Wyrok I ACa 295/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 maja 2011 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi I

--- STRONA 1 --- Sygn. akt: I ACa 295/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 maja 2011 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Bożena Wiklak Sędziowie: SSA Wincenty Ślawski SSA Tomasz Szabelski (spr.) Protokolant: sekr. sądowy Monika Wrzesień po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2011 r. w Łodzi na rozprawie sprawy z powództwa (...) P. (...) spółka jawna w Ł. przeciwko Okręgowej Izbie Aptekarskiej w Ł. o ochronę dóbr osobistych i zapłatę na skutek apelacji pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 20 grudnia 2010 r. sygn. akt II C 590/10 1. oddala apelację; 2. zasądza od Okręgowej Izby Aptekarskiej w Ł. na rzecz (...) P. (...) spółki jawnej w Ł. kwotę 1.170 (jeden tysiąc sto siedemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. Sygn. akt I ACa 295/11 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 20 grudnia 2010r. Sąd Okręgowy w Łodzi w sprawie z powództwa (...) P. (...) spółki jawnej w Ł. przeciwko Okręgowej Izbie Aptekarskiej w Ł. o ochronę dóbr osobistych o zapłatę, sygn. (...) --- STRONA 2 --- 1. nakazał Okręgowej Izbie Aptekarskiej w Ł. aby złożyła wobec M. P. (1) oraz (...) P. (...) spółki jawnej w Ł. oświadczenie następującej treści: „Okręgowa Izba Aptekarska przeprasza (...) P. (...) spółkę jawną z siedzibą w Ł. za użycie w treści uzasadnienia uchwały nr 864 P. Okręgowej Rady Aptekarskiej w Ł. z 3 grudnia 2009r. sformułowania stwierdzającego, że spółka ta dopuszcza się działań niezgodnych z punktu widzenia Kodeksu Etyki Aptekarza RP. Okręgowa Izba Aptekarska w Ł. wyraża ubolewanie z powodu użycia tego sformułowania i zobowiązuje się nie kierować podobnych nieuzasadnionych zarzutów do wyżej wymienionej spółki". 2. zasądził od Okręgowej Izby Aptekarskiej w Ł. na rzecz (...) nr (...) w Ł. kwotę 10.000 zł; 3. zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 2.677 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Sąd Okręgowy oparł powyższe rozstrzygnięcie na następujących ustaleniach faktycznych, które Sąd Apelacyjny podziela, przyjmując za własne, a z których wynika, że powód prowadzi kilka aptek pod szyldem (...). Znak firmowy (...) jest własnością innego podmiotu. Oprócz powodowej Spółki prawo do korzystania z tego znaku mają też inni przedsiębiorcy. Jedną z aptek pod tym szyldem powód zamierzał otworzyć w P. przy ul. (...). W związku z zamiarem podjęcia zatrudnienia tam na stanowisku kierownika, M. P. (1) wystąpiła do Okręgowej Izby Aptekarskiej w Ł. z wnioskiem o udzielenie rękojmi należytego prowadzenia apteki. Dnia 3 grudnia 2009r. P. (...) w Ł. podjęło uchwałę nr 864, w której stwierdzono, że M. P. (1) nie daje rękojmi należytego prowadzenia apteki (...) w P. przy ul. (...). W uzasadnieniu uchwały stwierdzono, że zainteresowana poprzez świadomy wybór tego samego pracodawcy - akceptuje i godzi się na stosowanie przez tego pracodawcę m.in. działań nagannych z punktu widzenia Kodeksu Etyki Aptekarza RP. W dalszej części uzasadnienia wymieniono zastrzeżenia, które Okręgowa Izba Aptekarska w Ł. ma pod adresem tzw. aptek sieciowych działających pod szyldem (...). W treści uchwały i jej uzasadnieniu nie pojawiła się nazwa powodowej spółki. W chwili podjęcia uchwały członkowie P. Okręgowej Izby Aptekarskiej w Ł. wiedzieli, kto ma być pracodawcą M. P. (1). P. (...) w Ł. nie miało zastrzeżeń co do kompetencji zawodowych M. P. (1), nie twierdziło, że nie będzie się ona nadawała na kierownika apteki prowadzonej pod szyldem (...). Uważano natomiast, że zainteresowana nie będzie mogła prowadzić takiej apteki zgodnie z kodeksem etyki aptekarza. Taką opinię oparto na ocenie wcześniejszych działań aptek tej sieci postrzeganych przez środowisko aptekarzy, jako sprzecznych z zasadami etyki obowiązującymi w ich zawodzie. M. P. (1) nigdy wcześniej nie była zatrudniona w aptece (...) Działania aptek sieci (...) postrzegane przez samorząd aptekarski jako niezgodne z zasadami etyki miały polegać na stosowaniu nieuczciwych praktyk cenowych, agresywnej reklamy oraz braku informacji dla pacjentów na temat sprzedawanych leków. Miało to prowadzić do negatywnych zjawisk takich, jak: nadmierne wykupywanie leków, wytwarzanie u pacjentów wrażenia, że apteki indywidualne sprzedają leki po cenach zawyżonych co prowadzi do dyskredytowania zawodu aptekarza oraz doprowadzanie do upadku aptek indywidualnych, które nie są w stanie konkurować cenowo z aptekami sieciowymi. Teść uchwały z 3 grudnia 2009r. nie była upubliczniona przez Okręgową Izbę Aptekarską w Ł.; dwa egzemplarze tej uchwały otrzymała M. P. (1), która poinformowała ojej treści powodową spółkę. Na skutek zażalenia M. P. (2) (...) uchyliło uchwałę nr 864 z dnia 3 grudnia 2009r. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania Okręgowej Izbie Aptekarskiej w Ł.. W dniu 18 marca 2010r. (...) w Ł. podjęła uchwałę nr 69, w której --- STRONA 3 --- stwierdzono, że M. P. (1) daje rękojmię należytego prowadzenia apteki ogólnodostępnej w P., ul. (...), zaś podmiotem zatrudniającym jest (...) P. (...) spółka jawna w Ł.. W oparciu o tak ustalony stan faktyczny Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, że roszczenie powódki było usprawiedliwione. Na wstępie rozważań Sąd zaznaczył, że dobra osobiste osób prawnych podlegają takiej samej ochronie, jak dobra osobiste osób fizycznych - art. 43 w zw. z art. 23 k.c., po czym ocenił, że użycie sformułowania o podejmowaniu działań nagannych z punktu widzenia zasad etyki obowiązujących w danej sferze aktywności, stanowi bez wątpienia naruszenie dobrego imienia podmiotu, którego dotyczy - w tym przypadku powoda. W ocenie Sądu I instancji okoliczność, że w treści uchwały ani raz nie pojawiła się nazwa spółki (...) była przy tym bez znaczenia. Sporny fragment uzasadnienia uchwały odnosił się bowiem do podmiotu, który miał być pracodawcą M. P. (1), a członkowie P. Okręgowej Izby Aptekarskiej w Ł. wiedzieli, co to za podmiot - co znalazło wyraz w uchwale podjętej w tej samej sprawie 18 marca 2010r. Posługując się określeniem „pracodawca" organ Okręgowej Izby Aptekarskiej odnosił swoje negatywne uwagi do konkretnego podmiotu i z pewnością nie była to pozbawiona bytu prawnego nazwa firmowa, pod którą miała funkcjonować konkretna apteka w P.. Tym samym zarzut braku legitymacji czynnej po stronie powoda Sąd uznał za bezzasadny. Następnie Sąd podniósł, że naruszenie dóbr osobistych skutkuje powstaniem roszczenia o dopełnienie czynności niezbędnych do usunięcia jego skutków chyba, że działanie sprawcy nie było bezprawne - art. 24 § 1 k.c., przy czym obowiązek udowodnienia tej ostatniej okoliczności spoczywał na pozwanym - art. 6 k.c. W ocenie Sądu meriti działanie pozwanego polegające na zarzuceniu powodowi działań nagannych z punktu widzenia Kodeksu Etyki Aptekarza RP było bezprawne z dwóch powodów. Po pierwsze - Okręgowa Izba Aptekarska podejmując uchwałę z 3 grudnia 2009r. nie była uprawniona do formułowania ocen podmiotów, których uchwała ta nie dotyczyła. Jak wyjaśnił Sąd uchwała podejmowana na podstawie art. 7 ustawy z 19 kwietnia 199lr. o izbach aptekarskich (Dz. U. z 2008r. Nr 136 poz. 856) w związku z art. 99 ust. 4a ustawy z 6 września 200lr. prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2008r. Nr 45 póz. 271) dotyczyła rękojmi należytego prowadzenia apteki przez osobę spełniającą wymogi farmaceuty. Ocenie podlegać powinien więc jedynie farmaceuta, a nie podmiot, który ma zamiar go zatrudnić. Po drugie, Sąd zwrócił uwagę, że spółka (...) nie jest podmiotem, którego dotyczą zasady sformułowane w Kodeksie Etyki Aptekarza RP. Zgodnie bowiem z art. 2a ust. 4 ustawy o izbach aptekarskich, aptekarzem jest farmaceuta wykonujący zawód w aptece, punkcie aptecznym lub hurtowni farmaceutycznej. Farmaceutą może być jedynie osoba fizyczna posiadająca kwalifikacje określone w art. 2b tej ustawy. Podmiot będący właścicielem apteki, a nie będący osobą fizyczną, nie może być więc uznany za aptekarza; co więcej - nie ma żadnych podstaw aby zasady ustalane przez samorząd zawodowy, czy przepisy prawa dotyczące aptekarza, stosować do takiego podmiotu przez analogię. Zdaniem sądu zarzut działań nagannych z punktu widzenia Kodeksu Etyki Aptekarza RP był równoznaczny ze stwierdzeniem naruszenia zasad sformułowanych w tym kodeksie, tymczasem warunkiem koniecznym do tego, aby ktoś naruszył jakieś zasady jest związanie tego podmiotu tymi zasadami. Niezależnie więc od tego, czy działania zarzucane powodowi przez pozwanego, takie jak nieuczciwe praktyki cenowe, czy agresywna reklama miały miejsce czy też nie, w ocenie Sądu Okręgowego, nie mogły prowadzić do stwierdzenia, że są one naganne z punktu widzenia zasad etyki, które powoda nie obowiązywały. Odnosząc się do żądania niemajątkowego, Sąd doszedł do przekonania, że oświadczenie pozwanego, którego domagał się w tym procesie powód jest adekwatnym sposobem usunięcia skutków dokonanego naruszenia zarówno co do formy, jak i treści. Ma ono zostać złożone osobom, do których adresowana była treść uchwały - a więc M. P. (1) i powodowi. Jego treść ogranicza się natomiast do zaprzeczenia nieuprawnionej, negatywnej ocenie spółki (...) zawartej w przedmiotowej uchwale, przeproszenia powoda za to oraz zobowiązania do nie kierowania podobnych zarzutów w przyszłości. Z tych przyczyn żądanie to Sąd uwzględnił w pkt. 1 wyroku. Oceniając żądanie zapłaty kwoty 10.000 zł na wskazany cel społeczny, Sąd także uznał za usprawiedliwione na podstawie art. 448 k.c. w zw. z art. 24 § 1 k.c. Zarzucenie powodowi, że jego działania miały negatywny charakter, którego mieć nie mogły, zdaniem Sądu, niewątpliwie wywołały krzywdę ponieważ godziły w bardzo wrażliwą sferę, jaką jest własny wizerunek czy poczucie uczciwości. Rozważając wysokość sumy, którą można uznać za odpowiednią --- STRONA 4 --- w tej sytuacji Sąd wziął pod uwagę przede wszystkim fakt, że do naruszenia dóbr osobistych doszło przy okazji wykonywania przez samorząd zawodowy pewnego imperium władzy powierzonego mu na mocy przepisów ustawy prawo farmaceutyczne. Art. 99 ust. 4a tej ustawy wprowadza wymóg zatrudnienia przez podmiot prowadzący aptekę osoby odpowiedzialnej za prowadzenie apteki, która jest farmaceutą oraz daje rękojmię należytego prowadzenia apteki. Z kolei z art. 101 pkt. 1 ustawy prawo farmaceutyczne wynika, że wojewódzki inspektor farmaceutyczny odmawia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej m.in. w sytuacji nie spełnienia warunku określonego w art. 99 ust. 4a. Innymi słowy, w ocenie Sądu I instancji, odmowa przez Okręgową Izbę Aptekarską udzielenia rękojmi aptekarzowi skutkuje odmową wydania zezwolenia. Takie ukształtowanie przepisów daje samorządowi aptekarskiemu bardzo duże uprawnienia, nie ograniczające się jedynie do opiniowania. Naruszenie dóbr osobistych podmiotu, który nawet nie był stroną postępowania - pod względem formalnym uchwała z 3 grudnia 2009r. nie dotyczyła spółki (...), a więc powód nie mógł nawet odwołać się od jej treści, przy okazji wykonywania tych uprawnień było działaniem szczególnie nagannym. Dlatego też także żądanie o charakterze majątkowym, zostało przez Sąd uwzględnione w całości w pkt. 2 wyroku. O kosztach procesu Sąd postanowił na podstawie art. 98 k.p.c. biorąc pod uwagę wynik postępowania. Rozstrzygnięcie powyższe zaskarżyła strona pozwana, zarzucając: 1. naruszenie prawa procesowego - art.233 k.p.c. poprzez całkowicie dowolną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, sprzeczną z zasadami wiedzy i doświadczenia zawodowego poprzez przyjęcie, że podmioty gospodarcze nie podlegają ocenie pod kątem przestrzegania etyki obowiązującej w danej branży; 2. art. 328 § 2 k.p.c. poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku nie zawierającego wszystkich niezbędnych jego elementów, a w szczególności pominięcie i brak oceny przedstawionych przez pozwaną (...) dowodów na negatywne skutki społeczne działalności powodowej Spółki, postępowanie Spółki sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i interesem RP a także dowodów wskazujących na działanie strony pozwanej w interesie społecznym i publicznym; 3. sprzeczność ustaleń Sądu z treścią materiału zgromadzonego w sprawie poprzez uznanie, że odmowa przez (...) udzielenia rękojmi aptekarzowi skutkuje odmową wydania zezwolenia na prowadzenie apteki, 4. brak ustosunkowania się Sądu do dowodów, iż działalność podmiotów działających pod logo Grupa (...) naraża zatrudnionych aptekarzy na odpowiedzialność zawodową (...) w Ł., co jest niezgodne z etyką każdego pracodawcy oraz zasadami współżycia społecznego /art. 328 § 2 k.p.c./ 5. naruszenie przepisów prawa materialnego : • art. 5 k.c. poprzez brak jego zastosowania do rozstrzygnięcia kwestii, czy podmiot gospodarczy prowadzący aptekę winien przestrzegać w swych działaniach zasady etyczne i zwyczaje obowiązujące w branży aptekarskiej, • art. 24 § 1 k.c. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie , iż działanie P. (...) w Ł. polegające na negatywnej ocenie postępowania (...) P. (...) Spółka jawna z siedzibą w Ł. zawartej w uzasadnieniu uchwały nr 864 z dnia 03 grudnia 2009r. było bezprawne i nie było podjęte w ochronie społecznie uzasadnionego interesu społecznego i publicznego; • art. 448 k.c. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że powodowej Spółce przysługuje prawo żądania zasądzenia od (...) w Ł. na rzecz (...) nr (...) w Ł. świadczenia pieniężnego z tytułu naruszenia dóbr osobistych i to w wysokości rażąco nieproporcjonalnej do wyrządzonej krzywdy, stopnia winy strony pozwanej. --- STRONA 5 --- • art. 101 pkt 1 w związku z art. 99 ust. 4a ustawy, z dnia 6 września 2001 r. prawo farmaceutyczne /t.j. Dz.U. z 2008r. nr 45 poz. 271 ze zm./ poprzez błędną interpretację i uznanie, że odmowa wydania rękojmi aptekarzowi skutkuje odmową wydania zezwolenia na prowadzenie apteki, które to uznanie rzutowało na wysokość zasądzonego od (...) świadczenia z art. 448 k.c. Wskazując na powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa oraz obciążenie strony powodowej kosztami postępowania za obie instancje, a ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozstrzygnięcia przez Sąd I instancji i pozostawienie temu Sądowi rozstrzygnięcia o kosztach postępowania za II instancję. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja jest nieuzasadniona. Na wstępie rozważań podnieść należy, że kognicją Sądu w sprawie niniejszej nie był osąd funkcjonowania rynku farmaceutycznego w Polsce, zasad refundowania leków z budżetu pastwa, czy analiza zgodności podejmowanych przez podmioty z grupy (...) działań reklamowych i promocyjnych z punktu widzenia obowiązujących regulacji prawnych. Zagadnienia te bowiem pozostają w sferze zainteresowania innych podmiotów nadzorujących funkcjonowanie rynku farmaceutycznego, w tym Ministra Zdrowia, Narodowego Funduszu Zdrowia, Głównego Inspektora Farmaceutycznego (wojewódzkich inspektorów farmaceutycznych), Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, czy w przypadku czynów karalnych w sferze zainteresowania szeroko rozumianych organów ścigania. Postępowanie podmiotów prowadzących działalność w grupie (...), budzące zastrzeżenia farmaceutów prowadzących apteki, a także zastrzeżenia organów samorządu zawodowego, jak wynika z akt sprawy, była przedmiotem licznych wystąpień do organów kontrolnych, organów nadzoru i ścigania, a także była przedmiotem postulatów zmian w obowiązującym prawie. Jak dotąd liczne kontrole nie zakwestionowały legalności i sposobów działalności prowadzonej przez podmioty spod znaku (...), a w tym przez powodową spółkę. Tym samym należy przyjąć, że powódka prowadzi działalność gospodarczą w ramach i w zgodzie z normami obowiązującego prawą a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy tezie tej nie zaprzecza. Odnosząc się do zarzutów apelacji stwierdzić należy, że niezasadne w ocenie Sądu Apelacyjnego, były zarzuty naruszenia art.233 k.p.c. i 328 § 2 k.p.c. Ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego została dokonana bez przekroczenia granic wyznaczonych treścią art. 233 § 1 k.p.c., co znalazło swój wyraz w należytym uzasadnieniu wyroku (art. 328 § 2 k.p.c.). Zarzut naruszenia przepisu art. 233 § 1 k.p.c. byłby skuteczny wówczas, gdyby skarżący wykazał uchybienie podstawowym regułom służącym ocenie wiarygodności i mocy poszczególnych dowodów, tj. regułom logicznego myślenia, zasadzie doświadczenia życiowego i właściwego kojarzenia faktów (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 2005 r. wydany w sprawie III CK 314/05, opublikowany lex nr 172176). Ocena mocy i wiarygodności dowodów, przeprowadzona w pisemnym uzasadnieniu orzeczenia, mogłaby być skutecznie podważona w postępowaniu odwoławczym tylko wówczas, gdyby wykazano, że zawiera ona błędy logiczne, wewnętrzne sprzeczności, jest niepełna itp. (wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 31 sierpnia 2005 r. wydany w sprawie I ACa 456/05 opublikowany lex nr 177026). Tymczasem wbrew zarzutom skarżącej Sąd Okręgowy w sposób wszechstronny, bezstronny i zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów dokonał analizy zgromadzonego materiału dowodowego. Sąd trafnie przy tym przyjął, że po pierwsze procedując nad uchwałą w sprawie udzielenia rękojmi należytego prowadzenia apteki mgr farmacji M. P. (1), organ samorządu zawodowego, w ogóle nie miał prawa dokonywać i formułować ocen pracodawcy tj. powodowej spółki, na co zwróciło także uwagę P. (...) w uchwale z dnia 10 lutego 2010r. uchylającej w całości przedmiotową uchwałę nr 864 Okręgowej Izby Aptekarskiej w Ł.. Po wtóre Sąd poprawnie także wywiódł i uzasadnił, że powodową spółkę nie wiążą postanowienia Kodeksu Etyki Aptekarza, tak więc pozwana Okręgowa Izba Aptekarska nie miała podstaw do zarzucania pozwanej działań sprzecznych z postanowieniami tego Kodeksu. Czym innym jest podnoszony w apelacji postulat przestrzegania przez podmioty funkcjonujące w określonej branży ogólnych zasad postępowania, a czym innym nakaz przestrzegania określonych norm, które skierowane są do aptekarzy, a nie zatrudniających aptekarzy podmiotów. Skoro zatem Kodeksu Etyki ma obowiązek przestrzegać aptekarz, bez którego apteka nie może być prowadzona, to właśnie ów aptekarz, a nie zatrudniający go podmiot normy te może naruszyć. --- STRONA 6 --- Po trzecie, na co także należało zwrócić uwagę, grupa (...) skupia szereg podmiotów prowadzących apteki. Jednym z takich podmiotów jest także powodowa (...) P. (...) spółka jawna. Stawiając w kwestionowanej uchwale ogólny zarzut stosowania przez ten podmiot działań nagannych z punktu widzenia Kodeksu Etyki Aptekarza RP strona powodowa dopuściła się uogólnienia, które następnie powielane było przez pozwaną w toku procesu. Przedstawiając bowiem dowody na nieuprawnione praktyki stosowane przez apteki (...) przedstawiała dowody, które wprost nie dotyczyły powodowej spółki, tylko aptek prowadzonych przez innych przedsiębiorców (np. ulotka reklamowa Apteki (...) k-33 - 34), bądź były na tyle ogólne, że nie sposób było ustalić, czy dotyczyły powodowej spółki (zeznania świadków D. M. i P. K.). W tych okolicznościach Sąd I instancji miał podstawy do przyjęcia, że doszło do naruszenia dóbr osobistych powodowej spółki, a pozwana nie wykazała, że jej działanie nie było bezprawne. Samo powoływanie się na działanie w interesie zdrowia publicznego, co czyni skarżąca w uzasadnieniu apelacji, nie jest wystarczającą podstawą aby jej działanie uznać za uchylające bezprawność (tak też wypowiedział się Sąd Najwyższy w wyroku z 10.05.2007r. w sprawie III CSK 73/07). Nie można bowiem niejako zasłaniając się działaniem w interesie społecznym i publicznym dopuszczać się naruszeń dóbr osobistych poprzez formułowanie określeń obraźliwych, czy szkalujących. Strona pozwana jako organ samorządu zawodowego farmaceutów ma oczywiście nie tylko prawo, ale i obowiązek występowania w obronie interesów indywidualnych i zbiorowych członków izb aptekarskich (art. 7 ustawy z 19.04.1991r. o izbach aptekarskich Dz. U. z 2008r. nr 136, poz.856 ze zm.), winna jednak to czynić z poszanowaniem prawa i dóbr osobistych innych podmiotów. Należy bowiem zgodzić się z powódką, że działania jakiegokolwiek organu w ramach swoich kompetencji, z powołaniem się na ochronę interesu innych osób, nie dają podstaw do naruszania czyichkolwiek dóbr prawnie chronionych. Działania te są bowiem niedopuszczalne i nie wyłączają bezprawności podejmowanego działania. Skarżąca niezasadnie zarzuciła także, że Sąd Okręgowy niezasadnie przyjął, iż odmowa udzielenia przez Okręgową Izbę Aptekarską w Ł. rękojmi aptekarzowi skutkowało odmową wydania zezwolenia na prowadzenie apteki. Na uzasadnienie stawianego zarzutu apelująca podniosła jedynie, że Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w Ł. nie odmówił wydania zezwolenia na prowadzenie apteki przez powodowa spółkę w związku z podjęciem uchwały. Rzecz w tym, że Sąd nie twierdził, że powodowa spółka zezwolenia takiego nie otrzymała, a podnosił jedynie, że w przypadku odmowy udzielenia rękojmi dla M. P. (3), którą powodowa spółka zamierzała zatrudnić w charakterze osoby odpowiedzialnej za prowadzenie apteki, stosownie do at.lOl pkt ł ustawy z 6 września 200lr. prawo farmaceutyczne (Dz. U. zz 2008r. nr 45 poz.271), wojewódzki inspektor farmaceutyczny winien odmówić wydania zezwolenia na prowadzenie apteki, co wprost wynika z powołanej regulacji prawnej (art. 101 pkt 1 w związku z art.99 ust.4a ustawy prawo farmaceutyczne). Także przedstawiony przez stronę pozwaną dowód w postaci orzeczenia dyscyplinarnego z dnia 16 lipca 2009r. (k-65) nie dotyczył farmaceuty zatrudnionego przez powodową spółkę. Stawianie zaś zarzutu opisanego w punkcie 4 apelacji w powiązaniu z owym orzeczeniem ponownie dowodzi generalizowania ocen prezentowanych przez pozwaną i nieuprawnionego odnoszenia ich do wszystkich podmiotów działających pod szyldem (...). W związku z uznaniem za chybione zarzutów naruszenia prawa procesowego, także za nieuzasadnione należało uznać zarzuty naruszenia praw materialnego. Dla uzasadnienia naruszenia przepisów art.5 k.c., 24 § 1 k.c. i 101 pkt 1 w związku z art.99 ust.4a prawa farmaceutycznego należałoby powtórzyć argumenty już podniesione, co byłoby zabiegiem zbędnym. Należy natomiast odnieść się do zarzutu naruszenia art.448 k.c., które w ocenie skarżącej miało polegać na bezpodstawnym przyjęciu, że powodowej spółce przysługuje prawo żądania zasądzenia świadczenia na cel społeczny w wysokości rażąco nieproporcjonalnej do wyrządzonej krzywdy i stopnia winy strony pozwanej. Przepis art.448 k.c. ma podstawowe znaczenie dla ochrony dóbr osobistych środkami majątkowymi, uprawnia bowiem tego, czyje dobro osobiste zostało naruszone, do domagania się odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub do żądania zasądzenia odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany przez niego cel społeczny. Z dwóch środków ochrony dóbr osobistych o charakterze majątkowym, które przysługują pokrzywdzonemu niezależnie od innych (niemajątkowych) środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia, --- STRONA 7 --- powódka w rozpatrywanej sprawie domagała się jedynie zasądzenia od pozwanej świadczenia na cel społeczny. Przy określaniu sumy na cel społeczny Sąd powinien kierować się rozmiarem i intensywnością doznanej krzywdy oraz stopniem winy sprawcy. W omawianej sprawie Sąd Okręgowy uwzględnił obie te przesłanki, czemu dał wyraz z uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Wbrew twierdzeniom pozwanej sam fakt, że uchwała została doręczona jedynie zainteresowanej, ubiegającej się o udzielenie rękojmi M. P. (1) w okolicznościach tej sprawy nie powoduje zmiany oceny rozmiaru doznanej przez powódkę krzywdy, bowiem, na co słusznie strona powodowa zwracała uwagę, uchwała ta znana była w środowisku farmaceutów, już bowiem tylko w skład organu, który uchwałę tę podjął wchodziło 15 farmaceutów - członków P. Okręgowej Rady Aptekarskiej w Ł.. Nadto, na co wskazywała sama pozwana, celem działania strony pozwanej przy podejmowaniu kwestionowanej uchwały miało być napiętnowanie zjawisk społecznie niepożądanych (argument z uzasadnienia apelacji). Przy tak zakładanym celu trudno przypuszczać, by mógł on być zrealizowany jedynie w relacjach z M. P. (1), której zarzuty strony pozwanej nie dotyczyły. Pozwana zatem liczyła na to, że treść tej uchwały dotrze co najmniej do podmiotów skupionych w grupie (...) bowiem tylko wówczas cel ten mógł zostać osiągnięty. Godziła się zatem, że teść uchwały i stawiane w niej zarzuty, które miały napiętnować praktyki tej grupy dotrze do szerszej liczby odbiorców niż jedynie adresatka uchwały. Nadto działanie to podjęte zostało umyślnie, z pełnym rozeznaniem i z zamiarem osiągnięcia celu, o którym napisano powyżej, przy okazji realizowania kompetencji władczych, które organ samorządu zawodowego posiada w stosunku do farmaceutów, w tym pracowników powodowej spółki, a nie w stosunku do przedsiębiorców, prowadzących apteki. Z tych względów, zważywszy na stopień naruszenia dóbr osobistych powódki w postaci dobrego imienia i renomy, a także umyślność działania sprawcy, zasądzenie kwoty 10.000 zł na cel społeczny, nie mogło zostać uznane za niezasadne. Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny na podstawie art.385 k.p.c. w związku z art.397 § 2 k.p.c. oddalił apelację, jako bezzasadną, zaś na podstawie art.98 § 1 k.p.c. w związku z art.391 § 1 k.p.c. i zasadą odpowiedzialności za wynik procesu zasądził od strony pozwanej na rzecz strony powodowej kwotę 1.170 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.