr 364, po czym został przetransportowany do Aresztu Śledczego W.-M. 7 października 2008 roku został ponownie osadzony w Areszcie Śledczym w R. Obecnie odbywa karę 12 lat pozbawienia wolności orzeczoną wyrokiem Sądu Okręgowego w Radomiu z dnia 31 marca 2011 roku, za popełnienie czynu z art. 148 § 1 k.k. - zbrodni zabójstwa. W tym okresie przebywał: od 7 października 2008 roku do 20 stycznia 2009 roku w celi nr 152, od 20 stycznia 2009 roku do 23 marca 2009 roku w celi nr 364, od 23 marca 2009 roku do 8 kwietnia 2009 roku w celi nr 109, od 8 kwietnia 2009 roku do 15 kwietnia 2009 roku w celi nr 257, od 15 kwietnia 2009 roku do 20 kwietnia 2009 roku w celi nr 219, od 20 kwietnia 2009 do 25 maja 2009 roku w celi nr 469, od 25 maja 2009 roku do 6 października 2010 w celi nr 470, od 6 --- STRONA 4 --- października 2010 roku do 27 stycznia 2011 roku w celi nr 321, od 27 stycznia 2011 roku do 24 marca 2011 roku w celi nr 410, od 24 marca 2011 roku, od 25 marca 2011 roku w celi nr 459, od 25 marca 2011 roku do 28 marca 2011 roku w celi nr 311. Od dnia 28 marca 2011 roku przebywa w celi nr 314. Wszystkie cele mieszkalne w Areszcie Śledczym w R. zostały wykonane zgodnie z zatwierdzonym projektem technicznym oraz odebrane przez uprawnione do tego instytucje. Ponadto także wszystkie instalacje, w tym wentylacja, oświetlenie sztuczne, wyposażenie cel i cały budynek zostały pozytywnie zaopiniowane m. in. przez Państwową Inspekcję Pracy i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. Od momentu oddania jednostki do użytku nie zaszły żadne zmiany w konstrukcji oraz w wyposażeniu cel. Oświetlenie cel jest dobrane prawidłowo przez projektanta z odpowiednimi uprawnieniami. W skład wyposażenia celi mieszkalnej wchodzą łóżko dla każdego osadzonego, odpowiednia do liczby skazanych ilość stołów, szafek, taboretów. Występujące w celach mieszkalnych łóżka piętrowe są wyposażone w drabinki, które w sposób trwały i bezpieczny są przymocowane do stalowych stelaży łóżka. W okresie, gdy powód P. K. przebywał w Areszcie Śledczym w R. wielokrotnie były przeprowadzane kontrole Państwowego Inspektora Sanitarnego w R. (21 października 2008 roku, 30 grudnia 2009 roku, 3 września 2010 roku, 16 maja 2011 roku i 9 sierpnia 2011 roku). Kontroli poddano celę 314, w której powód był osadzony w okresie od 21 czerwca 2007 roku do 8 sierpnia 2007 roku i od 28 marca 2011 roku oraz cele 323, 157, 963, 406, 624, 611, 214, 729 i 730, 768 i 771. Podczas tych kontroli nie stwierdzono obecności zagrzybienia na ścianach tych cel oraz płytkach w kącikach sanitarnych. Cele są sukcesywnie odnawiane. Sprawność wentylacji jest sprawdzana corocznie i nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości, które mogłyby doprowadzić do zagrzybienia pomieszczeń mieszkalnych. Ponadto wszystkie cele wieloosobowe posiadają kąciki sanitarne oddzielone od reszty celi trwałą ścianą i przesuwanymi, szczelnymi drzwiami zapewniającymi niezbędną intymność. Środki higieniczne są wydawane raz w miesiącu, a wymiana pościeli odbywa się raz na dwa tygodnie. W razie --- STRONA 5 --- potrzeby wymianie ulegają także materace. Radiowęzeł funkcjonuje prawidłowo. W dniu 4 kwietnia 2011 roku podczas wizytacji cel mieszkalnych powód zgłosił usterki dotyczące okna znajdującego się w celi 314, a w dniu 7 kwietnia 2011 doszło do wypadnięcia ramy tego okna i zbicia jednej z jego szyb. Tego samego dnia szyba została wprawiona, okno umieszczone w swoim miejscu i zabezpieczone gwoździem, zaś w dniu 11 kwietnia 2011 roku okno zostało wyposażone w ogranicznik i klamkę. Stan, w jakim znajdowało się okno był wynikiem niewłaściwego jego użytkowania przez osadzonych. Powód w trakcie pobytu przebywał wprawdzie w celach, w których powierzchnia na jednego osadzonego była nieco mniejsza niż 3m 2 , jednakże były to krótkotrwałe pobyty i od 2009 roku nie ma to miejsca. P. K. ma 27 lat i wykształcenie podstawowe, jest żonaty i ma troje dzieci. Został pozbawiony przez sąd władzy rodzicielskiej. Przed osadzeniem mieszkał z żoną i trójką małoletnich dzieci żony w mieszkaniu znajdującym się przy ul. P. S. M. 5 m. 6 w R., składającym się z dwóch pomieszczeń o łącznej powierzchnię 60 m 2 . Od urodzenia do 2007 roku zajmował wraz z matką, babką i pięciorgiem rodzeństwa lokal położony przy ul. O. w R. o powierzchni 50 m 2 . Był skazany w warunkach recydywy. Obecnie odbywa w Areszcie Śledczym w R. karę 12 lat pozbawienia wolności za popełnienie zbrodni zabójstwa. Nie wykonuje w Areszcie pracy zarobkowej. W przyszłości dokonywał licznych samouszkodzeń i korzystał z pomocy psychologa i psychiatry. Ze względu na wadę wzroku wymaga okularów korekcyjnych. W piśmie procesowym z dnia 7 maja 2010 roku powód złożył wnioski dowodowe o przesłuchanie współosadzonego świadka M. L. oraz Dyrektora Aresztu Śledczego w R. na okoliczność przeludnienia w tym Areszcie oraz o ekspertyzę przesłanego tynku z grzybem z celi nr 470, w której jest osadzony (k. 4v). Poza tym pismem procesowym pozwany w żadnym innym piśmie, ani w trakcie informacyjnego wysłuchania nie podtrzymał wniosku o przesłuchanie świadka, nie wskazał jego adresu, ani też okoliczności, na jakie ma być przesłuchana ta osoba. Zarządzeniem Przewodniczącego z dnia 30 czerwca 2011 roku powód P. K. został zobowiązany do złożenia w terminie 21 dni pisma procesowego określającego szczegółowo podstawę żądania oraz zawierającego wszystkie --- STRONA 6 --- aktualne wnioski dowodowe (k. 164). Pismem z dnia 18 lipca 2011 roku powód wskazał podstawę żądania oraz wnioski dowodowe, jednakże nie wymienił wśród nich przesłuchania M. L. w charakterze świadka, nie wskazał jego adresu ani też okoliczności na jakie ma być przesłuchany. W tej sytuacji Sąd Okręgowy uznał, że powód zrezygnował z tego środka dowodowego. Sąd Okręgowy w Radomiu postanowieniem z dnia 8 grudnia 2011 roku w celu ustalenia warunków sanitarnych przebywania powoda w Areszcie Śledczym w R. przeprowadził dowody z dokumentów wymienionych w uzasadnieniu. Sąd Okręgowy oddalił wnioski powoda o przeprowadzenie dowodu z ekspertyzy tynku, dowodu z opinii biegłego z zakresu prac budowlanych, sprawozdań z wizytacji Aresztu Śledczego w R. przeprowadzonych przez sędziego penitencjarnego w latach 2007-2010, z oględzin celi mieszkalnej nr 363 oraz z przesłuchania stron, gdyż z uwagi na treść żądań powoda, ich uzasadnienie, treść wyjaśnień i pism powoda oraz zebrany w sprawie materiał dowodowy przeprowadzenie tych dowodów nie jest istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd Okręgowy ustalił stan faktyczny na podstawie częściowo wyjaśnień powoda (k. 162-164) oraz powołanych w uzasadnieniu dowodów z dokumentów; ich treść nie była kwestionowana przez strony. Sąd Okręgowy nie dał wiary wyjaśnieniom powoda w tej części, w której twierdził, że cele, w jakich przebywał były zagrzybione i nie spełniały wymogów przewidzianych w przepisach prawa, a także uwłaczały jego godności, gdyż wyjaśnienia w tym zakresie były sprzeczne z pozostałym zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Dokonując oceny ustalonych okoliczności faktycznych Sąd Okręgowy przytoczył treść art. 23 k.c. i art. 24 k.c., art. 417 § 1 k.c. oraz art. 102 k.k.w., art. 108 k.k.w., art. 108 § 2 k.k.w. i podniósł, że powód nie udowodnił, że jego dobra osobiste zostały naruszone. Nie wskazał żadnych dowodów, które by przemawiały za jego twierdzeniami zawartymi w pozwie dotyczącymi zagrzybienia w celi 470. Wszelkie kontrole przeprowadzone w Areszcie Śledczym w R. przez zewnętrzne i niezależne uprawnione do tego osoby (m.in. kontrolerów z Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz mistrza --- STRONA 7 --- kominiarskiego) nie wykazały żadnych z podnoszonych przez skarżącego nieprawidłowości. Wentylacja w budynku działa prawidłowo, a na ścianach w celach i płytkach w kącikach sanitarnych nie ma zagrzybienia. Powód występował ze skargą do Rzecznika Praw Obywatelskich na administrację Aresztu Śledczego oraz wychowawcę Oddziału X (k. 78), ale po przeprowadzeniu niezbędnego dochodzenia uznano jego skargę za niezasadną. Odnosząc się do zarzutu przeludnienia w celach Sąd Okręgowy podniósł, że nie dochodzi do naruszenia dóbr osobistych, a zwłaszcza godności, automatycznie przez to, że przypada osadzonemu w celi mniej niż 3 m 2 powierzchni. Naruszenie tej normy jest ważną okolicznością, jednakże dopiero kumulatywnie, w związku z innymi okolicznościami, pozwala na podstawie oceny indywidualnych przypadków stwierdzić, czy doszło do naruszenia dóbr osobistych osadzonego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 kwietnia 2010 roku, I CSK 553/09 nie publ., postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 grudnia 2010 roku, IV CSK 449/10 nie publ.). Wprawdzie powód od 8 lutego 2007 roku do 15 lipca 2007 oraz od 7 października 2008 roku do 15 kwietnia 2009 roku przebywał w celach, w których powierzchnia na jednego osadzonego była mniejsza od ustawowej, jednakże w ocenie Sądu Okręgowego nie udowodnił on, że doszło do naruszania jego dóbr osobistych uzasadniającego przyznanie mu zadośćuczynienia. W każdej z cel przebywał w krótkich okresach czasu i nie wiązało się to z dodatkowymi dolegliwościami. Cele miały odpowiednią ilość sprzętów dostosowaną do liczby osadzonych oraz prawidłowo wyposażony kącik sanitarny. W żadnej z cel, w których był osadzony, nie było nieprawidłowej wentylacji ani oświetlenia. Cele spełniały wymogi ustanowione przez przepisy prawa krajowego i międzynarodowego. Od kwietnia 2009 roku powód nie przebywał już w celach przeludnionych. Nie zostało udowodnione, że na ścianach celi nr 470, w której powód przebywał od 25 maja 25 maja 2009 roku do 6 października 2010 roku występowało zagrzybienie. Przesłany przez powoda tynk nie może być miarodajnym źródłem dowodowym, gdyż nie został pobrany przez niezależnego eksperta, a przeprowadzona kontrola wentylacji cel nie wykazała nieprawidłowości w jej działaniu. Z uwagi na --- STRONA 8 --- powyższe oraz czas, jaki upłynął od końca jego osadzenia w tej celi i brak wykazania przez powoda skutków takiego pobytu dla jego zdrowia Sąd Okręgowy oddalił, jako bezzasadne dla rozstrzygnięcia sprawy wnioski dowodowe o przeprowadzenie dowodu z ekspertyzy tynku, dowodu z opinii biegłego z zakresu prac budowlanych, sprawozdań z wizytacji Aresztu Śledczego w R. przeprowadzonych przez sędziego penitencjarnego w latach 2007-2010, z oględzin celi mieszkalnej nr 363 oraz z przesłuchania stron. Powód korzystał z porad psychologa i były mu przepisane okulary korekcyjne. Na powstanie wady wzroku nie miało jednak wpływu oświetlenie cel mieszkalnych, w których przebywał, gdyż oświetlenie było wykonane zgodnie z projektem i tak stosowane we wszystkich celach. Cele były prawidłowo wyposażone w niezbędne sprzęty i kącik sanitarny zapewniający intymność. Powód otrzymywał odpowiednie środki czystości i wymieniano mu pościel. Każda jego skarga była rozpatrywana i żadna nie pozostała bez odpowiedzi. To, że nie zostały spełnione jego postulaty wynikało albo z niezasadności skargi albo niemożności jej spełniania biorąc pod uwagę specyfikę przebywania w warunkach pozbawienia wolności i związane z tym ograniczenia. Powód otrzymywał również niezbędne materiały pisarskie i w razie potrzeby jego pisma były kierowane do właściwych organów. Powód nie wykazał w żaden sposób sposób, że jedzenie, które otrzymuje w Areszcie Śledczym w R. nie nadawało się do spożycia i z tego powodu uległ zatruciu i musiał przejść na wegetarianizm. Nie były zasadne twierdzenia powoda, że jest zmuszany do słuchania audycji programu I, II i III Polskiego Radia. Jak wynika z pisma Okręgowego Inspektora Służby Więziennej w Warszawie przez radiowęzeł nadawy jest program 8 stacji radiowych i jest to czynione zgodnie z zatwierdzonym przez Dyrektora „Tygodniowym Planem Pracy Radiowęzła i Telewęzła Aresztu Śledczego w R.”. Powód nie jest, więc zmuszany do ciągłego słuchania określonych stacji radiowych, a w warunkach izolacji trudno zaspokoić oczekiwania wszystkich skazanych. Sąd Okręgowy wskazał dodatkowo, że nawet gdyby przyjąć, że nastąpiło jakiekolwiek bezprawne naruszenie dóbr osobistych powoda, to i tak żądana przez niego kwota zadośćuczynienia jest rażąco nadmierna. --- STRONA 9 --- Mając na uwadze powyższe ustalenia i rozważania Sąd Okręgowy oddalił powództwo, orzekając o kosztach procesu na podstawie art. 98 § 1 i § 3 k.p.c. i art. 99 k.p.c. Powyższy wyrok został zaskarżony w całości przez powoda, który w apelacji wniósł o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Radomiu. Powód wniósł także o dopuszczenie wszystkich wniosków dowodowych przez niego zgłoszonych oraz przesłuchanie wszystkich świadków. Powód zarzucił, że proces był stronniczy i nierzetelnie prowadzony z uwagi na niedopuszczenie wszystkich dowodów, nieprzesłuchanie zgłoszonych przez niego świadków oraz nieodebranie od niego uzupełniających wyjaśnień. Podniósł, że Sąd Okręgowy oparł się tylko na dowodach zgłoszonych przez pozwanego, które sam tak wybierał, aby przedstawić sytuację w jak najlepszym świetle, nie składając wszystkich materiałów dowodowych, do których miał dostęp i zatajając wszystkie nieprawidłowości. W odpowiedzi na apelację pozwany wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od powoda na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kosztów procesu za drugą instancję. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja powoda, o ile wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu jest zasadna. Wyrokiem z dnia 1 marca 2011 roku Sąd Apelacyjny uchylił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w Radomiu z dnia 3 listopada 2010 roku z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. W uzasadnieniu wyroku z dnia 1 marca 2011 roku Sąd Apelacyjny w wytycznych nakazał Sądowi Okręgowemu w Radomiu przy ponownym --- STRONA 10 --- rozpoznaniu sprawy przeprowadzenie postępowania dowodowego w celu ustalenia wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, zważywszy na treść żądania oraz jego podstawy faktyczne i prawne, a w szczególności przeprowadzenie dowodów z zeznań świadków zgłoszonych przez powoda (M. L. i M. Ł.), dowodu z przesłuchania stron w trybie art. 299 k.p.c. a także wyjaśnienia, czy były wydawane w trybie art. 248 § 1 k.k.w. zarządzenia, o których mowa w pismach z k. 50 i 51 i zażądanie tych zarządzeń. Zgodnie z art. 386 § 6 k.p.c., uzasadnienie wyroku sądu drugiej instancji w zakresie oceny prawnej i wskazań, co do dalszego postępowania wiąże zarówno sąd, któremu sprawa została przekazana, jak i sąd drugiej instancji, przy ponownym rozpoznawaniu sprawy. W wyniku związania, o którym mowa w art. 386 § 6 k.p.c. sąd pierwszej instancji ma obowiązek wykonać wszystkie zawarte w pisemnych motywach wskazówki, co do uzupełnienia postępowania dowodowego. W niniejszej sprawie nie nastąpiła zmiana stanu faktycznego, zmiana żądania, czy też zmiana stanowisk stron. W szczególności powód nie cofnął wniosków dowodowych o dopuszczenie dowodów z zeznań świadków (zgłoszonych w pozwie oraz w piśmie dołączonym do pozwu) oraz przesłuchania (w charakterze strony) Dyrektora Aresztu Śledczego w R. (w piśmie z dnia 17 listopada 2011 roku k. 226 powód powtórzył wniosek o przesłuchanie w charakterze strony Dyrektora Aresztu Śledczego w R. na okoliczność warunków panujących w Areszcie). Nie można, zatem uznać, że wytyczne Sądu Apelacyjnego zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 1 marca 2011 roku dotyczące przeprowadzenia postępowania dowodowego stały się nieaktualne. Sąd Okręgowy w Radomiu był związany wskazaniami, co do dalszego postępowania dowodowego, w rozumieniu kierunku, w jakim powinno się ono toczyć, w tym w szczególności w zakresie przeprowadzenia dowodów z zeznań świadków, przesłuchania stron w trybie art. 299 k.p.c. (w tym w imieniu strony pozwanej Dyrektora Aresztu Śledczego w R.) oraz wyjaśnienia, --- STRONA 11 --- czy wydawane były w trybie art. 248 § 1 k.k.w. zarządzenia, o których mowa w pismach z k. 50 i 51 i zażądania tych zarządzeń. W tym miejscu zaznaczyć należy, że takie wytyczne nie oznaczały jednak, że Sąd pierwszej instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy nie może przeprowadzić lub ocenić żadnych innych dowodów zgłoszonych przez strony. Ma on, bowiem w tym zakresie pełną swobodę, a wytyczne Sądu odwoławczego wskazują jedynie minimum tego, co powinien uczynić przy ponownym rozpoznaniu sprawy (por. wyrok SN z dnia 16 lipca 2009 roku, II UK 385/08, LEX nr 533101). Sąd Okręgowy w Radomiu rozpoznając ponownie sprawę nie wykonał wytycznych Sądu Apelacyjnego Lublinie zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 1 marca 2011 roku dotyczących postępowania dowodowego. Sąd Okręgowy nie przeprowadził dowodu z zeznań świadków zgłoszonych przez powoda (M. L. i M. Ł.), nie przeprowadził dowodu z przesłuchania stron w trybie art. 299 k.p.c. oraz nie wyjaśnił, czy wydawane były w trybie art. 248 § 1 k.k.w. zarządzenia, o których mowa w pismach z k. 50 i 51 i nie zażądał tych zarządzeń. Nie można podzielić stanowiska Sądu Okręgowego, że powód nie podtrzymał wniosku o przesłuchanie świadka M. L., nie wskazał jego adresu ani okoliczności podlegających udowodnieniu, jak również zrezygnował z tego dowodu. Nie było, bowiem konieczne oświadczenie powoda, że podtrzymuje ten wniosek dowodowy, skoro wniosku tego (zgłoszonego w pozwie) nie cofnął. Adres świadka M. L. został wskazany w pozwie - był to adres Aresztu Śledczego w R. Skoro zdaniem Sądu Okręgowego nie została wskazana teza dowodowa, to powód powinien zostać wezwany do jej sprecyzowania w określonym terminie, pod rygorem oddalenia wniosku dowodowego. Nie było to jednak konieczne, gdyż z pozwu wynika, że dowód z zeznań świadka M. L. został zgłoszony w celu wykazania warunków odbywania kary pozbawienia wolności, w szczególności stanu celi nr 470. Należy także zauważyć, że Sąd Okręgowy nie podjął żadnych decyzji w przedmiocie zgłoszonych przy ponownym rozpoznaniu sprawy wniosków --- STRONA 12 --- dowodowych powoda o dopuszczenie dowodu z dokumentów: książeczki zdrowia powoda (w celu wykazania stanu zdrowia), jego akt osobowych (w celu wykazania skarg, jakie zgłaszał na warunki odbywania kary pozbawienia wolności), a także wniosku o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka – kwatermistrza II Odziału Penitencjarnego w celu wykazania warunków socjalno-bytowych w Areszcie Śledczym w R. Sąd Okręgowy nieprawidłowo także oddalił wnioski dowodowe powoda o dopuszczenie dokumentów obejmujących sprawozdania z wizytacji sędziego penitencjarnego w latach 2007-2010 (w celu wykazania warunków odbywania kary pozbawienia wolności). Okoliczności, które podlegały udowodnieniu przy pomocy wymienionych wyżej dowodów z dokumentów oraz zeznań świadka były istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem dotyczyły twierdzeń powoda, które stanowiły podstawę faktyczną powództwa, a które zdaniem powoda świadczyły o naruszeniu jego dóbr osobistych. W związku z powyższym istnieje konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości, w tym przede wszystkim wykonania wytycznych Sądu Apelacyjnego w Lublinie zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 1 marca 2011 roku. Dopiero przeprowadzenie wszystkich wymienionych wyżej dowodów pozwoli na poczynienie ustaleń faktycznych, w jakich warunkach powód odbywał i odbywa karę pozbawienia wolności w Areszcie Śledczym w R. Powyższe skutkuje uchyleniem zaskarżonego wyroku w całości i przekazaniem sprawy Sądowi Okręgowemu w Radomiu do ponownego rozpoznania. Wobec braku przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości nie jest, bowiem możliwe dokonanie przez Sąd Apelacyjny oceny prawidłowości zastosowania wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przepisów prawa materialnego. Ocena taka jest możliwa dopiero na tle prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Okręgowy przeprowadzi postępowanie dowodowe mając na względzie powyższe uwagi, a przede --- STRONA 13 --- wszystkim wykona w całości wytyczne Sądu Apelacyjnego w Lublinie zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 1 marca 2011 roku. Przy pomocy przeprowadzonych dowodów Sąd Okręgowy powinien wyjaśnić, w jakich celach powód odbywał i odbywa karę pozbawienia wolności, ile osób było osadzonych w celi (i w jakich okresach), jaka jest powierzchnia poszczególnych cel, jakie były warunki bytowe i sanitarne w tych celach (zważywszy na zarzuty stawiane przez powoda, np. czy w celach była odpowiednia wentylacja, czy brakowało środków czystości). Następnie kierując się przy ocenie dowodów zasadami wyrażonymi w art. 233 § 1 k.p.c., Sąd Okręgowy powinien dokonać oceny prawnej ustalonych faktów, biorąc pod uwagę treść żądania (i odnosząc się do wszystkich zarzutów stawianych przez powoda) oraz stosując właściwe przepisy prawa materialnego (art. 24 k.c., art. 448 k.c.). Z wyżej podanych względów i na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. i art. 108 § 2 k.p.c. Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji wyroku.