Teza / krótkie omówienie
zadośćuczynienie
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt I ACa 292112 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEI POLSKIEJ Na podstama usiawy 2 dnia 6.09.2001 r. 0 dostepie do 1"f°Ymfi¢iLP“b1i@F;"Bi Dz. 5;. 112 _p¢>z. 11sas Z péin. zm. Dnia 11 Paidziernika 2012 r. "’j§k3,11%’}L‘jj11a,§fmE§‘§§:§;jz*°§‘1'E‘ . 0 e; Sqd Apelacyjny w Warszawie I Wydzi;11CyWilny W skhadzie: _______________ '‘H1108 U EWCY Przcw0dniczqcy:SSA Zbigniew Stefan Cendrowski ........... KLLL QLEQPO I241 ...é.cHé.s .wn.k.J§i(°&é;%.y .......................... SQdziowie:SA Bogdan éwierczakowski SO Jacek Sadomski (del.) (51312) 1. 9 Protokolant: st. sekr. sqd. Marta Rudnik pa rozpoznaniu W dniu 1 1 paidziernika 2012 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powédztwa J. J. przeciwko Skarb0wiPa:‘1stwa Ministrowi Sprawiedliwoéci 0 zadoééuczynienie na skutek apelacji powoda 0d Wyroku Sqdu Okrqgowego w Warszawie I z dnia 5 gmdnia 2011 r. sygn. akt I C 544111 1. oddala apelacjg; 2' A zasqdza od J. J. na rzecz Skarbu Paflstwa Prokuratorii Generalnej Skarbu Palistwa kwotg 2700 (dwa tysiqce siedemset) zl tytulem zwrotu kosztéw zastgpstwa procesowego W postgpowaniu apelacyjnym. Sygn. akt I ACa 292112 UZASADNIENIE . Powéd J. J. wniési 0 zasqdzenie od Skarbu Paflstwa Ministra Sprawiedliwoéci kwoty 130.000 21 tytukem zadoééuczynienia za naruszenie débr‘ osobistych. P0 ostatecznym sprecyzowaniu powédztwa powéd wskazal, ze domaga siq zadoééuczynienia za to, ze w sprawach wskazanych w pozwie nie zosta1 zwolniony ad kosztéw sqdowych, nie przyznano mu pehlomocnika z urzqdu, nie doprowadzono powoda na rozpravay, dopuszczono sis; opieszafloéci w rozpoznawaniu jego pism procesowych. Jake podstawq prawnq wskazai art. 417 k.c. W zwiqzku z przepisami ustawy z dnia17.06.2004 r. 0 skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postqpowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postqpowaniu sa_d0wym be.2; n1B1lZfiSEi(1ni0n6j zwioki. » ' Pozwany wni6s1 0 oddalenie powédztwa w caioéci kwestionujqc twielfdzenia i wywody pozwu. Wyrokiem z dnia 1 1 maja2010 r. Sad OkrQgowy w Warszawie oddalii powdclztwo. Na skutek apelacji powoda Sqd Apelacyj ny w Warszawie Wyrokiern z dnia 23 lutego 2011 r. uchylfl zaskartony wyrok i prZekaza1 sprawq Sqdowi Okrggowemu W Warszawie do ponqwnego rozpoznania. Wskazah ze uzasadnienie wyroku sqdu pierwszej instancji sporzqdzone zosta10 z naruszenicm art. 328 § 2 k.p.c. i tym samym uchyla siq spud dokonania kontroli instancyjnej. Sqd apelacyjny podniésl, iz ponovmie rozpoznajqc Sygn. akt I ACa 292112 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Na podstawie ustawy z dnia 6.09.2001 :_ c dostępie U0 Iflfßfmüviisvbfißşflßi Dz. u 112 _p‹:›z. 1188 z pain. zm. Dnia 11'paa1ziem1|‹a 2012 r. “'j§kÊÅĹĹĘJ'¦Ĺ¶¶,“,fifmʧ¶Ęŧ;jzf°¿W'E . o ej Sąd Apelacyjny W Warszawie I Wydział Cywilny W składzie: ..... ________________ '-'ÍHÍÜS D 5\|'|'C}|' PrzeWodniczący:SSA Zbigniew Stefan Cendrowskí ........... KLLL ÊLLEĹPO 1-'Q0 ...ăćkš .wn.i¿ś¿(Ü¿¿;_m.y .......................... Sędzíowie:SA Bogdan Świerczakowski S0 Jacek Sadomskí (del.) (spf.) 1. 4' Protokolant: st. sekr. sąd. Marta Rudnik po rozpoznaniu w dniu 1 1 października 2012 r. W Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa J. J. przeciwko Skarbowi Państwa - Ministrowi Sprawiedliwości o zadośćuczynienie na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego W Warszawie I z dnia 5 grudnia 2011 r. sygn. akt I C 544ll1 1. oddala apełaeję; 2' .z zasądza od J. J. na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego W postępowaniu apelacyjnym. Sygn. akt I ACa 292f'l2 UZASADNIENIE . Powód J. J. wniósł o zasądzenie od Skarbu Państwa - Ministra Sprawiedliwości kwoty 130.000 zł tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr` osobistych. Po ostatecznym sprecyzowaniu powództwa powód wskazał, ze domaga się zadośćuczynienia za to, że w sprawach wskazanych w pozwie nie został zwolniony od kosztow sądowych, nie przyznano mu pełnomocnika z urzędu, nie doprowadzono powoda na rozprawy, dopuszczone się opieszałości w rozpoznawaniu jego pism procesowych. Jako podstawę prawną wskazał art. 41? k.c. W związku z przepisami ustawy z dnia'1'7.06.2004 r. 0 skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki. › ' Pozwany wniósł o oddalenie powództwa W całości kwestíonując twierdzenia i wywody pozwu. Wyrokiem z dnia 1 1 maja-2010 r. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił powództwo. Na skutek apelacji powoda Sąd Apelacyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 lutego 2011 r. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Wskazał, ze uzasadnienie wyroku sądu pierwszej instancji sporządzone zostało z naruszeniem art. 328 § 2 k.p.c. i tym samym uchyla się spod dokonania kontroli instancyjnej. Sąd apelacyjny podniósł, iż ponownie rozpoznając
--- STRONA 2 ---
sprawq sad okrqgowy powinien uwzglqdnié Wniosek powoda o dorqczenie mu odpisu pozwu W trybie art. 9 kpc oraz udzielié diuzszego terminu na sprecyzowanie tez dowodowych, tak aby rnoiliwe byio ustalenie okolicznoéci faktycznych stanowizgcych podstawo dochodzonych W tej Sprawie roszczeli. Rozpo_an_aj_a_c p_onoWnie sprfawg, zgodnia. ze wskazowkami sqdu odwoiawczego, doroczono powodowi odpis pozwu zobowiaziljqc go doiizioiehia WSz_n:1i_{i(}_h't_Wierd_zei‘1 id0Wodr5W W terminie 21 dni. W odpowiedzi na pow}/Zsze powod pismem Z dnia 5 sierpnia 201 1 r. stWior_dzi1, Zopodtrzymujo dotychczasowe stanowisko W sprawie oraz zgiasza Wniosek 0 przesluchanie éwiadka M. K. ,,na okolicznosiocierpieii fizycznych i psychicznych powoda Wywoianych przewlekioécia postqpowaniajak W pozwie, w tym zaistnialych W niej zaniechafi’. Zarzqdzeniern Przewodniczqcego Wydziahl Sqclu Okrcggowego z dnia 19 paidziernika 2011 1'. WezWano"poWo'da_(_io jednoznacznego okreélenia faktow stanowiqcych podstawq 2a_dania pozwu, a W szczegolnoéci Wskazania, czy przywoi}/Wane przez niego sprawy sq W toku, czy tei prawomocnie zakoriczone, W jaki sposob dopuszczono siq bezprawnoéci, W czym powéd upatruje irodia szkody i W czym wyraia sig szkoda. W odpowieclzi na to Wezwanie, powod Wskazai, iz podstawq roszczénia jest art. 417 i n. kc, zwiqzane z przepisami ustawy z dnia 17 06.2004 r. 0 skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy W postqpowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratorafi postapowaniu sqdowym bez nieuzasadnionej zwloki. Powéd podniési, Ze wszystkie sprawy Wskazane W pozwie ulegiy zakoficzeniu i dopuszczono siq w nich braku zwolnienia powoda od kosztéw sadowych, nie przyznano pehmmocnika z urgodu, nie doprowadzono powoda na rozprawy, dopuszczono sig opieszaioéci W rozpoznawaniu pisrn procesowych. Powod Wskaial, i2 szkody upamaje W zadoééuczynieniu mu na podstawie Wskazanej wyiej podstawy prawnej i faktycznej. Wyrokiem 2 dnia 5 grudnia 201 1 1'. Sad Okrqgowy W Warszawie oddalil powodztwo oraz nie obciqzyi powoda kosztami procesu naleznymi stronie pozwanej. Podstawa Wydanego wyroku byiy nastqpujace ustalenia i rozwazania sqdu pierwszej instanoji. Sad okrogowy podniosi, 2e po Wezwaniu powoda » zgodnie z zaleceniami sqclu apelacyjnego — do sprecyzowania faktow stanowiqcych podstawq roszczefi zgioszonych W tej sprawie — powocl W piémie 2 dnia 31.10201 1 r. sprecyzowai, it takimi faktami sa: niezwolnienie powoda od kosztow sqdowych, nieustanowienie peinomocnika z urzzgdu, niedoprowadzenieina rozprawy i opieszaioéé W rozpoznawaniu pism procesowych. W ocenie sqdu okrqgowego Wskazane przez powoda okolicznoéci nie uzasadniaja odpowiedzialnoéci Skarbu Panstwa, W szczegolnoéci nie moga zostaé uznane za dziaiania bézprawne. Powod mogi korzystaé ze zwoinienia od kosztow sadowych, ale byio to uzaleznione od decyzji sqdu, ktora podlegaia kontroli instancyj nej. Decyzja sadu W tym przedmiocio zawsze jest poprzedzona s.naliza_ sytuacji majqtkowej zgiaszaj apego Zqdanie. Podobnie decyzja o ustanowieniu peinomocnika Z urzgdu, ktora dodatkowo uwzglgdnia charakter sprawy i sytuacjz; procesowa strony. Negatywne rozstrzygniocia W tyrn zakresie nie mogq stanowié podstawy odpowiedzialnoéci odszkodowawczej pozwanego. Nie stanowia bowiem dziaiafi Wyrzzidzajqcych szkodo ani W dobrach osobistych powoda, ani W sferze jego praw majajkowych. Podobne decyzje zapadajq W innych sprawach dotyczqcych innych Stron. Tym bardziej skutkiem takich decyzji nie mote byé pogorszenie siq stanu zdrowia strony. Brak adekwatnego zwiqzku przyczynowego pomiodzy tyrni faktarni jest, jak podkreélii sad okrqgowy, nader oczywisty. Powyzsze uwagi nalezy odnieéé rowniez do Wskazywanej W pozwie decyzji o odrzuceniu skargi powoda Tla przewlekioéé postopowania. Analogicznie sad okrqgowy ocenil fakt niedoprowadzenia powoda na rozprawy. Powod praWid1oWo zawiadamiany o terminach rozpraw zawsze ma mozliwoéé wypowiedzcnia sig na piémie co do okolicznoéci sprawy, wynikow postqpowania dowodowego. Obecnofié na rozprawie nie jest obowiazkowa i nie \\~'p1yW3. ani na decyzje sqdu, ani na przebieg postopowania. Powod Wskazal rowniez na opieszaioéé W rozpatrywaniu jego pism prooesowych. W tym zakresie sad okrqgowy WSkflZ3.1, ice z urzodu jest mu wiadome, Ze powod Wszczyna znacznq Iiczbq postqpowafi W kilku jednostkach Wymiaru sprawiediiwoéci W Poisce, W kaZdej z nich skiada Iiczne wnioski, skargi. W kazdej z tych spraw korzystajqc ze swoich uprawniefi skiada Wnioski W toku postgpowania. Musi przy tym mieé éwiadomosié, iZ jego sprawy nie mogq korzystaé z jakiegokolwiek uprzywiiejowania W stosunku do innych spraw toczqcych si<5 W sa_dach. Powod nie Wykazai, aby W sprawach ktore powoiai zostaia stwierdzona przewlekioéé postopowania. Wskazywana przez niego opieszaioéé nie nosi postaci _ kwalifikowanej ,,przcW1ek1o:§ci". Zgodnie z tfeéciq art. 417‘ § 3 kc jezeli szkoda zostaia wyrzqdzona przez niewydanie orzoczenia lub decyzji, gdy obowiqzek ich Wydania przewiduje przepis prawa, jej naprawienia mozna Zadaé po stwierclzeniu We Wiaéciwym postqpowaniu niezgodnoéci z prawem niewydania orzeczenia lub decyzji, ohyba 2e przepisy odrobne stanowiq inaczej. To odrqbnq regulacjq stanowi ustawa z 17 czerwca 2004 r. 0 skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postqpowaniu przygotowawczym prowadzonym przez prokuratora i postqpowaniu sagdowym bez nieuzasadnionej zwkoki. Zgodnie z art. 15 ustawy strona, ktérej skargq uwzglqdniono, moie w odrqbnym postcgpowaniu dochodzié naprawienia szkody wynikiej ze stwierdzonej przewlekioéci od Skarbu Pafistwa aibo soiidarnie od Skarbu Pafistwa i komornika. Postanowienie uwzglgdniaj ape skargrg wiage sad W postqpowaniu cywilnym 0 odszkodowanie lub zadoééuczynienie, co do stwierdzenia przewlekioéci postqpowania. Przepis art. 16 ustawy stanowi, Ze strona, ktora nie wniosla skargi na przewlekloéé postqpowania zgodnie z art. 5 ust. 1, mote dochodzié na podstawie art. 41? kc naprawienja szkody wynikiej z przewlekioéci, po prawomocnym zakoficzeniu postopowania co do istoty sprawy. Powod nie Wykazai stosownym orzeczeniem stwierdzaj qcym przewiekioéé, aby W jakiejkolwiek sprawie ona zaistniaia. Nadto nie wskazai nawet, na czym miakaby ona polegaé w szeregu powoianych przez niego spraw i W jakich okresach wystqpowaia. Nie sprecyzowai», w ktérej ze wskazanych przez niego spraw dosz1o,jego zdaniem, do przewlekioéci postzgpowania i W ktorym ze stadiow postgpowania. Z definicji przewlekioéci postopowania Wynika, 2e zachodzi ona wtedy gdy ,,postn=,;poWa.nie W sprawie trwa dhlzej, niz konieczne dla wyjaénienia tych okoiicznoéci faktycznych i prawnych, ktore sq istotne dla rozstrzygni:gcia sprawy, albo diuzej nii koniecznc dla zaiatwionia sprawy egzekucyjnej iub innej dotyczacej Wykonania orzeczenia sado\vego". Jak Wskazai sad okraggowy, powocl W Uzasadnieniu pozvm naWet.po:=§1'odnio nie Wskazai, ktora ze wskazanych przez niego spraw trwaia dluzej nit to koniecznc dlajej rozstrzygnirgcia. Sad okrqgowy uznal zatem, 2e powod nie tylko nie udowodnii, ale nawet nie uprawdopodobnii zaistnicnia nie tylko przewiekioéci, ale i opieszaioéci W rozpoznaniu jego spraw. Ponadto, W ocenie sadu okrqgowago, nawet gdyby w rzeczywistoéci doszio do przewlekloéci postapowania nie z stanowiioby to naruszenia dobra osobistego powoda. W tym zakresie sad okrqgowy powolai sin; na Wyrok Sada Naj wyzszego z dnia 6 rnaja 2010 r., I1 CSK 640!09, Wlktorym Wskazano, Ze konstymcyjne i wynikajqce z konwencji rniodzynarodowych prawo sprawę sąd okręgowy powinien uwzględnić Wniosek powoda o doręczenie mu odpisu pozwu W trybie art. 9 kpc oraz udzielić dłuższego terminu na sprecyzowanie tez dowodowych, tak aby możliwe było ustalenie okoliczności faktycznych stanowiących podstawę dochodzonych w tej sprawie roszczeń. Rozpo_znaj_ąc ponownie sprawę, zgodnie, ze wskazówkami sądu odwoławczego, doręczono powodowi odpis pozwu zobowiązując go doiizłozenia wsz_elkic_h"t_wierd_zeń iudowodów W terminie 21 dni. W odpowiedzi na powyższe powód pismem z dnia 5 sierpnia 201 l r. stwier_dził,- żepodtrzymuje dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz zgłasza wniosek o przesłuchanie świadka M. K. „na okoliczność cierpień fizyeznych i psychicznych powoda wywołanych przewlekłością postępowaniajak w pozwie, w tym zaistniałych W niej zaniechań”. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału Sądu Okręgowego z dnia 19 października 2011 r. wezwano'powo'da_(_ío jednoznacznego określenia faktów stanowiących podstawę żądania pozwu, a w szczególności wskazania, czy przywoływane przez niego sprawy są W toku, czy też prawomocnie zakończone, w jaki sposób dopuszczono się bezprawności, w czym powód upatruje źródła szkody i W czym wyraża się szkoda. W odpowiedzi na to wezwanie, powód wskazał, iż podstawą roszczenia jest art. 417 i n. kc, związane z przepisami ustawy z dnia 11062004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy W postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratorai postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki. Powód podniósł, że wszystkie sprawy wskazane w pozwie uległy zakończeniu i dopuszczono się W nich braku zwolnienia powoda od kosztów sądowych, nie przyznano pemomocnika z urzędu, nie doprowadzono powoda na rozprawy, dopuszczono się opieszałości W rozpoznawaniu pism procesowych. Powód wskazał, iż szkody upatruje w zadośóuczynieniu mu na podstawie wskazanej wyzej podstawy prawnej i faktycznej. Wyrokiem z dnia 5 grudnia 201 l r. Sąd Okręgowy W Warszawie oddalił powództwo oraz nie obciążył powoda kosztami procesu należnymi stronie pozwanej. Podstawą wydanego wyroku były następujące ustalenia i rozważania sądu pierwszej instancji. Sąd okręgowy podniósł, że po wezwaniu powoda » zgodnie z zaleceniami sądu apelacyjnego - do sprecyzowania faktów stanowiących podstawę roszczeń zgłoszonych W tej sprawie - powód w piśmie z dnia 3 l.l0.20l l r. sprecyzował, iż takimi faktami są: niezwolnienie powoda od kosztów sądowych, nieustanowienie pełnomocnika z urzędu, niedoprowadzeniei na rozprawy i opieszałość W rozpoznawaniu pism procesowych. W ocenie sądu okręgowego Wskazane przez powoda okoliczności nie uzasadniają odpowiedzialności Skarbu Panstwa, w szczególności nie mogą zostać uznane za działania bezprawne. Powód mógł korzystać ze zwolnienia od kosztów sądowych, ale było to uzależnione od decyzji sądu, która podlegała kontroli instancyj nej. Decyzja sądu w tym przedmiocie zawsze jest poprzedzona analizą sytuacji majątkowej zgłaszającego żądanie. Podobnie decyzja o ustanowieniu pełnomocnika z urzędu, która dodatkowo uwzględnia charakter sprawy i sytuację procesową strony. Negatywne rozstrzygnięcia W tym zakresie nie mogą stanowić podstawy odpowiedzialności odszkodowawczej pozwanego. Nie stanowią bowiem działań wyrządzających szkodę ani w dobrach osobistych powoda, ani w sferze jego praw majątkowych. Podobne decyzje zapadają w innych sprawach dotyczących innych stron. Tym bardziej skutkiem takich decyzji nie może być pogorszenie się stanu zdrowia strony. Brak adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy tymi faktami jest, jak podkreślił sąd okręgowy, nader oczywisty. Powyższe uwagi należy odnieść równiez do wskazywanej w pozwie decyzji o odrzuceniu skargi powoda na przewlekłość postępowania. Analogicznie sąd okręgowy ocenił fakt niedoprowadzenia powoda na rozprawy. Powód prawidłowo zawiadamiany o terminach rozpraw zawsze ma mozliwość wypowiedzenia się na piśmie co do okoliczności sprawy, wyników postępowania dowodowego. Obecność na rozprawie nie jest obowiązkowa i nie wpływa ani na decyzje sądu, ani na przebieg postępowania. Powód wskazał również na opieszałość w rozpatrywaniu jego pism procesowych. W tym zakresie sąd okręgowy wskazał, że z urzędu jest mu wiadomo, że powód wszczyna znaczną liczbę- postępowań W kilku jednostkach wymiaru sprawiedliwości w Polsce, w kazdej z nich składa liczne wnioski, skargi. W każdej z tych spraw korzystając ze swoich uprawnień składa wnioski w toku postępowania. Musi przy tym mieć świadomość, iz jego sprawy nie mogą korzystać z jakiegokolwiek uprzywilejowanía w stosunku do innych spraw toczących się w sądach. Powód nie wykazał, aby w sprawach które powołał została stwierdzona przewlekłość postępowania. Wskazywana przez niego opieszałość nie nosi postaci _ kwalifikowanej ,,przewlekłości". Zgodnie z treścią art. 417] § 3 kc jeżeli szkoda została wyrządzoną przez niewydanie orzeczenia lub decyzji, gdy obowiązek ich wydania przewiduje przepis prawa, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu niezgodności z prawem niewydanía orzeczenia lub decyzji, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej. Tę odrębną regulację stanowi ustawa z 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w - postępowaniu przygotowawczym prowadzonym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnione] zwłoki. Zgodnie z art. 15 ustawy strona, której skargę uwzględniono, może w odrębnym postępowaniu dochodzić naprawienia szkody wynikłej ze stwierdzonej przewlekłości od Skarbu Państwa albo soiidarnie od Skarbu Państwa i komornika. Postanowienie uwzględniające skargę wiąże sąd w postępowaniu cywilnym o odszkodowanie lub zadośćuczynienie, co do stwierdzenia przewlekłości postępowania. Przepis art. 16 ustawy stanowi, że strona, która nie wniosła skargi na przewlekłość postępowania zgodnie z art. 5 ust. l, może dochodzić - na podstawie art. 41'? kc - naprawienia szkody wynikłej z przewlekłości, po prawomocnym zakończeniu postępowania co do istoty sprawy. Powód nie wykazał stosownym orzeczeniem stwierdzaj ącym przewiekłość, aby w jakiejkolwiek sprawie ona zaistniała. Nadto nie wskazał nawet, na czym miałaby ona polegać w szeregu powołanych przez niego spraw i w jakich okresach występowała. Nie sprecyzował, w której ze wskazanych przez niego spraw doszło, jego zdaniem, do przewlekłości postępowania i W którym ze stadiów postępowania. Z definicji przewlekłości postępowania wynika, że zachodzi ona wtedy gdy „postępowanie w sprawie trwa dłużej, niz konieczne dla wyjaśnienia tych okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, albo dłużej niż konieczne dla załatwienia _sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego". Jak wskazał sąd okręgowy, powód w uzasadnieniu pozwu nawetpośrednio nie wskazał, która ze wskazanych przez niego spraw trwała dłużej niż- to konieczne dla jej rozstrzygnięcia. Sąd okręgowy uznał zatem, ze powód nie tylko nie udowodnił, ale nawet nie uprawdopodobnił zaistnienia nie tylko przewlekłości, ale i opieszałości w rozpoznaniu jego spraw. Ponadto, w ocenie sądu okręgowego, nawet gdyby w rzeczywistości doszło do przewlekłości postępowania nie 1 stariowiłoby to naruszenia dobra osobistego powoda. W tym zakresie sąd okręgowy powołał się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 maja 2010 r., ll CSK 640!09, wktórym wskazano, że konstytucyjne i wynikające z konwencji międzynarodowych prawo
--- STRONA 3 ---
do rozpoznania sprawy przez sad bez nieuzasadnionej zwioki nie jest dobrem osobistym. Sad okregowy WS1(F:1ZEi:1', 2e uzasadnienie pozwu i Wskazane W nim okolicznoéci faktyczne jako podstawa faktyczna Zqdania pozwu stanowia raezej Wyraz niezadowolenia powoda z zapadlych decyzji procesowych W kortkretnych sprawach. Nie rnozna natomiast tWierdzeI‘1 tych przyjaj: za podstawe odpowiedzialnoéci odszkodowawezej pozwanego. Ponadto sad I instancji podkreélii, iz Wskazywane przez powoda W pozwie _ niedogodnoéci zwiazane z tymczasowym aresztowaniem, W postaci braku Widzenia z rodzina, losowych przepustek, przerw W karze, Warunkowego zwolnienie, podjeeia praoy, kontynuowania nauki, zalozenia rodziny sq immanentnq cecha tego érodka zapobiegawczego. Oskarzony moze W kazdym czasie skiadaé wniosek 0 uchylenie lub zmiansg tego éroclka. Decyzja zapadla W Wyniku rozpozznania tego Wniosku podlega kontroli instancyjnej. W tych okolicznoéciach sad okrqgowy uznai zqdania powoda za caikowicie bezpodstawne i z tych Wzgieciow oddalil powédztwo. Apelacje od wydanego wyroku Wniosl powod zaskariaj qc go w catoéci i Wnoszap 0 jego zrniane poprzez uwzgltgdnienie powodztwa, ewentualnie uchylenie zaskarzonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarzqey zarzucii naruszenie przez sad pierwszej instancji art. 117, 212, 217, 229, 233, 328 k.p.c. Wskazal, Ze zostai pozbawiony prawa do obrony poprzez uniemoziiwienie mu udziaiu W rozprawie oraz nieprzyznanie mu Q€‘1'l10Il’1OCI11i<a z urzedu, a takze bezpodstawne oddaletiie zgloszonych wnioskow dowodowych. Zarzucil, Ze sad okregowy nie odniosi sie W caioéci do zalecefi sa_du odwoiawczego ' zawartych W wyroku z dnia 23 lutego 2011 r. Zazadal zweryfikowania caioksztaktu sprawy. Wskazal, Ze sad okregowy W sposob wybiorczy dokonal oceny zaietego przez powoda stanowiska w sprawie. Rozpoznaj ac sprawe W granicach zaskarzenia, sad apelacyjny zwazyi, co nastepuje. Apelacja powoda jest bezzasadna i podlega oddaleniu. Nie mozna podzielié najdalej idqcego zarzutu co do pozbawienia powoda prawa do obrony. W tym zakresie Wskazaé nalezy, Ze pozbawienie strony moiliwoéci obrony jej praw, jako podstawa niewaznoéci postepowania (art. 379 pkt 5 k.p.c.), rozpmiane jest W orzecznictwie Sadu Najwyzszego W sposob stosunkowo Wqski. Podstawa ta obejmuje jedynie takie sytuacje procesowe, gdy strona na skutek W3£1l1W0§Oi prooesowych sadu lub strony przeciwnej nie mogia braé i nie brala uclziahx W postepowaniu lub jego istotnej czeéci, jezeli skutki tych WflCi11W0§Ci nie mogiy byé usuniete na nastepnych rozprawach przed wydaniem W danej instancji Wyroku (zob. zarniast Wielu: Wyrok SN z dnia 10 czerwca 1974 r., H CR 155174, OSP 1975, nr 3, poz. 66). Sytuacja tak W sposob oczywisty nie miala miejsca W tej sprawie. Powod mia} mozliwoéé czynnego udziaiu W postepowaniu, skiadania pisemnych Wyj aéniefi i Wnioskow procesowych. Z mozliwoéci tej zresztq korzystai. Natomiast fakt nieuwzglednienia przez sad Wywodow powoda, W tym oddalenie zgioszonych przez niego Wnioskow dowodowych nie mote bye uznane za pozbawienie poWoda motliwoéci obrony jego praw. Podobnie oceniéhalezy fakt niedoprowadzenia powoda na rozprawy. W postepowaniu cywilnym zasadztjest, Ze osobisty udzial strony W rozprawie jest obowiqzkowyjedynie W przypadku, gdy sad uzna taki udziai za konieczny" (art. 216 k.p.c.). Obecnoéé stron na rozprawie ma Wiec charakter fakultatywny. Dotyczy to rowniez decyzji sadu W zakresie doprowadzenia na rozprawe strony pozbawionej Wolnoéci. Jak wskazano W orzecznictwie, osoba odb}/Wajaca kare pozbawienia Wolnoéci W Wanmkach zamknietego zakiadu karnego moie skutecznie Zqdaé sprowadzenia jej na rozprawe tylko Wowczas, gdy sad uzna za konieczny jej osobisty udziai W rozprawie, co ma miejsce zwlaszcza Wtedy, gdy pozostaly niewyj aénione okolicznoéci, ktore mote Wyjaénié dowod z przesiuchania stron (wyrok Sa_du Apelacyj nego W Gdafisku z dnia 27 stycznia 2009 r., I ACa 1310108). Wbrew W)/Wodom skarzaeego na sqdzie cywilnym nie spoczywa obowiazek doprowadzenia z zakiadu karnego strony postepowania na kazdy termin rozprawy, W szczegolnoécijezeli strona ma mozliwoéé, tak jak mia10 to miejsce W rozpoznawanej sprawie, przedstawienia swoj ego stanowiska na piémie. Wskazaé bowiem nalezy, ze sad p1C1'WS26_j instancji dwukrotnie zwracal sie do powoda, realizujqc W tym zakresie wytyczne sqdu odwoiawczego, o sprecyzowanie podstawy faktyoznej Wniesionego powodztwa, zgioszenie Wszelkich twierdzefl i dowodéw. Co W1QGBj‘, Wbrew zarzutorn apelacji, zgtoszone W tym zakresie twierdzenia powoda zostaiy rozwaione W orzeczeniu sqdu pierwszej instancji. . Nie moina rowniez podzieiié zarzutu skarzqcego dotyczqcego pozbawienia prawa do obrony poprzez odmoweg ustanowienia mu p€i'I1OI‘fl0CI11kfl z urzedu. Zgodnie z art. 117 k.p.c., strona zwolniona przez sad od kosztow sadowych W caioéci lub czqéci, moze domagaé sie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego (art. 117 § 1 k.p.c.). Ponadto réwniez osoba fizyczna niezwolniona przez sqd od kosztow sqdowych, moie sie domagaé ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, jeieli ziozy oéwiadczenie, 2 ktorego wynika, Ze nie jest W stanie ponieéé kosztow wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dia siebie i rodziny (art. 117 § 2 k.p.c.). Zgodnie natomiast z § 5 art. 117 k.p.c., sa_d uwzgledni Wniosek,jeZeli udziai adwokata lub radcy prawnego w sprawie uzna za potrzebny. Wykiadnia tych przepiséw byta przedmiotem licznych wypowiedzi Sada Naj wyiszego, ktory Wielokrotnie podkreélai, Ze przyznanie pomocy prawnej Z urzegdu uzaleznione jest nie tyiko od sytuacji maj qtkowej Wnioskodawcy ale rowniez‘ skomplikowania sprawy oraz zaradnoéci procesowej strony ubiegajqcej sic; o przyznanie pomoey prawnej 2 urzedu oraz od jej zorientowania W sprawié. Rozpoznaj qc wniosek o ustanowienie peinomocnika z urzedu sad ocenia, czy udziai adwokata lub radey prawnego jest W sprawie potrzebny. Tylko wowczas, gdy sprawa jest skomplikowana pod Wzgiedem faktycznym iub prawnym albo gdy strona Wykazuje nieporadnoéé inie podejmuje stosownych dziaiafi procesowych, sad obowiqzany jest ustanowié pehwmocnika z urzedu (zob. min. Wyrok SN Z dnia 19 lutego 2010 r., IV CSK 318109; Wyroki SN z dnia 2 Inarca 2005 r., III CK 533104, Wyrok SN z dnia 8 grudnia 2009 r., I UK 19Sf09). Wskazaé naleiy, 2e tymi Wiaénie dyreiclywami kierowai sie sad okregowy W rozpoznawanej sprawie odmawiajqc powodowi ustanowienia pBh‘10I1’10CI‘l11(& 2 urzedu (postanowienie z dnia 6 listopada 2009 r.). Rozstrzygniecie to bylo zresztq przedmiotem kontroli instanoyjnej (postanowienie Sqdu Apelacyjnego W Warszawie z dnia 30 grudnia 2009 r.). Rozpoznaj ac apelacje powoda sad apelaoyjny podziela stanowisko sqdu okregowego W tym zakresie oraz przytoczonq na jego poparcie argumentacje faktycznq i prawna. Skarzacy W apelacji nie przytacza Zadnych nowych istotnych argumentow i zarzutow W tym zakresie, ktore podwaialyby skuteoznie dotychczas Wyrazona W tej sprawie ocene sadu okregowego. Na marginesie jedynie wskazaé ponadto nalezy, ze rowniez Konwencja o Ochronie Praw do rozpoznania sprawy przez sąd bez nieuzasadnionej zwłoki nie jest dobrem osobistym. Sąd okręgowy wskazał, ze uzasadnienie pozwu i wskazane w nim okoliczności faktyczne jako podstawa faktyczne żądania pozwu stanowią raczej wyraz niezadowolenia powoda z zapadłych decyzji procesowych w konkretnych sprawach. Nie można natomiast twierdzeń tych przyjąć za podstawę odpowiedzialności odszkodowawczej pozwanego. Ponadto sąd I instancji podkreślił, iż wskazywane przez powoda w pozwie _ niedogodności związane z tymczasowym aresztowaniem, w postaci braku widzenia z rodziną, losowych przepustek, przerw w karze, warunkowego zwolnienie, podjęcia pracy, kontynuowania nauki, założenia rodziny są immanentną cechą tego środka zapobiegawczego. Oskarżony może w każdym czasie składać wniosek o uchylenie lub zmianę tego środka. Decyzja zapadła w wyniku rozpoznania tego wniosku podlega kontroli instancyjnej. W tych okolicznościach sąd okręgowy uznał żądania powoda za całkowicie bezpodstawne i z tych względów oddalił powództwo. Apelację od wydanego wyroku wniósł powód zaskarżaj ąc go W całości i wnosząc o jego zmianę poprzez uwzględnienie powództwa, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący zarzucił naruszenie przez sąd pierwszej instancji art. 117, 212, 217, 229, 233, 328 k.p.c. Wskazał, że został pozbawiony prawa do obrony poprzez uniemozliwienie mu udziału W rozprawie oraz nieprzyznanie mu pełnomocnika z urzędu, a takze bezpodśtawne oddalenie zgłoszonych wniosków dowodowych. Zarzucił, że sąd okręgowy nie odniósł się w całości do zaleceń sądu odwoławczego ' zawartych W wyroku z dnia 23 lutego 2011 r. Zaządał zweryfikowania caiokształtu sprawy. Wskazał, ze sąd Okręgowy w sposób wybiórczy dokonał oceny zajętego przez powoda stanowiska w sprawie. Rozpoznaj ąc sprawę w granicach zaskarżenia, sąd apelacyjny zwazył, co następuje. Apelacja powoda jest bezzasadna i podlega oddaleniu. Nie można podzielić najdalej idącego zarzutu co do pozbawienia powoda prawa do obrony. W tym zakresie wskazać nalezy, że pozbawienie strony możliwości obrony jej praw, jako podstawa nieważności postępowania (art. 379 pkt 5 k.p.c.), rozumiane jest w orzecznictwie Sądu Najwyższego w sposób stosunkowo wąski. Podstawa ta obejmuje jedynie takie sytuacje procesowe, gdy strona na skutek wadliwości procesowych sądu lub strony przeciwnej nie mogła brać í nie brała udziału w postępowaniu lub jego istotnej części, jezeli skutki tych wadliwości nie mogły być usunięte na następnych rozprawach przed wydaniem w danej instancji wyroku (zob. zamiast wielu: wyrok SN z dnia 10 czerwca 1974 r., II CR 155174, OSP 1975, nr 3, poz. 66). Sytuacja tak w sposób oczywisty nie miała miejsca w tej sprawie. Powód miał możliwość czynnego udziału w postępowaniu, składania pisemnych wyjaśnień i wniosków procesowych. Z możliwości tej zresztą korzystał. Natomiast fakt nieuwzględnienia przez sąd wywodów powoda, w tym oddalenie zgłoszonych przez niego wniosków dowodowych nie może być uznane za pozbawienie powoda mozliwości obrony jego praw. Podobnie ocenić 'należy fakt nicdoprowadzenia powoda na rozprawy. W postępowaniu cywilnym zasadąjest, że osobisty udział strony w rozprawie jest obowiązkowyjedynie w przypadku, gdy sąd uzna taki udział za konieczny' (art. 216 k.p.c.). Obecność stron na rozprawie ma więc charakter fakultatywny. Dotyczy to równiez decyzji sądu w zakresie doprowadzenia na rozprawę strony pozbawionej wolności. Jak wskazano w orzecznictwie, osoba odbywające karę pozbawienia wolności w wartmkach zamkniętego zakładu karnego może skutecznie żądać sprowadzenia jej na rozprawę tylko wówczas, gdy sąd uzna za konieczny jej osobisty udział w rozprawie, co ma miejsce zwłaszcza wtedy, gdy pozostały niewyj aśnione okoliczności, które może wyjaśnić dowód z przesłuchania stron (Wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 27' stycznia 2009 r., I ACa 1310108). Wbrew wywodom skarżącego na sądzie cywilnym nie spoczywa obowiązek doprowadzenia z zakładu karnego strony postępowania na kazdy termin rozprawy, w szczególności jezeli strona ma możliwość, tak jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie, przedstawienia swoj ego stanowiska na piśmie. Wskazać bowiem nalezy, ze sąd pierwszej instancji dwukrotnie zwracał się do powoda, realizując w tym zakresie wytyczne sądu odwoławczego, o sprecyzowanie podstawy faktycznej wniesionego powództwa, zgłoszenie Wszelkich twierdzeń i dowodów. Co więcejt, wbrew zarzutom apelacji, zgłoszone w tym zakresie twierdzenia powoda zostały rozważone w orzeczeniu sądu pierwszej instancji. _ Nie można równiez podzieiić zarzutu skarżącego dotyczącego pozbawienia prawa do obrony poprzez odmowę ustanowienia mu pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z art. 117 k.p.c., strona zwolniona przez sąd od kosztów sądowych w całości lub części, może domagać się ustanowienia adwokata lub radcy prawnego (art. 117 § I k.p.c.). Ponadto również. osoba fizyczna niezwolniona przez sąd od kosztów sądowych, może się domagać ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, jeżeli złoży oświadczenie, z którego wynika, że nie jest W stanie ponieść kosztów wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dia siebie i rodziny (art. 117 § 2 k.p.c.). Zgodnie natomiast z § 5 art. 117 k.p.c., sąd uwzględni wniosek,jeż.eli udział adwokata lub radcy prawnego W sprawie uzna za potrzebny. Wykładnia tych przepisów była przedmiotem łicznych wypowiedzi Sądu Najwyższego, który wielokrotnie podkreślał, że przyznanie pomocy prawnej z urzędu uzależnione jest nie tylko od sytuacji majątkowej wnioskodawcy ale również skomplikowania sprawy oraz zaradności procesowej strony ubiegającej się o przyznanie pomocy prawnej z urzędu oraz od jej zorientowania w sprawie. Rozpoznaj ąc wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu sąd ocenia, czy udział adwokata lub radcy prawnego jest w sprawie potrzebny. Tylko wówczas, gdy sprawa jest skomplikowana pod względem faktycznym lub prawnym albo gdy strona wykazuje nieporadność inie podejmuje stosownych działań procesowych, sąd obowiązany jest ustanowić pełnomocnika z urzędu (zob. min. wyrok SN z dnia 19 lutego 2010 r., IV CSK 31 SIO9; wyroki SN z dnia 2 marca 2005 r., Ill CK 533›"0-4, wyrok SN z dnia 8 grudnia 2009 r., I UK 195f09). Wskazać należy, że tymi właśnie dyrektywami kierował się sąd okręgowy w rozpoznawanej sprawie odmawiając powodowi ustanowienia pełnomocnika z urzędu (postanowienie z dnia 6 listopada 2009 r.). Rozstrzygnięcie to było zresztą przedmiotem kontroli instancyjnej (postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 30 grudnia 2009 r.). Rozpoznaj ąc apelację powoda sąd apelacyjny podziela stanowisko sądu okręgowego w tym zakresie oraz przytoczoną na jego poparcie argumentację faktyczną i prawną. Skarżący w apelacji nie przytacza żadnych nowych istotnych argumentów i zarzutów w tym zakresie, które podważałyby skutecznie dotychczas wyrażoną w tej sprawie ocenę sądu okręgowego. Na marginesie jedynie wskazać ponadto należy, że również Konwencja o Ochronie Praw
--- STRONA 4 ---
Cztowieka i Podstawowych Wolnosci (Dz. U. z 1993 r., 111' 61, poz. 284 ze zm.) nie naktada na pafistwa cztonkowskie obowiazku udostepniania pomocy prawnej z urzedu W przypadku Wszystkich sporow W postepowaniu eywilnym. Jak podkresla sic; W tym kontekscie W orzecznictwie Europejskiego Trybunatu Praw Cziowieka W Strasburgu, prawo dostepu do sadu nie jest bezwzgledne i mote podiegaé ograniczeniom Wynikaj E1_CyIT1 miodzy innymi z kotiiecznosci kontroli wykorzystywania srodkow publicznych dla finansowania prywatnyeh sporow prawnyeh (tak m.in. Wyrok ETPCZ z dnia 22 marca 2012 r. W sprawie Granos Organicos Nacionales S.A. przeciwko Niemcom). Niezasadne sq zawarte W apeiacji zarzuty naruszenia art. 212, 217, 229,233 i 328 k.p.c. Skarzacy W tym zakresie ograniczyi sie W istocie do Wymienienia samych jednostek redakcyjnych przepisow bez Wskazania, na czym miaioby polegaé ich naruszenie przez sad pierwsze instancji. Tyrn samym jakiekolwiek szersze ustosunkowanie sie do zarzutow skarzapego W tym zakresie nie jest po prostu mo2liWe. Sad apelacyjny nie ma bowiern obowiqzku odgadywaé,jakie dzialania lub zanieehanie sadu pierwszej instancji pozostajq W ocenie skarzapego W kolizji z przywoianymi przepisami. Nie wystarczy W tym zakresie ogolny jedynie zarzut zawarty W apeiacji, ze wyrok sadu pierwszej instancji jest ,,wadliwy pod Wzgledem prawa procesowego i materialnego”. Sad apelacyjny podziela dokonane W tej sprawie przez sad okregowy ustalenia i oceny prawne. Nie dostrzega rowniez uchybiefi procesowych, ktore sprowadzaiyby sie do naruszenia Wskazanych przez skarzqcego przepisow. * \ Nie mozna podzielié zarzutu skarzacego co do niezastosowania sic; przez‘ sa_d okregowy do wyrazonych w wyroku sadu apelacyjnego 2 dnia 23 lutego 2011 r. wskazari co do daiszego postepowania w tej sprawie. Jak zostato to juz przedstawione powyzej, W Wyroku tym, uchyiajac wyrok szgdu pierwszej instancji i przekazujqc sprawe do ponownego rozpoznania, sad apelacyj ny nakazai sadowi okregowemu przede Wszystkim doreczenie W trybie art. 9 k.p.c. odpisu pozwu oraz udzielenie diuzszego terminu na sprecyzowanie tez dowodowych. Wykonujqc te zalecenia, powodowi dorqczono odpis pozwu i zobowiazano do ztozenia Wszelkich twierdzefi i dowodow w terminie 21 dni. W odpowiedzi na powyzsze powod stwierdzit, ze podtrzymuje dotychczasowe stanowisko W sprawie oraz zgiosii wniosek o przesiuchanie swiadka M. K. ,,na okolicznosé cierpiefi fizycznych i psychicznych powoda Wywotanych przewlekiosciq postepowania jak W pozwie, W tym zaistniaiych W niej zaniechafi”. Zarzadzeniem 2 dnia 19 pafidziemika 2011 1". wezwano powoda do jednoznacznego okreslenia faktow stanowiacych podstawe Zqdania pozwu, a W.SZCZBg(§il'10§C1 Wskazania, czy przywoiywane przez niego sprawy sq W toku, czy teZ prawomocnie zakoficzone, Wskazania, W jaki sposob dopuszczono sie bezprawnosci, W czym powod upatruje Zrodia szkody i W ezym Wyraza sie ta szkoda. W odpowiedzi na to Wezwanie, powod Wskazai, iz podstawq roszczenia W tej sprawie jest art. 417 i n. kc, zwiqzane z przepisami ustawy z dnia 17.06.2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy W postepowaniu przygotowawczym prowadzonyrn lub nadzorowanym przez prokuratora i postepowaniu sqdowym bez nieuzasadnionej zwtoki. Powod podniosi, ze Wszystkie sprawy Wskazane W pozwie zostaty zakoriczone i dopuszczono sie W nich braku zwolnienia powoda od kosztow sadowych, nie pizyznano pelnomoonika 2 tzrzedu, nie doprowadzono powoda na rozprawy, dopuszczono sis; opieszaiosei W rozpoznawaniu pism procesowych. Powod Wskazal, iz szkody upatruje W zadoséuczynieniu mu na podstawie Wskazanej Wyzej podstawy prawnej i faktycznej. Przy tak sprecyzowanej podstawie faktycznej powodztwa, zasadnie sa_d okrqgowy uznai, 2e podane przez powoda okolieznosci, to jest brak zwolnienia powoda od kosztow sadowych W tych sprawach, nieprzyznanie powodowi pehiomocnika z urzedu, niedoprowadzenie powoda na rozprawy, a takze opieszatosé W rozpozoawaniu pism procesowych, nie stanowia naruszenia dobr osobistych powoda. Tym samym brak jest zasadniezej przeslanki zadania zadoséuczynienia na zasadaeh przewidzianych W art. 445 k.c., lub art. 448 k.c. Brak rowniez W tej sprawie podstaw, aby uznaé, Ze Wskazane przez powoda fakty rnoga stanowié bezprawne akty Wiadzy publicznej skutkujace odpowiedzialnoseia odszkodowawcza na podstawie art. 417 k.c. Taka ocena Zabdafijpowoda, dokonana na podstawie Wskazanych przez powoda okolicznosci, Lizasadniala oddalenie Wnioskéw dowodowych zgiaszanych przez powoda celem Wykazania zasadnosoi tak skonstruowanego roszczenia. Nie mozna Wiec sadowi okregowemu postawié skutecznie zarzutow dotyczqcych naruszenia przepisow o postepowaniu dowodowy, W tym Wskazanych W apelacji — art. 217, 229 i 233 k\p.c. Majqc powyisze na uwadze sqd apelacyjny na podstawie art. 385 k.p.c. oddalii Wniesionq przez powoda apelacje jako bezzasadmt. O kosztach procesu odwotawczego orzeczono zgodnie z zasadq odpowiedzialnosci za wynik sprawy (art. 98 k.p.c.). Na koszty poniesione przez strong pozwana, ktora wygrata to sprawe, skiadaly sie koszty wynagrodzenia petnomocnika procesowego, ustalone W stawce minimalnej przy uwzglednieniu wartosci przedmiotu sporu oraz zasad Wynikajacych z rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwosci z dnia 28 Wrzeénia 2002 r. W sprawie opiat za czynnosci adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Palistwa kosztow nieopiaconej pomocy prawnej udzielonej z urzedu (§ 6 pkt 6 w zw. z § 13 ust. 1 rozporzqdzenia). Podkreélié nalezy roWnie2, Ze W ocenie sqdu apelacyjnego brak jest w tej sprawie okolicznosci szczegoinych, ktore uzasadnialyby zastosowanie art. 102 k.p.c. Sam fakt przebywania powoda W zakiadzie karnym nie stanowi okolicznoéci, ktora uzasadniaiaby odstapienie od ogolnej zasady Wynikajstcej z art. 98 k.p.c. Rowniez zwolnienie powoda od kosztow sqdowych w tej sprawie nie zwalnia go od obowiazku zwrotu kosztow procesu przeciwnikowi (art. 108 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. 0 kosztach sqdowych W sprawaeh cywiinych). ‘ Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz. U. z 1993 r., m' 61, poz. 284 ze zm.) nie nakłada na państwa członkowskie obowiązku udostępniania pomocy prawnej z urzędu w przypadku wszystkich sporów w postępowaniu cywilnym. Jak podkreśla się w tym - kontekście w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka W Strasburgu, prawo dostępu do sądu nie jest bezwzględne i może podlegać ograniczeniom wynikającym między innymi z konieczności kontroli wykorzystywania środków publicznych dla finansowania prywatnych sporów prawnych (tak m.in. wyrok ETPCZ z dnia 22 marca 2012 r. w sprawie Granos Organicos Nacionales S.A. przeciwko Niemcom). Niezasadne są zawarte w apelacji zarzuty naruszenia art. 212, 217, 229,233 i 328 k.p.c. Skarżący w tym zakresie ograniczył się w istocie do wymieníenia samych jednostek redakcyjnych przepisów bez wskazania, na czym miałoby polegać ich naruszenie przez sąd pierwsze instancji. Tym samym jakiekolwiek szersze ustosunkowanie się do zarzutów skarżącego w tym zakresie nie jest po prostu możliwe. Sąd apelacyjny nie ma bowiem obowiązku odgaclywać,jakie działania lub zaniechanie sądu pierwszej instancji pozostają w ocenie skarżącego W kolizji z przywołanymi przepisami. Nie wystarczy W tym zakresie ogólny jedynie zarzut zawarty w apelacji, ze wyrok sądu pierwszej instancji jest „wadliwy pod względem prawa procesowego i materialnego”. Sąd apelacyjny podziela dokonane w tej sprawie przez sąd okręgowy ustalenia i oceny prawne. Nie dostrzega rownież uchybień procesowych, które sprowadzałyby się do naruszenia wskazanych przez skarżącego przepisów. * 8 Nie można podzielić zarzutu skarżącego co do niezastosowania się przez sąd okręgowy do wyrażonych w wyroku sądu apelacyjnego z dnia 23 lutego 2011 r. wskazań co do daiszego postępowania w tej sprawie. Jak zostało to już przedstawione powyżej, w wyroku tym, uchylając wyrok sądu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, sąd apelacyjny nakazał sądowi okręgowemu przede wszystkim doręczenie w trybie art. 9 k.p.c. odpisu pozwu oraz udzielenie dłuższego terminu na sprecyzowanie tez dowodowych. Wykonując te zalecenia, powodowi doręczono odpis pozwu i zobowiązano do złożenia wszelkich twierdzeń i dowodów w terminie 21 dni. W odpowiedzi na powyższe powód stwierdził, ze podtrzymuje dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz zgłosił wniosek o przesłuchanie świadka M. K. „na okoliczność cierpień fizycznych i psychicznych powoda wywołanych przewlekłością postępowania jak w pozwie, w tym zaistníałych w niej - zaniechań”. Zarządzeniem z dnia 19 października 2011 r. wezwano powoda do jednoznacznego określenia faktów stanowiących podstawę żądania pozwu, a wl szczególności wskazania, czy przywoływane przez niego sprawy są w toku, czy też prawomocnie zakończone, wskazania, w jaki sposób dopuszczono się bezprawności, W czym- powód upatruje źródła szkody i w czym wyraża się ta szkoda. W odpowiedzi na to wezwanie, powód wskazał, iż podstawą roszczenia w tej sprawie jest art. -417 i n. kc, związane z przepisami ustawy z dnia 17.06.2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki. Powód podniósł, ze wszystkie sprawy wskazane w pozwie zostały zakończone i dopuszczono się w nich braku zwolnienia powoda od kosztów sądowych, nie przyznano pełnomocnika z urzędu, nie doprowadzono powoda na rozprawy, dopuszczono się opieszałości w rozpoznawaniu pism procesowych. Powód wskazał, iż szkody upatruje w zadośćuczynieniu mu na podstawie wskazanej wyżej podstawy prawnej i faktycznej. Przy tak sprecyzowanej podstawie faktycznej powództwa, zasadnie sąd okręgowy uznał, że podane przez powoda okoliczności, to jest brak zwolnienia powoda od kosztów sądowych w tych sprawach, nieprzyznanie powodowi pełnomocnika z urzędu, niedoprowadzenie powoda na rozprawy, a także opieszałośc w rozpoznawaniu pism procesowych, nie stanowią naruszenia dóbr osobistych powoda. Tym samym brak jest zasadniczej przesłanki żądania zadośćuczynienia na zasadach przewidzianych w art. 445 k.c., lub art. 448 k.c. Brak również w tej sprawie podstaw, aby uznać, ze wskazane przez powoda fakty mogą stanowić bezprawne akty władzy publicznej skutkujące odpowiedzialnością odszkodowawczą na podstawie art. 41? k.c. Taka ocena Ządańpowoda, dokonana na podstawie wskazanych przez powoda okoliczności, uzasadniała oddalenie wniosków dowodowych zgłaszanych przez powoda celem wykazania zasadności tak skonstruowanego roszczenia. Nie można więc sądowi okręgowemu postawić skutecznie zarzutów dotyczących naruszenia przepisów o postępowaniu dowodowy, w tym wskazanych w apelacji- art. 217, 229 i 233 k\p.c. Mając powyższe na uwadze sąd apelacyjny na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił wniesioną przez powoda apelację jako bezzasadną. O kosztach procesu odwoławczego orzeczono zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy (art. 98 k.p.c.). Na koszty poniesione przez stronę pozwaną, która wygrała tę sprawę, składały się koszty wynagrodzenia pełnomocnika procesowego, ustalone w stawce minimalnej przy uwzględnieniu wartości przedmiotu sporu oraz zasad wynikających z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 Września 2002 r. W sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (§ 6 pkt 6 w zw. z § 13 ust. 1 rozporządzenia). Podkreślić należy również, że w ocenie sądu apelacyjnego brak jest w tej sprawie okoliczności szczególnych, które uzasadniałyby zastosowanie art. 102 k.p.c. Sam fakt przebywania powoda W zakładzie karnym nie stanowi okoliczności, która uzasadniałaby odstąpienie od ogólnej zasady wynikającej z an. 98 k.p.c. Również zwolnienie powoda od kosztów sądowych w tej sprawie nie zwalnia go od obowiązku zwrotu kosztów procesu przeciwnikowi (art. 108 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). `
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Apelacyjny W Warszawie#I ACa 292112 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITE#art. 417 k.c.#art. 328 § 2 k.p.c.#art. 9 kpc#art. 15 ustawy#art. 16 ustawy#art. 5 ust.#art. 379 pkt 5 k.p.c.#art. 216 k.p.c.#art. 117 k.p.c.#art. 117 § 1 k.p.c.#art. 117 § 2 k.p.c.#art. 9 k.p.c.#art. 445 k.c.#art. 448 k.c.#art. 385 k.p.c.#art. 98 k.p.c.#art. 102 k.p.c.#art. 108 ustawy